ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.191
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.191.1
ततः शिखण्डिनो माता यथातत्त्वं नराधिप ।
आचचक्षे महाबाहो भर्त्र कन्यां शिखण्डिनीम् ॥ ५.१९१.१ ॥
ହେ ନରାଧିପ, ତା'ପରେ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କ ମାତା ଯଥାର୍ଥ ଭାବରେ, ହେ ମହାବାହୁ, ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କନ୍ୟା ଶିଖଣ୍ଡିନୀ ବିଷୟରେ କହିଲେ।
5.191.2
अपुत्रया मया राजन्सपत्नीनां भयादिदम् ।
कन्या शिखण्डिनी जाता पुरुषो वै निवेदिता ॥ ५.१९१.२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପୁତ୍ରହୀନା ହୋଇ ମୁଁ ସପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ଭୟରେ ଏହା କଲି। କନ୍ୟା ଶିଖଣ୍ଡିନୀ ଜନ୍ମିଲା, କିନ୍ତୁ ତାକୁ ପୁରୁଷ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରାଗଲା।
5.191.3
त्वया चैव नरश्रेष्ठ तन्मे प्रीत्याऽनुमोदितम् ।
पुत्रकर्म कृतं चैव कन्यायाः पार्थिवर्षभ ॥ ५.१९१.३ ॥
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ତାକୁ ଅନୁମୋଦନ କଲ। ହେ ପାର୍ଥିବର୍ଷଭ, କନ୍ୟା ପାଇଁ ପୁତ୍ରର କର୍ମ ମଧ୍ୟ କରାଗଲା।
5.191.4
भार्या चोढा त्वया राजन्दशार्णाधिपतेः सुता ।
मया च प्रत्यभिहितं देववाक्यार्थदर्शनात्।
कन्या भूत्वा पुमान्भावीत्येवं चैतदुपेक्षितम् ॥ ५.१९१.४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ଦଶାର୍ଣାଧିପତିଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ପତ୍ନୀ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କଲ। ଦେବବାକ୍ୟର ଅର୍ଥ ଦେଖି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମତ ହେଲି ଯେ କନ୍ୟା ହୋଇ ସେ ପୁରୁଷ ହେବ; ତେଣୁ ଏହା ଅବହେଳିତ ରହିଲା।
5.191.5
एतच्छ्रुत्वा द्रुपदो यज्ञसेनः ।
सर्वं तत्त्वं मन्त्रविद्भ्यो निवेद्य।
मन्त्रं राजा मन्त्रयामास राजन् ।
यथायुक्तं रक्षणे वै प्रजानाम् ॥ ५.१९१.५ ॥
ଏହା ଶୁଣି ଯଜ୍ଞସେନ ଦ୍ରୁପଦ ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ସତ୍ୟ ଜଣାଇ, ହେ ରାଜନ୍, ପ୍ରଜାଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ।
5.191.6
संबन्धकं चैव समर्थ्य तस्मिन् ।
दाशार्णके वै नृपतौ नरेन्द्र।
स्वयं कृत्वा विप्रलम्भं यथाव-
न्मन्त्र्यैकाग्रो निश्चयं वै जगाम ॥ ५.१९१.६ ॥
ସେଥିରେ ସମ୍ବନ୍ଧ ସୁଦୃଢ଼ କରି, ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ଦଶାର୍ଣ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଜେ ପ୍ରତାରଣା କରି, ଯଥାବିଧି ମନ୍ତ୍ରଣା କରି, ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ନିଶ୍ଚୟରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
5.191.7
स्वभावगुप्तं नगरमापत्काले तु भारत ।
गोपयामास राजेन्द्र सर्वतः समलङ्कृतम् ॥ ५.१९१.७ ॥
ହେ ଭାରତ, ବିପଦ ସମୟରେ ସ୍ୱଭାବତଃ ସୁରକ୍ଷିତ, ସର୍ବଦିଗରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ସେ ନଗରକୁ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେ ରକ୍ଷା କଲେ।
5.191.8
आर्तिं च परमां राजा जगाम सह भार्यया ।
दशार्णपतिना सार्धं विरोधे भरतर्षभ ॥ ५.१९१.८ ॥
ରାଜା ନିଜ ପତ୍ନୀ ସହିତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଲେ, ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ଦଶାର୍ଣ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ବିରୋଧ ହେତୁ।
5.191.9
कथं संबन्धिना सार्धं न मे स्याद्विग्रहो महान् ।
इति संचिन्त्य मनसा देवतामर्चयत्तदा ॥ ५.१९१.९ ॥
"ସମ୍ବନ୍ଧୀ ସହିତ ମୋର ବଡ଼ ବିରୋଧ କିପରି ନ ହେଉ?" ଏହା ମନରେ ଚିନ୍ତା କରି ସେତେବେଳେ ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
5.191.10
तं तु दृष्ट्वा तदा राजन्देवी देवपरं तदा ।
अर्चां प्रयुञ्जानमथो भार्या वचनमब्रवीत् ॥ ५.१९१.१० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଦେବପୂଜାରେ ନିୟୋଜିତ ଦେଖି, ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅନୁରକ୍ତା ସେହି ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
5.191.11
देवानां प्रतिपत्तिश्च सत्यं साधुमता सताम् ।
किमु दुःस्वार्णवं प्राप्य तस्मादर्चयतां गुरून् ॥ ५.१९१.११ ॥
ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ସତ୍ୟ, ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମତ। ଦୁଃଖସାଗରରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ମଧ୍ୟ, ତେବେ ଗୁରୁଜନଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କ'ଣ ଭୟ?
5.191.12
दैवतानि च सर्वाणि पूज्यनां भूरिदक्षिणम् ।
अग्नयश्चापि हृयन्तां दाशार्णप्रतिषेधने ॥ ५.१९१.१२ ॥
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଚୁର ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ପୂଜା କରାଯାଉ; ଦାଶାର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତିରୋଧ ପାଇଁ ଅଗ୍ନିରେ ମଧ୍ୟ ଆହୁତି ଦିଆଯାଉ।
5.191.13
अयुद्धेन निवृत्तिं च मनसा चिन्तय प्रभो ।
देवतानां प्रसादेन सर्वमेतद्भविष्यति ॥ ५.१९१.१३ ॥
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯୁଦ୍ଧ ବିନା ଫେରିବାର ଉପାୟ ମନରେ ଚିନ୍ତା କର; ଦେବତାଙ୍କ କୃପାରେ ଏ ସବୁ ହେବ।
5.191.14
मन्त्रिभिर्मन्त्रितं सार्धं त्वया पृथुललोचन ।
पुरस्यास्याविनाशाय यच्च राजंस्तथा कुरु ॥ ५.१९१.१४ ॥
ହେ ବିଶାଳନୟନ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ତୁମେ ଯାହା ମନ୍ତ୍ରଣା କରିଛ, ଏବଂ ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ନଗରର ଅବିନାଶ ପାଇଁ ଯାହା ଉଚିତ, ତାହା କର।
5.191.15
दैवं हि मानुषोपेतं भृशं सिद्ध्यति पार्थिव ।
परम्परविरोधाद्धि सिद्धिरस्ति न चैतयोः ॥ ५.१९१.१५ ॥
ହେ ପାର୍ଥିବ, ଦୈବ ମାନୁଷ ପ୍ରୟାସ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ ହିଁ ତାହା ଭଲ ଭାବରେ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ; ଏ ଦୁଇ ପରସ୍ପର ବିରୋଧୀ ନୁହଁନ୍ତି, ଏହି ଦୁଇଟିର ଯେକୌଣସି ଏକ ବିନା ସିଦ୍ଧି ନାହିଁ।
5.191.16
तस्माद्विधाय नगरे विधानं सचिवैः सह ।
अर्चयस्व यथाकामं दैवतानि विशांपते ॥ ५.१९१.१६ ॥
ତେଣୁ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ନଗରରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ହେ ବିଶାମ୍ପତି, ଯେମିତି ଇଚ୍ଛା ସେମିତି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କର।
5.191.17
एवं संभाषमाणौ तु दृष्ट्वा शोकपरायणौ ।
शिखण्डिनी तदा कन्या व्रीडितेव तपस्विनी ॥ ५.१९१.१७ ॥
ଏପରି କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଥିବା, ଶୋକରେ ମଗ୍ନ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ତେବେ ଶିଖଣ୍ଡିନୀ ନାମକ କନ୍ୟା ଲଜ୍ଜିତ ପରି, ତପସ୍ବିନୀ ପରି ହୋଇଗଲେ।
5.191.18
ततः सा चिन्तयामास मन्कृते दुःखितावुभौ ।
इमाविति ततश्चक्रे मतिं प्राणविनाशने ॥ ५.१९१.१८ ॥
ତାପରେ ସେ ଭାବିଲା ଯେ ମୋ କାରଣରୁ ଏହି ଦୁଇ ଜଣ ଦୁଃଖୀ। ତା'ପରେ ସେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ସଂକଳ୍ପ କଲା।
5.191.19
एवं सा निश्चयं कृत्वा भृशं शोकपरायणा ।
निर्जगाम गृहं त्यक्त्वा गहनं निर्जनं वनम् ॥ ५.१९१.१९ ॥
ଏହିପରି ସଂକଳ୍ପ କରି, ଅତ୍ୟଧିକ ଶୋକରେ ମଗ୍ନ ସେ ଘର ଛାଡ଼ି ଘନ, ନିର୍ଜନ ବନକୁ ଚାଲିଗଲା।
5.191.20
यक्षेणर्द्धिमता राजन्स्थूणाकर्णेन पालितम् ।
तद्भयादेव च जनो विसर्जयति तद्वनम् ॥ ५.१९१.२० ॥
ହେ ରାଜନ୍! ସେ ବନ ସ୍ଥୂଣାକର୍ଣ୍ଣ ନାମକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ; ତାଙ୍କ ଭୟରୁ ହିଁ ଲୋକେ ସେ ବନ ଏଡ଼ାନ୍ତି।
5.191.21
तत्र च स्थूणभवनं सुधामृत्तिकलेपनम् ।
लाजोल्लापिकधूमाढ्यमुच्चप्राकारतोरणम् ॥ ५.१९१.२१ ॥
ସେଠାରେ ଚୂନ ଓ ମାଟିର ଲେପ ଥିବା ଏକ ସ୍ଥୂଣ ଭବନ ଅଛି; ଭଜା ଶସ୍ୟର ଧୂଆଁରେ ଭରା, ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଚୀର ଓ ତୋରଣ ଥିବା।
5.191.22
तन्प्रविश्य शिखण्डी सा द्रुपदस्यात्मजा नृप ।
अनश्नाना बहुतिथं शरीरमुदशोपयत् ॥ ५.१९१.२२ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ କନ୍ୟା ଶିଖଣ୍ଡିନୀ ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରି ବହୁ ଦିନ ଅନାହାରରେ ନିଜ ଶରୀର ଶୁଖାଇଲା।
5.191.23
दर्शयामास तां यक्षः स्थूणो मार्दवसंयुतः ।
किमर्थोऽयं तवारम्भः करिष्ये ब्रूहि माचिरम् ॥ ५.१९१.२३ ॥
କୋମଳ ସ୍ୱଭାବର ସ୍ଥୂଣ ଯକ୍ଷ ତାକୁ ପ୍ରକଟ ହୋଇ କହିଲା, "ତୁମର ଏହି ପ୍ରୟାସର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ'ଣ? କୁହ, ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ତାହା କରିବି।"
5.191.24
अशक्ययिति सा यक्षं पुनः पुनरुवाच ह ।
करिष्यामीति वै क्षिप्रं प्रत्युवाचाथ गुह्यकः ॥ ५.१९१.२४ ॥
ଏହା ଅସମ୍ଭବ ବୋଲି ସେ ଯକ୍ଷଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର କହିଲା। ତା'ପରେ ଗୁହ୍ୟକ ଶୀଘ୍ର ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ମୁଁ ତାହା କରିବି।
5.191.25
धनेश्वरस्यानुचरो वरदोऽस्मि नृपात्मजे ।
अदेयमपि दास्यादि ब्रूहि यत्ते विवक्षितम् ॥ ५.१९१.२५ ॥
ମୁଁ ଧନେଶ୍ୱରଙ୍କ ଅନୁଚର ଓ ବରଦାତା। ହେ ରାଜକୁମାରୀ, ଯାହା ଅଦେୟ ତାହା ମଧ୍ୟ ଦେବି; ତୁମେ ଯାହା କହିବାକୁ ଚାହଁ କୁହ।
5.191.26
ततः शिखण्डी तत्सर्वमखिलेन न्यवेदयत् ।
तस्मै यक्षप्रधानाय स्थूणाकर्णाय भारत ॥ ५.१९१.२६ ॥
ତା'ପରେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ସେସବୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଯକ୍ଷପ୍ରଧାନ ସ୍ଥୂଣାକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଜଣାଇଲା, ହେ ଭାରତ।
5.191.27
आपन्नो मे पिता यक्ष न चिरान्नाशमेष्यति ।
अभियास्यति सक्रोधो दशार्णाधिपतिर्हि तम् ॥ ५.१९१.२७ ॥
ହେ ଯକ୍ଷ, ମୋ ପିତା ବିପଦରେ ଅଛନ୍ତି; ସେ ଶୀଘ୍ର ବିନଷ୍ଟ ହେବେ। ଦଶାର୍ଣ୍ଣାଧିପତି କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବେ।
5.191.28
मन्निमित्तं महोत्साहः सहेमकवचो नृपः ।
तस्माद्रक्षस्व मां यक्ष मातरं पितरं च मे ॥ ५.१९१.२८ ॥
ମୋ କାରଣରୁ ସେ ମହୋତ୍ସାହୀ ରାଜା ସୁବର୍ଣ୍ଣ କବଚ ପିନ୍ଧି ଆସିବେ। ତେଣୁ ହେ ଯକ୍ଷ, ମୋତେ, ମୋ ମାତା ଓ ପିତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର।
5.191.29
प्रतिज्ञातो हि भवता दुःखप्रतिशमो मम ।
भवेयं पुरुषो यक्ष त्वत्प्रसादादनिन्दितः ॥ ५.१९१.२९ ॥
ତୁମେ ମୋ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାର ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛ। ହେ ଯକ୍ଷ, ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହରେ ମୁଁ ନିର୍ଦୋଷ ପୁରୁଷ ହେବି।
5.191.30
यावदेव स राजा वै नोपयाति पुरं मम ।
तावदेव महायक्ष प्रसादं कुरु गुह्यक ॥ ५.१९१.३० ॥
ହେ ମହାଯକ୍ଷ, ସେ ରାଜା ମୋ ନଗରକୁ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ, ହେ ଗୁହ୍ୟକ, ମୋ ଉପରେ କୃପା କର।