મહાભારત · અધ્યાય 5.184
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.184.1
ततो रात्रौ व्यतीतायां प्रतिबुद्धोऽस्मि भारत ।
ततः संचिन्त्य वै स्वप्नमवापं हर्षमुत्तमम् ॥ ५.१८४.१ ॥
ભીષ્મ બોલ્યા: હે ભારત, રાત્રિ વીત્યા પછી હું જાગી ગયો. પછી તે સ્વપ્ન વિશે વિચારીને મને પરમ હર્ષ પ્રાપ્ત થયો.
5.184.2
ततः समभवद्युद्धं मम तस्य च भारत ।
तुमुलं सर्वभूतानां रोमहर्षणमद्भुतम् ॥ ५.१८४.२ ॥
ભીષ્મ બોલ્યા: હે ભારત, ત્યારે મારું અને તેનું યુદ્ધ થયું; તે સર્વ પ્રાણીઓ માટે ભયંકર, રોમાંચકારી અને અદ્ભુત હતું.
5.184.3
ततो बाणमयं वर्षं ववर्ष मयि भार्गवः ।
न्यवारयमहं तच्च शरजालेन भारत ॥ ५.१८४.३ ॥
ત્યારે ભાર્ગવે મારા પર બાણોનો વરસાદ વરસાવ્યો; હે ભારત, મેં તેને બાણજાળથી રોક્યો.
5.184.4
ततः परमसंक्रुद्धः पुनरेव महातपाः ।
ह्यस्तनेन च कोपेन शक्तिं वै प्राहिणोन्मयि ॥ ५.१८४.४ ॥
ત્યારે અત્યંત ક્રોધિત થયેલા તે મહાતપસ્વીએ ગઈકાલના ક્રોધથી ફરી મારા પર શક્તિ નામનું શસ્ત્ર ફેંક્યું.
5.184.5
इन्द्राशनिसमस्पर्शां यमदण्डसमप्रभाम् ।
ज्वलन्तीमग्निवत्सङ्ख्ये लेलिहानां समन्ततः ॥ ५.१८४.५ ॥
ઇન્દ્રના વજ્ર જેવો સ્પર્શ ધરાવનાર, યમદંડ જેવી પ્રભાવાળી, યુદ્ધમાં અગ્નિની જેમ બળતી અને ચોતરફ જીભ લપલપાવતી.
5.184.6
ततो भरतशार्दूल धिष्ण्यमाकाशगं यथा ।
सा ममाभ्यवधीत्तूर्णं जत्रुदेशे कुरूद्वह ॥ ५.१८४.६ ॥
ત્યારે, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, આકાશમાં ચાલતી ઉલ્કાની જેમ તે ઝડપથી મારા જત્રુ પ્રદેશ (કોલરબોન) પર ત્રાટકી; હે કુરુશ્રેષ્ઠ.
5.184.7
अथास्रमस्रवद्धोरं गिरेर्गैरिकधातुवात् ।
रामेण सुमहाबाहो क्षतस्य क्षतजेक्षण ॥ ५.१८४.७ ॥
ત્યારે, હે મહાબાહો, પરશુરામથી ઘાયલ થયેલા મારામાંથી ગેરિક ધાતુવાળા પર્વતની જેમ ભયંકર લોહી વહેવા લાગ્યું.
5.184.8
ततोऽहं जामदग्न्याय भृशं क्रोधसमन्वितः ।
चिक्षेप मृत्युसंकाशं बाणं सर्पविषोपमम् ॥ ५.१८४.८ ॥
ત્યારે હું અત્યંત ક્રોધથી ભરાઈને જમદગ્નિના પુત્ર પર મૃત્યુ જેવો, સર્પવિષ જેવો બાણ ફેંક્યો.
5.184.9
स तेनाभिहतो वीरो ललाटे द्विजसत्तमः ।
अशोभत महाराज शश्रृङ्ग इव पर्वतः ॥ ५.१८४.९ ॥
તેનાથી ઘાયલ થયેલો તે વીર, દ્વિજોમાં શ્રેષ્ઠ, કપાળ પર, હે મહારાજ, શિખરોવાળા પર્વતની જેમ શોભ્યો.
5.184.10
स संरब्धः समावृत्य शरं कालान्तकोपमम् ।
संदधे बलवत्कृष्य घोरं शत्रनिबर्हणम् ॥ ५.१८४.१० ॥
તે ક્રોધે ભરાઈને, કાળાંતક જેવા, શત્રુનો નાશ કરનાર તે ભયંકર બાણને ખેંચીને બળપૂર્વક ધનુષ પર ચડાવ્યું.
5.184.11
स वक्षसि पापतोग्रः शरो व्याल इव श्वसन् ।
महीं राजंस्ततश्चाहमगमं रुधिराविलः ॥ ५.१८४.११ ॥
તે પાપી, તીવ્ર બાણ સાપની જેમ ફૂંફાડા મારતું મારી છાતીમાં વાગ્યું; હે રાજન, ત્યારે હું લોહીથી ખરડાઈને ધરતી પર પડ્યો.
