Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.19

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

5.19.1

युयुधानस्ततो वीरः सात्वतानां महारथः ।
महता चतुरङ्गेण बलेनागाद्युधिष्ठिरम् ॥ ५.१९.१ ॥

ତା'ପରେ ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କର ମହାରଥୀ ବୀର ଯୁଯୁଧାନ ମହାନ ଚତୁରଙ୍ଗ ସେନା ସହିତ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।

5.19.2

तस्य योधा महावीर्या नानादेशसमागताः ।
नानाप्रहरणा वीराः शोभयांचक्रिरे बलम् ॥ ५.१९.२ ॥

ଅନେକ ଦେଶରୁ ଆସିଥିବା ତାଙ୍କର ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ନାନା ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ସେନାର ଶୋଭା ବଢ଼ାଉଥିଲେ।

5.19.3

परश्वथैर्भिण्डिपालैः शूलतोमरमुद्गरैः ।
परिघैर्यष्टिभिः पाशैः करवालैश्च निर्मलैः ॥ ५.१९.३ ॥

ପରଶୁ, ଭିଣ୍ଡିପାଳ, ଶୂଳ, ତୋମର, ମୁଦ୍ଗର, ପରିଘ, ଯଷ୍ଟି, ପାଶ ଓ ନିର୍ମଳ ଖଡ୍‌ଗ ସହିତ।

5.19.4

खङ्गकार्मुकनिर्यूहैः शरैश्च विविधैरपि ।
तैलधौतैः प्रकाशद्भिस्तदशोभत वै बलम् ॥ ५.१९.४ ॥

ଖଡ୍‌ଗ, ଧନୁ, ବ୍ୟୂହ ଓ ନାନା ବାଣ ସହିତ, ତେଲରେ ଧୋଇ ଝଲସୁଥିବା ଅସ୍ତ୍ରରେ ସେ ସେନା ପ୍ରକୃତରେ ଶୋଭା ପାଇଲା।

5.19.5

तस्य मेघप्रकाशस्य सौवर्णौः शोभितस्य च ।
बभूव रूपं सैन्यस्य मेघस्येव सविद्युतः ॥ ५.१९.५ ॥

ମେଘ ପରି ପ୍ରକାଶମାନ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ସେ ସେନାର ରୂପ ବିଜୁଳି ସହିତ ମେଘ ପରି ହେଲା।

5.19.6

अक्षौहिणी तु सा सेना तदा यौधिष्ठिरं बलम् ।
प्रविश्यान्तर्दधे राजन्सागरं कुनदी यथा ॥ ५.१९.६ ॥

ସେହି ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ସେତେବେଳେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ହେ ରାଜନ, କୁନଦୀ ନଦୀ ସାଗରରେ ଯେମିତି ମିଶିଯାଏ ସେମିତି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା।

5.19.7

तथैवाक्षौहिणीं गृह्य चेदीनामृषभो बली ।
धृष्टकेतुरुपागच्चत्पाण्डवानमितौजसः ॥ ५.१९.७ ॥

ସେହିପରି ଚେଦିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ବଳବାନ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ ଗୋଟିଏ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ନେଇ ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।

5.19.8

मागधश्च जयत्सेनो जारासन्धिर्महाबलः ।
अक्षौहिण्यैव सैन्यस्य धर्मराजमुपागमत् ॥ ५.१९.८ ॥

ମଗଧ ରାଜା ମହାବଳ ଜରାସନ୍ଧପୁତ୍ର ଜୟତ୍ସେନ ମଧ୍ୟ ଗୋଟିଏ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ସହିତ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।

5.19.9

तथैव पाण्ड्यो राजेन्द्र सागरानूपवासिभिः ।
वृतो बहुविधैर्योधैर्युधिष्ठिरमुपागमत् ॥ ५.१९.९ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେହିପରି ପାଣ୍ଡ୍ୟ ରାଜା ସମୁଦ୍ର ଓ ଜଳାଭୂମି-ତୀରବାସୀ ବହୁ ପ୍ରକାରର ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।

5.19.10

तस्य सैन्यमतीवासीत्तस्मिन्बलसमागमे ।
प्रेक्षणीयतरं राजन्सुवेषं बलवत्तदा ॥ ५.१९.१० ॥

ହେ ରାଜନ, ସେହି ସେନା-ସମାଗମରେ ତାଙ୍କ ସେନା ଅତିଶୟ ଦର୍ଶନୀୟ, ସୁସଜ୍ଜିତ ଓ ବଳବାନ ଥିଲା।

5.19.11

केकयाश्च नरव्याघ्राः सोदराः पञ्च पार्थिवाः ।
संहर्षयन्तः कौन्तेयोनक्षौहिण्या समागताः ॥ ५.१९.११ ॥

କେକୟର ପାଞ୍ଚ ସହୋଦର ରାଜା, ନରବ୍ୟାଘ୍ର, କୌନ୍ତେୟମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି ଗୋଟିଏ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ସହିତ ଆସିଲେ।

5.19.12

द्रुपदस्याप्यभूत्सेना नानादेशसमागतैः ।
शोभिता पुरुषैः शूरैः पुत्रैश्चास्य महारथैः ॥ ५.१९.१२ ॥

ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ସେନା ମଧ୍ୟ ନାନା ଦେଶରୁ ଆସିଥିବା ଶୂର ପୁରୁଷଙ୍କ ଓ ତାଙ୍କ ମହାରଥୀ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେଲା।

5.19.13

तथैव राजा मत्स्यानां विराटो वाहिनीपतिः ।
पार्वतीयैर्महीपालैः सहितः पाण्डवानयात् ॥ ५.१९.१३ ॥

ସେହିପରି ମତ୍ସ୍ୟଦେଶର ରାଜା ଓ ସେନାପତି ବିରାଟ ପାର୍ବତ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କ ସହିତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।

5.19.14

इतश्चेतश्च पाण्डूनां समाजग्मुर्महात्मनाम् ।
अक्षौहिण्यस्तु सप्तैव विविधध्वजसङ्कुलाः ॥ ५.१९.१४ ॥

ଏଠାରୁ ଓ ସେଠାରୁ ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପାଖରେ ବିବିଧ ଧ୍ୱଜାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାତ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ଏକତ୍ର ହେଲା।

5.19.15

युयुत्समानाः कुरुभिः पाण्डवान्समहर्षयन् ।
तथैव धार्तराष्ट्रस्य हर्षं समभिर्धयन् ॥ ५.१९.१५ ॥

କୌରବଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛୁ ସମସ୍ତେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କଲେ; ସେହିପରି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କ ହର୍ଷ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ାଇଲେ।

5.19.16

भगदत्तो महीपालः सेनामक्षौहिणीं ददौ ।
तस्य चीनैः किरातैश्च काञ्चनैरिव संवृतम् ॥ ५.१९.१६ ॥

ମହୀପାଳ ଭଗଦତ୍ତ ଏକ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ଦେଲେ; ତାହା ଚୀନ ଓ କିରାତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ହୋଇ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ଦିଶୁଥିଲା।

5.19.17

बभौ बलमनाधृष्यं कर्णिकारवनं यथा ।
तथा भूरिश्रवाः शूरः शल्यश्च कुरुनन्दन ॥ ५.१९.१७ ॥

ସେହି ଅଜେୟ ସେନା କର୍ଣ୍ଣିକାର ବନ ପରି ଶୋଭିଲା; ସେହିପରି ଶୂର ଭୂରିଶ୍ରବା ଓ ଶଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ, ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ।

5.19.18

दुर्योधनमुपायातावक्षौहिण्या पृथक्पृथक् ।
कृतवर्मा च हार्दिक्यो भोजान्धकुकुरैः सह ॥ ५.१९.१८ ॥

ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ସହ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ; ହାର୍ଦିକ୍ୟ କୃତବର୍ମା ଭୋଜ, ଅନ୍ଧକ ଓ କୁକୁରମାନଙ୍କ ସହିତ ଆସିଲେ।

5.19.19

अक्षौहिण्यैव सेनाया दुर्योधनमुपागमत् ।
तस्य तैः पुरुषव्याघ्रैर्वनमालाधरैर्बलम् ॥ ५.१९.१९ ॥

ଏକ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ସହିତ ସେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ତାଙ୍କ ସେହି ସେନାରେ ବନମାଳା ଧାରଣ କରିଥିବା ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ରମାନେ ଥିଲେ।

5.19.20

अशोभत यथा मत्तैर्वनं प्रक्रीडितैर्गजैः ।
जयद्रथमुखाश्चान्ये सिन्धुसौवीरवासिनः ॥ ५.१९.२० ॥

ମତ୍ତ ହାତୀମାନେ ଖେଳୁଥିବା ବନ ପରି ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସିନ୍ଧୁ ଓ ସୌବୀରର ଅଧିବାସୀମାନେ ଶୋଭିତ ହେଲେ।

5.19.21

आजग्मुः पृथिवीपालाः कम्पयन्त इवाचलान् ।
तेषामक्षौहिणी सेना बहुला विबभौ तदा ॥ ५.१९.२१ ॥

ପର୍ବତମାନଙ୍କୁ ଥରାଇ ଦେଇ ଯେପରି ପୃଥିବୀର ରକ୍ଷକ ରାଜାମାନେ ଆସିଲେ। ସେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କର ବିଶାଳ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ଶୋଭା ପାଇଲା।

5.19.22

विधूयमानो वातेन बहुरूप इवाम्बुदः ।
सुदक्षिणश्च काम्भोजो यवनैश्च शकैस्तथा ॥ ५.१९.२२ ॥

ପବନରେ ଦୋହଲୁଥିବା ବହୁରୂପ ମେଘ ପରି ସୁଦକ୍ଷିଣ, କାମ୍ବୋଜ, ଯବନ ଓ ଶକମାନଙ୍କ ସହିତ ଆସିଲେ।

5.19.23

उपाजगाम कौरव्यमक्षौहिण्या विशांपते ।
तस्य सेनासमावायः शलभानामिवाबभौ ॥ ५.१९.२३ ॥

ହେ ନରାଧିପ! ଏକ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ସହିତ ସେ କୌରବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ତାଙ୍କ ସେନା-ସମାବେଶ ପଙ୍ଗପାଳ ଦଳ ପରି ଶୋଭିଲା।

5.19.24

स च संप्राप्य कौरव्यं तत्रैवान्तर्दधे तदा ।
तथा महिष्मतीवासी नीलो नीलायुधैः सह ॥ ५.१९.२४ ॥

ସେ କୌରବଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି ସେଠାରେ ହିଁ ସେତେବେଳେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ସେହିପରି ମାହିଷ୍ମତୀର ଅଧିବାସୀ ନୀଳ ମଧ୍ୟ ନୀଳ ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ (ସେପରି କଲେ)।

5.19.25

महीपालो महावीर्यैर्दक्षिणापथवासिभिः ।
आवन्त्यौ च महीपालौ महाबलसुसंवृतौ ॥ ५.१९.२५ ॥

ଦକ୍ଷିଣାପଥବାସୀ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କ ସହିତ, ଏବଂ ଅବନ୍ତୀର ଦୁଇ ରାଜା, ମହାବଳ ସୈନ୍ୟଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତମରୂପେ ଘେରାଯାଇ।

5.19.26

पृथगक्षौहिणीभ्यां तावभियातौ सुयोधनम् ।
ततस्ततस्तु सर्वेषां भूमिपानां महात्मनाम् ॥ ५.१९.२६ ॥

ଦୁଇ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ପୃଥକ ଭାବେ ସେ ଦୁଇ ସୁଯୋଧନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ; ତାପରେ ସମସ୍ତ ମହାତ୍ମା ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।

5.19.27

तिस्रोऽन्याः समवर्तन्त वाहिन्यो भरतर्षभ ।
एवमेकादशावृत्ताः सेना दुर्योधनस्य ताः ॥ ५.१९.२७ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆହୁରି ତିନି ସୈନ୍ୟ ଏକତ୍ର ହେଲେ; ଏହିପରି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ସେହି ସୈନ୍ୟ ଏକାଦଶ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ରୂପେ ଏକତ୍ର ହେଲେ।

5.19.28

युयुत्समानाः कौन्तेयान्नानाध्वजसमाकुलाः ।
न हास्तिनपुरे राजन्नवकाशोऽभवत्तदा ॥ ५.१९.२८ ॥

କୌନ୍ତେୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛୁ, ନାନା ପତାକାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୈନ୍ୟଦଳ ଯୋଗୁଁ, ହେ ରାଜନ୍, ସେତେବେଳେ ହସ୍ତିନାପୁରରେ ସ୍ଥାନ ହିଁ ରହିନଥିଲା।

5.19.29

राज्ञां स्वबलमुख्यानां प्राधान्येनापि भारत ।
ततः प़ञ्चनदं चैव कृत्स्नं च कुरुजाङ्गलम् ॥ ५.१९.२९ ॥

ହେ ଭାରତ, ରାଜାମାନେ ନିଜ ସୈନ୍ୟଦଳର ମୁଖ୍ୟ ନେତା ରୂପେ ପ୍ରଧାନତଃ; ଏବଂ ତାପରେ ପଞ୍ଚନଦ ଓ ସମସ୍ତ କୁରୁଜାଙ୍ଗଳ।

5.19.30

तथा रोहितकारण्यं मरुभूमिश्च केवला ।
अहिच्छत्रं कालकूटं गङ्गाकूलं च भारत ॥ ५.१९.३० ॥

ସେହିପରି ରୋହିତକାରଣ୍ୟ, କେବଳ ମରୁଭୂମି, ଅହିଚ୍ଛତ୍ର, କାଳକୂଟ ଏବଂ ହେ ଭାରତ, ଗଙ୍ଗାକୂଳ।

5.19.31

वारणं वाटधानं च यामुनश्चैव पर्वतः ।
एष देशः सुविस्तीर्णः प्रभूतधनधान्यवान् ॥ ५.१९.३१ ॥

ବାରଣ, ବାଟଧାନ, ଯମୁନାର ପର୍ବତାଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟ; ଏହି ଦେଶ ଅତି ବିସ୍ତୃତ ଏବଂ ଧନଧାନ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ।

5.19.32

बभूव कौरवेयाणां बलेनातीव संवृतः ।
तत्र सैन्यं तथा युक्तं ददर्श स पुरोहितः ॥ ५.१९.३२ ॥

ସେହି ଦେଶ କୌରବମାନଙ୍କ ସେନାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା; ସେଠାରେ ସେହି ପୁରୋହିତ ସଜ୍ଜିତ ସେନା ଦେଖିଲେ।

5.19.33

यः स पाञ्चालराजेन प्रेषितः कौरवान्प्रति ॥ ५.१९.३३ ॥

ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା କୌରବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସେ।