Mahābhārata · Adhyāya 5.184
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.184.1
ततो रात्रौ व्यतीतायां प्रतिबुद्धोऽस्मि भारत ।
ततः संचिन्त्य वै स्वप्नमवापं हर्षमुत्तमम् ॥ ५.१८४.१ ॥
Bhīṣma said: O Bhārata, when the night had passed, I awoke. Then, reflecting upon that dream, I obtained supreme joy.
5.184.2
ततः समभवद्युद्धं मम तस्य च भारत ।
तुमुलं सर्वभूतानां रोमहर्षणमद्भुतम् ॥ ५.१८४.२ ॥
Bhīṣma said: O Bhārata, then a battle took place between me and him, tumultuous for all beings, hair-raising and wondrous.
5.184.3
ततो बाणमयं वर्षं ववर्ष मयि भार्गवः ।
न्यवारयमहं तच्च शरजालेन भारत ॥ ५.१८४.३ ॥
Then Bhārgava rained a shower of arrows upon me; O Bhārata, I warded that off with a net of arrows.
5.184.4
ततः परमसंक्रुद्धः पुनरेव महातपाः ।
ह्यस्तनेन च कोपेन शक्तिं वै प्राहिणोन्मयि ॥ ५.१८४.४ ॥
Then the great ascetic, greatly enraged again, with yesterday's anger, hurled a spear called Śakti at me.
5.184.5
इन्द्राशनिसमस्पर्शां यमदण्डसमप्रभाम् ।
ज्वलन्तीमग्निवत्सङ्ख्ये लेलिहानां समन्ततः ॥ ५.१८४.५ ॥
Touching like Indra's thunderbolt, radiant like Yama's rod, blazing like fire in battle, licking on all sides.
5.184.6
ततो भरतशार्दूल धिष्ण्यमाकाशगं यथा ।
सा ममाभ्यवधीत्तूर्णं जत्रुदेशे कुरूद्वह ॥ ५.१८४.६ ॥
Then, O tiger among the Bharatas, like a meteor moving through the sky, it swiftly struck me in the collarbone region, O best of the Kurus.
5.184.7
अथास्रमस्रवद्धोरं गिरेर्गैरिकधातुवात् ।
रामेण सुमहाबाहो क्षतस्य क्षतजेक्षण ॥ ५.१८४.७ ॥
Then, O great-armed one, from me, wounded by Rāma, dreadful blood flowed like a mountain of red ochre.
5.184.8
ततोऽहं जामदग्न्याय भृशं क्रोधसमन्वितः ।
चिक्षेप मृत्युसंकाशं बाणं सर्पविषोपमम् ॥ ५.१८४.८ ॥
Then, filled with great anger, I hurled at the son of Jamadagni an arrow like death, like snake venom.
5.184.9
स तेनाभिहतो वीरो ललाटे द्विजसत्तमः ।
अशोभत महाराज शश्रृङ्ग इव पर्वतः ॥ ५.१८४.९ ॥
Struck by it, that hero, best of the twice-born, shone on his forehead, O great king, like a mountain with peaks.
5.184.10
स संरब्धः समावृत्य शरं कालान्तकोपमम् ।
संदधे बलवत्कृष्य घोरं शत्रनिबर्हणम् ॥ ५.१८४.१० ॥
Enraged, he drew back and fitted to his bow, with force, that dreadful arrow like the destroyer of time, the slayer of foes.
5.184.11
स वक्षसि पापतोग्रः शरो व्याल इव श्वसन् ।
महीं राजंस्ततश्चाहमगमं रुधिराविलः ॥ ५.१८४.११ ॥
That cruel, sharp arrow, hissing like a serpent, struck my chest, and then, O king, I fell to the earth smeared with blood.
5.184.12
संप्राप्य तु पुनः संज्ञां जामदघ्न्याय धीमते ।
प्राहिण्वं विमलां शक्तिं ज्वलन्तीमशनीमिव ॥ ५.१८४.१२ ॥
But regaining consciousness again, I hurled at the wise son of Jamadagni a spotless spear, blazing like a thunderbolt.
5.184.13
सा तस्य द्विजमुख्यस्य निपपात भुजान्तरे ।
विह्वलश्चाभवद्राजन्वेपथुश्चैनमाविशत् ॥ ५.१८४.१३ ॥
That weapon fell into the embrace of that foremost of brahmins. O king, he became bewildered, and trembling seized him.
5.184.14
तत एनं परिष्वज्य सखा विप्रो महातपाः ।
अकृतव्रणः शुभैर्वाक्यैराश्वासयदनेकधा ॥ ५.१८४.१४ ॥
Then the friend, the brahmin of great austerity Akṛtavraṇa, embraced him and consoled him in many ways with auspicious words.
5.184.15
समाश्वस्तस्ततो रामः क्रोधामर्षसमन्वितः ।
प्रादुश्चक्रे तदा ब्राह्मं परमास्त्रं महाव्रतः ॥ ५.१८४.१५ ॥
Then, reassured, Rāma—filled with anger and impatience, the one of great vows—brought forth the supreme weapon called the Brahma-weapon.
5.184.16
ततस्तत्प्रतिघातार्थं ब्राह्ममेवास्त्रमुत्तमम् ।
मया प्रयुक्तं जज्वाल युगान्तमिव दर्शयत् ॥ ५.१८४.१६ ॥
Then, to counter it, I discharged the excellent Brahma-weapon itself, which blazed up, displaying the end of an age.
5.184.17
तयोर्ब्रह्मास्त्रयोरासीदन्तरा वै समागमः ।
असंप्राप्यैव रामं च मां च भारतसत्तम ॥ ५.१८४.१७ ॥
O best of the Bhāratas, the two Brahma-weapons met in the middle, reaching neither Rāma nor me.
5.184.18
ततो व्योम्नि प्रादुरभूत्तेज एव हि केवलम् ।
भूतानि चैव सर्वाणि जग्मुरार्तिं विशांपते ॥ ५.१८४.१८ ॥
Then in the sky there appeared nothing but radiance, and, O lord of men, all beings fell into anguish.
5.184.19
ऋषयश्च सगन्धर्वा देवताश्चैव भारत ।
संतापं परमं जग्मुरस्त्रतेजोभिपीडिताः ॥ ५.१८४.१९ ॥
O Bhārata, sages, gandharvas and gods, afflicted by the radiance of the weapon, fell into supreme torment.
5.184.20
ततश्चचाल पृथिवी सपर्वतवनद्रुमा ।
संतप्तानि च भूतानि विषादंक जग्मुरुत्तमम् ॥ ५.१८४.२० ॥
Then the earth, with its mountains, forests and trees, trembled, and the tormented creatures fell into the deepest despair.
5.184.21
प्रजज्वाल नभो राजन्धूमायन्ते दिशो दश ।
न स्थातुमन्तरिक्षे च शेकुराकाशगास्तदा ॥ ५.१८४.२१ ॥
O king, the sky blazed, and the ten directions became smoky; those who move through the sky could not then remain in the firmament.
5.184.22
ततो हाहाकृते लोके सदेवासुरराक्षसे ।
इदमन्तरमित्येवं मोक्तुकामोऽस्मि भारत ॥ ५.१८४.२२ ॥
Then, while the world, with gods, asuras and rākṣasas, cried out in lamentation, I thought, 'This is the moment,' O Bhārata, and I resolved to release the weapon.
5.184.23
प्रस्वापमस्त्रं त्वरितो वचनाद्ब्रह्मवादिनाम् ।
चिन्तितं च तदस्त्रं मे मनसि प्रत्यभात्तदा ॥ ५.१८४.२३ ॥
At the word of the brahma-speakers I quickly recalled the weapon called prasvāpa, and that weapon then came to my mind.