ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.186
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.186.1
प्रत्यक्षमेतल्लोकानां सर्वेषामेव भामिनि ।
यथाशक्त्या मया युद्धं कृतं वै पौरुषं परम् ॥ ५.१८६.१ ॥
ହେ ଭାମିନୀ, ଏହା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ; ମୁଁ ମୋ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ପରମ ପୌରୁଷରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଛି।
5.186.2
न चैवमपि शक्नोमि भीष्मं शस्त्रभृतां वरम् ।
विशेषयितुमत्यर्थमुत्तमास्त्राणि दर्शयन् ॥ ५.१८६.२ ॥
ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଖାଇ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଏପରି ଅତ୍ୟଧିକ ପରାଜିତ କରିପାରିଲି ନାହିଁ।
5.186.3
एषा मे परमा शक्तिरेतन्मे परमं बलम् ।
यथेष्टं गम्यतां भद्रे किमन्यद्वा करोमि ते ॥ ५.१८६.३ ॥
ଏହା ହିଁ ମୋର ପରମ ଶକ୍ତି, ଏହା ହିଁ ମୋର ପରମ ବଳ; ହେ ଭଦ୍ରେ, ତୁମର ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଯାଅ। ତୁମ ପାଇଁ ଆଉ କ'ଣ କରିପାରିବି?
5.186.4
भीष्ममेव प्रपद्यस्व न तेऽन्या विद्यते गतिः ।
निर्जितो ह्यस्मि भीष्मेण महास्त्राणि प्रमुञ्चता ॥ ५.१८६.४ ॥
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଶରଣ ଗ୍ରହଣ କର; ତୁମ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ। ମହାଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପକାରୀ ଭୀଷ୍ମଙ୍କଠାରୁ ମୁଁ ପ୍ରକୃତରେ ପରାଜିତ ହୋଇଛି।
5.186.5
एवमुक्त्वा ततो रामो विनिःश्वस्य महामनाः ।
तूष्मीमासीत्ततः कनक्या प्रोवाच भृगुनन्दनम् ॥ ५.१८६.५ ॥
ଏହିପରି କହି ମହାମନା ରାମ ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ନୀରବ ହେଲେ; ତା'ପରେ କନକୀ ଭୃଗୁନନ୍ଦନଙ୍କୁ କହିଲା।
5.186.6
भगवन्नेवमेवैतद्यथाऽऽह भगवांस्तथा ।
अजेयो युधि भीष्मोऽयमपि देवैरुदारधीः ॥ ५.१८६.६ ॥
ହେ ଭଗବନ୍, ଭଗବାନ କହିଥିବା ପରି ଏହା ଠିକ୍; ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ଉଦାରବୁଦ୍ଧି ଭୀଷ୍ମ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଜେୟ।
5.186.7
यथाशक्ति यथोत्साहं मम कार्यं कृतं त्वया ।
अनिवार्यं रणे वीर्यमस्त्राणि विविधानि च ॥ ५.१८६.७ ॥
ମୁଁ ମୋ ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହ ଅନୁସାରେ ମୋ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରିଛି। ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମର ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ବିବିଧ ଅସ୍ତ୍ର ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା।
5.186.8
ने चैव शक्यते युद्धे विशेषयितुमन्ततः ।
न चाहमेनं यास्यामि पुनर्भीष्मं कथंचन ॥ ५.१८६.८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଶେଷରେ କାହାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରମାଣ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଏହି ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପାଖକୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ପୁଣି ଯିବି ନାହିଁ।
5.186.9
गमिष्यामि तु तत्राहं यत्र भीष्मं तपोधन ।
समरे पातयिष्यामि स्वयमेव भृगूद्वह ॥ ५.१८६.९ ॥
