Mahābhārata · Adhyāya 5.185
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.185.1
ततो हलहलाशब्दो दिवि राजन्महानभूत् ।
प्रस्वापं भीष्म मा स्राक्षीरिति कौरवनन्दन ॥ ५.१८५.१ ॥
Entonces surgió un gran clamor en el cielo, oh rey: «Bhīṣma, no lances el arma del sueño», oh deleite de los Kauravas.
5.185.2
अयुञ्जमेव चैवाहं तदस्त्रं भृगुनन्दने ।
प्रस्वापं मां प्रयुज्जानं नारदो वाकयमब्रवीत् ॥ ५.१८५.२ ॥
Oh hijo de Bhṛgu, yo aún no había disparado esa arma cuando Nārada me habló estas palabras mientras yo aplicaba el arma del sueño.
5.185.3
एते वियति करव्य दिवि देवगणाः स्थिताः ।
ते त्वां निवारयन्त्यद्य प्रस्वापं मा प्रयोजय ॥ ५.१८५.३ ॥
Oh Kaurava, estas multitudes de dioses están de pie en el cielo; hoy te están deteniendo. No apliques el arma del sueño.
5.185.4
रामस्तपस्वी ब्रह्मण्यो ब्राह्मणश्च गुरुश्च ते ।
तस्यवमानं कौरव्य मास्म कार्षीः कथञ्चन ॥ ५.१८५.४ ॥
Rāma es un asceta, devoto de los brahmanes, brahmán y también tu maestro. Oh Kaurava, de ningún modo le faltes al respeto.
5.185.5
ततोऽपश्यं दिविष्ठान्वै तानष्टौ ब्रह्मवादिनः ।
ते मां स्मयन्तो राजेन्द्र शनकैरिदमब्रुवन् ॥ ५.१८५.५ ॥
Entonces vi a esos ocho expositores del brahman de pie en el cielo. Oh señor de reyes, sonriendo, me hablaron estas palabras en voz baja.
5.185.6
यथाऽऽह भरतश्रेष्ठ नारदस्तत्तथा कुरु ।
एतद्धि परमं श्रेयो लोकानां भरतर्षभ ॥ ५.१८५.६ ॥
Como ha dicho Nārada, así haz, oh mejor de los Bharatas. Oh toro de los Bharatas, este es el bien supremo para los mundos.
5.185.7
ततश्च प्रतिसंहृत्य तदस्त्रं स्वापनं महत् ।
ब्रह्मास्त्रं दीपयाञ्चक्रे तस्मिन्युधि यथाविधि ॥ ५.१८५.७ ॥
Entonces, habiendo retirado aquella gran arma soporífera, encendió el brahmāstra en aquella batalla según la regla.
5.185.8
ततो रामो हृषितो राजसिंह ।
दृष्ट्वा तदस्त्रं विनिवर्तितं वै।
जितोऽस्मि भीष्मेण सुमन्दबुद्धि-
रित्येव वाक्यं सहसा व्यमुञ्चत् ॥ ५.१८५.८ ॥
Entonces Rāma, oh león entre los reyes, alegre al ver aquella arma retirada, pronunció de repente estas palabras: «Soy vencido por Bhīṣma; soy de entendimiento torpe».
5.185.9
ततोऽपश्यत्पितरं जामदग्न्यः ।
पितुस्तथा पितरं चास्य मान्यम्।
ते तत्र चैनं परिवार्य तस्थु-
रूचुश्चैनं सान्त्वपूर्वं तदनीम् ॥ ५.१८५.९ ॥
Entonces el hijo de Jamadagni vio a su padre, y también al venerable padre de su padre. Ellos se pusieron allí a su alrededor y le hablaron con palabras apaciguadoras, ante aquel ejército.
5.185.10
मा स्मैवं साहसं तात पुनः कार्षीः कथञ्चन ।
भीष्मेण संयुगं गन्तुं क्षत्रियेण विशेषतः ॥ ५.१८५.१० ॥
«Hijo mío, nunca más hagas en ningún caso tal temeridad — especialmente tú, como kṣatriya, no vayas a combatir con Bhīṣma.»
5.185.11
क्षत्रियस्य तु धर्मोऽयं यद्युद्धं भृगुनन्दन ।
स्वाध्यायो व्रतचर्याऽथ ब्राह्मणानां परं धनम् ॥ ५.१८५.११ ॥
«Oh gozo de los Bhṛgu, combatir es el deber del kṣatriya; el estudio de los Vedas y la observancia de los votos son la riqueza suprema de los brahmanes.»
5.185.12
इदं निमित्ते कस्मिंश्चिदस्माभिः प्रागुदाहृतम् ।
शस्त्रधारणमत्युग्रं तच्चाकार्यं कृतं त्वया ॥ ५.१८५.१२ ॥
«En cierta ocasión ya lo declaramos: portar armas es sumamente feroz; y tú has hecho lo que no debía hacerse.»
