মহাভারত · অধ্যায় 5.187
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.187.1
ततस्ते तापसाः सर्वे तपसे धृतनिश्चयाम् ।
दृष्ट्वा न्यवर्तयंस्तात किं कार्यमिति चाब्रुवन् ॥ ५.१८७.१ ॥
তখন সেই তপস্বীরা সকলে তপস্যায় দৃঢ়সংকল্প সেই কন্যাকে দেখে তাকে ফিরিয়ে দিলেন এবং বললেন, 'হে তাত, এখন কী করা উচিত?'
5.187.2
तानुवाच ततः कन्या तपोवृद्धानृषींस्तदा ।
निराकृतास्मि भीष्मेण भ्रंशिता पतिधर्मतः ॥ ५.१८७.२ ॥
তখন সেই কন্যা তপস্যায় বৃদ্ধ সেই ঋষিদের বলল, 'ভীষ্ম আমাকে প্রত্যাখ্যান করেছেন; পতিধর্ম থেকে আমাকে ভ্রষ্ট করেছেন।'
5.187.3
वधार्थं तस्य दीक्षा मे न लोकार्थं तपोधनाः ।
निहत्य भीष्मं गच्छेयं शान्तिमित्येव निश्चयः ॥ ५.१८७.३ ॥
'হে তপোধনগণ, আমার এই দীক্ষা তাকে বধ করার জন্য, লোকের জন্য নয়। ভীষ্মকে হত্যা করে আমি শান্তি লাভ করব—এটাই আমার সংকল্প।'
5.187.4
यत्कृते दुःखवसतिमिमां प्राप्तऽस्मि शाश्वतीम् ।
पतिलोकाद्विहीना च नैव स्त्री न पुमानिह ॥ ५.१८७.४ ॥
'যার জন্য আমি এই চিরন্তন দুঃখের আবাস লাভ করেছি, পতিলোক থেকে বঞ্চিত হয়ে, এখানে আমি স্ত্রীও নই, পুরুষও নই।'
5.187.5
नाहत्वा युधि गाङ्गेयं निवर्तिष्ये तपोधनाः ।
एष मे हृदि संकल्पो यदिदं कथितं मया ॥ ५.१८७.५ ॥
'হে তপোধনগণ, যুদ্ধে গাঙ্গেয়কে (ভীষ্মকে) হত্যা না করে আমি ফিরব না। আমি যা এইমাত্র বললাম, এটাই আমার হৃদয়ের সংকল্প।'
5.187.6
स्त्रीभावे परिनिर्विण्णा पुंस्त्वार्थे कृतनिश्चया ।
भीष्मे प्रतिचिकीर्षामि नास्मि वार्येति वै पुनः ॥ ५.१८७.६ ॥
'নারীত্বে সম্পূর্ণ বিরক্ত হয়ে, পুরুষত্বের জন্য দৃঢ়সংকল্প হয়ে, আমি ভীষ্মের ওপর প্রতিশোধ নিতে চাই; আমাকে বাধা দেওয়া যাবে না, এই কথাই আবার বলছি।'
5.187.7
तां देवो दर्शयामास शूलपाणिरुमापतिः ।
मध्ये तेषां महार्षीणां स्वेन रूपेण तापसीम् ॥ ५.१८७.७ ॥
শূলপাণি উমাপতি দেব সেই তপস্বিনীকে, সেই মহর্ষিদের মাঝখানে নিজের স্বরূপ দেখালেন।
5.187.8
छन्द्यमाना वरेणाथ सा वव्रे मत्पराजयम् ।
हनिष्यसीति तां देवः प्रत्युवाच मनस्विनीम् ॥ ५.१८७.८ ॥
বর চাইতে বললে সে আমার পরাজয়কেই বেছে নিল। তখন দেব সেই মনস্বিনীকে বললেন, 'তুমি (তাকে) হত্যা করবে।'
5.187.9
ततः सा पुनरेवाथ कन्या रुद्रमुवाच ह ।
उपपद्येत्कथं देव स्त्रिया युधि जयो मम ॥ ५.१८७.९ ॥
তখন সেই কন্যা আবার রুদ্রকে বলল, 'হে দেব, যুদ্ধে একজন নারীর জয় কীভাবে সম্ভব?'
5.187.10
स्त्रीभावेन च मे गाढं मनः शान्तमुमापते ।
प्रतिश्रुतश्च भूतेश त्वया भीष्मपराजयः ॥ ५.१८७.१० ॥
হে উমাপতি, নারীভাবে আমার মন গভীরভাবে শান্ত হয়েছে। হে ভূতেশ, আপনি ভীষ্মের পরাজয়ের প্রতিশ্রুতি দিয়েছিলেন।
5.187.11
यथा स सत्यो भवति तथा कुरु वृषध्वज ।
यथा हन्यां समागम्य भीष्मं शान्तनवं युधि ॥ ५.१८७.११ ॥
হে বৃষধ্বজ, তেমনই করুন যাতে তা সত্য হয়, যাতে আমি যুদ্ধে শান্তনুপুত্র ভীষ্মের সম্মুখীন হয়ে তাকে বধ করতে পারি।
5.187.12
तामुवाच महादेवः कन्यां किल वृषध्वजः ।
न मे वागमृतं प्राह सत्यं भद्रे भविष्यसि ॥ ५.१८७.१२ ॥
সেই কন্যাকে বৃষধ্বজ মহাদেব বললেন, 'আমার বাক্য অমৃতের মতো; তা মিথ্যা হয় না। হে ভদ্রে, তুমি সত্য হবে।'
5.187.13
हनिष्यसि रणे भीष्मं पुरुषत्वं च लप्स्यति ।
स्मरिष्यसि च तत्सर्वं देहमन्यं गता सती ॥ ५.१८७.१३ ॥
যুদ্ধে তুমি ভীষ্মকে বধ করবে, পুরুষত্ব লাভ করবে; অন্য দেহ পেয়ে সেসব তুমি স্মরণ করবে, হে সতী।
5.187.14
द्रुपदस्य कुले जाता भविष्यसि महारथः ।
शीघ्रास्त्रश्चित्रयोधी च भविष्यसि सुसंमतः ॥ ५.१८७.१४ ॥
তুমি দ্রুপদের বংশে জন্মে মহারথী হবে; দ্রুতাস্ত্র, বিচিত্র যোদ্ধা এবং অত্যন্ত সম্মানিত হবে।
5.187.15
यथोक्तमेव कल्याणि सर्वमेतद्भविष्यति ।
भविष्यसि पुमान्पश्चात्कस्माच्चित्कालपर्ययात् ॥ ५.१८७.१५ ॥
হে কল্যাণী, যেমন বলা হল ঠিক তেমনই এসব ঘটবে; কালক্রমে পরে তুমি পুরুষ হবে।
5.187.16
एवमुक्त्वा महादेवः कपर्दी वृषभध्वजः ।
पश्यतामेव विप्राणां तत्रैवान्तरधीयत ॥ ५.१८७.१६ ॥
এইরূপ বলে, জটাধারী বৃষভধ্বজ মহাদেব ব্রাহ্মণদের দেখতে দেখতেই সেখানেই অন্তর্হিত হলেন।
5.187.17
ततः सा पश्यतां तेषां महर्षीणामनिन्दिता ।
समाहृत्य वनात्तस्मात्काष्ठानि वरवर्णिनी ॥ ५.१८७.१७ ॥
তারপর সেই মহর্ষিদের দেখতে দেখতে সেই নির্দোষা, সুবর্ণবর্ণা নারী সেই বন থেকে কাঠ সংগ্রহ করলেন।
5.187.18
चितां कृत्वा सुमहतीं प्रदाय च हुताशनम् ।
प्रदीप्तेऽग्नौ महाराज रोषदीप्तेन चेतसा ॥ ५.१८७.१८ ॥
তিনি এক বিশাল চিতা তৈরি করে আগুন জ্বালালেন। হে মহারাজ, ক্রোধে জ্বলন্ত হৃদয়ে তিনি সেই প্রজ্বলিত আগুনে প্রবেশ করলেন।
5.187.19
उक्त्वा भीष्मवधायेति प्रविवेश हुताशनम् ।
ज्येष्ठा काशिसुता राजन्यमुनामभितो नदीम् ॥ ५.१८७.१९ ॥
ভীষ্মবধের জন্য—এই বলে কাশীরাজের কন্যা জ্যেষ্ঠা, হে রাজন, যমুনা নদীর উভয় তীরের সেই অগ্নিতে প্রবেশ করল।