ହେ ତପୋଧନ, ଭୀଷ୍ମ ଯେଉଁଠି ଥିବେ ମୁଁ ସେଠାକୁ ଯିବି। ହେ ଭୃଗୁବଂଶ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ନିଜେ ତାଙ୍କୁ ପାଡ଼ିଦେବି।
5.186.10
एवमुक्त्वा ययौ कन्या रोषव्याकुललोचना ।
तापस्ये धृतसंकल्पा सा मे चिन्तयती वधम् ॥ ५.१८६.१० ॥
ଏହା କହି ସେହି କନ୍ୟା କ୍ରୋଧରେ ବ୍ୟାକୁଳ ଆଖିରେ ଚାଲିଗଲା। ତପସ୍ୟାରେ ଦୃଢ଼ସଂକଳ୍ପା ସେ ମୋ ବଧ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରି ଗଲା।
5.186.11
ततो महेन्द्रं सहितैरमुनिभिर्भृगुसत्तमः ।
यथाऽऽगतं तथा सोऽगन्मामुपामन्त्र्य भारत ॥ ५.१८६.११ ॥
ତା'ପରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତରୁ ଅନ୍ୟ ମୁନିମାନଙ୍କ ସହ ଆସିଥିବା ଭୃଗୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ ସେପରି, ହେ ଭାରତ, ମୋଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ଚାଲିଗଲେ।
5.186.12
ततो रथं समारुह्य स्तूयमानो द्विजातिभिः ।
प्रविश्य नगरं मात्रे सत्यवत्यै न्यवेदयम् ॥ ५.१८६.१२ ॥
ତା'ପରେ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ମାତା ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ସବୁ ନିବେଦନ କଲି।
5.186.13
यथावृत्तं महाराज सा च मां प्रत्यनन्दत ।
पुरुषांश्चादिशं प्राज्ञान्कन्यावृत्तान्तकर्मणि ॥ ५.१८६.१३ ॥
ମହାରାଜ, ଯାହା ଘଟିଥିଲା ସେହିପରି — ସେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଅନୁମୋଦନ କଲା। କନ୍ୟାର ବୃତ୍ତାନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ମୁଁ ପ୍ରାଜ୍ଞ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲି।
5.186.14
दिवसे दिवसे ह्यस्या गतिजल्पितचेष्टितम् ।
प्रत्याहरंश्च मे युक्ताः स्थिताः प्रियहिते सदा ॥ ५.१८६.१४ ॥
ଦିନକୁ ଦିନ ତାହାର ଗମନ, କଥା ଓ ଆଚରଣର ସମ୍ବାଦ ସେମାନେ ମୋତେ ଆଣୁଥିଲେ। ପ୍ରିୟ ଓ ହିତ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ ସେମାନେ ସଦା ସେଠାରେ ରହିଥିଲେ।
5.186.15
यदैव हि वनं प्रायात्सा कन्या तपसे धृता ।
तदैव व्यथितो दीनो गतचेता इवाभवम् ॥ ५.१८६.१५ ॥
ସେହି କନ୍ୟା ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ବନକୁ ଯିବା ମାତ୍ରେ ମୁଁ ବ୍ୟଥିତ, ଦୀନ ଓ ଯେମିତି ଚେତନାହୀନ ହୋଇଗଲି।
5.186.16
न हि मां क्षत्रियः कश्चिद्वीर्येण व्यजयद्युधि ।
ऋते ब्रह्मविदस्तात तपसा संशितव्रतात् ॥ ५.१८६.१६ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାକ୍ରମରେ କୌଣସି କ୍ଷତ୍ରିୟ ମୋତେ ଜିଣି ନାହିଁ — ହେ ବତ୍ସ, ତପସ୍ୟାରେ ବ୍ରତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରିଥିବା ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ।
5.186.17
अपि चैतन्मया राजन्नारदेऽपि निवेदितम् ।
व्यासे चैव तथा कार्यं तौ चोभौ मामवोचताम् ॥ ५.१८६.१७ ॥
ଆହୁରି, ରାଜନ୍, ଏହି କଥା ମୁଁ ନାରଦଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜଣାଇଥିଲି; ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି କରାଯିବା ଉଚିତ — ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ମୋତେ କହିଥିଲେ।
5.186.18
न विषादस्त्वया कार्यो भीष्म काशिसुतां प्रति ।
दैवं पुरुषकारेण को निवर्तितुमुत्सहेत् ॥ ५.१८६.१८ ॥
ଭୀଷ୍ମ, କାଶୀ କନ୍ୟା ପ୍ରତି ତୁମେ ବିଷାଦ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଦୈବକୁ ପୁରୁଷକାରରେ ଫେରାଇବାକୁ କିଏ ସାହସ କରିବ?
5.186.19
सा कन्या तु महाराज प्रविश्याश्रममण्डलम् ।
यमुनातीरमाश्रित्य तपस्तेपेऽतिमानुषम् ॥ ५.१८६.१९ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେ କନ୍ୟା ଆଶ୍ରମମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଯମୁନା ତୀରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଅତିମାନୁଷ ତପସ୍ୟା କଲା।
5.186.20
निराहारा कृशा रूक्षा जटिला मलपङ्किनी ।
षण्मासान्वायुभक्षा च स्थाणुभूता तपोधना ॥ ५.१८६.२० ॥
ନିରାହାରା, କୃଶା, ରୁକ୍ଷା, ଜଟାଧାରିଣୀ ଓ ମଇଳାରେ ଲିପ୍ତ ସେହି ତପୋଧନା ଛଅ ମାସ କେବଳ ପବନ ଖାଇ ସ୍ଥାଣୁ ପରି ଛିଡ଼ା ରହିଲା।
5.186.21
यमुनाजलमाश्रित्य संवत्सरमथाऽपरम् ।
उदवासं निराहारा पारयामास भामिनी ॥ ५.१८६.२१ ॥
ଯମୁନା ଜଳକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସେହି ଭାମିନୀ ଏକ ବର୍ଷ ଓ ଆଉ ଏକ ବର୍ଷ ଜଳରେ ରହି ନିରାହାରା ହୋଇ ତପସ୍ୟା ସମାପ୍ତ କଲା।
5.186.22
शीर्णपर्णेन चैकेन पारयामास सा परम् ।
संवत्सरं तीव्रकोपा पादाङ्गुष्ठाग्रधिष्ठिता ॥ ५.१८६.२२ ॥
ଗୋଟିଏ ଶୁଖିଲା ପତ୍ରରେ ସେ ଆଉ ଏକ ବର୍ଷ, ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ପାଦ ବୁଢ଼ାଆଙ୍ଗୁଠି ଆଗରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇ ତପସ୍ୟା ସମାପ୍ତ କଲା।
5.186.23
एवं द्वादश वर्षाणि तापयामास रोदसी ।
निवर्त्यमानापि च सा ज्ञातिभिर्नैव शक्यते ॥ ५.१८६.२३ ॥
ଏହିପରି ବାର ବର୍ଷ ସେ ଦ୍ୟୁଲୋକ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ତପାଇଲା; ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଫେରାଇ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ ତାକୁ ଫେରାଯାଇ ପାରିଲା ନାହିଁ।
5.186.24
ततोऽगमद्वत्सभूमिं सिद्धचारणसेविताम् ।
आश्रमं पुण्यशीलानां तापसानां महात्मनाम् ॥ ५.१८६.२४ ॥
ତା'ପରେ ସେ ସିଦ୍ଧ-ଚାରଣମାନଙ୍କ ସେବିତ ବତ୍ସଭୂମିକୁ ଗଲା, ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ମହାତ୍ମା ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ।
5.186.25
तत्र पुण्येषु तीर्थेषु साऽऽप्लुताङ्गी दिवानिशम् ।
व्यचरत्काशिकन्या सा यथाकामविचारिणी ॥ ५.१८६.२५ ॥
ସେଠାରେ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥସମୂହରେ ସ୍ନାତ ଅଙ୍ଗ ନେଇ କାଶୀ କନ୍ୟା ଦିନରାତି ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବିଚରଣ କଲେ।
5.186.26
नन्दाश्रमे महाराज तथोलूकाश्रमे शुभे ।
च्यवनस्याश्रमे चैव ब्रह्मणः स्थान एव च ॥ ५.१८६.२६ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ନନ୍ଦଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ, ଶୁଭ ଉଲୂକଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ, ଚ୍ୟବନଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ।
