મહાભારત · અધ્યાય 5.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.19.1
युयुधानस्ततो वीरः सात्वतानां महारथः ।
महता चतुरङ्गेण बलेनागाद्युधिष्ठिरम् ॥ ५.१९.१ ॥
ત્યારે સાત્વતોના મહારથી વીર યુયુધાન મહાન ચતુરંગિણી સેના સાથે યુધિષ્ઠિર પાસે આવ્યો.
5.19.2
तस्य योधा महावीर्या नानादेशसमागताः ।
नानाप्रहरणा वीराः शोभयांचक्रिरे बलम् ॥ ५.१९.२ ॥
અનેક દેશોમાંથી એકઠા થયેલા તેના મહાપરાક્રમી યોદ્ધાઓ નાનાવિધ શસ્ત્રો સાથે સેનાની શોભા વધારતા હતા.
5.19.3
परश्वथैर्भिण्डिपालैः शूलतोमरमुद्गरैः ।
परिघैर्यष्टिभिः पाशैः करवालैश्च निर्मलैः ॥ ५.१९.३ ॥
પરશુ, ભિંડિપાલ, શૂલ, તોમર, મુદ્ગર, પરિઘ, યષ્ટિ, પાશ અને નિર્મળ તલવારો સાથે.
5.19.4
खङ्गकार्मुकनिर्यूहैः शरैश्च विविधैरपि ।
तैलधौतैः प्रकाशद्भिस्तदशोभत वै बलम् ॥ ५.१९.४ ॥
ખડ્ગ, ધનુષ્ય, વ્યૂહ અને વિવિધ બાણો સાથે, તેલથી ધોયેલા ઝળહળતા શસ્ત્રોથી તે સેના ખરેખર શોભી ઊઠી.
5.19.5
तस्य मेघप्रकाशस्य सौवर्णौः शोभितस्य च ।
बभूव रूपं सैन्यस्य मेघस्येव सविद्युतः ॥ ५.१९.५ ॥
મેઘ જેવા તેજસ્વી અને સોનાના અલંકારોથી શોભતા તે સેનાનું રૂપ વીજળી સાથેના મેઘ જેવું થયું.
5.19.6
अक्षौहिणी तु सा सेना तदा यौधिष्ठिरं बलम् ।
प्रविश्यान्तर्दधे राजन्सागरं कुनदी यथा ॥ ५.१९.६ ॥
તે અક્ષૌહિણી સેના ત્યારે યુધિષ્ઠિરની સેનામાં પ્રવેશી, હે રાજન, કુનદી નદી સાગરમાં ભળી જાય તેમ અદૃશ્ય થઈ ગઈ.
5.19.7
तथैवाक्षौहिणीं गृह्य चेदीनामृषभो बली ।
धृष्टकेतुरुपागच्चत्पाण्डवानमितौजसः ॥ ५.१९.७ ॥
એ જ રીતે ચેદિઓમાં શ્રેષ્ઠ અને બળવાન ધૃષ્ટકેતુ એક અક્ષૌહિણી સેના લઈને અમિત તેજસ્વી પાંડવો પાસે આવ્યો.
5.19.8
मागधश्च जयत्सेनो जारासन्धिर्महाबलः ।
अक्षौहिण्यैव सैन्यस्य धर्मराजमुपागमत् ॥ ५.१९.८ ॥
મગધનો રાજા મહાબળવાન જરાસંધપુત્ર જયત્સેન પણ એક અક્ષૌહિણી સેના સાથે ધર્મરાજ પાસે આવ્યો.
5.19.9
तथैव पाण्ड्यो राजेन्द्र सागरानूपवासिभिः ।
वृतो बहुविधैर्योधैर्युधिष्ठिरमुपागमत् ॥ ५.१९.९ ॥
હે રાજેન્દ્ર, એ જ રીતે પાંડ્ય રાજા સમુદ્ર અને દલદલ-કિનારાના વાસી અનેક પ્રકારના યોદ્ધાઓથી ઘેરાઈને યુધિષ્ઠિર પાસે આવ્યો.
5.19.10
तस्य सैन्यमतीवासीत्तस्मिन्बलसमागमे ।
प्रेक्षणीयतरं राजन्सुवेषं बलवत्तदा ॥ ५.१९.१० ॥
હે રાજન, એ સેનાઓના સંગમમાં તેની સેના અતિશય જોવાલાયક, સુંદર શણગારેલી અને બળવાન હતી.
5.19.11
केकयाश्च नरव्याघ्राः सोदराः पञ्च पार्थिवाः ।
संहर्षयन्तः कौन्तेयोनक्षौहिण्या समागताः ॥ ५.१९.११ ॥
કેકયના પાંચ સહોદર રાજાઓ, નરવ્યાઘ્ર સમાન, કૌન્તેયોને હર્ષિત કરતા એક અક્ષૌહિણી સેના સાથે એકઠા થયા.
