มหาภารตะ · อัธยายะ 5.186

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

5.186.1

प्रत्यक्षमेतल्लोकानां सर्वेषामेव भामिनि ।
यथाशक्त्या मया युद्धं कृतं वै पौरुषं परम् ॥ ५.१८६.१ ॥

ข้าแต่หญิงผู้รุ่งเรือง ทุกโลกล้วนเห็นประจักษ์ว่า ข้าได้ทำสงครามด้วยความเพียรอันยิ่งใหญ่ตามกำลังของข้า

5.186.2

न चैवमपि शक्नोमि भीष्मं शस्त्रभृतां वरम् ।
विशेषयितुमत्यर्थमुत्तमास्त्राणि दर्शयन् ॥ ५.१८६.२ ॥

ถึงกระนั้นข้าก็ยังไม่อาจเอาชนะภีษมะ ผู้เป็นยอดของผู้ถืออาวุธ แม้ข้าจะแสดงอาวุธชั้นยอดของข้าออกมา

5.186.3

एषा मे परमा शक्तिरेतन्मे परमं बलम् ।
यथेष्टं गम्यतां भद्रे किमन्यद्वा करोमि ते ॥ ५.१८६.३ ॥

นี่คืออำนาจสูงสุดของข้า นี่คือพลังอันยิ่งใหญ่ที่สุดของข้า ข้าแด่นางผู้เจริญ จงไปตามที่นางปรารถนาเถิด หรือข้าจะทำอะไรให้นางอีกเล่า

5.186.4

भीष्ममेव प्रपद्यस्व न तेऽन्या विद्यते गतिः ।
निर्जितो ह्यस्मि भीष्मेण महास्त्राणि प्रमुञ्चता ॥ ५.१८६.४ ॥

จงพึ่งพาภีษมะแต่ผู้เดียวเถิด นางไม่มีทางอื่นเลย เพราะข้าได้พ่ายแพ้ต่อภีษมะ ผู้ปล่อยอาวุธอันยิ่งใหญ่แล้วจริงๆ

5.186.5

एवमुक्त्वा ततो रामो विनिःश्वस्य महामनाः ।
तूष्मीमासीत्ततः कनक्या प्रोवाच भृगुनन्दनम् ॥ ५.१८६.५ ॥

รามผู้มีใจยิ่งใหญ่ตรัสดังนี้แล้ว ถอนใจอย่างลึกและนิ่งเงียบไป จากนั้นกนกีจึงกล่าวกับบุตรของภฤคุ

5.186.6

भगवन्नेवमेवैतद्यथाऽऽह भगवांस्तथा ।
अजेयो युधि भीष्मोऽयमपि देवैरुदारधीः ॥ ५.१८६.६ ॥

ข้าแต่ท่านผู้เจริญ เป็นดังที่ท่านผู้เจริญกล่าวนั่นเอง ภีษมะผู้มีใจประเสริฐนี้ไม่อาจพ่ายแพ้ในการรบ แม้แต่โดยเทวดา

5.186.7

यथाशक्ति यथोत्साहं मम कार्यं कृतं त्वया ।
अनिवार्यं रणे वीर्यमस्त्राणि विविधानि च ॥ ५.१८६.७ ॥

ข้าได้ทำหน้าที่ของข้าตามกำลังและความกระตือรือร้นของข้าแล้ว ในการรบ ความกล้าหาญของท่านไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ และอาวุธมากมายของท่านก็เช่นกัน

5.186.8

ने चैव शक्यते युद्धे विशेषयितुमन्ततः ।
न चाहमेनं यास्यामि पुनर्भीष्मं कथंचन ॥ ५.१८६.८ ॥

ในการรบ ท้ายที่สุดแล้วไม่อาจทำให้ฝ่ายหนึ่งเหนืออีกฝ่ายได้ และข้าจะไม่ไปหาภีษมะนี้อีกไม่ว่าด้วยวิธีใด

5.186.9

गमिष्यामि तु तत्राहं यत्र भीष्मं तपोधन ।
समरे पातयिष्यामि स्वयमेव भृगूद्वह ॥ ५.१८६.९ ॥

ข้าแด่ผู้มั่งคั่งด้วยตบะ ข้าจะไปยังที่ที่ภีษมะอยู่ และในสงคราม ข้าจะโค่นเขาลงด้วยตนเอง ข้าแด่ยอดของภฤคุทั้งหลาย

5.186.10

एवमुक्त्वा ययौ कन्या रोषव्याकुललोचना ।
तापस्ये धृतसंकल्पा सा मे चिन्तयती वधम् ॥ ५.१८६.१० ॥

นางกล่าวดังนี้แล้วก็จากไป ดวงตาของนางสั่นไหวด้วยความโกรธ มั่นคงในการบำเพ็ญตบะ ครุ่นคิดถึงความตายของข้า

5.186.11

ततो महेन्द्रं सहितैरमुनिभिर्भृगुसत्तमः ।
यथाऽऽगतं तथा सोऽगन्मामुपामन्त्र्य भारत ॥ ५.१८६.११ ॥

จากนั้น ยอดของภฤคุพร้อมด้วยฤๅษีทั้งหลายจากภูเขามเหนทร์ ได้ลาข้าแล้วจากไป ข้าแด่ภารตะ ตามที่ท่านได้มาก็จากไปเช่นนั้น

5.186.12

ततो रथं समारुह्य स्तूयमानो द्विजातिभिः ।
प्रविश्य नगरं मात्रे सत्यवत्यै न्यवेदयम् ॥ ५.१८६.१२ ॥

จากนั้น ข้าขึ้นรถศึก ได้รับการสรรเสริญจากทวิชาติทั้งหลาย แล้วเข้าสู่นครและรายงานทุกอย่างแก่มารดาของข้า สัตยวดี

5.186.13

यथावृत्तं महाराज सा च मां प्रत्यनन्दत ।
पुरुषांश्चादिशं प्राज्ञान्कन्यावृत्तान्तकर्मणि ॥ ५.१८६.१३ ॥

ข้าแด่มหาราช เรื่องเป็นไปเช่นไรก็เล่าเช่นนั้น และนางก็พอพระทัยในตัวข้า ข้าจึงสั่งผู้มีปัญญาให้ดูแลกิจการเกี่ยวกับเรื่องของหญิงสาว

5.186.14

दिवसे दिवसे ह्यस्या गतिजल्पितचेष्टितम् ।
प्रत्याहरंश्च मे युक्ताः स्थिताः प्रियहिते सदा ॥ ५.१८६.१४ ॥

วันแล้ววันเล่า พวกเขานำข่าวเกี่ยวกับการเคลื่อนไหว คำพูด และการกระทำของนางมาให้ข้า ผู้ได้รับมอบหมายให้ดูแลความผาสุกและประโยชน์ของนาง ยังคงอยู่ที่นั่นเสมอ

5.186.15

यदैव हि वनं प्रायात्सा कन्या तपसे धृता ।
तदैव व्यथितो दीनो गतचेता इवाभवम् ॥ ५.१८६.१५ ॥

ในวินาทีที่หญิงสาวนั้นเข้าไปในป่า มุ่งมั่นบำเพ็ญตบะ ข้าก็เกิดความทุกข์ระทม อ่อนแอ ราวกับสติสัมปชัญญะหายไป

5.186.16

न हि मां क्षत्रियः कश्चिद्वीर्येण व्यजयद्युधि ।
ऋते ब्रह्मविदस्तात तपसा संशितव्रतात् ॥ ५.१८६.१६ ॥

ไม่มีกษัตริย์องค์ใดเอาชนะข้าในการรบด้วยความกล้าหาญ ข้าแด่ลูกรัก ยกเว้นผู้รู้พรหมันที่มีศีลอันคมกล้าด้วยตบะ

5.186.17

अपि चैतन्मया राजन्नारदेऽपि निवेदितम् ।
व्यासे चैव तथा कार्यं तौ चोभौ मामवोचताम् ॥ ५.१८६.१७ ॥

อีกประการหนึ่ง ข้าแด่พระราชา ข้าได้รายงานเรื่องนี้แม้แก่นารท และต่อวยาสก็ต้องทำเช่นกัน ทั้งสองท่านได้บอกข้าเช่นนั้น

5.186.18

न विषादस्त्वया कार्यो भीष्म काशिसुतां प्रति ।
दैवं पुरुषकारेण को निवर्तितुमुत्सहेत् ॥ ५.१८६.१८ ॥

ภีษมะ ท่านไม่ควรเศร้าโศกเพราะธิดาแห่งกาศี ใครเล่าจะกล้าหันกลับโชคชะตาด้วยความพยายามของมนุษย์

5.186.19

सा कन्या तु महाराज प्रविश्याश्रममण्डलम् ।
यमुनातीरमाश्रित्य तपस्तेपेऽतिमानुषम् ॥ ५.१८६.१९ ॥

ข้าแด่มหาราช หญิงสาวนั้นเข้าไปในกลุ่มอาศรม พำนักอยู่ริมฝั่งยมุนา และบำเพ็ญตบะอันเหนือมนุษย์

5.186.20

निराहारा कृशा रूक्षा जटिला मलपङ्किनी ।
षण्मासान्वायुभक्षा च स्थाणुभूता तपोधना ॥ ५.१८६.२० ॥

นางอดอาหาร ผอมแห้ง ผิวกระด้าง ผมเกล้าเป็นมวย เปรอะด้วยฝุ่นโคลน นางผู้เป็นขุมทรัพย์แห่งตบะมีชีวิตอยู่ด้วยลมเป็นเวลาหกเดือน กลายเป็นดั่งตอไม้

5.186.21

यमुनाजलमाश्रित्य संवत्सरमथाऽपरम् ।
उदवासं निराहारा पारयामास भामिनी ॥ ५.१८६.२१ ॥

นางผู้ภาคภูมิได้พึ่งอยู่ในน้ำแห่งแม่น้ำยมุนา อยู่ในน้ำโดยไม่กินอาหารเป็นเวลาหนึ่งปี แล้วจึงทำการบำเพ็ญตบะให้สำเร็จต่ออีกปีหนึ่ง

5.186.22

शीर्णपर्णेन चैकेन पारयामास सा परम् ।
संवत्सरं तीव्रकोपा पादाङ्गुष्ठाग्रधिष्ठिता ॥ ५.१८६.२२ ॥

นางมีความโกรธอย่างรุนแรง ใช้ใบไม้แห้งเพียงใบเดียว ยืนด้วยปลายนิ้วโป้งเท้าข้างเดียว ทำการบำเพ็ญตบะให้สำเร็จอีกหนึ่งปี

5.186.23

एवं द्वादश वर्षाणि तापयामास रोदसी ।
निवर्त्यमानापि च सा ज्ञातिभिर्नैव शक्यते ॥ ५.१८६.२३ ॥

นางเผาสวรรค์และแผ่นดินด้วยการบำเพ็ญตบะเช่นนี้เป็นเวลาสิบสองปี แม้ญาติทั้งหลายจะพยายามให้นางกลับ นางก็ไม่อาจถูกทำให้กลับได้

5.186.24

ततोऽगमद्वत्सभूमिं सिद्धचारणसेविताम् ।
आश्रमं पुण्यशीलानां तापसानां महात्मनाम् ॥ ५.१८६.२४ ॥

ต่อจากนั้นนางจึงไปยังแผ่นดินวัตสะ ที่เหล่าสิทธะและจารณะเคยไปมาหาสู่ ไปยังอาศรมของเหล่าตาปสะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่และประพฤติแต่ความดี

5.186.25

तत्र पुण्येषु तीर्थेषु साऽऽप्लुताङ्गी दिवानिशम् ।
व्यचरत्काशिकन्या सा यथाकामविचारिणी ॥ ५.१८६.२५ ॥

ที่นั่น ธิดาแห่งกาศี ได้อาบน้ำที่ท่าศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลายด้วยร่างกายทั้งหมดทั้งวันทั้งคืน นางเที่ยวไปตามที่ใจปรารถนา

5.186.26

नन्दाश्रमे महाराज तथोलूकाश्रमे शुभे ।
च्यवनस्याश्रमे चैव ब्रह्मणः स्थान एव च ॥ ५.१८६.२६ ॥

ข้าแต่มหาราช ที่อาศรมของนันทะ และที่อาศรมอันเป็นมงคลของอูลูกะ ที่อาศรมของจยวนะ และยังที่สถานของพระพรหมด้วย

5.186.27

त्रयागे देवयजने देवारण्येषु चैव ह ।
भोगवत्यां महाराज कौशिकस्याश्रमे तथा ॥ ५.१८६.२७ ॥

ที่ตรายาคะ ที่บริเวณพิธียัญของเทวดา และในป่าของเทวดาทั้งหลาย ข้าแต่มหาราช ที่ภวตี และที่อาศรมของเการศิกะเช่นกัน

5.186.28

माण्डव्यस्याश्रमे राजन्दिलीपस्याश्रमे तथा ।
रामह्रदे च कौरव्य पैलगर्गस्य चाश्रमे ॥ ५.१८६.२८ ॥

ที่อาศรมของมาณฑัพยะ ข้าแต่กษัตริย์ และที่อาศรมของทิลีปะเช่นกัน ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายกุรุ ที่สระของราม และที่อาศรมของไปลคารคยะ

5.186.29

एतेषु तीर्थेषु तदा काशिकन्या विशांपते ।
आप्लावयत गात्राणि व्रतमास्थाय दुष्करम् ॥ ५.१८६.२९ ॥

ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ ที่ท่าศักดิ์สิทธิ์เหล่านี้ ธิดาแห่งกาศีจึงได้อาบน้ำชำระร่างกาย โดยยึดมั่นในวรตะอันยากยิ่ง

5.186.30

तामब्रवीच्च कौरव्य मम माता जले स्थिता ।
किमर्थं क्लिश्यसे भद्रे तथ्यमेव वदस्व मे ॥ ५.१८६.३० ॥

ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายกุรุ ฤๅษีผู้นั้นได้กล่าวกับนางว่า "มารดาของข้าตั้งอยู่ในน้ำ ข้าแต่ผู้มีความเจริญ เหตุใดท่านจึงลำบากเช่นนี้ จงบอกความจริงแก่ข้าเถิด"

5.186.31

सैनामथाब्रवीद्राजन्कृताञ्जलिरनिन्दिता ।
भीष्मेण समरे रामो निर्जितश्चारुलोचनि ॥ ५.१८६.३१ ॥

ข้าแต่พระราชา นางผู้ไม่ถูกตำหนิจึงประนมมือกล่าวตอบเขาว่า "ข้าแต่ผู้มีนัยน์ตางดงาม ในการรบ พระราม ถูกภีษมะเอาชนะ"

5.186.32

कोऽन्यस्तमुत्सहेञ्जेतुमुद्यतेषुं महीपतिः ।
साहं भीष्मविनाशाय तपस्तप्स्ये सुदारुणम् ॥ ५.१८६.३२ ॥

"ใครในหมู่กษัตริย์ที่พร้อมจะรบจะกล้าเอาชนะเขาได้อีกเล่า ดังนั้น เพื่อการทำลายภีษมะ ข้าจะบำเพ็ญตบะอันโหดร้ายยิ่ง"

5.186.33

विचरामि महीं देवि यथा हन्यामहं नृपम् ।
एतद्व्रतफलं देवि परमस्मिन्यथा हि मे ॥ ५.१८६.३३ ॥

"ข้าแต่เทวี ข้าจะท่องเที่ยวไปทั่วแผ่นดินเพื่อให้ข้าสังหารกษัตริย์องค์นั้นได้ ข้าแต่เทวี นี่คือผลแห่งวรตะของข้า ซึ่งเป็นสิ่งสูงสุดสำหรับข้า"

5.186.34

ततोऽब्रवीत्सागरगा जिह्मं चरसि भामिनि ।
नैष कामोऽनवद्याङ्गि शक्यः प्राप्तुं त्वयाऽबले ॥ ५.१८६.३४ ॥

ต่อจากนั้น แม่น้ำที่ไหลไปสู่มหาสมุทรได้กล่าวว่า "ข้าแต่หญิงผู้มีความเจริญ เจ้ากำลังเดินทางอันคดโค้ง ข้าแต่ผู้มีอวัยวะไร้ที่ติ ข้าแต่ผู้อ่อนแอ ความปรารถนานี้เจ้าไม่อาจบรรลุได้"

5.186.35

यदि भीष्मविनाशाय काश्ये चरसि वै व्रतम् ।
व्रतस्था च शरीरं त्वं यदि नाम विमोक्ष्यसि ॥ ५.१८६.३५ ॥

"ข้าแต่ธิดาแห่งกาศี หากเจ้าถือวรตะนี้เพื่อการทำลายภีษมะ และหากเจ้าที่ยึดมั่นในวรตะนั้นสละร่างกายของตนไป—"

5.186.36

नदी भविष्यसि शुभे कुटिला वार्षिकोदका ।
दुस्तीर्था न तु विज्ञेया वार्षिकी नाष्टमासिकी ॥ ५.१८६.३६ ॥

"ข้าแต่ผู้เป็นมงคล เจ้าจะกลายเป็นแม่น้ำที่คดโค้ง มีน้ำในฤดูฝน ข้ามได้ยาก แต่จงรู้ว่านางเป็นแม่น้ำของฤดูฝนเท่านั้น ไม่ใช่ของแปดเดือน"

5.186.37

भीमग्राहवती घोरा सर्वभूतभयंकरी ।
एवमुक्त्वा ततो राजन्काशिकन्यां न्यवर्तत ॥ ५.१८६.३७ ॥

เต็มไปด้วยจระเข้ดุร้าย น่าสะพรึงและน่ากลัวต่อสรรพสัตว์ ข้าแต่พระราชา เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว แม่น้ำนั้นก็หันหนีไปจากธิดาแห่งกาศี

5.186.38

माता मम महाभागा स्मयमानेव भामिनी ।
कदाचिदष्टमे मासि कदाचिद्दशमे तथा।
न प्राश्नीतोदकमपि पुनः सा वरवर्णिनी ॥ ५.१८६.३८ ॥

มารดาของข้าผู้มีโชคยิ่ง ผู้งดงามและยิ้มแย้มราวกับเปี่ยมด้วยความสุข บางครั้งในเดือนที่แปด บางครั้งในเดือนที่สิบ หญิงผู้มีผิวพรรณงามนั้นก็ไม่ดื่มน้ำแม้แต่น้อย

5.186.39

सा वत्सभूमिं कौरव्य तीर्थलोभात्ततस्ततः ।
पतिता परिधावन्ती पुनः काशिपतेः सुता ॥ ५.१८६.३९ ॥

ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายกุรุ นางวิ่งไปมาในแผ่นดินวัตสะด้วยความโลภอยากได้ท่าศักดิ์สิทธิ์ ธิดาแห่งกาศีผู้เป็นเจ้าแห่งกาศีนั้นได้ล้มลงอีกครั้ง

5.186.40

सा नदी वत्सभूम्यां तु प्रथिताम्बेति भारत ।
वार्षिकी ग्राहबहुला दुस्तीर्था कुटिला तथा ॥ ५.१८६.४० ॥

ข้าแต่ภารตะ แม่น้ำนั้นเป็นที่รู้จักในแผ่นดินวัตสะว่า อัมพา เป็นแม่น้ำน้ำฝน มีจระเข้มาก ข้ามท่าได้ยาก และคดโค้ง

5.186.41

सा कन्या तपसा तेन देहार्धेन व्यजायत ।
नदी च राजन्वत्सेषु कन्या चैवाभवत्तदा ॥ ५.१८६.४१ ॥

หญิงสาวนั้นเกิดขึ้นด้วยตบะนั้น ด้วยครึ่งร่างกาย และขณะนั้น ท่านกษัตริย์ ในหมู่ชาววัตสะ นางได้กลายเป็นทั้งแม่น้ำและหญิงสาว