5.186.27
त्रयागे देवयजने देवारण्येषु चैव ह ।
भोगवत्यां महाराज कौशिकस्याश्रमे तथा ॥ ५.१८६.२७ ॥
ତ୍ରୟାଗରେ, ଦେବଯଜନରେ ଓ ଦେବାରଣ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ; ହେ ମହାରାଜ, ଭୋଗବତୀରେ ଓ କୌଶିକଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ।
5.186.28
माण्डव्यस्याश्रमे राजन्दिलीपस्याश्रमे तथा ।
रामह्रदे च कौरव्य पैलगर्गस्य चाश्रमे ॥ ५.१८६.२८ ॥
ମାଣ୍ଡବ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ, ହେ ରାଜନ୍, ଦିଲୀପଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ମଧ୍ୟ; ହେ କୌରବ୍ୟ, ରାମହ୍ରଦରେ ଓ ପୈଲଗର୍ଗଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ।
5.186.29
एतेषु तीर्थेषु तदा काशिकन्या विशांपते ।
आप्लावयत गात्राणि व्रतमास्थाय दुष्करम् ॥ ५.१८६.२९ ॥
ଏହି ତୀର୍ଥସମୂହରେ ସେତେବେଳେ କାଶୀ କନ୍ୟା, ହେ ବିଶାମ୍ପତି, କଠିନ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରି ଅଙ୍ଗ ସ୍ନାନ କଲେ।
5.186.30
तामब्रवीच्च कौरव्य मम माता जले स्थिता ।
किमर्थं क्लिश्यसे भद्रे तथ्यमेव वदस्व मे ॥ ५.१८६.३० ॥
ଏବଂ ହେ କୌରବ୍ୟ, ସେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋ ମାତା ଜଳରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି। ହେ ଭଦ୍ରେ, ତୁମେ କାହିଁକି କ୍ଲେଶ ଭୋଗୁଛ? ସତ୍ୟ କଥା ମୋତେ କୁହ।"
5.186.31
सैनामथाब्रवीद्राजन्कृताञ्जलिरनिन्दिता ।
भीष्मेण समरे रामो निर्जितश्चारुलोचनि ॥ ५.१८६.३१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା ସେ କରଯୋଡ଼ି ତାକୁ କହିଲା, 'ହେ ସୁନୟନା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମ ରାମଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରିଥିଲେ।'
5.186.32
कोऽन्यस्तमुत्सहेञ्जेतुमुद्यतेषुं महीपतिः ।
साहं भीष्मविनाशाय तपस्तप्स्ये सुदारुणम् ॥ ५.१८६.३२ ॥
'ପ୍ରସ୍ତୁତ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଉ କିଏ ତାକୁ ଜିତିବାକୁ ସାହସ କରିବ? ତେଣୁ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ମୁଁ ଅତି କଠୋର ତପସ୍ୟା କରିବି।'
5.186.33
विचरामि महीं देवि यथा हन्यामहं नृपम् ।
एतद्व्रतफलं देवि परमस्मिन्यथा हि मे ॥ ५.१८६.३३ ॥
'ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ ବୁଲିବି, ଯେପରି ମୁଁ ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ ବଧ କରିପାରିବି। ହେ ଦେବୀ, ଏହି ବ୍ରତର ଫଳ ଏହା; ତାହା ମୋ ପାଇଁ ପରମ।'
5.186.34
ततोऽब्रवीत्सागरगा जिह्मं चरसि भामिनि ।
नैष कामोऽनवद्याङ्गि शक्यः प्राप्तुं त्वयाऽबले ॥ ५.१८६.३४ ॥
'ତା'ପରେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଉଥିବା ନଦୀ କହିଲା, 'ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ବଙ୍କା ପଥରେ ବୁଲୁଛ। ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟା, ହେ ଅବଳା, ଏହି ଇଚ୍ଛା ତୁମ ଦ୍ୱାରା ପୂରଣ ହେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।'
5.186.35
यदि भीष्मविनाशाय काश्ये चरसि वै व्रतम् ।
व्रतस्था च शरीरं त्वं यदि नाम विमोक्ष्यसि ॥ ५.१८६.३५ ॥
'ହେ କାଶୀ ରାଜକୁମାରୀ, ଯଦି ତୁମେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ବ୍ରତ ଆଚରଣ କରୁଛ, ଏବଂ ବ୍ରତରେ ସ୍ଥିର ରହି ଯଦି ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରିବ—'
5.186.36
नदी भविष्यसि शुभे कुटिला वार्षिकोदका ।
दुस्तीर्था न तु विज्ञेया वार्षिकी नाष्टमासिकी ॥ ५.१८६.३६ ॥
'ହେ ଶୁଭେ, ତୁମେ ବର୍ଷାଋତୁର ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ବଙ୍କା ନଦୀ ହେବ, ଯାହା ପାର ହେବା କଷ୍ଟକର; କିନ୍ତୁ ଜାଣ ଯେ ତାହା କେବଳ ବର୍ଷାଋତୁର ନଦୀ, ଆଠ ମାସର ନୁହେଁ।'
5.186.37
भीमग्राहवती घोरा सर्वभूतभयंकरी ।
एवमुक्त्वा ततो राजन्काशिकन्यां न्यवर्तत ॥ ५.१८६.३७ ॥
ଭୟଙ୍କର କୁମ୍ଭୀରମାନଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣା, ଘୋରା ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କରୀ। ହେ ରାଜନ୍, ଏହା କହି ସେ କାଶୀ-କନ୍ୟାଠାରୁ ଫେରି ଗଲା।
5.186.38
माता मम महाभागा स्मयमानेव भामिनी ।
कदाचिदष्टमे मासि कदाचिद्दशमे तथा।
न प्राश्नीतोदकमपि पुनः सा वरवर्णिनी ॥ ५.१८६.३८ ॥
ମୋ ମାତା, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ହସୁଥିବା ପରି ସୁନ୍ଦରୀ। କେବେ ଅଷ୍ଟମ ମାସରେ, କେବେ ଦଶମ ମାସରେ, ସେହି ବରବର୍ଣ୍ଣିନୀ ଜଳ ମଧ୍ୟ ପାନ କରୁ ନଥିଲେ।
5.186.39
सा वत्सभूमिं कौरव्य तीर्थलोभात्ततस्ततः ।
पतिता परिधावन्ती पुनः काशिपतेः सुता ॥ ५.१८६.३९ ॥
ସେ ବତ୍ସ ଭୂମିରେ, ହେ କୌରବ୍ୟ, ତୀର୍ଥଲୋଭରେ ଏଠାସେଠା ଧାଇଁ ପଡ଼ିଗଲା — କାଶୀପତିଙ୍କ ସେହି କନ୍ୟା ପୁଣି।
5.186.40
सा नदी वत्सभूम्यां तु प्रथिताम्बेति भारत ।
वार्षिकी ग्राहबहुला दुस्तीर्था कुटिला तथा ॥ ५.१८६.४० ॥
ସେ ନଦୀ ବତ୍ସ ଭୂମିରେ 'ଅମ୍ବା' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ହେ ଭାରତ। ସେ ବର୍ଷାଋତୁ ନଦୀ, କୁମ୍ଭୀରରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦୁଷ୍ଟୀର୍ଥା ଓ ବଙ୍କା।
5.186.41
सा कन्या तपसा तेन देहार्धेन व्यजायत ।
नदी च राजन्वत्सेषु कन्या चैवाभवत्तदा ॥ ५.१८६.४१ ॥
ସେ କନ୍ୟା ସେହି ତପସ୍ୟାରେ ଅଧା ଦେହରେ ଜନ୍ମିଲା। ହେ ରାଜନ୍, ସେତେବେଳେ ବତ୍ସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ନଦୀ ଓ କନ୍ୟା ହୋଇଗଲା।