5.185.13
वत्स पर्याप्तमेतावद्भीष्मेण सह संयुगे ।
विमर्दस्ते महाबाहो व्यपयाहि रणादितः ॥ ५.१८५.१३ ॥
Hijo mío, con esto basta de combatir con Bhīṣma en la batalla. Oh de brazos poderosos, tu enfrentamiento basta; retírate del campo de batalla desde aquí.
5.185.14
पर्याप्तमेतद्भद्रं ते तव कार्मुकधारणम् ।
विसर्जयैतद्दुर्धर्ष तपस्तप्यस्व भार्गव ॥ ५.१८५.१४ ॥
Esto basta; que la fortuna te acompañe. Tu empuñar el arco basta. Oh invencible, depón esto; oh descendiente de Bhṛgu, practica la austeridad.
5.185.15
एष भीष्मः शान्तनवो देवैः सर्वैर्निवारितः ।
निवर्तस्व रणादस्मादिति चैव प्रसादितः ॥ ५.१८५.१५ ॥
Este Bhīṣma, hijo de Śantanu, ha sido contenido por todos los dioses, y fue suplicado así: retírate de esta batalla.
5.185.16
रामेण सह मायोत्सीर्गुरुणेति पुनः पुनः ।
न हि रामो रणे जेतुं त्वया न्याय्यः कुरूद्वह ॥ ५.१८५.१६ ॥
Con Rāma, tu maestro, no contiendas — esto se dijo una y otra vez. Oh mejor de los Kuru, no te corresponde vencer a Rāma en la batalla.
5.185.17
मानं कुरुष्व गाङ्गेय ब्राह्मणस्य रणाजिरे ।
वयं तु गुरवस्तुभ्यं तस्मात्त्वां वारयामहे ॥ ५.१८५.१७ ॥
Oh hijo de Gaṅgā, muestra honor al brahmán en el campo de batalla. Somos tus mayores, y por eso te lo prohibimos.
5.185.18
भीष्मो वसूनामन्यतमो दिष्ट्या जीवसि पुत्रक ।
गाङ्गेयः शन्तनोः पुत्रो वसुरेष महायशाः ॥ ५.१८५.१८ ॥
Bhīṣma es uno de los Vasus. Hijo mío, por fortuna sigues con vida. Este Gāṅgeya, hijo de Śantanu, es un Vasu de gran renombre.
5.185.19
कथं शक्यस्त्वया जेतुं निवर्तस्वेह भार्गव ।
अर्जुनः पाण्डवश्रेष्ठः पुरन्दरसुतो बली ॥ ५.१८५.१९ ॥
Bhārgava, ¿cómo podrías vencerlo? Vuelve atrás desde aquí. Arjuna, el mejor de los Pāṇḍavas, es el poderoso hijo de Purandara.
5.185.20
नरः प्रजापतिर्वीरः पूर्वदेवः सनातनः ।
सव्यसाचीति विख्यातस्त्रिषु लोकेषु वीर्यवान्।
भीष्ममृत्युर्यथाकालं विहितो वै स्वयंभुवा ॥ ५.१८५.२० ॥
Nara, señor de las criaturas, el héroe, el dios antiguo, el eterno, renombrado en los tres mundos como Savyasācin, poderoso, ha sido designado por el Autoexistente como la muerte de Bhīṣma a su debido tiempo.
5.185.21
एवमुक्तः स पितृभिः पितॄन्रामोऽब्रवीदिदम् ।
नाहं युधि निवर्तेयमिति मे व्रतमाहितम्।
न निवर्तितपूर्वश्च कदाचिद्रणमूर्धनि ॥ ५.१८५.२१ ॥
Cuando los antepasados así hablaron, Rāma les dijo: 'No daré la vuelta en la batalla; este es mi voto firmemente sostenido. Al frente de la línea de combate nunca he retrocedido.'
5.185.22
निवर्त्यतामापगेयः कामं युद्धात्पितामहाः ।
न त्वहं विनिवर्तिष्ये युद्धादस्मात्कथंचन ॥ ५.१८५.२२ ॥
Oh abuelos, haced que Āpageya (Bhīṣma) regrese de la batalla como deseéis, pero yo de ninguna manera daré la vuelta en esta batalla.
5.185.23
ततस्ते मुनयो राजन्नृचीकप्रमुखास्तदा ।
नारदेनैव सहिताः समागम्येदमब्रुवन् ॥ ५.१८५.२३ ॥
Entonces, oh rey, los sabios encabezados por Ṛcīka, junto con Nārada, se reunieron y dijeron estas palabras.
5.185.24
निवर्तस्व रणात्तात मानयस्व द्विजोत्तमम् ।
इत्यवोचमहं तांश्च क्षत्रधर्मव्यपेक्षया ॥ ५.१८५.२४ ॥
'Querido hijo, vuelve atrás de la batalla y honra al mejor de los brahmanes.' Así les hablé, teniendo en cuenta el deber del guerrero.
5.185.25
मम व्रतमिदं लोके नाहं युद्धात्कदाचन ।
विमुखो विनिवर्तेयं पृष्ठतोऽभ्याहतः शरैः ॥ ५.१८५.२५ ॥
Este es mi voto en el mundo: nunca daré la vuelta a la batalla con el rostro apartado, aunque sea herido por la espalda con flechas.
5.185.26
नाहं लोभान्न कार्पण्यान्न भयान्नार्थकारणात् ।
त्यजेयं शाश्वतं धर्ममिति मे निश्चिता मतिः ॥ ५.१८५.२६ ॥
Ni por codicia, ni por mezquindad, ni por miedo, ni por ningún interés abandonaría el dharma eterno — esta es mi firme resolución.
5.185.27
ततस्ते मुनयः सर्वे नारदप्रमुखा नृप ।
भागीरथी च मे माता रणमध्यं प्रपेदिरे ॥ ५.१८५.२७ ॥
Entonces, oh rey, todos los sabios encabezados por Nārada, y mi madre Bhāgīrathī (el Gaṅgā), llegaron al centro de la batalla.
5.185.28
तथैवात्तशरो धन्वी तथैव दृढनिश्चयः ।
स्थितोऽहमाहवे योद्धुं ततस्ते राममब्रुवन् ॥ ५.१८५.२८ ॥
Asimismo, con el arco en la mano y las flechas tomadas, de firme resolución, me mantuve en la batalla para combatir; entonces hablaron a Rāma.
5.185.29
समेत्य सहिता भूयः समरे भृगुनन्दनम् ।
नावनीतं हि हृदयं विप्राणां शाम्य भार्गव ॥ ५.१८५.२९ ॥
Reunidos de nuevo en la batalla, dijeron al hijo de Bhṛgu: 'El corazón de los brahmanes no se ablanda; calma, oh Bhārgava.'
5.185.30
राम राम निवर्तस्व युद्धादस्माद्द्विजोत्तम ।
अवध्यो वै त्वया भीष्मस्त्वं च भीष्मस्य भार्गव ॥ ५.१८५.३० ॥
'¡Rāma, Rāma! Oh mejor de los brahmanes, vuelve atrás de esta batalla. Oh Bhārgava, Bhīṣma no puede ser muerto por ti, y tú no puedes ser muerto por Bhīṣma.'
5.185.31
एवं ब्रुवन्तस्ते सर्वे प्रतिरुद्ध्य रणाजिरम् ।
न्यासयाञ्चक्रिरे शस्त्रं पितरो भृगुनन्दनम् ॥ ५.१८५.३१ ॥
Hablando así, todos ellos detuvieron el campo de batalla y hicieron que el hijo de Bhṛgu depusiera sus armas.
5.185.32
ततोऽहं पुनरेवाथ तानष्टौ ब्रह्मवादिनः ।
अद्राक्षं दीप्यमानान्वै ग्रहानष्टाविवोदितान् ॥ ५.१८५.३२ ॥
Entonces volví a ver a aquellos ocho portavoces del Veda, que brillaban como ocho planetas que hubieran salido.
5.185.33
ते मां सप्रणयं वाक्यमब्रुवन्समरे स्थितम् ।
प्रैहि रामं महाबाहो गुरुं लोकहितं कुरु ॥ ५.१८५.३३ ॥
Estando yo de pie en la batalla, me dijeron con afecto estas palabras: "Ve hacia Rāma, oh de brazos poderosos; haz el bien a tu maestro y al bien de los mundos."
5.185.34
दृष्ट्वा निवर्तितं रामं सुहृद्वाक्येन तेन वै ।
लोकानां च हितं कुर्वन्नहमप्याददे वचः ॥ ५.१८५.३४ ॥
Al ver a Rāma vuelto atrás por aquellas palabras amistosas, también yo, por el bien de los mundos, acepté esa palabra.
5.185.35
ततोऽहं राममासाद्य ववन्दे भृशविक्षतः ।
रामश्चाभ्युत्स्मयन्प्रेम्णा मामुवाच महातपाः ॥ ५.१८५.३५ ॥
Entonces me acerqué a Rāma y, gravemente herido, me postré ante él. Y Rāma, el gran asceta, sonriendo con afecto, me habló.
5.185.36
त्वत्समो नास्ति लोकेऽस्मिन्क्षत्रियः पृथिवीचरः ।
गम्यतां भीष्म युद्धेऽस्मिंस्तोषितोऽहं भृशं त्वया ॥ ५.१८५.३६ ॥
En este mundo no hay guerrero que camine por la tierra igual que tú. Vete, oh Bhīṣma, de esta batalla; estoy muy complacido contigo.
5.185.37
मम चैव समक्षं तां कन्यामाहूय भार्गवः ।
उक्तवान्दीनया वाचा मध्ये तेषां महात्मनाम् ॥ ५.१८५.३७ ॥
En mi misma presencia, el Bhārgava llamó a aquella doncella y le habló con voz abatida, en medio de aquellos magnánimos.