มหาภารตะ · อัธยายะ 5.191
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.191.1
ततः शिखण्डिनो माता यथातत्त्वं नराधिप ।
आचचक्षे महाबाहो भर्त्र कन्यां शिखण्डिनीम् ॥ ५.१९१.१ ॥
แล้วมารดาของศิขัณฑินได้กล่าวกับสามีตามความจริง โอ้จอมคน โอ้ผู้มีแขนแข็งแรง ว่าบุตรีคือศิขัณฑินี
5.191.2
अपुत्रया मया राजन्सपत्नीनां भयादिदम् ।
कन्या शिखण्डिनी जाता पुरुषो वै निवेदिता ॥ ५.१९१.२ ॥
โอ้พระราชา หม่อมฉันไม่มีบุตร จึงทำเช่นนี้เพราะความกลัวต่อเมียร่วมสามีทั้งหลาย ทารกที่เกิดมาเป็นบุตรีชื่อศิขัณฑินี แต่ได้ประกาศว่าเป็นชาย
5.191.3
त्वया चैव नरश्रेष्ठ तन्मे प्रीत्याऽनुमोदितम् ।
पुत्रकर्म कृतं चैव कन्यायाः पार्थिवर्षभ ॥ ५.१९१.३ ॥
โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่คน แม้พระองค์ก็ทรงยินดีเห็นชอบด้วย และได้ทำพิธีอย่างบุตรให้แก่บุตรี โอ้จอมกษัตริย์ผู้ประเสริฐ
5.191.4
भार्या चोढा त्वया राजन्दशार्णाधिपतेः सुता ।
मया च प्रत्यभिहितं देववाक्यार्थदर्शनात्।
कन्या भूत्वा पुमान्भावीत्येवं चैतदुपेक्षितम् ॥ ५.१९१.४ ॥
โอ้พระราชา พระองค์ทรงอภิเษกกับพระธิดาของเจ้าเมืองทศารรณะเป็นชายา และหม่อมฉันก็ยอมรับเช่นกัน เพราะเห็นความหมายของพระดำรัสของเทพเจ้าว่า แม้เป็นหญิงก็จะกลายเป็นชาย เรื่องนี้จึงถูกมองข้ามไป
5.191.5
एतच्छ्रुत्वा द्रुपदो यज्ञसेनः ।
सर्वं तत्त्वं मन्त्रविद्भ्यो निवेद्य।
मन्त्रं राजा मन्त्रयामास राजन् ।
यथायुक्तं रक्षणे वै प्रजानाम् ॥ ५.१९१.५ ॥
เมื่อได้ฟังดังนั้น ท้าวทรุปทะ ยัชญเสนะ ได้กราบทูลความจริงทั้งหมดแก่ที่ปรึกษาผู้รู้มนตร์ พระราชาจึงปรึกษาหารือ โอ้พระราชา ตามที่เหมาะสมเพื่อการคุ้มครองประชาราษฎร์
5.191.6
संबन्धकं चैव समर्थ्य तस्मिन् ।
दाशार्णके वै नृपतौ नरेन्द्र।
स्वयं कृत्वा विप्रलम्भं यथाव-
न्मन्त्र्यैकाग्रो निश्चयं वै जगाम ॥ ५.१९१.६ ॥
ทรงผูกสัมพันธไมตรีกับพระองค์นั้นแล้ว โอ้จอมคน และทรงวางอุบายหลอกลวงกษัตริย์แห่งทศารรณะด้วยพระองค์เอง จึงปรึกษาอย่างถูกต้องด้วยใจที่มั่นคง แล้วก็ตกลงใจแน่วแน่
5.191.7
स्वभावगुप्तं नगरमापत्काले तु भारत ।
गोपयामास राजेन्द्र सर्वतः समलङ्कृतम् ॥ ५.१९१.७ ॥
ในยามวิบัติ โอ้ภารตะ พระองค์ทรงรักษาเมืองนั้นซึ่งมีการป้องกันตามธรรมชาติและประดับตกแต่งงดงามรอบด้าน โอ้จอมราชา
5.191.8
आर्तिं च परमां राजा जगाम सह भार्यया ।
दशार्णपतिना सार्धं विरोधे भरतर्षभ ॥ ५.१९१.८ ॥
พระราชาพร้อมด้วยชายาต้องตกอยู่ในความทุกข์ยากอย่างยิ่ง โอ้ผู้ประเสริฐแห่งภรตะ เพราะการเป็นศัตรูกับเจ้าเมืองทศารรณะ
5.191.9
कथं संबन्धिना सार्धं न मे स्याद्विग्रहो महान् ।
इति संचिन्त्य मनसा देवतामर्चयत्तदा ॥ ५.१९१.९ ॥
"จะให้ไม่เกิดการปะทะครั้งใหญ่กับเขยของเรา ได้อย่างไร" เมื่อคิดดังนี้ในใจแล้ว พระองค์จึงบูชาเทพเจ้า
5.191.10
तं तु दृष्ट्वा तदा राजन्देवी देवपरं तदा ।
अर्चां प्रयुञ्जानमथो भार्या वचनमब्रवीत् ॥ ५.१९१.१० ॥
เมื่อพระมเหสีเห็นพระองค์ขณะนั้น โอ้พระราชา ทรงกำลังบูชาอยู่และมุ่งมั่นต่อเทพเจ้าทั้งหลาย จึงตรัสถ้อยคำนี้กับพระองค์
5.191.11
देवानां प्रतिपत्तिश्च सत्यं साधुमता सताम् ।
किमु दुःस्वार्णवं प्राप्य तस्मादर्चयतां गुरून् ॥ ५.१९१.११ ॥
การให้เกียรติแก่เทพเจ้าเป็นความจริง และเป็นที่ยอมรับของคนดี แม้จะมาถึงมหาสมุทรแห่งความทุกข์ แล้วคนที่บูชาผู้อาวุโสทั้งหลายจะมีอะไรต้องกลัวอีกเล่า
5.191.12
दैवतानि च सर्वाणि पूज्यनां भूरिदक्षिणम् ।
अग्नयश्चापि हृयन्तां दाशार्णप्रतिषेधने ॥ ५.१९१.१२ ॥
ขอให้บูชาเทพเจ้าทุกองค์ด้วยเครื่องบูชาอันอุดม และขอให้ถวายเครื่องเซ่นลงในไฟทั้งหลาย เพื่อขับไล่ชาวทศารรณะ
5.191.13
अयुद्धेन निवृत्तिं च मनसा चिन्तय प्रभो ।
देवतानां प्रसादेन सर्वमेतद्भविष्यति ॥ ५.१९१.१३ ॥
โอ้พระองค์ผู้เป็นใหญ่ ขอทรงพิจารณาในพระทัยถึงการถอยโดยไม่ต้องรบ เพราะด้วยพระกรุณาของเทพเจ้า ทุกสิ่งนี้จะสำเร็จ
5.191.14
मन्त्रिभिर्मन्त्रितं सार्धं त्वया पृथुललोचन ।
पुरस्यास्याविनाशाय यच्च राजंस्तथा कुरु ॥ ५.१९१.१४ ॥
โอ้ผู้มีดวงตากว้าง ขอให้ทรงทำตามที่ปรึกษากับเหล่าอำมาตย์ และสิ่งที่ถูกต้อง โอ้พระราชา เพื่อการคงอยู่ของนครนี้
5.191.15
दैवं हि मानुषोपेतं भृशं सिद्ध्यति पार्थिव ।
परम्परविरोधाद्धि सिद्धिरस्ति न चैतयोः ॥ ५.१९१.१५ ॥
เพราะโชคชะตาที่ประกอบกับความพยายามของมนุษย์ย่อมสำเร็จได้อย่างยิ่ง โอ้พระราชา ทั้งสองสิ่งนี้ไม่ขัดแย้งกัน และไม่มีความสำเร็จหากขาดสิ่งใดสิ่งหนึ่งในสองสิ่งนี้
5.191.16
तस्माद्विधाय नगरे विधानं सचिवैः सह ।
अर्चयस्व यथाकामं दैवतानि विशांपते ॥ ५.१९१.१६ ॥
เพราะฉะนั้น โอ้จอมประชาชน ขอให้จัดการกิจในนครร่วมกับเหล่าอำมาตย์ แล้วบูชาเทพเจ้าตามที่ปรารถนา
5.191.17
एवं संभाषमाणौ तु दृष्ट्वा शोकपरायणौ ।
शिखण्डिनी तदा कन्या व्रीडितेव तपस्विनी ॥ ५.१९१.१७ ॥
เมื่อเห็นทั้งสองสนทนากันเช่นนั้น ทั้งคู่จมอยู่ในความโศก หญิงสาวศิขัณฑินีก็ดูเหมือนนักพรตหญิงผู้มีความละอาย
5.191.18
ततः सा चिन्तयामास मन्कृते दुःखितावुभौ ।
इमाविति ततश्चक्रे मतिं प्राणविनाशने ॥ ५.१९१.१८ ॥
แล้วนางก็คิดว่า ทั้งสองเป็นทุกข์เพราะข้า แล้วนางจึงตั้งใจจะปลิดชีวิตของตน
5.191.19
एवं सा निश्चयं कृत्वा भृशं शोकपरायणा ।
निर्जगाम गृहं त्यक्त्वा गहनं निर्जनं वनम् ॥ ५.१९१.१९ ॥
เมื่อตัดสินใจดังนี้แล้ว นางซึ่งจมอยู่ในความโศกอย่างยิ่ง ก็ออกจากเรือนไปยังป่าทึบและรกร้างว่างเปล่า
5.191.20
यक्षेणर्द्धिमता राजन्स्थूणाकर्णेन पालितम् ।
तद्भयादेव च जनो विसर्जयति तद्वनम् ॥ ५.१९१.२० ॥
โอ้พระราชา ป่านั้นถูกรักษาโดยยักษ์ผู้มีฤทธิ์ชื่อสถูณากรรณะ และเพราะความกลัวต่อยักษ์นั้น ผู้คนจึงหลีกเลี่ยงป่านั้น
5.191.21
तत्र च स्थूणभवनं सुधामृत्तिकलेपनम् ।
लाजोल्लापिकधूमाढ्यमुच्चप्राकारतोरणम् ॥ ५.१९१.२१ ॥
ที่นั่นมีเรือนเสาตั้งอยู่ ฉาบด้วยดินเหนียวและปูนขาวอย่างดี เต็มไปด้วยควันจากการคั่วข้าวตอก มีกำแพงสูงและซุ้มประตู
5.191.22
तन्प्रविश्य शिखण्डी सा द्रुपदस्यात्मजा नृप ।
अनश्नाना बहुतिथं शरीरमुदशोपयत् ॥ ५.१९१.२२ ॥
ข้าแต่พระราชา ศิขัณฑินีผู้เป็นธิดาของท้าวทรุปทะ เข้าไปในเรือนนั้น และอดอาหารอยู่หลายวัน จนร่างกายของนางซูบผอมลง
5.191.23
दर्शयामास तां यक्षः स्थूणो मार्दवसंयुतः ।
किमर्थोऽयं तवारम्भः करिष्ये ब्रूहि माचिरम् ॥ ५.१९१.२३ ॥
ยักษ์สถูณะผู้อ่อนโยนได้ปรากฏกายต่อหน้านาง และกล่าวว่า "การกระทำของเจ้านี้มีจุดประสงค์อันใด จงบอกข้าเถิด ข้าจะทำให้โดยไม่รอช้า"
5.191.24
अशक्ययिति सा यक्षं पुनः पुनरुवाच ह ।
करिष्यामीति वै क्षिप्रं प्रत्युवाचाथ गुह्यकः ॥ ५.१९१.२४ ॥
นางกล่าวกับยักษ์ซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่าเป็นไปไม่ได้ ครั้นแล้วคุหยกะจึงตอบรวดเร็วว่า "ข้าจะทำให้"
5.191.25
धनेश्वरस्यानुचरो वरदोऽस्मि नृपात्मजे ।
अदेयमपि दास्यादि ब्रूहि यत्ते विवक्षितम् ॥ ५.१९१.२५ ॥
ข้าเป็นบริวารของเจ้าแห่งทรัพย์ และเป็นผู้ประทานพร ข้าเจ้าแห่งราชธิดา แม้สิ่งที่ไม่อาจให้ได้ ข้าก็จะให้ จงบอกสิ่งที่เจ้าปรารถนาจะกล่าวเถิด
5.191.26
ततः शिखण्डी तत्सर्वमखिलेन न्यवेदयत् ।
तस्मै यक्षप्रधानाय स्थूणाकर्णाय भारत ॥ ५.१९१.२६ ॥
ครั้งนั้น ศิขัณฑินได้กราบทูลเรื่องทั้งหมดอย่างครบถ้วนแก่สถูณากรรณะ ผู้เป็นหัวหน้ายักษ์ ข้าแต่ภารตะ
5.191.27
आपन्नो मे पिता यक्ष न चिरान्नाशमेष्यति ।
अभियास्यति सक्रोधो दशार्णाधिपतिर्हि तम् ॥ ५.१९१.२७ ॥
ข้าแต่ยักษ์ บิดาของข้าตกอยู่ในความทุกข์ และจะพินาศในไม่ช้า เจ้าแห่งทศารณะผู้เดือดดาล จะยกทัพมาโจมตีท่าน
5.191.28
मन्निमित्तं महोत्साहः सहेमकवचो नृपः ।
तस्माद्रक्षस्व मां यक्ष मातरं पितरं च मे ॥ ५.१९१.२८ ॥
เพราะข้า พระราชาผู้มีความกล้าหาญยิ่งจะยกทัพมาพร้อมเกราะทอง ฉะนั้น ข้าแต่ยักษ์ ขอท่านจงคุ้มครองข้า มารดาและบิดาของข้าด้วยเถิด
5.191.29
प्रतिज्ञातो हि भवता दुःखप्रतिशमो मम ।
भवेयं पुरुषो यक्ष त्वत्प्रसादादनिन्दितः ॥ ५.१९१.२९ ॥
ท่านได้รับปากแล้วว่าจะบรรเทาทุกข์ของข้า ข้าแต่ยักษ์ ด้วยพระคุณของท่าน ขอให้ข้าได้เป็นบุรุษผู้ปราศจากการถูกติเตียน
5.191.30
यावदेव स राजा वै नोपयाति पुरं मम ।
तावदेव महायक्ष प्रसादं कुरु गुह्यक ॥ ५.१९१.३० ॥
ตราบใดที่พระราชานั้นยังไม่มาถึงนครของข้า ข้าแต่ยักษ์ผู้ยิ่งใหญ่ คุหยกะ ขอท่านโปรดประทานพระคุณแก่ข้า เพียงเท่าที่ยังไม่ถึงเวลานั้นเท่านั้น