5.184.12
संप्राप्य तु पुनः संज्ञां जामदघ्न्याय धीमते ।
प्राहिण्वं विमलां शक्तिं ज्वलन्तीमशनीमिव ॥ ५.१८४.१२ ॥
ફરી ભાન પાછું મેળવીને મેં બુદ્ધિમાન જમદગ્નિના પુત્ર પર વજ્ર જેવી, નિર્મળ, બળતી શક્તિ ફેંકી.
5.184.13
सा तस्य द्विजमुख्यस्य निपपात भुजान्तरे ।
विह्वलश्चाभवद्राजन्वेपथुश्चैनमाविशत् ॥ ५.१८४.१३ ॥
તે શક્તિ એ શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણના બાહુઓની વચ્ચે પડી. હે રાજન્, તે વિહ્વળ થઈ ગયો અને કંપન તેને ઘેરી વળ્યું.
5.184.14
तत एनं परिष्वज्य सखा विप्रो महातपाः ।
अकृतव्रणः शुभैर्वाक्यैराश्वासयदनेकधा ॥ ५.१८४.१४ ॥
પછી તેને આલિંગન આપીને તેના મિત્ર, મહાતપસ્વી બ્રાહ્મણ અકૃતવ્રણે શુભ વચનોથી અનેક રીતે તેને આશ્વાસન આપ્યું.
5.184.15
समाश्वस्तस्ततो रामः क्रोधामर्षसमन्वितः ।
प्रादुश्चक्रे तदा ब्राह्मं परमास्त्रं महाव्रतः ॥ ५.१८४.१५ ॥
પછી આશ્વસ્ત થયેલા, ક્રોધ અને અસહિષ્ણુતાથી ભરેલા મહાવ્રતી રામે ત્યારે બ્રાહ્મ નામનું પરમ અસ્ત્ર પ્રગટ કર્યું.
5.184.16
ततस्तत्प्रतिघातार्थं ब्राह्ममेवास्त्रमुत्तमम् ।
मया प्रयुक्तं जज्वाल युगान्तमिव दर्शयत् ॥ ५.१८४.१६ ॥
પછી તેનો પ્રતિકાર કરવા માટે મેં ઉત્તમ બ્રાહ્માસ્ત્ર જ પ્રયોજ્યું; તે યુગાંત જેવું દેખાડતું સળગી ઊઠ્યું.
5.184.17
तयोर्ब्रह्मास्त्रयोरासीदन्तरा वै समागमः ।
असंप्राप्यैव रामं च मां च भारतसत्तम ॥ ५.१८४.१७ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તે બંને બ્રાહ્માસ્ત્રોનો વચ્ચે જ મુકાબલો થયો; તે રામ સુધી કે મારા સુધી પહોંચ્યા નહીં.
5.184.18
ततो व्योम्नि प्रादुरभूत्तेज एव हि केवलम् ।
भूतानि चैव सर्वाणि जग्मुरार्तिं विशांपते ॥ ५.१८४.१८ ॥
પછી આકાશમાં કેવળ તેજ પ્રગટ્યું; હે વિશાંપતિ, સર્વ પ્રાણીઓ પીડામાં પડ્યાં.
5.184.19
ऋषयश्च सगन्धर्वा देवताश्चैव भारत ।
संतापं परमं जग्मुरस्त्रतेजोभिपीडिताः ॥ ५.१८४.१९ ॥
હે ભરતવંશી! ઋષિઓ, ગંધર્વો અને દેવતાઓ પણ અસ્ત્રના તેજથી પીડિત થઈને અત્યંત સંતાપ પામ્યા.
5.184.20
ततश्चचाल पृथिवी सपर्वतवनद्रुमा ।
संतप्तानि च भूतानि विषादंक जग्मुरुत्तमम् ॥ ५.१८४.२० ॥
ત્યારે પર્વતો, વનો અને વૃક્ષો સહિત પૃથ્વી કંપી ઊઠી; સંતપ્ત પ્રાણીઓ અત્યંત વિષાદમાં ડૂબ્યાં.
5.184.21
प्रजज्वाल नभो राजन्धूमायन्ते दिशो दश ।
न स्थातुमन्तरिक्षे च शेकुराकाशगास्तदा ॥ ५.१८४.२१ ॥
હે રાજન્! આકાશ સળગી ઊઠ્યું, દસે દિશાઓ ધુમાડાથી ભરાઈ ગઈ; આકાશચારીઓ ત્યારે અંતરિક્ષમાં ઊભા રહી શક્યા નહીં.
5.184.22
ततो हाहाकृते लोके सदेवासुरराक्षसे ।
इदमन्तरमित्येवं मोक्तुकामोऽस्मि भारत ॥ ५.१८४.२२ ॥
ત્યારે દેવ, અસુર, રાક્ષસો સહિત લોક હાહાકાર કરી ઊઠ્યો; હે ભરત! 'આ જ અવસર છે' એમ વિચારી હું (અસ્ત્ર) છોડવા તત્પર થયો.
5.184.23
प्रस्वापमस्त्रं त्वरितो वचनाद्ब्रह्मवादिनाम् ।
चिन्तितं च तदस्त्रं मे मनसि प्रत्यभात्तदा ॥ ५.१८४.२३ ॥
બ્રહ્મવાદીઓના વચનથી હું તરત પ્રસ્વાપ નામનું અસ્ત્ર યાદ કરી શક્યો; ત્યારે તે જ અસ્ત્ર મારા મનમાં પ્રગટ થયું.