ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.192
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.192.1
शिखण्डिवाक्यं श्रुत्वाऽथ स यक्षो भरतर्षभ ।
प्रोवाच मनसा चिन्त्य दैवेनोपनिपीडितः ॥ ५.१९२.१ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେ ଯକ୍ଷ ଦୈବପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ମନରେ ଚିନ୍ତା କରି କହିଲା ।
5.192.2
भवितव्यं तथा तद्धि मम दुःखाय कौरव ।
भद्रे कामं करिष्यामि समयं तु निबोध मे ॥ ५.१९२.२ ॥
ହେ କୌରବ, ତାହା ନିଶ୍ଚୟ ମୋ ଦୁଃଖ ପାଇଁ ଘଟିବ। ହେ ଭଦ୍ରେ, ତୁମ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ କରିବି; କିନ୍ତୁ ମୋ ସର୍ତ୍ତ ଶୁଣ।
5.192.3
स्वं ते पुंस्त्वं प्रदास्यामि स्त्रीत्वं धारयिताऽस्मि ते ।
किंचित्कालं तु ते दास्ये पुल्लिङ्गं स्वमिदं तव।
आगन्तव्यं त्वया काले सत्यं चैव वदस्व मे ॥ ५.१९२.३ ॥
ତୁମକୁ ତୁମ ପୌରୁଷ ମୁଁ ଦେବି; ମୁଁ ସ୍ତ୍ରୀତ୍ୱ ଧାରଣ କରିବି। କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ତୁମର ଏହି ପୁରୁଷରୂପ ମୁଁ ତୁମକୁ ଫେରାଇ ଦେବି। ତୁମକୁ ସମୟରେ ଫେରିବାକୁ ହେବ; ମୋତେ ସତ୍ୟ କୁହ।
5.192.4
प्रभुः संकल्पसिद्धोऽस्मि कामचारी विहंगमः ।
मत्प्रसादात्पुरं चैव त्राहि बन्धूंश्च केवलम् ॥ ५.१९२.४ ॥
ମୁଁ ସମର୍ଥ, ସଙ୍କଳ୍ପସିଦ୍ଧ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ପକ୍ଷୀ। ମୋ କୃପାରେ କେବଳ ନଗର ଓ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର।
5.192.5
स्त्रीलिङ्गं धारयिष्यामि तवेदं पार्थिवात्मजे ।
सत्यं मे प्रतिजानीहि करिष्यामि प्रियं तव ॥ ५.१९२.५ ॥
ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ସ୍ତ୍ରୀରୂପ ଧାରଣ କରିବି। ମୋ ପାଖରେ ସତ୍ୟ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କର; ତୁମର ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି।
5.192.6
प्रतिदास्यामि भगवन्पुलिङ्गं तव सुव्रत ।
किंचित्कालान्तरं स्त्रीत्वं धारयस्व निशाचर ॥ ५.१९२.६ ॥
ହେ ଭଗବନ୍, ହେ ସୁବ୍ରତ, ତୁମର ପୁରୁଷରୂପ ମୁଁ ଫେରାଇ ଦେବି। ହେ ନିଶାଚର, କିଛି ସମୟ ପରେ ତୁମେ ସ୍ତ୍ରୀତ୍ୱ ଧାରଣ କର।
5.192.7
प्रतियाते दशार्णे तु पार्थिवे हेमवर्मणि ।
कन्यैव हि भविष्यामि पुरुषस्त्वं भविष्यसि ॥ ५.१९२.७ ॥
ସୁବର୍ଣ୍ଣକବଚ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜା ଫେରିଗଲେ ମୁଁ କନ୍ୟା ହେବି; ତୁମେ ପୁରୁଷ ହେବ।
5.192.8
इत्युक्त्वा समयं तत्र चक्राते तावुभौ नृप ।
अन्योन्यस्यानभिद्रोहे तौ संक्रामयतां ततः ॥ ५.१९२.८ ॥
ଏହା କହି, ହେ ରାଜନ, ସେଠାରେ ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଚୁକ୍ତି କଲେ; ପରସ୍ପରକୁ ପ୍ରତାରଣା ନ କରିବାର ସର୍ତ୍ତରେ ତାପରେ ସେମାନେ ରୂପ ବଦଳାଇଲେ।
5.192.9
स्त्रीलिङ्गं धारयामास स्थूणो यक्षोऽथ भारत ।
यक्षरूपं च तद्दीप्तं शिखण्डी प्रत्यपद्यत ॥ ५.१९२.९ ॥
ତା'ପରେ ସ୍ଥୂଣ ନାମକ ଯକ୍ଷ ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗ ଧାରଣ କଲା, ହେ ଭାରତ; ଏବଂ ସେହି ଦୀପ୍ତ ଯକ୍ଷରୂପ ଶିଖଣ୍ଡୀ ପ୍ରାପ୍ତ କଲା।
5.192.10
ततः शिखण्डी पाञ्चाल्यः पुंस्त्वमासाद्य पार्थिव ।
विवेश नगरं हृष्टः पितरं च समासदत् ॥ ५.१९२.१० ॥
ତା'ପରେ ପାଞ୍ଚାଳ୍ୟ ଶିଖଣ୍ଡୀ ପୁରୁଷତ୍ୱ ପାଇ, ହେ ରାଜନ, ଆନନ୍ଦରେ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ପିତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲା।
5.192.11
यथावृत्तं तु तत्सर्वमाचख्यौ द्रुपदस्य तत् ।
मातुश्च रहिते राजन्प्रसादं यक्षजं तदा।
द्रुपदस्तस्य तच्छ्रुत्वा हर्षमाहारयत्परम् ॥ ५.१९२.११ ॥
ଯାହା ଯାହା ଘଟିଥିଲା ସେ ସମସ୍ତ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ କହିଲା; ହେ ରାଜନ, ମାତା ସହ ଏକାନ୍ତରେ ଯକ୍ଷଙ୍କଠାରୁ ପାଇଥିବା ଅନୁଗ୍ରହ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ସେତେବେଳେ କହିଲା। ଦ୍ରୁପଦ ତାହା ଶୁଣି ପରମ ହର୍ଷ ପାଇଲେ।
5.192.12
सभार्यस्तच्च सस्मार महेश्वरवचस्तदा ।
ततः संप्रेषयामास दशार्णाधिपतेर्नृपः ॥ ५.१९२.१२ ॥
ପତ୍ନୀ ସହ ସେ ସେତେବେଳେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ସେହି ବାଣୀ ସ୍ମରଣ କଲା; ତା'ପରେ ସେ ରାଜା ଦଶାର୍ଣ୍ଣାଧିପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଦୂତ ପଠାଇଲେ।
5.192.13
पुरुषोऽयं मम सुतः श्रद्धत्तां मे भवानिति ।
अथ दाशार्णको राजा सहसाभ्यागमत्तदा ॥ ५.१९२.१३ ॥
"ଏ ପୁରୁଷ ମୋର ପୁତ୍ର, ଆପଣ ମୋତେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତୁ" ଏହା କହି ସେତେବେଳେ ଦଶାର୍ଣ ରାଜା ହଠାତ୍ ଆସିଲେ।
5.192.14
पाञ्चालराजं द्रुपदं दुःखशोकसमन्वितः ।
ततः काम्पिल्यमासाद्य दशार्णाधिपतिस्ततः ॥ ५.१९२.१४ ॥
ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦ ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ; ତା'ପରେ ଦଶାର୍ଣାଧିପତି କାମ୍ପିଲ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚି (ଦୂତ ପଠାଇଲେ)।
5.192.15
प्रेषयामास सत्कृत्य दूतं ब्रह्मविदां वरम् ।
ब्रूहि मद्वचनाद्दूत पाञ्चाल्यं तं नृपाधमम् ॥ ५.१९२.१५ ॥
ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜଣେ ଦୂତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନପୂର୍ବକ ପଠାଇଲେ; "ହେ ଦୂତ, ମୋ କଥାରେ ସେହି ଅଧମ ରାଜା ପାଞ୍ଚାଲ୍ୟଙ୍କୁ କୁହ—
5.192.16
यन्मे कन्यां स्वकन्यार्थे वृतवानसि दुर्मते ।
फलं तस्यावलेपस्य द्रक्ष्यस्यद्य न संशयः ॥ ५.१९२.१६ ॥
"ମୋ କନ୍ୟାକୁ ତୁମେ ତୁମ କନ୍ୟା ପାଇଁ ବରଣ କରିଛ, ହେ ଦୁର୍ମତି; ସେ ଅହଙ୍କାରର ଫଳ ଆଜି ହିଁ ତୁମେ ଦେଖିବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
5.192.17
एवमुक्तश्च तेनासौ ब्राह्मणो राजसत्तम ।
दूतः प्रयातो नगरं दाशार्णनृपचोदितः ॥ ५.१९२.१७ ॥
ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୂତ ଦଶାର୍ଣ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ନଗରକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।
5.192.18
ततः आसादयामास पुरोधा द्रुपदं पुरे ।
तस्मै पाञ्चालको राजा गामर्घ्यं च सुसत्कृतम् ॥ ५.१९२.१८ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ପୁରୋହିତ ନଗରରେ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଗାଈ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ସୁସତ୍କାର କଲେ।
5.192.19
प्रापयामास राजेन्द्र सह तेन शिखण्डिना । ॥ ५.१९२.१९ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ଶିଖଣ୍ଡୀ ସହିତ (ସେଠାକୁ) ପଠାଇଲା।
5.192.20
यदुक्तं तेन वीरेण राज्ञा काञ्चनवर्मणा ।
यत्तेऽहमधमाचार दुहित्राऽस्म्यभिवञ्चितः ॥ ५.१९२.२० ॥
ସେ ବୀର ରାଜା କାଞ୍ଚନବର୍ମା ଯାହା କହିଥିଲେ: ହେ ଅଧମ ଆଚାରୀ, ତୁମ ଝିଅ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପ୍ରତାରିତ ହୋଇଛି।
5.192.21
तस्य पापस्य करणात्फलं प्राप्नुहि दुर्मते ।
देहि युद्धं नरपते ममाद्य रणमूर्धनि ॥ ५.१९२.२१ ॥
ସେହି ପାପକର୍ମର ଫଳ ତୁମେ ଭୋଗ କର, ହେ ଦୁର୍ମତି। ହେ ନରପତି, ଆଜି ରଣଭୂମିର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର।
5.192.22
उद्धरिष्यामि ते सद्यः सामात्यसुतबान्धवम् ।
तदुपालम्भसंयुक्तं श्रावितः किल पार्थिवः ॥ ५.१९२.२२ ॥
ମନ୍ତ୍ରୀ, ପୁତ୍ର ଓ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହିତ ତୁମକୁ ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ଉପାଡ଼ି ପକାଇବି। ସେହି ନିନ୍ଦାଯୁକ୍ତ ବାକ୍ୟ ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରକୃତରେ ଶୁଣାଯାଇଥିଲା।
5.192.23
दशार्णपतिना चोक्तो मन्त्रिमध्ये पुरोधसा ।
अभवद्भरतश्रेष्ठ द्रुपदः प्रणयानतः ॥ ५.१९२.२३ ॥
ଦଶାର୍ଣ ରାଜା ଓ ପୁରୋହିତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କହିବାରୁ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦ୍ରୁପଦ ସମ୍ମାନରେ ନମ୍ର ହେଲେ।
5.192.24
यदाह मां भवान्ब्रह्मन्संबन्धिवचनाद्वचः ।
अस्योत्तरं प्रतिवचो दूतो राज्ञे वदिष्यति ॥ ५.१९२.२४ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସମ୍ବନ୍ଧୀଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ଆପଣ ମୋତେ ଯାହା କହିଲେ, ତାହାର ଉତ୍ତର ଦୂତ ରାଜାଙ୍କୁ କହିବ।
5.192.25
ततः संप्रेषयामास द्रुपदोऽपि महात्मने ।
हिरण्यवर्मणे दूतं ब्राह्मणं वेदपारगम् ॥ ५.१९२.२५ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୁପଦ ମଧ୍ୟ ସେହି ମହାତ୍ମା ହିରଣ୍ୟବର୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ବେଦପାରଙ୍ଗତ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୂତ ପଠାଇଲେ।
5.192.26
तमागम्य तु राजानं दशार्णाधिपतिं तदा ।
तद्वाक्यमाददे राजन्यदुक्तं द्रुपदेन ह ॥ ५.१९२.२६ ॥
ସେହି ଦଶାର୍ଣ୍ଣାଧିପତି ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ହେ ରାଜନ୍, ଦ୍ରୁପଦ କହିଥିବା ସେହି ବାର୍ତ୍ତା ସେ ଶୁଣାଇଲେ।
5.192.27
आगमः क्रियतां व्यक्तः कुमारोऽयं सुतो मम ।
मिथ्यैतदुक्तं केनापि तदश्रद्धेयमित्युत ॥ ५.१९२.२७ ॥
ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଆଗମନ ହେଉ — ଏ କୁମାର ମୋ ପୁତ୍ର। କେହି ଏହା ମିଛରେ କହିଥିବେ, ଏହା ବିଶ୍ବାସଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଥିଲା।
5.192.28
ततः स राजा द्रुपदस्य श्रुत्वा ।
विमर्शयुक्तो युवतीर्वरिष्ठाः।
संप्रेषयामास सुचारुरूपाः ।
शिखण्डिनं स्त्रीपुमान्वेति वेत्तुम् ॥ ५.१९२.२८ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ରାଜା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ି, ଶିଖଣ୍ଡୀ ସ୍ତ୍ରୀ କି ପୁରୁଷ ଜାଣିବା ପାଇଁ ସୁନ୍ଦର ରୂପର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁବତୀମାନଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ।
5.192.29
तां पूजां नाभ्यनन्दत्स वाक्यं चेदमुवाच ह ।
ताः प्रेषितास्तत्त्वभावं विदित्वा
प्रीत्या राज्ञे तच्छशंसुर्हि सर्वम् ।
शिखण्डिनं पुरुषं कौरवेन्द्र
दाशार्णराजाय महानुभावम् ॥ ५.१९२.२९ ॥
ସେ ସେହି ସମ୍ମାନରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ନାହିଁ; ଏହି କଥା କହିଲେ। ପଠାଯାଇଥିବା ସେହି ଯୁବତୀମାନେ ପ୍ରକୃତ ସ୍ଥିତି ଜାଣି ସ୍ନେହରେ ରାଜାଙ୍କୁ ସବୁ କହିଲେ — ହେ କୌରବେନ୍ଦ୍ର, ଶିଖଣ୍ଡୀ ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପୁରୁଷ, ଏହା ଦଶାର୍ଣ୍ଣରାଜଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ।
5.192.30
ततः कृत्वा तु राजा स आगमं प्रीतिमानथ ।
संबन्धिना समागम्य हृष्टो वासमुवास ह ॥ ५.१९२.३० ॥
ତା'ପରେ ସେହି ରାଜା ସ୍ନେହରେ ଆଗମନର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ସମ୍ବନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଭେଟି ଆନନ୍ଦରେ ସେଠାରେ ରହିଲେ।
5.192.31
शिखण्डिने च मुदितः प्रादाद्वित्तं जनेश्वरः ।
हस्तिनोऽश्वांश्च गाश्चैव दासीर्बहुशतास्तथा ।
पूजितश्च प्रतिययौ निर्भर्त्स्य तनयां किल ॥ ५.१९२.३१ ॥
ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସେହି ରାଜା ଶିଖଣ୍ଡିଙ୍କୁ ଧନ ଦେଲେ — ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ଗାଈ ଏବଂ ଶହ ଶହ ଦାସୀ। ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ନିଜ କନ୍ୟାକୁ ଭର୍ତ୍ସନା କରି ସେ ଫେରିଗଲେ।
5.192.32
विनीतकिल्विषे प्रीते हेमवर्मणि पार्थिवे ।
प्रतियाते दशार्णे तु हृष्टरूपा शिखण्डिनी ॥ ५.१९२.३२ ॥
ଦୋଷ ଦୂର ହେଲା ପରେ, ପ୍ରସନ୍ନ ସୁବର୍ଣ୍ଣକବଚଧାରୀ ରାଜା ଦଶାର୍ଣ୍ଣକୁ ଫେରିଗଲେ, ସେତେବେଳେ ହର୍ଷିତ ମୁଖୀ ଶିଖଣ୍ଡିନୀ (ସେଠାରେ ରହିଲେ)।
5.192.33
कस्यचित्त्वथ कालस्य कुबेरो नरवाहनः ।
लोकयात्रां प्रकुर्वाणः स्थूणस्यागान्निवेशनम् ॥ ५.१९२.३३ ॥
କିଛି ସମୟ ପରେ, ନରବାହନ କୁବେର ଲୋକଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ସ୍ଥୂଣଙ୍କ ନିବାସକୁ ଆସିଲେ।
5.192.34
स नद्गृहस्योपरि वतमान ।
आलोकयामास धनाधिगोप्ता।
स्थूणस्य यक्षस्य विवेश वेश्म ।
स्वलंकृतं माल्यगुणैर्विचित्रैः ॥ ५.१९२.३४ ॥
ସେ ନଦ-ଗୃହ ଉପରେ ଠିଆ ହୋଇ ଚାରିଦିଗ ଦେଖିଲେ; ଧନର ରକ୍ଷକ ସେହି ଯକ୍ଷ ସ୍ଥୂଣଙ୍କ ଘରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ — ଯାହା ବିଚିତ୍ର ମାଳାରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଥିଲା।
5.192.35
लाचैश्च गन्धैश्च तथा वितानै-
रभ्यर्चितं धृनधृपितं च।
ध्वजैः पताकाभिरलंकृतं च ।
भक्ष्यान्नपेयामिपदत्तमोदम् ॥ ५.१९२.३५ ॥
ଲାଜା, ଗନ୍ଧ ଓ ବିତାନରେ ପୂଜିତ, ଧୂପରେ ସୁଗନ୍ଧିତ, ଧ୍ୱଜ ଓ ପତାକାରେ ସଜ୍ଜିତ, ଭକ୍ଷ୍ୟ, ଅନ୍ନ, ପେୟ ଓ ମାଂସ ଅର୍ପଣରେ ଆନନ୍ଦଦାୟକ।
5.192.36
तत्स्थानं तस्य दृष्ट्वा तु सर्वतः समलंकृतम् ।
मणिरत्नसुवर्णानां मालाभिः परिपूरितम् ॥ ५.१९२.३६ ॥
ତାଙ୍କର ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ସବୁଆଡେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଦେଖି — ମଣି, ରତ୍ନ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣର ମାଳାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।
5.192.37
नानाकुसूमगन्धाढ्यं सिक्तसंमृष्टशोभितम् ।
अथाब्रवीद्यक्षपतिस्तान्यक्षाननुगांस्तदा ॥ ५.१९२.३७ ॥
ନାନା ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସିଞ୍ଚିତ, ପରିଷ୍କୃତ ଓ ଶୋଭିତ ସେ ଗୃହରେ ତେବେ ଯକ୍ଷପତି ନିଜ ଅନୁଚର ଯକ୍ଷମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
5.192.38
स्वलंकृतमिदं वेश्म स्थूणस्यामितविक्रमाः ।
नोपसर्पति मां चैव कस्मादद्य स मन्दधीः ॥ ५.१९२.३८ ॥
ଏ ଗୃହ ଭଲ ଭାବେ ସଜ୍ଜିତ। ହେ ଅମିତ ପରାକ୍ରମୀ ଯକ୍ଷଗଣ, ସ୍ଥୂଣ ଆଜି ମୋ ପାଖକୁ କାହିଁକି ଆସୁନାହିଁ? ସେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି କାହିଁକି ଆସୁନାହିଁ?
5.192.39
यस्माज्जानन्स मन्दात्मा मामसौ नोपसर्पति ।
तस्मात्तस्मै महादण्डो धार्यः स्यादिति मे मतिः ॥ ५.१९२.३९ ॥
ଜାଣି ମଧ୍ୟ ସେ ମନ୍ଦାତ୍ମା ମୋ ପାଖକୁ ଆସୁନାହିଁ, ତେଣୁ ତାକୁ ମହାଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ ବୋଲି ମୋ ମତ।
5.192.40
द्रुपदस्य सुता राजन्राज्ञो जाता शिखण्डिनी ।
तस्या निमित्ते कस्मिंश्चित्प्रादात्पुरुषलक्षणम् ॥ ५.१९२.४० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ରାଜା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ କନ୍ୟା ଶିଖଣ୍ଡିନୀ ଜନ୍ମିଲେ। ତାଙ୍କ ପାଇଁ କେହି ଜଣେ ପୁରୁଷଲକ୍ଷଣ ଦେଇଥିଲେ।
5.192.41
अग्रहील्लक्षणं स्त्रीणां स्त्रीभूता तिष्ठते गृहे ।
नोपसर्पति तेनासौ सव्रीडः स्त्रीसरूपवान् ॥ ५.१९२.४१ ॥
ସେ ସ୍ତ୍ରୀଲକ୍ଷଣ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ସ୍ତ୍ରୀ ହୋଇ ସେ ଘରେ ରହନ୍ତି। ଲଜ୍ଜିତ ଓ ସ୍ତ୍ରୀରୂପୀ ହେବା ଯୋଗୁଁ ସେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତି ନାହିଁ।
5.192.42
एतस्मात्कारणाद्राजन्स्थूणो न त्वाऽद्य सर्पति ।
श्रुत्वा कुरु यथान्यायं विमानमिह तिष्ठताम् ॥ ५.१९२.४२ ॥
ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ରାଜନ୍, ସ୍ଥୂଣ ଆଜି ଆସୁନାହାଁନ୍ତି। ଶୁଣି ନ୍ୟାୟାନୁସାରେ କର, ଏଠାରେ ରହୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ବିମାନ ବିଷୟରେ।
5.192.43
आनीयतां स्थूण इति ततो यक्षाधिपोऽब्रवीत् ।
कर्तास्मि निग्रहं तस्य प्रत्युवाच पुनः पुनः ॥ ५.१९२.४३ ॥
"ସ୍ଥୂଣକୁ ଆଣ" ଏହା କହି ତାପରେ ଯକ୍ଷାଧିପତି କହିଲେ। "ମୁଁ ତାକୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବି" ଏହା ସେ ବାରମ୍ବାର ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
5.192.44
सोऽभ्यगच्छत यक्षेन्द्रमाहूतः पृथिवीपते ।
स्त्रीमरूपो महाराज तस्थौ व्रीडासमन्वितः ॥ ५.१९२.४४ ॥
ଡକାଯାଇ ସେ ଯକ୍ଷେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲା, ହେ ପୃଥିବୀପତି। ହେ ମହାରାଜ, ସ୍ତ୍ରୀରୂପ ଧାରଣ କରି ଲଜ୍ଜାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସେ ଠିଆ ହେଲା।
5.192.45
तं शशापाथ संक्रुद्धो धनदः कुरूनन्दन ।
एवमेव भवत्वद्य स्त्रीत्वं पापस्य गुह्यकाः ॥ ५.१९२.४५ ॥
ତାପରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଧନଦ ତାକୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ। ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ। "ସେପରି ହେଉ, ଆଜି ହିଁ ଏହି ପାପୀର ସ୍ତ୍ରୀତ୍ୱ ହେଉ, ହେ ଗୁହ୍ୟକମାନେ।"
5.192.46
ततोऽब्रवीद्यक्षपतिर्महात्मा ।
यस्माददास्त्ववमन्येह यक्षान्।
शिखण्डिनो लक्षणं पापबुद्धे ।
स्त्रीलक्षणं चाग्रहीः पापकर्मन् ॥ ५.१९२.४६ ॥
ତାପରେ ମହାତ୍ମା ଯକ୍ଷପତି କହିଲେ — "କାରଣ ତୁମେ ଏଠାରେ ଯକ୍ଷମାନଙ୍କୁ ଅପମାନ କଲ, ହେ ପାପବୁଦ୍ଧି, ଶିଖଣ୍ଡୀର ଲକ୍ଷଣ ଓ ସ୍ତ୍ରୀଲକ୍ଷଣ ତୁମେ ଗ୍ରହଣ କରିଛ, ହେ ପାପକର୍ମା।"
5.192.47
अप्रवृत्तं सुदुर्बुद्धे यस्मादेतत्त्वया कृतम् ।
तस्मादद्य प्रभृत्येव स्त्री त्वं सा पुरुषस्तथा ॥ ५.१९२.४७ ॥
"ହେ ଅତିଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି, ଯାହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ନ ଥିଲା ତାହା ତୁମେ କରିଛ, ତେଣୁ ଆଜିଠାରୁ ତୁମେ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ସେ ପୁରୁଷ।"
5.192.48
ततः प्रसादयामासुर्यक्षा वैश्रवणं किल ।
स्थूणस्यार्थे कुरुष्वान्तं शापस्येति पुनः पुनः ॥ ५.१९२.४८ ॥
ତାପରେ ଯକ୍ଷମାନେ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ। "ସ୍ଥୂଣ ପାଇଁ ଶାପର ଅନ୍ତ କର" ଏହା ସେମାନେ ବାରମ୍ବାର କହିଲେ।
5.192.49
ततो महात्मा यक्षेन्द्रः प्रत्युवाचानुगामिनः ।
सर्वान्यक्षगणांस्तात शापस्यान्तचिकीर्षया ॥ ५.१९२.४९ ॥
ଏହା ପରେ ମହାତ୍ମା ଯକ୍ଷେନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଅନୁଗାମୀ ସମସ୍ତ ଯକ୍ଷଗଣଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ହେ ବତ୍ସଗଣ, ଅଭିଶାପର ଅନ୍ତ ଘଟାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ।
5.192.50
शिखण्डिनि हते यक्षाः स्वं रूपं प्रतिपत्स्यते ।
स्थूणो यक्षो निरुद्वेगो भवत्विति महामनाः ॥ ५.१९२.५० ॥
ହେ ଯକ୍ଷଗଣ, ଶିଖଣ୍ଡୀ ନିହତ ହେଲେ ସେ ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ପୁନର୍ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ। ଯକ୍ଷ ସ୍ଥୂଣ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହେଉ, ଏହା ମହାମନା କହିଲେ।
5.192.51
इत्युक्त्वा भगवान्देवो यक्षराजः सुपूजितः ।
प्रययौ सहितः सर्वैर्निमेषान्तरचारिभिः ॥ ५.१९२.५१ ॥
ଏହା କହି, ସୁପୂଜିତ ଭଗବାନ ଦେବ ଯକ୍ଷରାଜ, ନିମେଷ ମଧ୍ୟରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ଚାଲିଗଲେ।
5.192.52
स्थूणस्तु शापं संप्राप्य तत्रैव न्यवसत्तदा ।
समये चागमूत्तूर्णं शिखण्डी तं क्षपाचरम् ॥ ५.१९२.५२ ॥
କିନ୍ତୁ ସ୍ଥୂଣ ଅଭିଶାପ ପାଇ ସେଠାରେ ରହିଲେ। ଯଥା ସମୟରେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଶୀଘ୍ର ସେହି ରାତ୍ରିଚରଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।
5.192.53
सोऽभिगम्याब्रवीद्वाक्यं प्राप्तोऽस्मि भगवन्निति ।
तमब्रवीत्ततः स्थूणः प्रीतोऽस्मीति पुनः पुनः ॥ ५.१९२.५३ ॥
ସେ ନିକଟକୁ ଯାଇ କହିଲେ, "ଭଗବନ୍, ମୁଁ ଆସିଛି।" ଏଥିରେ ସ୍ଥୂଣ ତାଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର କହିଲେ, "ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ଅଛି।"
5.192.54
आर्जवेनागतं दृष्ट्वा राजपुत्रं शिखण्डिनम् ।
सर्वमेव यथावृत्तमाचचक्षे शिखण्डिने ॥ ५.१९२.५४ ॥
ସରଳତାରେ ଆସିଥିବା ରାଜପୁତ୍ର ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ଯାହା ଘଟିଥିଲା ତାହା ସବୁ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ କହିଲେ।
5.192.55
शप्तो वैश्रवणेनाहं त्वत्कृते पार्थिवात्मज ।
गच्छेदानीं यथाकामं चर लोकान्यथासुखम् ॥ ५.१९२.५५ ॥
ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ବୈଶ୍ରବଣ (କୁବେର) ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଶପ୍ତ ହୋଇଛି। ଏବେ ଯେମିତି ଇଚ୍ଛା କର, ସୁଖରେ ଲୋକସମୂହରେ ବିଚରଣ କର।
5.192.56
दिष्टमेतत्पुरा मन्ये न शक्यमतिवर्तितुम् ।
गमनं तव चेतो हि पौलस्त्यस्य च दर्शनम् ॥ ५.१९२.५६ ॥
ମୁଁ ଭାବେ ଏହା ପୂର୍ବରୁ ବିଧିଲିଖିତ ଥିଲା ଏବଂ ଏହାକୁ ଏଡ଼ାଇ ହେବ ନାହିଁ। ତୁମର ଯିବା ଓ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ (କୁବେର)ଙ୍କୁ ଭେଟିବା ତୁମ ମନର ଇଚ୍ଛା।
5.192.57
एवमुक्तः शिखण्डी तु स्थूणयक्षेण भारत ।
प्रत्याजगाम नगरं हर्वेण महतावृतः ॥ ५.१९२.५७ ॥
ସ୍ଥୂଣ ଯକ୍ଷ ଏପରି କହିବାରୁ, ହେ ଭାରତ, ଶିଖଣ୍ଡୀ ମହା ହର୍ଷରେ ଘେରି ନଗରକୁ ଫେରିଲେ।
5.192.58
पूजयामास विविधैर्गन्धमाल्यैर्महाधनैः ।
द्विजातीन्देवताश्चैव चैत्यानथ चतुष्पथान् ॥ ५.१९२.५८ ॥
ସେ ବିବିଧ ସୁଗନ୍ଧ ମାଲ୍ୟ ଓ ମହାମୂଲ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଦ୍ୱିଜ, ଦେବତା, ଚୈତ୍ୟ ଓ ଚତୁଷ୍ପଥର ପୂଜା କଲେ।
5.192.59
द्रुपदः सह पुत्रेण सिद्धार्थेन शिखण्डिना ।
मुदं च परमां लेभे पाञ्चाल्यः सह बान्धवैः ॥ ५.१९२.५९ ॥
ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ପୁତ୍ର ଶିଖଣ୍ଡୀ ସହିତ ପାଞ୍ଚାଳ୍ୟ ଦ୍ରୁପଦ ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ପରମ ହର୍ଷ ଲାଭ କଲେ।
5.192.60
शिष्यार्थं प्रददौ चाथ द्रोणाय कुरुपुङ्गव ।
शिखण्डिनं महाराज पुत्रं स्त्रीपूर्विणं तथा ॥ ५.१९२.६० ॥
ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପରେ ଶିଷ୍ୟ ପାଇଁ ସେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଦେଲେ; ହେ ମହାରାଜ, ପୂର୍ବେ ସ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ସେହି ପୁତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ।
5.192.61
प्रतिपेदे चतुष्पादं धनुर्वेदं नृपात्मजः ।
शिखण्डी सह युष्माभिर्धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ५.१९२.६१ ॥
ରାଜପୁତ୍ର ଶିଖଣ୍ଡୀ ଚତୁଷ୍ପାଦ ଧନୁର୍ବେଦ ଶିଖିଥିଲେ, ଆପଣମାନଙ୍କ ସହିତ ଏବଂ ପାର୍ଷତ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ସହିତ।
5.192.62
मम त्वेतच्चरास्तात यथावत्प्रत्यवेदयन् ।
जडान्धबधिराकारा ये मुक्ता द्रपदे मया ॥ ५.१९२.६२ ॥
ହେ ପୁତ୍ର, ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ଜଡ଼, ଅନ୍ଧ ଓ ବଧିର ରୂପ ଧରି ମୁଁ ପଠାଇଥିବା ମୋ ଗୁପ୍ତଚରମାନେ ଏହା ସବୁ ଯଥାବତ୍ ମୋତେ ଜଣାଇଥିଲେ।
5.192.63
एवमेष महाराज स्त्री पुमान्द्रुपदात्मजः ।
स संभूतः कुरुश्रेष्ठ शिखण्डी रथसत्तमः ॥ ५.१९२.६३ ॥
ଏହିପରି, ହେ ମହାରାଜ, ଦ୍ରୁପଦଙ୍କର ଏହି ପୁତ୍ର ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଯିଏ ପ୍ରଥମେ ସ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ପୁରୁଷ ହେଲେ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ରୂପେ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି।
5.192.64
ज्येष्ठा काशिपतेः कन्या अम्बा नामेति विश्रुता ।
द्रुपदस्य कुले जाता शिखण्डी भरतर्षभ ॥ ५.१९२.६४ ॥
କାଶୀ ରାଜାଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ଅମ୍ବା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ କୁଳରେ ସେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ରୂପେ ଜନ୍ମିଲେ।
5.192.65
नाहमेनं धनुष्पाणिं युयुत्सुं समुपस्थितम् ।
मुहूर्तमपि पश्येयं प्रहरेयं न चाप्युत ॥ ५.१९२.६५ ॥
ଧନୁ ହାତରେ ଧରି, ଯୁଦ୍ଧର ଇଚ୍ଛାରେ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥିତ ଏହାକୁ ମୁଁ ମୁହୂର୍ତ୍ତେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବି ନାହିଁ, କି ପ୍ରହାର ମଧ୍ୟ କରିବି ନାହିଁ।
5.192.66
व्रतमेतन्मम सदा पृथिव्यामपि विश्रुतम् ।
स्त्रियां स्त्रीपूर्वके चैव स्त्रीनाम्नि स्त्रीसरूपिणि ॥ ५.१९२.६६ ॥
ଏହା ମୋର ବ୍ରତ, ଯାହା ପୃଥିବୀରେ ସର୍ବଦା ପ୍ରସିଦ୍ଧ: ସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରତି, ଯିଏ ପୂର୍ବରେ ସ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି, ସ୍ତ୍ରୀ ନାମଧାରୀ ଓ ସ୍ତ୍ରୀ ରୂପଧାରୀ ପ୍ରତି (ମୁଁ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିବି ନାହିଁ)।
5.192.67
न मुञ्चेयमहं बाणमिति कौरवनन्दन ।
न हन्यामहमेतेन कारणेन शिखण्डिनम् ॥ ५.१९२.६७ ॥
ହେ କୌରବନନ୍ଦନ, ମୁଁ ବାଣ ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ; ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ଶିଖଣ୍ଡୀକୁ ମାରିବି ନାହିଁ।
5.192.68
एतत्तत्त्वमहं वेद जन्म तात शिखण्डिनः ।
ततो नैनं हनिष्यामि समरेष्वाततायिनम् ॥ ५.१९२.६८ ॥
ହେ ତାତ, ଶିଖଣ୍ଡୀର ଜନ୍ମର ଏହି ସତ୍ୟ ମୁଁ ଜାଣେ; ତେଣୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆକ୍ରମଣକାରୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଏହାକୁ ମାରିବି ନାହିଁ।
5.192.69
यदि भीष्मः स्त्रियं हन्यात्सन्तः कुर्युर्विगर्हणम् ।
नैनं तस्माद्धनिष्यामि दृष्ट्वापि समरे स्थितम् ॥ ५.१९२.६९ ॥
ଯଦି ଭୀଷ୍ମ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ମାରିବେ, ସଜ୍ଜନମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବେ; ତେଣୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେଖି ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଏହାକୁ ମାରିବି ନାହିଁ।
5.192.70
एतच्छ्रुत्वा तु करव्यो राजा दुर्योधनस्तदा ।
मुहूर्तमिव स ध्यात्वा भीष्मे युक्तममन्यत ॥ ५.१९२.७० ॥
ଏହା ଶୁଣି ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସେତେବେଳେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଚିନ୍ତା କରି ଭୀଷ୍ମଙ୍କ କଥାକୁ ଯଥାର୍ଥ ମନେ କଲେ।