ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.183
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.183.1
ततोऽहं निशि राजेन्द्र प्रणम्य शिरसा तदा ।
ब्राह्मणानां पितॄणां च देवतानां च सर्वशः ॥ ५.१८३.१ ॥
ਤਦ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
5.183.2
नक्तंचराणां भूतानां राजन्यानां विशांपते ।
शयनं प्राप्य रहिते मनसा समचिन्तयम् ॥ ५.१८३.२ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਖੱਤਰੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਬਿਸਤਰੇ ’ਤੇ ਲੇਟ ਕੇ ਮੈਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਿਆ।
5.183.3
जामदग्न्येन मे युद्धमिदं परमदारुणम् ।
अहानि च बहून्यद्य वर्तते सुमहात्ययम् ॥ ५.१८३.३ ॥
ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ) ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਇਹ ਯੁੱਧ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੈ; ਅੱਜ ਵੀ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਵੱਡੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
5.183.4
न च रामं महावीर्यं शक्नोमि रणमूर्धनि ।
विजेतुं समरे विप्रं जामदग्न्यं महाबलम् ॥ ५.१८३.४ ॥
ਰਣ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਮਹਾਂਬਲੀ ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਯੋਗ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
5.183.5
यदि शक्यो मया जेतुं जामदग्न्यः प्रतापवान् ।
दैवतानि प्रसन्नानि दर्शयन्तु निशां मम ॥ ५.१८३.५ ॥
ਜੇ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਦੇਵਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ (ਉਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ) ਦਿਖਾਉਣ।
5.183.6
ततो निशि च राजेन्द्र प्रसुप्तः शरविक्षतः ।
दक्षिणेनेह पार्श्वेन प्रभातसमये तदा ॥ ५.१८३.६ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਭਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ।
5.183.7
ततोऽहं विप्रमुख्यैस्तैर्यैरस्मि पतितो रथात् ।
उत्थापितो धृतश्चैव मा भैरिति च सान्त्वितः ॥ ५.१८३.७ ॥
ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਰੱਥ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉਠਾਇਆ, ਫੜਿਆ ਅਤੇ "ਡਰ ਨਾ" ਕਹਿ ਕੇ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।
5.183.8
त एव मां महाराज स्वप्ने दर्शनमेत्य वै ।
परिवार्याब्रुवन्वाक्यं तन्निबोध कुरूद्वह ॥ ५.१८३.८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੇ; ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਸੁਣੋ।
5.183.9
उत्तिष्ठ मा भैर्गाङ्गेय न भयं तेऽस्ति किंचन ।
रक्षामहे त्वां कौरव्य स्वशरीरं हि नो भवान् ॥ ५.१८३.९ ॥
ਉੱਠ, ਡਰ ਨਾ, ਹੇ ਗਾਂਗੇਯ; ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਰਗਾ ਹੈਂ।
5.183.10
न त्वां रामो रणे जेता जामदग्न्यः कथंचन ।
त्वमेव समरे रामं विजेता भरतर्षभ ॥ ५.१८३.१० ॥
ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕੇਗਾ; ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨੂੰ ਤੂੰ ਹੀ ਜਿੱਤੇਂਗਾ।
5.183.11
इदमस्त्रं सुदयितं प्रत्यभिज्ञास्यते भवान् ।
विदितं हि तवाप्येतत्पूर्वस्मिन्देहधारणे ॥ ५.१८३.११ ॥
ਇਹ ਅਸਤ੍ਰ ਤੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਵੇਂਗਾ। ਪਿਛਲੇ ਸਰੀਰ ਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਸੀ।
5.183.12
प्राजापत्यं विश्वकृतं प्रस्वापं नाम भारत ।
न हीदं वेद रामोऽपि पृथिव्यां वा पुमान्क्वचित् ॥ ५.१८३.१२ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਇਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਵਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ੍ਵਾਪ ਨਾਮ ਦਾ; ਇਸਨੂੰ ਰਾਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
5.183.13
तत्स्मरस्व महाबाहो भृशं संयोजयस्व च ।
उपस्थास्यति राजेन्द्र स्वयमेव तवानघ ॥ ५.१८३.१३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਉਸਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤ। ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਵੇਗਾ।
5.183.14
येन सर्वान्महावीर्यान्प्रशासिष्यसि कौरव ।
न च रामः क्षयं गन्ता तेनास्त्रेण नराधिप ॥ ५.१८३.१४ ॥
ਜਿਸ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਮਹਾਪਰਾਕਰਮੀ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰੇਂਗਾ, ਹੇ ਕੌਰਵ, ਉਸ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ।
5.183.15
एनसा न तु संयोगं प्राप्स्यसे जातु मानद ।
स्वप्स्यते जामदग्न्योऽसौ त्वद्बाणबलपीडितः ॥ ५.१८३.१५ ॥
ਹੇ ਮਾਨਦ, ਪਾਪ ਨਾਲ ਤੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਸੰਜੋਗ ਨਹੀਂ ਪਾਵੇਂਗਾ। ਤੇਰੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੌਂ ਜਾਵੇਗਾ।
5.183.16
ततो जित्वा त्वमेवैनं पुनरुत्थापयिष्यसि ।
अस्त्रेण दयितेनाजौ भीष्म संबोधनेन वै ॥ ५.१८३.१६ ॥
ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਤੂੰ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਮੁੜ ਜਗਾਏਂਗਾ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰੇ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਜਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰ।
5.183.17
एवं कुरुष्व कौरव्य प्रभाते रथमास्थितः ।
प्रसुप्तं वा मृतं वेति तुल्यं मन्यामहे वयम् ॥ ५.१८३.१७ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ, ਸਵੇਰੇ ਰਥ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ। ਉਹ ਸੁੱਤਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਰਿਆ, ਅਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ।
5.183.18
न च रामेण मर्तव्यं कदाचिदपि पार्थिव ।
ततः समुत्पन्नमिदं प्रस्वापं युज्यतामिति ॥ ५.१८३.१८ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥਿਵ, ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਤੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਇਹ ਪ੍ਰਸ੍ਵਾਪ ਅਸਤ੍ਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ।
5.183.19
इत्युक्त्वान्तर्हिता राजन्सर्व एव द्विजोत्तमाः ।
अष्टौ सदृशरूपास्ते सर्वे भासुरमूर्तयः ॥ ५.१८३.१९ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਅੱਠੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਸਾਰੇ ਤੇਜਸਵੀ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਸਨ।