Mahābhārata · Adhyāya 5.186
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.186.1
प्रत्यक्षमेतल्लोकानां सर्वेषामेव भामिनि ।
यथाशक्त्या मया युद्धं कृतं वै पौरुषं परम् ॥ ५.१८६.१ ॥
Oh radiante dama, es evidente para todos los mundos que luché con el máximo valor, según mi fuerza.
5.186.2
न चैवमपि शक्नोमि भीष्मं शस्त्रभृतां वरम् ।
विशेषयितुमत्यर्थमुत्तमास्त्राणि दर्शयन् ॥ ५.१८६.२ ॥
Aun así no puedo vencer a Bhīṣma, el mejor de los portadores de armas, aunque mostré mis armas supremas.
5.186.3
एषा मे परमा शक्तिरेतन्मे परमं बलम् ।
यथेष्टं गम्यतां भद्रे किमन्यद्वा करोमि ते ॥ ५.१८६.३ ॥
Este es mi poder supremo, esta es mi mayor fuerza. Oh noble dama, ve adonde desees; ¿qué más puedo hacer por ti?
5.186.4
भीष्ममेव प्रपद्यस्व न तेऽन्या विद्यते गतिः ।
निर्जितो ह्यस्मि भीष्मेण महास्त्राणि प्रमुञ्चता ॥ ५.१८६.४ ॥
Refúgiate solo en Bhīṣma; no hay otro camino para ti. Yo, en verdad, he sido vencido por Bhīṣma, que dispara las grandes armas.
5.186.5
एवमुक्त्वा ततो रामो विनिःश्वस्य महामनाः ।
तूष्मीमासीत्ततः कनक्या प्रोवाच भृगुनन्दनम् ॥ ५.१८६.५ ॥
Habiendo hablado así, Rāma, de gran ánimo, suspiró hondo y guardó silencio; entonces Kanakī habló al hijo de Bhṛgu.
5.186.6
भगवन्नेवमेवैतद्यथाऽऽह भगवांस्तथा ।
अजेयो युधि भीष्मोऽयमपि देवैरुदारधीः ॥ ५.१८६.६ ॥
Venerable señor, es tal como lo ha dicho el venerable: Bhīṣma, de noble mente, es invencible en batalla, incluso para los dioses.
5.186.7
यथाशक्ति यथोत्साहं मम कार्यं कृतं त्वया ।
अनिवार्यं रणे वीर्यमस्त्राणि विविधानि च ॥ ५.१८६.७ ॥
He cumplido mi deber según mi fuerza y mi ardor. En la batalla, tu valor era inevitable, como también lo eran tus diversas armas.
5.186.8
ने चैव शक्यते युद्धे विशेषयितुमन्ततः ।
न चाहमेनं यास्यामि पुनर्भीष्मं कथंचन ॥ ५.१८६.८ ॥
En la batalla, al final, no es posible distinguir a uno como superior; y de ninguna manera volveré a ir ante este Bhīṣma.
5.186.9
गमिष्यामि तु तत्राहं यत्र भीष्मं तपोधन ।
समरे पातयिष्यामि स्वयमेव भृगूद्वह ॥ ५.१८६.९ ॥
Oh tesoro de austeridad, iré allí donde esté Bhīṣma; y en la batalla yo mismo lo derribaré, oh mejor de los Bhṛgus.
5.186.10
एवमुक्त्वा ययौ कन्या रोषव्याकुललोचना ।
तापस्ये धृतसंकल्पा सा मे चिन्तयती वधम् ॥ ५.१८६.१० ॥
Dicho esto, la doncella partió con los ojos turbados por la ira, firme en su resolución de austeridad, meditando en mi muerte.
5.186.11
ततो महेन्द्रं सहितैरमुनिभिर्भृगुसत्तमः ।
यथाऽऽगतं तथा सोऽगन्मामुपामन्त्र्य भारत ॥ ५.१८६.११ ॥
Entonces el mejor de los Bhṛgu, junto con los demás sabios del monte Mahendra, se despidió de mí y partió, oh Bhārata, tal como había llegado.
5.186.12
ततो रथं समारुह्य स्तूयमानो द्विजातिभिः ।
प्रविश्य नगरं मात्रे सत्यवत्यै न्यवेदयम् ॥ ५.१८६.१२ ॥
Entonces, subido a mi carro y alabado por los dvijas, entré en la ciudad y di cuenta de todo a mi madre Satyavatī.
5.186.13
यथावृत्तं महाराज सा च मां प्रत्यनन्दत ।
पुरुषांश्चादिशं प्राज्ञान्कन्यावृत्तान्तकर्मणि ॥ ५.१८६.१३ ॥
Gran rey, tal como sucedió, ella también me aprobó. Y encargué a hombres sabios el asunto de los sucesos de la doncella.
5.186.14
दिवसे दिवसे ह्यस्या गतिजल्पितचेष्टितम् ।
प्रत्याहरंश्च मे युक्ताः स्थिताः प्रियहिते सदा ॥ ५.१८६.१४ ॥
Día tras día me informaban de sus movimientos, palabras y conducta; los encargados de su bienestar y provecho permanecían siempre allí.
5.186.15
यदैव हि वनं प्रायात्सा कन्या तपसे धृता ।
तदैव व्यथितो दीनो गतचेता इवाभवम् ॥ ५.१८६.१५ ॥
En el mismo instante en que aquella doncella partió al bosque, decidida a la penitencia, quedé afligido, desdichado, como si hubiera perdido el juicio.
5.186.16
न हि मां क्षत्रियः कश्चिद्वीर्येण व्यजयद्युधि ।
ऋते ब्रह्मविदस्तात तपसा संशितव्रतात् ॥ ५.१८६.१६ ॥
Ningún kṣatriya en batalla me venció en valor, querido, salvo los conocedores de Brahman cuyos votos se afilan con la austeridad.
5.186.17
अपि चैतन्मया राजन्नारदेऽपि निवेदितम् ।
व्यासे चैव तथा कार्यं तौ चोभौ मामवोचताम् ॥ ५.१८६.१७ ॥
Además, rey, esto lo comuniqué incluso a Nārada, y lo mismo debe hacerse con Vyāsa; ambos me lo dijeron.
5.186.18
न विषादस्त्वया कार्यो भीष्म काशिसुतां प्रति ।
दैवं पुरुषकारेण को निवर्तितुमुत्सहेत् ॥ ५.१८६.१८ ॥
Bhīṣma, no debes afligirte por la hija de Kāśi. ¿Quién se atrevería a revertir el destino con el esfuerzo humano?
5.186.19
सा कन्या तु महाराज प्रविश्याश्रममण्डलम् ।
यमुनातीरमाश्रित्य तपस्तेपेऽतिमानुषम् ॥ ५.१८६.१९ ॥
Gran rey, aquella doncella entró en el círculo de ermitas, se refugió en la orilla del Yamunā y realizó una penitencia sobrehumana.
5.186.20
निराहारा कृशा रूक्षा जटिला मलपङ्किनी ।
षण्मासान्वायुभक्षा च स्थाणुभूता तपोधना ॥ ५.१८६.२० ॥
En ayunas, demacrada, áspera, con cabellos enmarañados y cubierta de suciedad, aquella rica en austeridad vivió de aire durante seis meses y quedó inmóvil como un tronco.
5.186.21
यमुनाजलमाश्रित्य संवत्सरमथाऽपरम् ।
उदवासं निराहारा पारयामास भामिनी ॥ ५.१८६.२१ ॥
Refugiada en las aguas del Yamunā, la orgullosa dama completó su penitencia, viviendo en el agua sin alimento durante un año y luego otro.
