మహాభారతం · అధ్యాయం 5.191
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.191.1
ततः शिखण्डिनो माता यथातत्त्वं नराधिप ।
आचचक्षे महाबाहो भर्त्र कन्यां शिखण्डिनीम् ॥ ५.१९१.१ ॥
నరాధిపా, అప్పుడు శిఖండి తల్లి యథార్థంగా, మహాబాహూ, తన భర్తకు కన్య శిఖండినిని గురించి తెలియజేసింది.
5.191.2
अपुत्रया मया राजन्सपत्नीनां भयादिदम् ।
कन्या शिखण्डिनी जाता पुरुषो वै निवेदिता ॥ ५.१९१.२ ॥
రాజా, కొడుకు లేని నేను సవతుల భయంతో ఇది చేశాను. కన్య శిఖండిని జన్మించింది, కానీ ఆమెను పురుషుడిగా ప్రకటించారు.
5.191.3
त्वया चैव नरश्रेष्ठ तन्मे प्रीत्याऽनुमोदितम् ।
पुत्रकर्म कृतं चैव कन्यायाः पार्थिवर्षभ ॥ ५.१९१.३ ॥
నరశ్రేష్ఠా, నీవు కూడా సంతోషంతో దానిని ఆమోదించావు. పార్థివర్షభా, కన్యకు కుమారుని కర్మ కూడా చేయబడింది.
5.191.4
भार्या चोढा त्वया राजन्दशार्णाधिपतेः सुता ।
मया च प्रत्यभिहितं देववाक्यार्थदर्शनात्।
कन्या भूत्वा पुमान्भावीत्येवं चैतदुपेक्षितम् ॥ ५.१९१.४ ॥
రాజా, నీవు దశార్ణాధిపతి కుమార్తెను భార్యగా స్వీకరించావు. దేవవాక్యార్థాన్ని చూసి నేను అంగీకరించాను: కన్య అయినా ఆమె పురుషురాలవుతుందని; అందువల్ల ఇది విస్మరించబడింది.
5.191.5
एतच्छ्रुत्वा द्रुपदो यज्ञसेनः ।
सर्वं तत्त्वं मन्त्रविद्भ्यो निवेद्य।
मन्त्रं राजा मन्त्रयामास राजन् ।
यथायुक्तं रक्षणे वै प्रजानाम् ॥ ५.१९१.५ ॥
ఇది విని యజ్ఞసేనుడు ద్రుపదుడు, మంత్రజ్ఞులకు సత్యమంతా తెలియజేసి, రాజా, ప్రజల రక్షణకు తగిన మంత్రాంగం చేశాడు.
5.191.6
संबन्धकं चैव समर्थ्य तस्मिन् ।
दाशार्णके वै नृपतौ नरेन्द्र।
स्वयं कृत्वा विप्रलम्भं यथाव-
न्मन्त्र्यैकाग्रो निश्चयं वै जगाम ॥ ५.१९१.६ ॥
దానిలో సంబంధాన్ని స్థిరపరచి, ఓ నరేంద్రా, దశార్ణ రాజుపై స్వయంగా మోసం చేసి, యథావిధిగా ఆలోచించి, ఏకాగ్రతతో ఒక నిశ్చయానికి వచ్చాడు.
5.191.7
स्वभावगुप्तं नगरमापत्काले तु भारत ।
गोपयामास राजेन्द्र सर्वतः समलङ्कृतम् ॥ ५.१९१.७ ॥
ఓ భారతా, ఆపద సమయంలో సహజంగానే రక్షితమైన, అన్ని వైపులా చక్కగా అలంకరించబడిన ఆ నగరాన్ని, ఓ రాజేంద్రా, అతడు కాపాడాడు.
5.191.8
आर्तिं च परमां राजा जगाम सह भार्यया ।
दशार्णपतिना सार्धं विरोधे भरतर्षभ ॥ ५.१९१.८ ॥
రాజు తన భార్యతో కలిసి అత్యంత బాధను పొందాడు, భరతర్షభా, దశార్ణ రాజుతో విరోధం వల్ల.
5.191.9
कथं संबन्धिना सार्धं न मे स्याद्विग्रहो महान् ।
इति संचिन्त्य मनसा देवतामर्चयत्तदा ॥ ५.१९१.९ ॥
"బంధువుతో నాకు పెద్ద విరోధం ఎలా కలగకుండా ఉంటుంది?" అని మనసులో ఆలోచించి అప్పుడు దేవతను పూజించాడు.
5.191.10
तं तु दृष्ट्वा तदा राजन्देवी देवपरं तदा ।
अर्चां प्रयुञ्जानमथो भार्या वचनमब्रवीत् ॥ ५.१९१.१० ॥
ఓ రాజా, అతడు దేవతార్చనలో నిమగ్నమై ఉండటం చూసి, దేవునిపై అత్యంత భక్తితో ఉన్న దేవి అప్పుడు అతనితో ఈ మాటలు పలికింది.
