ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.186
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.186.1
प्रत्यक्षमेतल्लोकानां सर्वेषामेव भामिनि ।
यथाशक्त्या मया युद्धं कृतं वै पौरुषं परम् ॥ ५.१८६.१ ॥
ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਇਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੈ; ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਮ ਪੌਰਖ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ।
5.186.2
न चैवमपि शक्नोमि भीष्मं शस्त्रभृतां वरम् ।
विशेषयितुमत्यर्थमुत्तमास्त्राणि दर्शयन् ॥ ५.१८६.२ ॥
ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਅਸਤ੍ਰ ਦਿਖਾ ਕੇ ਵੀ ਮੈਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।
5.186.3
एषा मे परमा शक्तिरेतन्मे परमं बलम् ।
यथेष्टं गम्यतां भद्रे किमन्यद्वा करोमि ते ॥ ५.१८६.३ ॥
ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਪਰਮ ਬਲ ਹੈ; ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਜਿੱਥੇ ਤੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੋਵੇ ਚਲੀ ਜਾ। ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੀ ਕਰਾਂ?
5.186.4
भीष्ममेव प्रपद्यस्व न तेऽन्या विद्यते गतिः ।
निर्जितो ह्यस्मि भीष्मेण महास्त्राणि प्रमुञ्चता ॥ ५.१८६.४ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸਹਾਰਾ ਨਹੀਂ। ਮਹਾਨ ਅਸਤ੍ਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਭੀਸ਼ਮ ਤੋਂ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹਾਰ ਗਿਆ ਹਾਂ।
5.186.5
एवमुक्त्वा ततो रामो विनिःश्वस्य महामनाः ।
तूष्मीमासीत्ततः कनक्या प्रोवाच भृगुनन्दनम् ॥ ५.१८६.५ ॥
ਏਹ ਆਖ ਕੇ ਮਹਾਮਨਾ ਰਾਮ ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ; ਤਦ ਕਨਕੀ ਨੇ ਭ੍ਰਿਗੁਨੰਦਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
5.186.6
भगवन्नेवमेवैतद्यथाऽऽह भगवांस्तथा ।
अजेयो युधि भीष्मोऽयमपि देवैरुदारधीः ॥ ५.१८६.६ ॥
ਹੇ ਭਗਵਨ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ, ਇਹ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਦਾਰਬੁੱਧੀ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜਿੱਤ ਹਨ।
5.186.7
यथाशक्ति यथोत्साहं मम कार्यं कृतं त्वया ।
अनिवार्यं रणे वीर्यमस्त्राणि विविधानि च ॥ ५.१८६.७ ॥
ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣਾ ਕਰਤੱਵ ਕੀਤਾ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਸਤ੍ਰ ਅਟੱਲ ਸਨ।
5.186.8
ने चैव शक्यते युद्धे विशेषयितुमन्ततः ।
न चाहमेनं यास्यामि पुनर्भीष्मं कथंचन ॥ ५.१८६.८ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅੰਤ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਉੱਤਮ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਇਸ ਭੀਸ਼ਮ ਕੋਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ।
5.186.9
गमिष्यामि तु तत्राहं यत्र भीष्मं तपोधन ।
समरे पातयिष्यामि स्वयमेव भृगूद्वह ॥ ५.१८६.९ ॥
ਹੇ ਤਪੋਧਨ, ਭੀਸ਼ਮ ਜਿੱਥੇ ਹੋਵੇਗਾ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿਆਂਗਾ।
5.186.10
एवमुक्त्वा ययौ कन्या रोषव्याकुललोचना ।
तापस्ये धृतसंकल्पा सा मे चिन्तयती वधम् ॥ ५.१८६.१० ॥
ਏਦਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਕੰਨਿਆ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਨੇਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਚਲੀ ਗਈ। ਤਪ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਸੰਕਲਪ ਵਾਲੀ ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਧ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੀ ਗਈ।
5.186.11
ततो महेन्द्रं सहितैरमुनिभिर्भृगुसत्तमः ।
यथाऽऽगतं तथा सोऽगन्मामुपामन्त्र्य भारत ॥ ५.१८६.११ ॥
ਫਿਰ ਮਹੇਂਦਰ ਪਰਬਤ ਤੋਂ ਹੋਰ ਮੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਆਏ ਭ੍ਰਿਗੂ ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੈਥੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ।
5.186.12
ततो रथं समारुह्य स्तूयमानो द्विजातिभिः ।
प्रविश्य नगरं मात्रे सत्यवत्यै न्यवेदयम् ॥ ५.१८६.१२ ॥
ਫਿਰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਡਿਆਏ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਮਾਤਾ ਸਤਿਆਵਤੀ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ।
5.186.13
यथावृत्तं महाराज सा च मां प्रत्यनन्दत ।
पुरुषांश्चादिशं प्राज्ञान्कन्यावृत्तान्तकर्मणि ॥ ५.१८६.१३ ॥
ਮਹਾਰਾਜ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਿਵੇਂ ਹੀ — ਉਸਨੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤਾ। ਕੰਨਿਆ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਮੈਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪੁਰਸ਼ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ।
5.186.14
दिवसे दिवसे ह्यस्या गतिजल्पितचेष्टितम् ।
प्रत्याहरंश्च मे युक्ताः स्थिताः प्रियहिते सदा ॥ ५.१८६.१४ ॥
ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਉਸਦੀ ਚਾਲ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ। ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਉਹ ਸਦਾ ਉੱਥੇ ਟਿਕੇ ਰਹੇ।
5.186.15
यदैव हि वनं प्रायात्सा कन्या तपसे धृता ।
तदैव व्यथितो दीनो गतचेता इवाभवम् ॥ ५.१८६.१५ ॥
ਉਹ ਕੰਨਿਆ ਤਪ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ ਬਣ ਵਿੱਚ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਦੁਖੀ, ਦੀਨ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਚੇਤਨਾ ਗੁਆਈ ਬੈਠਾ ਹੋਵਾਂ, ਹੋ ਗਿਆ।
5.186.16
न हि मां क्षत्रियः कश्चिद्वीर्येण व्यजयद्युधि ।
ऋते ब्रह्मविदस्तात तपसा संशितव्रतात् ॥ ५.१८६.१६ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਖੱਤਰੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ — ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤਪ ਨਾਲ ਵਰਤ ਨੂੰ ਤਿੱਖਾ ਕੀਤੇ ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਨੀਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ।
5.186.17
अपि चैतन्मया राजन्नारदेऽपि निवेदितम् ।
व्यासे चैव तथा कार्यं तौ चोभौ मामवोचताम् ॥ ५.१८६.१७ ॥
ਹੋਰ, ਰਾਜਨ, ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਵੀ ਦੱਸੀ ਸੀ; ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ — ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ।
5.186.18
न विषादस्त्वया कार्यो भीष्म काशिसुतां प्रति ।
दैवं पुरुषकारेण को निवर्तितुमुत्सहेत् ॥ ५.१८६.१८ ॥
ਭੀਸ਼ਮ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਧੀ ਬਾਰੇ ਤੂੰ ਉਦਾਸ ਨਾ ਹੋ। ਦੈਵ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਨਾਲ ਮੋੜਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ?
