ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.191
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.191.1
ततः शिखण्डिनो माता यथातत्त्वं नराधिप ।
आचचक्षे महाबाहो भर्त्र कन्यां शिखण्डिनीम् ॥ ५.१९१.१ ॥
ನರಾಧಿಪನೇ, ಆಗ ಶಿಖಂಡಿಯ ತಾಯಿ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ, ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ತನ್ನ ಪತಿಗೆ ಕನ್ಯೆ ಶಿಖಂಡಿನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿದಳು.
5.191.2
अपुत्रया मया राजन्सपत्नीनां भयादिदम् ।
कन्या शिखण्डिनी जाता पुरुषो वै निवेदिता ॥ ५.१९१.२ ॥
ರಾಜನೇ, ಮಗನಿಲ್ಲದ ನಾನು ಸವತಿಯರ ಭಯದಿಂದ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದೆನು. ಕನ್ಯೆ ಶಿಖಂಡಿನಿ ಜನಿಸಿದಳು, ಆದರೆ ಅವಳನ್ನು ಪುರುಷನೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
5.191.3
त्वया चैव नरश्रेष्ठ तन्मे प्रीत्याऽनुमोदितम् ।
पुत्रकर्म कृतं चैव कन्यायाः पार्थिवर्षभ ॥ ५.१९१.३ ॥
ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನೀನೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅದನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ. ಪಾರ್ಥಿವರ್ಷಭನೇ, ಕನ್ಯೆಗೆ ಮಗನ ಕರ್ತವ್ಯವೂ ನೆರವೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
5.191.4
भार्या चोढा त्वया राजन्दशार्णाधिपतेः सुता ।
मया च प्रत्यभिहितं देववाक्यार्थदर्शनात्।
कन्या भूत्वा पुमान्भावीत्येवं चैतदुपेक्षितम् ॥ ५.१९१.४ ॥
ರಾಜನೇ, ನೀನು ದಶಾರ್ಣಾಧಿಪತಿಯ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ವರಿಸಿದೆ. ದೇವವಾಕ್ಯದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕಂಡು ನಾನು ಒಪ್ಪಿದೆನು: ಕನ್ಯೆಯಾದರೂ ಅವಳು ಪುರುಷಳಾಗುವಳೆಂದು; ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಉಪೇಕ್ಷಿತವಾಯಿತು.
5.191.5
एतच्छ्रुत्वा द्रुपदो यज्ञसेनः ।
सर्वं तत्त्वं मन्त्रविद्भ्यो निवेद्य।
मन्त्रं राजा मन्त्रयामास राजन् ।
यथायुक्तं रक्षणे वै प्रजानाम् ॥ ५.१९१.५ ॥
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಯಜ್ಞಸೇನ ದ್ರುಪದನು, ಮಂತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ಸತ್ಯವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿ, ರಾಜನೇ, ಪ್ರಜೆಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಮಂತ್ರಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿದನು.
5.191.6
संबन्धकं चैव समर्थ्य तस्मिन् ।
दाशार्णके वै नृपतौ नरेन्द्र।
स्वयं कृत्वा विप्रलम्भं यथाव-
न्मन्त्र्यैकाग्रो निश्चयं वै जगाम ॥ ५.१९१.६ ॥
ಅದರಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಓ ನರೇಂದ್ರ, ದಶಾರ್ಣ ರಾಜನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ವಂಚನೆ ಮಾಡಿ, ಯಥಾವಿಧಿ ಆಲೋಚಿಸಿ, ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ನಿಶ್ಚಯಕ್ಕೆ ಬಂದನು.
5.191.7
स्वभावगुप्तं नगरमापत्काले तु भारत ।
गोपयामास राजेन्द्र सर्वतः समलङ्कृतम् ॥ ५.१९१.७ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಆಪತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ವಭಾವತಃ ರಕ್ಷಿತವಾದ, ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯೂ ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಆ ನಗರವನ್ನು, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಅವನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು.
5.191.8
आर्तिं च परमां राजा जगाम सह भार्यया ।
दशार्णपतिना सार्धं विरोधे भरतर्षभ ॥ ५.१९१.८ ॥
ರಾಜನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು, ಭರತರ್ಷಭ, ದಶಾರ್ಣ ರಾಜನೊಂದಿಗಿನ ವಿರೋಧದಿಂದ.
5.191.9
कथं संबन्धिना सार्धं न मे स्याद्विग्रहो महान् ।
इति संचिन्त्य मनसा देवतामर्चयत्तदा ॥ ५.१९१.९ ॥
"ಸಂಬಂಧಿಕನೊಂದಿಗೆ ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ವಿರೋಧ ಹೇಗೆ ಆಗದಿರಲಿ?" ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿ ಆಗ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು.
5.191.10
तं तु दृष्ट्वा तदा राजन्देवी देवपरं तदा ।
अर्चां प्रयुञ्जानमथो भार्या वचनमब्रवीत् ॥ ५.१९१.१० ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಅವನು ದೇವಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ದೇವರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ದೇವಿ ಆಗ ಅವನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.
5.191.11
देवानां प्रतिपत्तिश्च सत्यं साधुमता सताम् ।
किमु दुःस्वार्णवं प्राप्य तस्मादर्चयतां गुरून् ॥ ५.१९१.११ ॥
ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಸತ್ಯ, ಸಜ್ಜನರಿಂದ ಅನುಮೋದಿತ. ದುಃಖಸಾಗರವನ್ನು ಹೊಂದಿದರೂ, ಹಾಗಾದರೆ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರಿಗೆ ಏನು ಭಯ?
5.191.12
दैवतानि च सर्वाणि पूज्यनां भूरिदक्षिणम् ।
अग्नयश्चापि हृयन्तां दाशार्णप्रतिषेधने ॥ ५.१९१.१२ ॥
ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಹೇರಳ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ದಾಶಾರ್ಣರ ಪ್ರತಿರೋಧಕ್ಕಾಗಿ ಅಗ್ನಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆಹುತಿ ನೀಡಬೇಕು.
5.191.13
अयुद्धेन निवृत्तिं च मनसा चिन्तय प्रभो ।
देवतानां प्रसादेन सर्वमेतद्भविष्यति ॥ ५.१९१.१३ ॥
ಓ ಪ್ರಭೂ, ಯುದ್ಧವಿಲ್ಲದೆ ಹಿಂದಿರುಗುವುದನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸು; ದೇವತೆಗಳ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಇವೆಲ್ಲವೂ ನೆರವೇರುತ್ತವೆ.
5.191.14
मन्त्रिभिर्मन्त्रितं सार्धं त्वया पृथुललोचन ।
पुरस्यास्याविनाशाय यच्च राजंस्तथा कुरु ॥ ५.१९१.१४ ॥
ವಿಶಾಲ ನೇತ್ರನೇ, ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಆಲೋಚಿಸಿದುದನ್ನು, ರಾಜನೇ, ಈ ನಗರದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಯಾವುದು ಸರಿಯೋ ಅದನ್ನೇ ಮಾಡು.
5.191.15
दैवं हि मानुषोपेतं भृशं सिद्ध्यति पार्थिव ।
परम्परविरोधाद्धि सिद्धिरस्ति न चैतयोः ॥ ५.१९१.१५ ॥
ಪಾರ್ಥಿವನೇ, ದೈವವು ಮಾನುಷ ಪ್ರಯತ್ನದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗಲೇ ಅದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ; ಇವೆರಡೂ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿಗಳಲ್ಲ, ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಒಂದಿಲ್ಲದೆ ಸಿದ್ಧಿ ಇಲ್ಲ.
5.191.16
तस्माद्विधाय नगरे विधानं सचिवैः सह ।
अर्चयस्व यथाकामं दैवतानि विशांपते ॥ ५.१९१.१६ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿ, ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸು.
5.191.17
एवं संभाषमाणौ तु दृष्ट्वा शोकपरायणौ ।
शिखण्डिनी तदा कन्या व्रीडितेव तपस्विनी ॥ ५.१९१.१७ ॥
ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ, ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನು ನೋಡಿ, ಆಗ ಶಿಖಂಡಿನೀ ಎಂಬ ಕನ್ಯೆ ನಾಚಿದವಳಂತೆ, ತಪಸ್ವಿನಿಯಂತೆ ಆದಳು.
5.191.18
ततः सा चिन्तयामास मन्कृते दुःखितावुभौ ।
इमाविति ततश्चक्रे मतिं प्राणविनाशने ॥ ५.१९१.१८ ॥
ಆಗ ಅವಳು ನನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಇಬ್ಬರೂ ದುಃಖಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದಳು.
5.191.19
एवं सा निश्चयं कृत्वा भृशं शोकपरायणा ।
निर्जगाम गृहं त्यक्त्वा गहनं निर्जनं वनम् ॥ ५.१९१.१९ ॥
ಹೀಗೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಅವಳು ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ದಟ್ಟವಾದ, ನಿರ್ಜನ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದಳು.