5.186.22
शीर्णपर्णेन चैकेन पारयामास सा परम् ।
संवत्सरं तीव्रकोपा पादाङ्गुष्ठाग्रधिष्ठिता ॥ ५.१८६.२२ ॥
Con una sola hoja marchita, ferozmente airada, de pie sobre la punta de un dedo gordo del pie, completó otro año de penitencia.
5.186.23
एवं द्वादश वर्षाणि तापयामास रोदसी ।
निवर्त्यमानापि च सा ज्ञातिभिर्नैव शक्यते ॥ ५.१८६.२३ ॥
Así durante doce años abrasó el cielo y la tierra, y aunque sus parientes intentaron hacerla volver, no pudo ser disuadida.
5.186.24
ततोऽगमद्वत्सभूमिं सिद्धचारणसेविताम् ।
आश्रमं पुण्यशीलानां तापसानां महात्मनाम् ॥ ५.१८६.२४ ॥
Entonces fue a la tierra de Vatsa, frecuentada por siddhas y cāraṇas, al ermitaño de los ascetas virtuosos y magnánimos.
5.186.25
तत्र पुण्येषु तीर्थेषु साऽऽप्लुताङ्गी दिवानिशम् ।
व्यचरत्काशिकन्या सा यथाकामविचारिणी ॥ ५.१८६.२५ ॥
Allí, bañando sus miembros en los vados sagrados, la princesa de Kāśī vagaba día y noche, moviéndose a su antojo.
5.186.26
नन्दाश्रमे महाराज तथोलूकाश्रमे शुभे ।
च्यवनस्याश्रमे चैव ब्रह्मणः स्थान एव च ॥ ५.१८६.२६ ॥
Oh gran rey, en el ermitaño de Nanda, y en el auspicioso ermitaño de Ulūka, en el ermitaño de Cyavana, y también en el lugar de Brahmā.
5.186.27
त्रयागे देवयजने देवारण्येषु चैव ह ।
भोगवत्यां महाराज कौशिकस्याश्रमे तथा ॥ ५.१८६.२७ ॥
En Trayāga, en el campo de sacrificio de los dioses, y en los bosques divinos; oh gran rey, en Bhogavatī y asimismo en el ermitaño de Kauśika.
5.186.28
माण्डव्यस्याश्रमे राजन्दिलीपस्याश्रमे तथा ।
रामह्रदे च कौरव्य पैलगर्गस्य चाश्रमे ॥ ५.१८६.२८ ॥
En el ermitaño de Māṇḍavya, oh rey, y asimismo en el de Dilīpa; oh descendiente de Kuru, en el lago de Rāma y en el ermitaño de Pailagarga.
5.186.29
एतेषु तीर्थेषु तदा काशिकन्या विशांपते ।
आप्लावयत गात्राणि व्रतमास्थाय दुष्करम् ॥ ५.१८६.२९ ॥
En estos vados sagrados, la princesa de Kāśī entonces, oh señor de los hombres, bañó sus miembros, asumiendo un voto difícil.
5.186.30
तामब्रवीच्च कौरव्य मम माता जले स्थिता ।
किमर्थं क्लिश्यसे भद्रे तथ्यमेव वदस्व मे ॥ ५.१८६.३० ॥
Y, oh descendiente de Kuru, le dijo: "Mi madre está de pie en el agua. Oh gentil, ¿por qué sufres? Dime la verdad."
5.186.31
सैनामथाब्रवीद्राजन्कृताञ्जलिरनिन्दिता ।
भीष्मेण समरे रामो निर्जितश्चारुलोचनि ॥ ५.१८६.३१ ॥
Oh rey, entonces la intachable, juntando las manos, le dijo: 'Oh de hermosos ojos, en la batalla Bhīṣma venció a Rāma.'
5.186.32
कोऽन्यस्तमुत्सहेञ्जेतुमुद्यतेषुं महीपतिः ।
साहं भीष्मविनाशाय तपस्तप्स्ये सुदारुणम् ॥ ५.१८६.३२ ॥
'¿Quién más entre los reyes preparados se atrevería a vencerlo? Por tanto, para la destrucción de Bhīṣma, realizaré una austeridad severísima.'
5.186.33
विचरामि महीं देवि यथा हन्यामहं नृपम् ।
एतद्व्रतफलं देवि परमस्मिन्यथा हि मे ॥ ५.१८६.३३ ॥
'Oh diosa, vagaré por la tierra para poder matar a ese rey. Oh diosa, este es el fruto de mi voto, que para mí es supremo.'
5.186.34
ततोऽब्रवीत्सागरगा जिह्मं चरसि भामिनि ।
नैष कामोऽनवद्याङ्गि शक्यः प्राप्तुं त्वयाऽबले ॥ ५.१८६.३४ ॥
Entonces el río que corre hacia el mar dijo: 'Oh señora, andas por un camino torcido. Oh de miembros sin falta, oh débil, este deseo no es posible que tú lo alcances.'
5.186.35
यदि भीष्मविनाशाय काश्ये चरसि वै व्रतम् ।
व्रतस्था च शरीरं त्वं यदि नाम विमोक्ष्यसि ॥ ५.१८६.३५ ॥
'Oh princesa de Kāśi, si emprendes este voto para la destrucción de Bhīṣma, y si, firme en el voto, abandonas tu cuerpo—'
5.186.36
नदी भविष्यसि शुभे कुटिला वार्षिकोदका ।
दुस्तीर्था न तु विज्ञेया वार्षिकी नाष्टमासिकी ॥ ५.१८६.३६ ॥
'Oh auspiciosa, serás un río tortuoso con aguas de la estación lluviosa, difícil de cruzar; pero sabe que es un río solo de la estación de lluvias, no de ocho meses.'
5.186.37
भीमग्राहवती घोरा सर्वभूतभयंकरी ।
एवमुक्त्वा ततो राजन्काशिकन्यां न्यवर्तत ॥ ५.१८६.३७ ॥
Llena de terribles cocodrilos, horrenda y temible para todos los seres. Oh rey, habiendo dicho esto, se alejó de la princesa de Kāśi.
5.186.38
माता मम महाभागा स्मयमानेव भामिनी ।
कदाचिदष्टमे मासि कदाचिद्दशमे तथा।
न प्राश्नीतोदकमपि पुनः सा वरवर्णिनी ॥ ५.१८६.३८ ॥
Mi madre, de gran fortuna, encantadora y sonriente como si se riera; a veces en el octavo mes, a veces en el décimo, aquella de hermoso color ni siquiera bebía agua.
5.186.39
सा वत्सभूमिं कौरव्य तीर्थलोभात्ततस्ततः ।
पतिता परिधावन्ती पुनः काशिपतेः सुता ॥ ५.१८६.३९ ॥
Ella, oh descendiente de Kuru, corriendo de aquí para allá por la tierra de Vatsa por codicia de un vado sagrado, cayó: la hija del señor de Kāśi, otra vez.
5.186.40
सा नदी वत्सभूम्यां तु प्रथिताम्बेति भारत ।
वार्षिकी ग्राहबहुला दुस्तीर्था कुटिला तथा ॥ ५.१८६.४० ॥
Aquel río es famoso en la tierra de Vatsa con el nombre de Ambā, oh Bhārata. Es un río de lluvia, lleno de cocodrilos, difícil de cruzar en sus vados y sinuoso.
5.186.41
सा कन्या तपसा तेन देहार्धेन व्यजायत ।
नदी च राजन्वत्सेषु कन्या चैवाभवत्तदा ॥ ५.१८६.४१ ॥
Aquella doncella nació por aquella austeridad con la mitad de su cuerpo; y entonces, oh rey, entre los Vatsa se volvió tanto río como doncella.