5.186.19
सा कन्या तु महाराज प्रविश्याश्रममण्डलम् ।
यमुनातीरमाश्रित्य तपस्तेपेऽतिमानुषम् ॥ ५.१८६.१९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਕੰਨਿਆ ਆਸ਼ਰਮ-ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਅਤਿਮਾਨੁਸ਼ ਤਪ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
5.186.20
निराहारा कृशा रूक्षा जटिला मलपङ्किनी ।
षण्मासान्वायुभक्षा च स्थाणुभूता तपोधना ॥ ५.१८६.२० ॥
ਨਿਰਾਹਾਰ, ਕਮਜ਼ੋਰ, ਰੁੱਖੀ, ਜਟਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਮੈਲ ਨਾਲ ਲਿਬੜੀ ਉਹ ਤਪੋਧਨਾ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਕੇਵਲ ਹਵਾ ਖਾ ਕੇ ਥੰਮ੍ਹ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਹੋ ਗਈ।
5.186.21
यमुनाजलमाश्रित्य संवत्सरमथाऽपरम् ।
उदवासं निराहारा पारयामास भामिनी ॥ ५.१८६.२१ ॥
ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਜਲ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਭਾਮਿਨੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਨਿਰਾਹਾਰ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਤਪ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
5.186.22
शीर्णपर्णेन चैकेन पारयामास सा परम् ।
संवत्सरं तीव्रकोपा पादाङ्गुष्ठाग्रधिष्ठिता ॥ ५.१८६.२२ ॥
ਇੱਕ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਇੱਕ ਸਾਲ, ਤੀਬਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ, ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਕੇ ਤਪ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
5.186.23
एवं द्वादश वर्षाणि तापयामास रोदसी ।
निवर्त्यमानापि च सा ज्ञातिभिर्नैव शक्यते ॥ ५.१८६.२३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਉਸ ਨੇ ਸਵਰਗ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤਪਾਇਆ; ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਾਪਸ ਮੋੜੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮੋੜਿਆ ਨਾ ਜਾ ਸਕਿਆ।
5.186.24
ततोऽगमद्वत्सभूमिं सिद्धचारणसेविताम् ।
आश्रमं पुण्यशीलानां तापसानां महात्मनाम् ॥ ५.१८६.२४ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵੀ ਗਈ ਵਤਸ ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਗਈ, ਪੁੰਨਸ਼ੀਲ ਮਹਾਤਮਾ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ।
5.186.25
तत्र पुण्येषु तीर्थेषु साऽऽप्लुताङ्गी दिवानिशम् ।
व्यचरत्काशिकन्या सा यथाकामविचारिणी ॥ ५.१८६.२५ ॥
ਉੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਚਰਦੀ ਰਹੀ।
5.186.26
नन्दाश्रमे महाराज तथोलूकाश्रमे शुभे ।
च्यवनस्याश्रमे चैव ब्रह्मणः स्थान एव च ॥ ५.१८६.२६ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਨੰਦ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਭ ਉਲੂਕ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਚ੍ਯਵਨ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ।
5.186.27
त्रयागे देवयजने देवारण्येषु चैव ह ।
भोगवत्यां महाराज कौशिकस्याश्रमे तथा ॥ ५.१८६.२७ ॥
ਤ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਯਜਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੇਵਾਰਣ੍ਯਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ; ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਭੋਗਵਤੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ।
5.186.28
माण्डव्यस्याश्रमे राजन्दिलीपस्याश्रमे तथा ।
रामह्रदे च कौरव्य पैलगर्गस्य चाश्रमे ॥ ५.१८६.२८ ॥
ਮਾਂਡਵ੍ਯ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦਿਲੀਪ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ; ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਰਾਮਹ੍ਰਦ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪੈਲਗਰ੍ਗ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ।
5.186.29
एतेषु तीर्थेषु तदा काशिकन्या विशांपते ।
आप्लावयत गात्राणि व्रतमास्थाय दुष्करम् ॥ ५.१८६.२९ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੀ, ਕਠਿਨ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਅੰਗ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਏ।
5.186.30
तामब्रवीच्च कौरव्य मम माता जले स्थिता ।
किमर्थं क्लिश्यसे भद्रे तथ्यमेव वदस्व मे ॥ ५.१८६.३० ॥
ਤੇ ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਕਲੇਸ਼ ਸਹਿੰਦੀ ਹੈਂ? ਸੱਚ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।"
5.186.31
सैनामथाब्रवीद्राजन्कृताञ्जलिरनिन्दिता ।
भीष्मेण समरे रामो निर्जितश्चारुलोचनि ॥ ५.१८६.३१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਦ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਉਸ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ।'
5.186.32
कोऽन्यस्तमुत्सहेञ्जेतुमुद्यतेषुं महीपतिः ।
साहं भीष्मविनाशाय तपस्तप्स्ये सुदारुणम् ॥ ५.१८६.३२ ॥
'ਤਿਆਰ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਰ ਕੌਣ ਉਸਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਕਰੇਗਾ? ਇਸ ਲਈ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਾਂਗੀ।'
5.186.33
विचरामि महीं देवि यथा हन्यामहं नृपम् ।
एतद्व्रतफलं देवि परमस्मिन्यथा हि मे ॥ ५.१८६.३३ ॥
'ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਟਕਾਂਗੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਾਂ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਸ ਵਰਤ ਦਾ ਫਲ ਇਹੀ ਹੈ; ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਰਮ ਹੈ।'
5.186.34
ततोऽब्रवीत्सागरगा जिह्मं चरसि भामिनि ।
नैष कामोऽनवद्याङ्गि शक्यः प्राप्तुं त्वयाऽबले ॥ ५.१८६.३४ ॥
'ਤਦ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਗਣ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਸੁੰਦਰੀ, ਤੂੰ ਟੇਢੇ ਰਾਹ ਭਟਕ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਅਬਲਾ, ਇਹ ਇੱਛਾ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।'
5.186.35
यदि भीष्मविनाशाय काश्ये चरसि वै व्रतम् ।
व्रतस्था च शरीरं त्वं यदि नाम विमोक्ष्यसि ॥ ५.१८६.३५ ॥
'ਹੇ ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਜੇ ਤੂੰ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਵਰਤ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਰਹਿ ਕੇ ਤੂੰ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗੇਂ—'
5.186.36
नदी भविष्यसि शुभे कुटिला वार्षिकोदका ।
दुस्तीर्था न तु विज्ञेया वार्षिकी नाष्टमासिकी ॥ ५.१८६.३६ ॥
'ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਤੂੰ ਬਰਸਾਤੀ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਟੇਢੀ ਨਦੀ ਬਣੇਂਗੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਪਰ ਇਹ ਜਾਣ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਬਰਸਾਤੀ ਨਦੀ ਹੈ, ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ।'
5.186.37
भीमग्राहवती घोरा सर्वभूतभयंकरी ।
एवमुक्त्वा ततो राजन्काशिकन्यां न्यवर्तत ॥ ५.१८६.३७ ॥
ਭਿਆਨਕ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਘੋਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਫਿਰ ਉਹ ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਕੰਨਿਆ ਤੋਂ ਮੁੜ ਗਈ।
5.186.38
माता मम महाभागा स्मयमानेव भामिनी ।
कदाचिदष्टमे मासि कदाचिद्दशमे तथा।
न प्राश्नीतोदकमपि पुनः सा वरवर्णिनी ॥ ५.१८६.३८ ॥
ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ, ਮਹਾਭਾਗਾ, ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਸੁੰਦਰੀ। ਕਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ ਦਸਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਪਾਣੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪੀਂਦੀ ਸੀ।
5.186.39
सा वत्सभूमिं कौरव्य तीर्थलोभात्ततस्ततः ।
पतिता परिधावन्ती पुनः काशिपतेः सुता ॥ ५.१८६.३९ ॥
ਉਹ ਵਤਸ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੇ, ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਤੀਰਥ ਦੇ ਲੋਭ ਨਾਲ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਦੌੜਦੀ ਹੋਈ ਡਿੱਗ ਪਈ — ਕਾਸ਼ੀਪਤੀ ਦੀ ਉਹ ਧੀ ਫਿਰ।
5.186.40
सा नदी वत्सभूम्यां तु प्रथिताम्बेति भारत ।
वार्षिकी ग्राहबहुला दुस्तीर्था कुटिला तथा ॥ ५.१८६.४० ॥
ਉਹ ਨਦੀ ਵਤਸ ਦੀ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ 'ਅੰਬਾ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ। ਉਹ ਬਰਸਾਤੀ ਹੈ, ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਔਖੇ ਪਾਰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤੀਰਥ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਟੇਢੀ ਹੈ।
5.186.41
सा कन्या तपसा तेन देहार्धेन व्यजायत ।
नदी च राजन्वत्सेषु कन्या चैवाभवत्तदा ॥ ५.१८६.४१ ॥
ਉਹ ਕੰਨਿਆ ਉਸ ਤਪ ਨਾਲ ਅੱਧੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਦੋਂ ਵਤਸਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਦੀ ਅਤੇ ਕੰਨਿਆ ਵੀ ਬਣ ਗਈ।