5.191.20
यक्षेणर्द्धिमता राजन्स्थूणाकर्णेन पालितम् ।
तद्भयादेव च जनो विसर्जयति तद्वनम् ॥ ५.१९१.२० ॥
ಓ ರಾಜನೇ! ಆ ಕಾಡನ್ನು ಸ್ಥೂಣಾಕರ್ಣ ಎಂಬ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಯಕ್ಷನು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಅವನ ಭಯದಿಂದಲೇ ಜನರು ಆ ಕಾಡನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
5.191.21
तत्र च स्थूणभवनं सुधामृत्तिकलेपनम् ।
लाजोल्लापिकधूमाढ्यमुच्चप्राकारतोरणम् ॥ ५.१९१.२१ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಸುಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಲೇಪನದ ಒಂದು ಸ್ಥೂಣ ಭವನವಿದೆ; ಹುರಿದ ಧಾನ್ಯದ ಹೊಗೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಎತ್ತರದ ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ತೋರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
5.191.22
तन्प्रविश्य शिखण्डी सा द्रुपदस्यात्मजा नृप ।
अनश्नाना बहुतिथं शरीरमुदशोपयत् ॥ ५.१९१.२२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ! ದ್ರುಪದನ ಮಗಳು ಶಿಖಂಡಿನಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಬಹಳ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸದೆ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಕೃಶಗೊಳಿಸಿದಳು.
5.191.23
दर्शयामास तां यक्षः स्थूणो मार्दवसंयुतः ।
किमर्थोऽयं तवारम्भः करिष्ये ब्रूहि माचिरम् ॥ ५.१९१.२३ ॥
ಮೃದುತ್ವದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸ್ಥೂಣ ಯಕ್ಷನು ಅವಳಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು, "ನಿನ್ನ ಈ ಪ್ರಯತ್ನದ ಉದ್ದೇಶವೇನು? ಹೇಳು, ನಾನು ಶೀಘ್ರವೇ ಅದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ" ಎಂದನು.
5.191.24
अशक्ययिति सा यक्षं पुनः पुनरुवाच ह ।
करिष्यामीति वै क्षिप्रं प्रत्युवाचाथ गुह्यकः ॥ ५.१९१.२४ ॥
ಅದು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಅವಳು ಯಕ್ಷನಿಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಹೇಳಿದಳು. ಆಗ ಗುಹ್ಯಕನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
5.191.25
धनेश्वरस्यानुचरो वरदोऽस्मि नृपात्मजे ।
अदेयमपि दास्यादि ब्रूहि यत्ते विवक्षितम् ॥ ५.१९१.२५ ॥
ನಾನು ಧನೇಶ್ವರನ ಅನುಚರ, ವರ ನೀಡುವವನು. ಓ ರಾಜಕುಮಾರಿ, ಕೊಡಲಾಗದ್ದನ್ನೂ ಕೊಡುವೆ; ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದುದನ್ನು ಹೇಳು.
5.191.26
ततः शिखण्डी तत्सर्वमखिलेन न्यवेदयत् ।
तस्मै यक्षप्रधानाय स्थूणाकर्णाय भारत ॥ ५.१९१.२६ ॥
ಆಗ ಶಿಖಂಡಿ ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಯಕ್ಷಪ್ರಧಾನನಾದ ಸ್ಥೂಣಾಕರ್ಣನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು, ಭಾರತ.
5.191.27
आपन्नो मे पिता यक्ष न चिरान्नाशमेष्यति ।
अभियास्यति सक्रोधो दशार्णाधिपतिर्हि तम् ॥ ५.१९१.२७ ॥
ಯಕ್ಷನೇ, ನನ್ನ ತಂದೆ ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ; ಬೇಗನೆ ಅವರು ನಾಶವಾಗುವರು. ದಶಾರ್ಣಾಧಿಪತಿ ಕೋಪದಿಂದ ಅವರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವನು.
5.191.28
मन्निमित्तं महोत्साहः सहेमकवचो नृपः ।
तस्माद्रक्षस्व मां यक्ष मातरं पितरं च मे ॥ ५.१९१.२८ ॥
ನನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಹೋತ್ಸಾಹದ ಆ ರಾಜನು ಚಿನ್ನದ ಕವಚ ಧರಿಸಿ ಬರುವನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಕ್ಷನೇ, ನನ್ನನ್ನೂ ನನ್ನ ತಾಯಿ-ತಂದೆಯನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸು.
5.191.29
प्रतिज्ञातो हि भवता दुःखप्रतिशमो मम ।
भवेयं पुरुषो यक्ष त्वत्प्रसादादनिन्दितः ॥ ५.१९१.२९ ॥
ನನ್ನ ದುಃಖವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವೆನೆಂದು ನೀನು ಭರವಸೆ ನೀಡಿರುವೆ. ಯಕ್ಷನೇ, ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನಾನು ನಿರ್ದೋಷ ಪುರುಷನಾಗುವೆನು.
5.191.30
यावदेव स राजा वै नोपयाति पुरं मम ।
तावदेव महायक्ष प्रसादं कुरु गुह्यक ॥ ५.१९१.३० ॥
ಮಹಾಯಕ್ಷನೇ, ಆ ರಾಜನು ನನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮೊದಲೇ, ಗುಹ್ಯಕನೇ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡು.