ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.19.1
युयुधानस्ततो वीरः सात्वतानां महारथः ।
महता चतुरङ्गेण बलेनागाद्युधिष्ठिरम् ॥ ५.१९.१ ॥
ਫਿਰ ਸਾਤਵਤਾਂ ਦਾ ਮਹਾਰਥੀ ਵੀਰ ਯੁਯੁਧਾਨ ਵੱਡੀ ਚਤੁਰੰਗਣੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਕੋਲ ਆਇਆ।
5.19.2
तस्य योधा महावीर्या नानादेशसमागताः ।
नानाप्रहरणा वीराः शोभयांचक्रिरे बलम् ॥ ५.१९.२ ॥
ਅਨੇਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਉਸਦੇ ਮਹਾਬਲੀ ਯੋਧੇ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾ ਰਹੇ ਸਨ।
5.19.3
परश्वथैर्भिण्डिपालैः शूलतोमरमुद्गरैः ।
परिघैर्यष्टिभिः पाशैः करवालैश्च निर्मलैः ॥ ५.१९.३ ॥
ਪਰਸ਼ੂ, ਭਿੰਡੀਪਾਲ, ਸ਼ੂਲ, ਤੋਮਰ, ਮੁਦਗਰ, ਪਰਿਘ, ਯਸ਼ਟੀ, ਪਾਸ਼ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ।
5.19.4
खङ्गकार्मुकनिर्यूहैः शरैश्च विविधैरपि ।
तैलधौतैः प्रकाशद्भिस्तदशोभत वै बलम् ॥ ५.१९.४ ॥
ਖੜਗ, ਧਨੁਸ਼, ਵਿਊਹ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਤੇਲ ਨਾਲ ਧੋਏ ਚਮਕਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸੈਨਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸ਼ੋਭਾ ਪਾ ਗਈ।
5.19.5
तस्य मेघप्रकाशस्य सौवर्णौः शोभितस्य च ।
बभूव रूपं सैन्यस्य मेघस्येव सविद्युतः ॥ ५.१९.५ ॥
ਮੇਘ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੀ ਉਸ ਸੈਨਾ ਦਾ ਰੂਪ ਬਿਜਲੀ ਸਮੇਤ ਮੇਘ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ।
5.19.6
अक्षौहिणी तु सा सेना तदा यौधिष्ठिरं बलम् ।
प्रविश्यान्तर्दधे राजन्सागरं कुनदी यथा ॥ ५.१९.६ ॥
ਉਹ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾ ਉਦੋਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੁਨਦੀ ਨਦੀ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਈ।
5.19.7
तथैवाक्षौहिणीं गृह्य चेदीनामृषभो बली ।
धृष्टकेतुरुपागच्चत्पाण्डवानमितौजसः ॥ ५.१९.७ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੇਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ ਇੱਕ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾ ਲੈ ਕੇ ਅਮਿਤ ਤੇਜਸਵੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਕੋਲ ਆਇਆ।
5.19.8
मागधश्च जयत्सेनो जारासन्धिर्महाबलः ।
अक्षौहिण्यैव सैन्यस्य धर्मराजमुपागमत् ॥ ५.१९.८ ॥
ਮਗਧ ਦਾ ਰਾਜਾ ਮਹਾਂਬਲੀ ਜਰਾਸੰਧ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਯਤਸੇਨ ਵੀ ਇੱਕ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਧਰਮਰਾਜ ਕੋਲ ਆਇਆ।
5.19.9
तथैव पाण्ड्यो राजेन्द्र सागरानूपवासिभिः ।
वृतो बहुविधैर्योधैर्युधिष्ठिरमुपागमत् ॥ ५.१९.९ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਂਡਿਆ ਰਾਜਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਿਨਾਰੇ ਅਤੇ ਦਲਦਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਕੋਲ ਆਇਆ।
5.19.10
तस्य सैन्यमतीवासीत्तस्मिन्बलसमागमे ।
प्रेक्षणीयतरं राजन्सुवेषं बलवत्तदा ॥ ५.१९.१० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਸੈਨਿਕ ਸੰਗਮ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸੈਨਾ ਅਤਿਅੰਤ ਦੇਖਣਯੋਗ, ਸੁੰਦਰ ਸਜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਸੀ।
5.19.11
केकयाश्च नरव्याघ्राः सोदराः पञ्च पार्थिवाः ।
संहर्षयन्तः कौन्तेयोनक्षौहिण्या समागताः ॥ ५.१९.११ ॥
ਕੇਕਯ ਦੇ ਪੰਜ ਸਹੋਦਰ ਰਾਜੇ, ਨਰਵਿਆਘਰ, ਕੌਂਤੇਯਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਆ ਮਿਲੇ।
5.19.12
द्रुपदस्याप्यभूत्सेना नानादेशसमागतैः ।
शोभिता पुरुषैः शूरैः पुत्रैश्चास्य महारथैः ॥ ५.१९.१२ ॥
ਦਰੁਪਦ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੀ ਅਨੇਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਸੂਰਵੀਰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਹਾਰਥੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਈ।
5.19.13
तथैव राजा मत्स्यानां विराटो वाहिनीपतिः ।
पार्वतीयैर्महीपालैः सहितः पाण्डवानयात् ॥ ५.१९.१३ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਤਸਯ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਵਿਰਾਟ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਪਾਂਡਵਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ।
5.19.14
इतश्चेतश्च पाण्डूनां समाजग्मुर्महात्मनाम् ।
अक्षौहिण्यस्तु सप्तैव विविधध्वजसङ्कुलाः ॥ ५.१९.१४ ॥
ਇੱਧਰੋਂ ਉੱਧਰੋਂ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਕੋਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਸੱਤ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
5.19.15
युयुत्समानाः कुरुभिः पाण्डवान्समहर्षयन् ।
तथैव धार्तराष्ट्रस्य हर्षं समभिर्धयन् ॥ ५.१९.१५ ॥
ਕੌਰਵਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਹਰਸ਼ ਵੀ ਵਧਾਇਆ।
5.19.16
भगदत्तो महीपालः सेनामक्षौहिणीं ददौ ।
तस्य चीनैः किरातैश्च काञ्चनैरिव संवृतम् ॥ ५.१९.१६ ॥
ਮਹੀਪਾਲ ਭਗਦੱਤ ਨੇ ਇੱਕ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾ ਦਿੱਤੀ; ਉਹ ਚੀਨੀਆਂ ਅਤੇ ਕਿਰਾਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ।
5.19.17
बभौ बलमनाधृष्यं कर्णिकारवनं यथा ।
तथा भूरिश्रवाः शूरः शल्यश्च कुरुनन्दन ॥ ५.१९.१७ ॥
ਉਹ ਅਜਿੱਤ ਸੈਨਾ ਕਰਣਿਕਾਰ ਵਣ ਵਾਂਗ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਈ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਰਮਾ ਭੂਰਿਸ਼ਰਵਾ ਅਤੇ ਸ਼ਲਯ ਵੀ, ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ।
5.19.18
दुर्योधनमुपायातावक्षौहिण्या पृथक्पृथक् ।
कृतवर्मा च हार्दिक्यो भोजान्धकुकुरैः सह ॥ ५.१९.१८ ॥
ਹਰੇਕ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੁਰਯੋਧਨ ਕੋਲ ਆਇਆ; ਹਾਰਦਿਕਯ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਭੋਜ, ਅੰਧਕ ਅਤੇ ਕੁਕੁਰਾਂ ਸਮੇਤ ਆਇਆ।
5.19.19
अक्षौहिण्यैव सेनाया दुर्योधनमुपागमत् ।
तस्य तैः पुरुषव्याघ्रैर्वनमालाधरैर्बलम् ॥ ५.१९.१९ ॥
ਇੱਕ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਉਹ ਦੁਰਯੋਧਨ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਉਸ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਵਨਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ ਸਨ।
5.19.20
अशोभत यथा मत्तैर्वनं प्रक्रीडितैर्गजैः ।
जयद्रथमुखाश्चान्ये सिन्धुसौवीरवासिनः ॥ ५.१९.२० ॥
ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਖੇਡਣ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਜਯਦ੍ਰਥ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਿੰਧੂ ਤੇ ਸੌਵੀਰ ਦੇ ਵਾਸੀ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗੇ।
5.19.21
आजग्मुः पृथिवीपालाः कम्पयन्त इवाचलान् ।
तेषामक्षौहिणी सेना बहुला विबभौ तदा ॥ ५.१९.२१ ॥
ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਖੇ ਰਾਜੇ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗੀ।
5.19.22
विधूयमानो वातेन बहुरूप इवाम्बुदः ।
सुदक्षिणश्च काम्भोजो यवनैश्च शकैस्तथा ॥ ५.१९.२२ ॥
ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਬਹੁਰੂਪ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਸੁਦਕਸ਼ਿਣ, ਕੰਬੋਜ ਯਵਨਾਂ ਤੇ ਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਆਇਆ।
5.19.23
उपाजगाम कौरव्यमक्षौहिण्या विशांपते ।
तस्य सेनासमावायः शलभानामिवाबभौ ॥ ५.१९.२३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇੱਕ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਉਹ ਕੌਰਵ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਇਕੱਠ ਟਿੱਡੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਰਗਾ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗਾ।
5.19.24
स च संप्राप्य कौरव्यं तत्रैवान्तर्दधे तदा ।
तथा महिष्मतीवासी नीलो नीलायुधैः सह ॥ ५.१९.२४ ॥
ਉਹ ਕੌਰਵ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਥੇ ਹੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਹਿਸ਼ਮਤੀ ਦਾ ਵਾਸੀ ਨੀਲ ਵੀ ਨੀਲੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ (ਏਦਾਂ ਹੀ ਕੀਤਾ)।
5.19.25
महीपालो महावीर्यैर्दक्षिणापथवासिभिः ।
आवन्त्यौ च महीपालौ महाबलसुसंवृतौ ॥ ५.१९.२५ ॥
ਦੱਖਣਪਥ ਦੇ ਵਾਸੀ ਮਹਾਂਬਲੀ ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਦੋ ਰਾਜੇ, ਮਹਾਂਬਲ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਲੀ ਭਾਂਤ ਘਿਰੇ ਹੋਏ।
5.19.26
पृथगक्षौहिणीभ्यां तावभियातौ सुयोधनम् ।
ततस्ततस्तु सर्वेषां भूमिपानां महात्मनाम् ॥ ५.१९.२६ ॥
ਦੋ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸੁਯੋਧਨ ਕੋਲ ਆਏ; ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ।
5.19.27
तिस्रोऽन्याः समवर्तन्त वाहिन्यो भरतर्षभ ।
एवमेकादशावृत्ताः सेना दुर्योधनस्य ताः ॥ ५.१९.२७ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੋਰ ਤਿੰਨ ਸੈਨਾਵਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀਆਂ ਉਹ ਸੈਨਾਵਾਂ ਗਿਆਰਾਂ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀਆਂ ਬਣ ਕੇ ਜੁੜ ਗਈਆਂ।
5.19.28
युयुत्समानाः कौन्तेयान्नानाध्वजसमाकुलाः ।
न हास्तिनपुरे राजन्नवकाशोऽभवत्तदा ॥ ५.१९.२८ ॥
ਕੌਂਤੇਯਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਦੋਂ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਹੀ।
5.19.29
राज्ञां स्वबलमुख्यानां प्राधान्येनापि भारत ।
ततः प़ञ्चनदं चैव कृत्स्नं च कुरुजाङ्गलम् ॥ ५.१९.२९ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਰਾਜੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ; ਫਿਰ ਪੰਚਨਦ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚਾ ਕੁਰੂਜਾਂਗਲ।
5.19.30
तथा रोहितकारण्यं मरुभूमिश्च केवला ।
अहिच्छत्रं कालकूटं गङ्गाकूलं च भारत ॥ ५.१९.३० ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਹਿਤਕਾਰਣਯ, ਕੇਵਲ ਮਾਰੂਥਲ, ਅਹਿਚ੍ਛਤਰ, ਕਾਲਕੂਟ ਅਤੇ ਹੇ ਭਾਰਤ, ਗੰਗਾ ਦਾ ਕੰਢਾ ਵੀ।
5.19.31
वारणं वाटधानं च यामुनश्चैव पर्वतः ।
एष देशः सुविस्तीर्णः प्रभूतधनधान्यवान् ॥ ५.१९.३१ ॥
ਵਾਰਣ, ਵਾਟਧਾਨ, ਯਮੁਨਾ ਦਾ ਪਰਬਤੀ ਖੇਤਰ ਵੀ; ਇਹ ਦੇਸ਼ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਧਨ-ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
5.19.32
बभूव कौरवेयाणां बलेनातीव संवृतः ।
तत्र सैन्यं तथा युक्तं ददर्श स पुरोहितः ॥ ५.१९.३२ ॥
ਉਹ ਦੇਸ਼ ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉੱਥੇ ਉਸ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਤਿਆਰ ਸੈਨਾ ਵੇਖੀ।
5.19.33
यः स पाञ्चालराजेन प्रेषितः कौरवान्प्रति ॥ ५.१९.३३ ॥
ਜਿਸਨੂੰ ਪੰਚਾਲ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕੌਰਵਾਂ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਇਹ ਹੀ ਸੀ।