5.191.11
देवानां प्रतिपत्तिश्च सत्यं साधुमता सताम् ।
किमु दुःस्वार्णवं प्राप्य तस्मादर्चयतां गुरून् ॥ ५.१९१.११ ॥
దేవతలను గౌరవించడం సత్యం, సజ్జనులచే ఆమోదించబడినది. దుఃఖ సముద్రాన్ని పొందినా, అందువల్ల గురువులను పూజించేవారికి ఏమి భయం?
5.191.12
दैवतानि च सर्वाणि पूज्यनां भूरिदक्षिणम् ।
अग्नयश्चापि हृयन्तां दाशार्णप्रतिषेधने ॥ ५.१९१.१२ ॥
అన్ని దేవతలను సమృద్ధమైన దక్షిణలతో పూజించాలి; దాశార్ణుల ప్రతిఘటన కోసం అగ్నులలో కూడా ఆహుతులు వేయాలి.
5.191.13
अयुद्धेन निवृत्तिं च मनसा चिन्तय प्रभो ।
देवतानां प्रसादेन सर्वमेतद्भविष्यति ॥ ५.१९१.१३ ॥
ఓ ప్రభూ, యుద్ధం లేకుండా వెనుదిరిగే మార్గాన్ని మనసులో ఆలోచించు; దేవతల అనుగ్రహంతో ఇవన్నీ జరుగుతాయి.
5.191.14
मन्त्रिभिर्मन्त्रितं सार्धं त्वया पृथुललोचन ।
पुरस्यास्याविनाशाय यच्च राजंस्तथा कुरु ॥ ५.१९१.१४ ॥
విశాలనయనుడా, మంత్రులతో కలసి నీవు ఆలోచించినదాన్ని, రాజా, ఈ నగర రక్షణకు ఏది మంచిదో దాన్ని అలాగే చేయి.
5.191.15
दैवं हि मानुषोपेतं भृशं सिद्ध्यति पार्थिव ।
परम्परविरोधाद्धि सिद्धिरस्ति न चैतयोः ॥ ५.१९१.१५ ॥
రాజా, దైవం మానవ ప్రయత్నంతో కూడి ఉన్నప్పుడే అది బాగా సిద్ధిస్తుంది; ఇవి రెండూ పరస్పర విరుద్ధం కావు, ఈ రెండింటిలో ఒకటి లేకుండా సిద్ధి లేదు.
5.191.16
तस्माद्विधाय नगरे विधानं सचिवैः सह ।
अर्चयस्व यथाकामं दैवतानि विशांपते ॥ ५.१९१.१६ ॥
కాబట్టి, మంత్రులతో కలసి నగరంలో ఏర్పాట్లు చేసి, ప్రజాపతీ, నీ ఇష్టం వచ్చినట్లు దేవతలను పూజించు.
5.191.17
एवं संभाषमाणौ तु दृष्ट्वा शोकपरायणौ ।
शिखण्डिनी तदा कन्या व्रीडितेव तपस्विनी ॥ ५.१९१.१७ ॥
ఇలా సంభాషిస్తూ, శోకంలో మునిగి ఉన్న వారిద్దరినీ చూసి, అప్పుడు శిఖండిని అనే కన్య సిగ్గుపడినట్లుగా, తపస్విని వలె అయ్యింది.
5.191.18
ततः सा चिन्तयामास मन्कृते दुःखितावुभौ ।
इमाविति ततश्चक्रे मतिं प्राणविनाशने ॥ ५.१९१.१८ ॥
అప్పుడు ఆమె నా కారణంగా ఈ ఇద్దరూ దుఃఖిస్తున్నారని ఆలోచించింది. తరువాత ప్రాణత్యాగం చేయాలని నిశ్చయించుకుంది.
5.191.19
एवं सा निश्चयं कृत्वा भृशं शोकपरायणा ।
निर्जगाम गृहं त्यक्त्वा गहनं निर्जनं वनम् ॥ ५.१९१.१९ ॥
ఇలా నిశ్చయించుకుని, తీవ్ర దుఃఖంలో మునిగిన ఆమె ఇంటిని విడిచి దట్టమైన, నిర్జనమైన అడవికి వెళ్ళింది.
5.191.20
यक्षेणर्द्धिमता राजन्स्थूणाकर्णेन पालितम् ।
तद्भयादेव च जनो विसर्जयति तद्वनम् ॥ ५.१९१.२० ॥
ఓ రాజా! ఆ అడవిని స్థూణాకర్ణుడనే శక్తిమంతుడైన యక్షుడు కాపాడుతున్నాడు; అతని భయం వల్లనే ప్రజలు ఆ అడవికి వెళ్ళరు.
5.191.21
तत्र च स्थूणभवनं सुधामृत्तिकलेपनम् ।
लाजोल्लापिकधूमाढ्यमुच्चप्राकारतोरणम् ॥ ५.१९१.२१ ॥
అక్కడ సున్నం, మట్టి పూతతో ఉన్న ఒక స్థూణ భవనం ఉంది; వేయించిన ధాన్యపు పొగతో నిండి, ఎత్తైన ప్రాకారాలు, తోరణాలు కలిగి ఉంది.
5.191.22
तन्प्रविश्य शिखण्डी सा द्रुपदस्यात्मजा नृप ।
अनश्नाना बहुतिथं शरीरमुदशोपयत् ॥ ५.१९१.२२ ॥
ఓ రాజా! ద్రుపదుని కుమార్తె శిఖండినీ ఆ భవనంలో ప్రవేశించి, చాలా రోజులు ఆహారం తీసుకోకుండా తన శరీరాన్ని కృశింపజేసుకుంది.
5.191.23
दर्शयामास तां यक्षः स्थूणो मार्दवसंयुतः ।
किमर्थोऽयं तवारम्भः करिष्ये ब्रूहि माचिरम् ॥ ५.१९१.२३ ॥
మృదుస్వభావం కలిగిన స్థూణ యక్షుడు ఆమెకు ప్రత్యక్షమై, "నీ ఈ ప్రయత్నానికి కారణం ఏమిటి? చెప్పు, నేను వెంటనే చేస్తాను" అన్నాడు.
5.191.24
अशक्ययिति सा यक्षं पुनः पुनरुवाच ह ।
करिष्यामीति वै क्षिप्रं प्रत्युवाचाथ गुह्यकः ॥ ५.१९१.२४ ॥
అది అసాధ్యమని ఆమె యక్షునితో మళ్లీ మళ్లీ చెప్పింది. అప్పుడు గుహ్యకుడు త్వరగా సమాధానమిచ్చాడు: నేను చేస్తాను.
5.191.25
धनेश्वरस्यानुचरो वरदोऽस्मि नृपात्मजे ।
अदेयमपि दास्यादि ब्रूहि यत्ते विवक्षितम् ॥ ५.१९१.२५ ॥
నేను ధనేశ్వరుని అనుచరుడను, వరమిచ్చువాడను. ఓ రాజకుమారీ, ఇవ్వలేనిదైనా ఇస్తాను; నీకు కావలసినది చెప్పు.
5.191.26
ततः शिखण्डी तत्सर्वमखिलेन न्यवेदयत् ।
तस्मै यक्षप्रधानाय स्थूणाकर्णाय भारत ॥ ५.१९१.२६ ॥
అప్పుడు శిఖండి అంతా పూర్తిగా యక్షప్రధానుడైన స్థూణాకర్ణునికి తెలియజేశాడు, భారతా.
5.191.27
आपन्नो मे पिता यक्ष न चिरान्नाशमेष्यति ।
अभियास्यति सक्रोधो दशार्णाधिपतिर्हि तम् ॥ ५.१९१.२७ ॥
యక్షుడా, నా తండ్రి ఆపదలో ఉన్నాడు; త్వరలోనే ఆయన నశిస్తాడు. దశార్ణాధిపతి కోపంతో ఆయనపై దాడి చేస్తాడు.
5.191.28
मन्निमित्तं महोत्साहः सहेमकवचो नृपः ।
तस्माद्रक्षस्व मां यक्ष मातरं पितरं च मे ॥ ५.१९१.२८ ॥
నా కారణంగా మహోత్సాహంతో ఉన్న ఆ రాజు బంగారు కవచంతో వస్తాడు. కాబట్టి యక్షుడా, నన్ను, నా తల్లిని, నా తండ్రిని రక్షించు.
5.191.29
प्रतिज्ञातो हि भवता दुःखप्रतिशमो मम ।
भवेयं पुरुषो यक्ष त्वत्प्रसादादनिन्दितः ॥ ५.१९१.२९ ॥
నా దుఃఖాన్ని నివారిస్తానని నీవు వాగ్దానం చేశావు. యక్షుడా, నీ అనుగ్రహంతో నేను నిందారహితుడైన పురుషుడనవుతాను.
5.191.30
यावदेव स राजा वै नोपयाति पुरं मम ।
तावदेव महायक्ष प्रसादं कुरु गुह्यक ॥ ५.१९१.३० ॥
మహాయక్షుడా, ఆ రాజు నా నగరానికి రాకముందే, గుహ్యకా, నాపై అనుగ్రహం చూపుము.