5.19.12
द्रुपदस्याप्यभूत्सेना नानादेशसमागतैः ।
शोभिता पुरुषैः शूरैः पुत्रैश्चास्य महारथैः ॥ ५.१९.१२ ॥
દ્રુપદની સેના પણ નાના દેશોમાંથી આવેલા શૂરવીર પુરુષો અને તેના મહારથી પુત્રોથી શોભી ઊઠી.
5.19.13
तथैव राजा मत्स्यानां विराटो वाहिनीपतिः ।
पार्वतीयैर्महीपालैः सहितः पाण्डवानयात् ॥ ५.१९.१३ ॥
એ જ રીતે મત્સ્યોના રાજા અને સેનાપતિ વિરાટ પર્વતીય રાજાઓ સાથે પાંડવો પાસે ગયા.
5.19.14
इतश्चेतश्च पाण्डूनां समाजग्मुर्महात्मनाम् ।
अक्षौहिण्यस्तु सप्तैव विविधध्वजसङ्कुलाः ॥ ५.१९.१४ ॥
આ બાજુ અને તે બાજુથી મહાત્મા પાંડવો પાસે અનેક ધ્વજાઓથી ભરેલી સાત અક્ષૌહિણી સેનાઓ એકત્ર થઈ.
5.19.15
युयुत्समानाः कुरुभिः पाण्डवान्समहर्षयन् ।
तथैव धार्तराष्ट्रस्य हर्षं समभिर्धयन् ॥ ५.१९.१५ ॥
કૌરવો સાથે યુદ્ધની ઇચ્છા રાખનારાઓએ પાંડવોને હર્ષિત કર્યા; એ જ રીતે ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રનો હર્ષ પણ વધાર્યો.
5.19.16
भगदत्तो महीपालः सेनामक्षौहिणीं ददौ ।
तस्य चीनैः किरातैश्च काञ्चनैरिव संवृतम् ॥ ५.१९.१६ ॥
મહીપાલ ભગદત્તે એક અક્ષૌહિણી સેના આપી; તે ચીનો અને કિરાતોથી ઘેરાયેલી હતી, જાણે સોનાની બની હોય.
5.19.17
बभौ बलमनाधृष्यं कर्णिकारवनं यथा ।
तथा भूरिश्रवाः शूरः शल्यश्च कुरुनन्दन ॥ ५.१९.१७ ॥
એ અજેય સેના કર્ણિકાર વન જેવી શોભી; એ જ રીતે શૂર ભૂરિશ્રવા અને શલ્ય પણ, હે કુરુનંદન.
5.19.18
दुर्योधनमुपायातावक्षौहिण्या पृथक्पृथक् ।
कृतवर्मा च हार्दिक्यो भोजान्धकुकुरैः सह ॥ ५.१९.१८ ॥
દરેક પોતપોતાની એક-એક અક્ષૌહિણી સેના સાથે અલગ-અલગ દુર્યોધન પાસે આવ્યા; હાર્દિક્ય કૃતવર્મા ભોજ, અંધક અને કુકુર સાથે આવ્યા.
5.19.19
अक्षौहिण्यैव सेनाया दुर्योधनमुपागमत् ।
तस्य तैः पुरुषव्याघ्रैर्वनमालाधरैर्बलम् ॥ ५.१९.१९ ॥
એક અક્ષૌહિણી સેના સાથે તે દુર્યોધન પાસે આવ્યો. તેના તે સૈન્યમાં વનમાળા ધારણ કરેલા પુરુષવ્યાઘ્રો હતા.
5.19.20
अशोभत यथा मत्तैर्वनं प्रक्रीडितैर्गजैः ।
जयद्रथमुखाश्चान्ये सिन्धुसौवीरवासिनः ॥ ५.१९.२० ॥
મદમસ્ત હાથીઓ રમતા હોય તે વનની જેમ જયદ્રથના નેતૃત્વમાં સિંધુ અને સૌવીરના વાસીઓ શોભ્યા.
5.19.21
आजग्मुः पृथिवीपालाः कम्पयन्त इवाचलान् ।
तेषामक्षौहिणी सेना बहुला विबभौ तदा ॥ ५.१९.२१ ॥
પર્વતોને ધ્રુજાવતા હોય તેમ પૃથ્વીના રક્ષક રાજાઓ આવ્યા. ત્યારે તેમની વિશાળ અક્ષૌહિણી સેના શોભી ઊઠી.
5.19.22
विधूयमानो वातेन बहुरूप इवाम्बुदः ।
सुदक्षिणश्च काम्भोजो यवनैश्च शकैस्तथा ॥ ५.१९.२२ ॥
પવનથી હાલતા બહુરૂપ મેઘ જેમ સુદક્ષિણ, કંબોજ યવનો અને શકો સાથે આવ્યો.
5.19.23
उपाजगाम कौरव्यमक्षौहिण्या विशांपते ।
तस्य सेनासमावायः शलभानामिवाबभौ ॥ ५.१९.२३ ॥
હે નરાધિપ! એક અક્ષૌહિણી સેના સાથે તે કૌરવ પાસે આવ્યો. તેના સૈન્યનો સમૂહ તીડોના ટોળા જેવો શોભ્યો.
5.19.24
स च संप्राप्य कौरव्यं तत्रैवान्तर्दधे तदा ।
तथा महिष्मतीवासी नीलो नीलायुधैः सह ॥ ५.१९.२४ ॥
તે કૌરવ પાસે પહોંચીને ત્યાં જ ત્યારે અદૃશ્ય થયો. એ જ રીતે મહિષ્મતીનો વાસી નીલ પણ નીલ આયુધો સાથે (એમ જ કર્યું).
5.19.25
महीपालो महावीर्यैर्दक्षिणापथवासिभिः ।
आवन्त्यौ च महीपालौ महाबलसुसंवृतौ ॥ ५.१९.२५ ॥
દક્ષિણાપથના રહેવાસી મહાપરાક્રમી રાજાઓ સાથે, અને અવંતીના બે રાજાઓ, મહાબળવાન સેનાઓથી સારી રીતે ઘેરાયેલા.
5.19.26
पृथगक्षौहिणीभ्यां तावभियातौ सुयोधनम् ।
ततस्ततस्तु सर्वेषां भूमिपानां महात्मनाम् ॥ ५.१९.२६ ॥
બે અક્ષૌહિણી સેનાઓ સાથે અલગ અલગ તે બંને સુયોધન પાસે આવ્યા; પછી સર્વ મહાત્મા રાજાઓ તરફથી.
5.19.27
तिस्रोऽन्याः समवर्तन्त वाहिन्यो भरतर्षभ ।
एवमेकादशावृत्ताः सेना दुर्योधनस्य ताः ॥ ५.१९.२७ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, બીજી ત્રણ સેનાઓ એકત્ર થઈ; આ રીતે દુર્યોધનની તે સેનાઓ અગિયાર અક્ષૌહિણી રૂપે એકઠી થઈ.
5.19.28
युयुत्समानाः कौन्तेयान्नानाध्वजसमाकुलाः ।
न हास्तिनपुरे राजन्नवकाशोऽभवत्तदा ॥ ५.१९.२८ ॥
કૌંતેયો સાથે યુદ્ધની ઇચ્છા રાખતી, નાના પ્રકારની ધ્વજાઓથી ભરેલી સેનાઓને કારણે, હે રાજન્, ત્યારે હસ્તિનાપુરમાં જગ્યા જ બચી નહોતી.
5.19.29
राज्ञां स्वबलमुख्यानां प्राधान्येनापि भारत ।
ततः प़ञ्चनदं चैव कृत्स्नं च कुरुजाङ्गलम् ॥ ५.१९.२९ ॥
હે ભારત, રાજાઓ પોતાની સેનાના મુખ્ય નેતાઓ તરીકે પ્રધાનપણે; પછી પંચનદ અને સમગ્ર કુરુજાંગલ.
5.19.30
तथा रोहितकारण्यं मरुभूमिश्च केवला ।
अहिच्छत्रं कालकूटं गङ्गाकूलं च भारत ॥ ५.१९.३० ॥
તેવી જ રીતે રોહિતકારણ્ય, કેવળ મરુભૂમિ, અહિચ્છત્ર, કાલકૂટ અને હે ભારત, ગંગાનો કિનારો.
5.19.31
वारणं वाटधानं च यामुनश्चैव पर्वतः ।
एष देशः सुविस्तीर्णः प्रभूतधनधान्यवान् ॥ ५.१९.३१ ॥
વારણ, વાટધાન, યમુનાનો પર્વતપ્રદેશ પણ; આ દેશ અતિ વિસ્તૃત છે અને ધનધાન્યથી સમૃદ્ધ છે.
5.19.32
बभूव कौरवेयाणां बलेनातीव संवृतः ।
तत्र सैन्यं तथा युक्तं ददर्श स पुरोहितः ॥ ५.१९.३२ ॥
તે દેશ કૌરવોના સૈન્યથી અત્યંત ભરેલો હતો; ત્યાં તે પુરોહિતે સજ્જ સૈન્ય જોયું.
5.19.33
यः स पाञ्चालराजेन प्रेषितः कौरवान्प्रति ॥ ५.१९.३३ ॥
પાંચાલ રાજાએ કૌરવો પાસે મોકલેલો તે એ હતો.