ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.192
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.192.1
शिखण्डिवाक्यं श्रुत्वाऽथ स यक्षो भरतर्षभ ।
प्रोवाच मनसा चिन्त्य दैवेनोपनिपीडितः ॥ ५.१९२.१ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਯਕਸ਼ ਦੈਵ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
5.192.2
भवितव्यं तथा तद्धि मम दुःखाय कौरव ।
भद्रे कामं करिष्यामि समयं तु निबोध मे ॥ ५.१९२.२ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ, ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਲਈ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਹੇ ਭੱਦਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ ਤਿਵੇਂ ਕਰਾਂਗਾ; ਪਰ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਤ ਸੁਣ।
5.192.3
स्वं ते पुंस्त्वं प्रदास्यामि स्त्रीत्वं धारयिताऽस्मि ते ।
किंचित्कालं तु ते दास्ये पुल्लिङ्गं स्वमिदं तव।
आगन्तव्यं त्वया काले सत्यं चैव वदस्व मे ॥ ५.१९२.३ ॥
ਤੈਨੂੰ ਤੇਰਾ ਪੁਰਸ਼ਤਵ ਮੈਂ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਮੈਂ ਇਸਤਰੀਪਣ ਧਾਰਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਤੇਰਾ ਇਹ ਪੁਰਸ਼ ਰੂਪ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮੋੜ ਦਿਆਂਗਾ। ਤੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਪਵੇਗਾ; ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸ।
5.192.4
प्रभुः संकल्पसिद्धोऽस्मि कामचारी विहंगमः ।
मत्प्रसादात्पुरं चैव त्राहि बन्धूंश्च केवलम् ॥ ५.१९२.४ ॥
ਮੈਂ ਸਮਰੱਥ ਹਾਂ, ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਸਿੱਧ ਹਾਂ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਕੇਵਲ ਨਗਰ ਅਤੇ ਬੰਧੂਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
5.192.5
स्त्रीलिङ्गं धारयिष्यामि तवेदं पार्थिवात्मजे ।
सत्यं मे प्रतिजानीहि करिष्यामि प्रियं तव ॥ ५.१९२.५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਇਸਤਰੀ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਕਰ; ਤੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਕੰਮ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ।
5.192.6
प्रतिदास्यामि भगवन्पुलिङ्गं तव सुव्रत ।
किंचित्कालान्तरं स्त्रीत्वं धारयस्व निशाचर ॥ ५.१९२.६ ॥
ਹੇ ਭਗਵਨ, ਹੇ ਸੁਵਰਤ, ਤੇਰਾ ਪੁਰਸ਼ ਰੂਪ ਮੈਂ ਮੋੜ ਦਿਆਂਗਾ। ਹੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਤੂੰ ਇਸਤਰੀਪਣ ਧਾਰਨ ਕਰ।
5.192.7
प्रतियाते दशार्णे तु पार्थिवे हेमवर्मणि ।
कन्यैव हि भविष्यामि पुरुषस्त्वं भविष्यसि ॥ ५.१९२.७ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਵਚ ਵਾਲਾ ਦਸ਼ਾਰਣ ਦਾ ਰਾਜਾ ਮੁੜ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੰਨਿਆ ਹੀ ਹੋਵਾਂਗੀ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਪੁਰਖ ਹੋਵੇਂਗਾ।
5.192.8
इत्युक्त्वा समयं तत्र चक्राते तावुभौ नृप ।
अन्योन्यस्यानभिद्रोहे तौ संक्रामयतां ततः ॥ ५.१९२.८ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਲਿਆ; ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਨਾਲ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰੂਪ ਬਦਲ ਲਏ।
5.192.9
स्त्रीलिङ्गं धारयामास स्थूणो यक्षोऽथ भारत ।
यक्षरूपं च तद्दीप्तं शिखण्डी प्रत्यपद्यत ॥ ५.१९२.९ ॥
ਫਿਰ ਸਥੂਣ ਨਾਮ ਦੇ ਯਕਸ਼ ਨੇ ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਭਾਰਤ; ਅਤੇ ਉਸ ਚਮਕਦੇ ਯਕਸ਼ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
5.192.10
ततः शिखण्डी पाञ्चाल्यः पुंस्त्वमासाद्य पार्थिव ।
विवेश नगरं हृष्टः पितरं च समासदत् ॥ ५.१९२.१० ॥
ਫਿਰ ਪਾਂਚਾਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੇ ਪੁਰਖਪਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ; ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ।
5.192.11
यथावृत्तं तु तत्सर्वमाचख्यौ द्रुपदस्य तत् ।
मातुश्च रहिते राजन्प्रसादं यक्षजं तदा।
द्रुपदस्तस्य तच्छ्रुत्वा हर्षमाहारयत्परम् ॥ ५.१९२.११ ॥
ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ ਉਹ ਸਭ ਉਸਨੇ ਦ੍ਰੁਪਦ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਾਤਾ ਨਾਲ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਯਕਸ਼ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਕਿਰਪਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੱਸਿਆ। ਦ੍ਰੁਪਦ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
5.192.12
सभार्यस्तच्च सस्मार महेश्वरवचस्तदा ।
ततः संप्रेषयामास दशार्णाधिपतेर्नृपः ॥ ५.१९२.१२ ॥
ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਉਸਨੇ ਉਦੋਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਉਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਦਸ਼ਾਰਣ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਕੋਲ ਦੂਤ ਭੇਜਿਆ।
5.192.13
पुरुषोऽयं मम सुतः श्रद्धत्तां मे भवानिति ।
अथ दाशार्णको राजा सहसाभ्यागमत्तदा ॥ ५.१९२.१३ ॥
"ਇਹ ਪੁਰਖ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰੋ" ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਦੋਂ ਦਸ਼ਾਰਣ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਚਾਨਕ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
5.192.14
पाञ्चालराजं द्रुपदं दुःखशोकसमन्वितः ।
ततः काम्पिल्यमासाद्य दशार्णाधिपतिस्ततः ॥ ५.१९२.१४ ॥
ਪਾਂਚਾਲ ਦਾ ਰਾਜਾ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਫਿਰ ਦਸ਼ਾਰਣ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਕਾਮਪਿਲਿਆ ਪਹੁੰਚ ਕੇ (ਦੂਤ ਭੇਜਿਆ)।
5.192.15
प्रेषयामास सत्कृत्य दूतं ब्रह्मविदां वरम् ।
ब्रूहि मद्वचनाद्दूत पाञ्चाल्यं तं नृपाधमम् ॥ ५.१९२.१५ ॥
ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਇੱਕ ਦੂਤ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਭੇਜਿਆ; "ਹੇ ਦੂਤ, ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਉਸ ਨੀਚ ਰਾਜੇ ਪਾਂਚਾਲ੍ਯ ਨੂੰ ਆਖ—
5.192.16
यन्मे कन्यां स्वकन्यार्थे वृतवानसि दुर्मते ।
फलं तस्यावलेपस्य द्रक्ष्यस्यद्य न संशयः ॥ ५.१९२.१६ ॥
"ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਦੁਰਮਤੀ; ਉਸ ਹੰਕਾਰ ਦਾ ਫਲ ਤੂੰ ਅੱਜ ਹੀ ਵੇਖੇਂਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
5.192.17
एवमुक्तश्च तेनासौ ब्राह्मणो राजसत्तम ।
दूतः प्रयातो नगरं दाशार्णनृपचोदितः ॥ ५.१९२.१७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੂਤ ਦਸ਼ਾਰਣ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਨਗਰ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।
5.192.18
ततः आसादयामास पुरोधा द्रुपदं पुरे ।
तस्मै पाञ्चालको राजा गामर्घ्यं च सुसत्कृतम् ॥ ५.१९२.१८ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੁਪਦ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਾਂ ਅਤੇ ਅਰਘ ਦੇ ਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
5.192.19
प्रापयामास राजेन्द्र सह तेन शिखण्डिना । ॥ ५.१९२.१९ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨਾਲ (ਉੱਥੇ) ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
5.192.20
यदुक्तं तेन वीरेण राज्ञा काञ्चनवर्मणा ।
यत्तेऽहमधमाचार दुहित्राऽस्म्यभिवञ्चितः ॥ ५.१९२.२० ॥
ਉਸ ਵੀਰ ਰਾਜੇ ਕਾਂਚਨਵਰਮਾ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ ਸੀ: ਹੇ ਨੀਚ ਆਚਰਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੀ ਧੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
5.192.21
तस्य पापस्य करणात्फलं प्राप्नुहि दुर्मते ।
देहि युद्धं नरपते ममाद्य रणमूर्धनि ॥ ५.१९२.२१ ॥
ਉਸ ਪਾਪ ਦਾ ਫਲ ਤੂੰ ਪਾ, ਹੇ ਦੁਰਮਤੀ। ਹੇ ਨਰਪਤੀ, ਅੱਜ ਰਣਭੂਮੀ ਦੇ ਮੂਹਰਲੇ ਪਾਸੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰ।
5.192.22
उद्धरिष्यामि ते सद्यः सामात्यसुतबान्धवम् ।
तदुपालम्भसंयुक्तं श्रावितः किल पार्थिवः ॥ ५.१९२.२२ ॥
ਮੰਤਰੀਆਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਬੰਧੂਆਂ ਸਮੇਤ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਜੜ੍ਹੋਂ ਪੁੱਟ ਦਿਆਂਗਾ। ਉਸ ਉਲਾਹਨੇ ਨਾਲ ਭਰੀ ਗੱਲ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
5.192.23
दशार्णपतिना चोक्तो मन्त्रिमध्ये पुरोधसा ।
अभवद्भरतश्रेष्ठ द्रुपदः प्रणयानतः ॥ ५.१९२.२३ ॥
ਦਸ਼ਾਰਣ ਦੇ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤਾਂ ਦ੍ਰੁਪਦ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਨਿਮਰਤਾ ਵਿੱਚ ਝੁਕ ਗਿਆ।
5.192.24
यदाह मां भवान्ब्रह्मन्संबन्धिवचनाद्वचः ।
अस्योत्तरं प्रतिवचो दूतो राज्ञे वदिष्यति ॥ ५.१९२.२४ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੰਬੰਧੀ ਦੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਸ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦੂਤ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸੇਗਾ।
5.192.25
ततः संप्रेषयामास द्रुपदोऽपि महात्मने ।
हिरण्यवर्मणे दूतं ब्राह्मणं वेदपारगम् ॥ ५.१९२.२५ ॥
ਫਿਰ ਦ੍ਰੁਪਦ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਹਿਰਣਯਵਰਮਾ ਕੋਲ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਪਾਰੰਗਤ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੂਤ ਭੇਜਿਆ।
5.192.26
तमागम्य तु राजानं दशार्णाधिपतिं तदा ।
तद्वाक्यमाददे राजन्यदुक्तं द्रुपदेन ह ॥ ५.१९२.२६ ॥
ਉਸ ਦਸਾਰਣ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ ਸੀ ਉਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ।
5.192.27
आगमः क्रियतां व्यक्तः कुमारोऽयं सुतो मम ।
मिथ्यैतदुक्तं केनापि तदश्रद्धेयमित्युत ॥ ५.१९२.२७ ॥
ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਗਮਨ ਹੋਵੇ — ਇਹ ਕੁਮਾਰ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਇਹ ਝੂਠ ਆਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
5.192.28
ततः स राजा द्रुपदस्य श्रुत्वा ।
विमर्शयुक्तो युवतीर्वरिष्ठाः।
संप्रेषयामास सुचारुरूपाः ।
शिखण्डिनं स्त्रीपुमान्वेति वेत्तुम् ॥ ५.१९२.२८ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਔਰਤ ਹੈ ਜਾਂ ਮਰਦ ਇਹ ਜਾਣਨ ਲਈ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਭੇਜੀਆਂ।
5.192.29
तां पूजां नाभ्यनन्दत्स वाक्यं चेदमुवाच ह ।
ताः प्रेषितास्तत्त्वभावं विदित्वा
प्रीत्या राज्ञे तच्छशंसुर्हि सर्वम् ।
शिखण्डिनं पुरुषं कौरवेन्द्र
दाशार्णराजाय महानुभावम् ॥ ५.१९२.२९ ॥
ਉਹ ਉਸ ਆਦਰ ਤੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਨਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ। ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਅਸਲ ਹਾਲਤ ਜਾਣ ਕੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ — ਹੇ ਕੌਰਵੇਂਦਰ, ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪੁਰਸ਼ ਹੈ, ਇਹ ਦਸਾਰਣ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
5.192.30
ततः कृत्वा तु राजा स आगमं प्रीतिमानथ ।
संबन्धिना समागम्य हृष्टो वासमुवास ह ॥ ५.१९२.३० ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਜਾ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਗਮਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਕੇ, ਸੰਬੰਧੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਹੀ ਵੱਸ ਗਿਆ।
5.192.31
शिखण्डिने च मुदितः प्रादाद्वित्तं जनेश्वरः ।
हस्तिनोऽश्वांश्च गाश्चैव दासीर्बहुशतास्तथा ।
पूजितश्च प्रतिययौ निर्भर्त्स्य तनयां किल ॥ ५.१९२.३१ ॥
ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਧਨ ਦਿੱਤਾ — ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਗਾਈਆਂ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਦਾਸੀਆਂ। ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਝਿੜਕ ਕੇ ਉਹ ਵਾਪਸ ਗਿਆ।
5.192.32
विनीतकिल्विषे प्रीते हेमवर्मणि पार्थिवे ।
प्रतियाते दशार्णे तु हृष्टरूपा शिखण्डिनी ॥ ५.१९२.३२ ॥
ਆਪਣਾ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਖ਼ੁਸ਼ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਵਚ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਾਰਣ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਹਰਸ਼ਿਤ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਸ਼ਿਖੰਡਿਨੀ (ਉੱਥੇ ਰਹੀ)।
5.192.33
कस्यचित्त्वथ कालस्य कुबेरो नरवाहनः ।
लोकयात्रां प्रकुर्वाणः स्थूणस्यागान्निवेशनम् ॥ ५.१९२.३३ ॥
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਨਰਵਾਹਨ ਕੁਬੇਰ ਲੋਕ-ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਥੂਣ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਤੇ ਆਏ।
5.192.34
स नद्गृहस्योपरि वतमान ।
आलोकयामास धनाधिगोप्ता।
स्थूणस्य यक्षस्य विवेश वेश्म ।
स्वलंकृतं माल्यगुणैर्विचित्रैः ॥ ५.१९२.३४ ॥
ਉਹ ਨਦ-ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਉੱਪਰ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ; ਧਨ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਉਹ ਯਕਸ਼ ਸਥੂਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ — ਜੋ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
5.192.35
लाचैश्च गन्धैश्च तथा वितानै-
रभ्यर्चितं धृनधृपितं च।
ध्वजैः पताकाभिरलंकृतं च ।
भक्ष्यान्नपेयामिपदत्तमोदम् ॥ ५.१९२.३५ ॥
ਲਾਜਾਂ, ਗੰਧਾਂ ਅਤੇ ਵਿਤਾਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਤ, ਧੂਪ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧਿਤ, ਧਵਜਾਂ ਅਤੇ ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਭੋਜਨ, ਅੰਨ, ਪੇਯ ਅਤੇ ਮਾਸ ਦੀ ਭੇਟ ਨਾਲ ਅਨੰਦਮਈ।
5.192.36
तत्स्थानं तस्य दृष्ट्वा तु सर्वतः समलंकृतम् ।
मणिरत्नसुवर्णानां मालाभिः परिपूरितम् ॥ ५.१९२.३६ ॥
ਉਸ ਦਾ ਉਹ ਥਾਂ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਸੋਹਣਾ ਸਜਿਆ ਵੇਖ ਕੇ — ਮਣੀਆਂ, ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
5.192.37
नानाकुसूमगन्धाढ्यं सिक्तसंमृष्टशोभितम् ।
अथाब्रवीद्यक्षपतिस्तान्यक्षाननुगांस्तदा ॥ ५.१९२.३७ ॥
ਨਾਨਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਛਿੜਕੇ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੇ ਤੇ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਉਸ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਤਦ ਯਕਸ਼ਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਚਰ ਯਕਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
5.192.38
स्वलंकृतमिदं वेश्म स्थूणस्यामितविक्रमाः ।
नोपसर्पति मां चैव कस्मादद्य स मन्दधीः ॥ ५.१९२.३८ ॥
ਇਹ ਭਵਨ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਅਮਿਤ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਯਕਸ਼ੋ, ਸਥੂਣ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ? ਉਹ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ?
5.192.39
यस्माज्जानन्स मन्दात्मा मामसौ नोपसर्पति ।
तस्मात्तस्मै महादण्डो धार्यः स्यादिति मे मतिः ॥ ५.१९२.३९ ॥
ਜਾਣਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਉਹ ਮੰਦਾਤਮਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਰਾਇ ਹੈ।
5.192.40
द्रुपदस्य सुता राजन्राज्ञो जाता शिखण्डिनी ।
तस्या निमित्ते कस्मिंश्चित्प्रादात्पुरुषलक्षणम् ॥ ५.१९२.४० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਾਜਾ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਿਖੰਡਿਨੀ ਜਨਮੀ ਸੀ। ਉਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪੁਰਸ਼ ਦਾ ਲੱਛਣ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
5.192.41
अग्रहील्लक्षणं स्त्रीणां स्त्रीभूता तिष्ठते गृहे ।
नोपसर्पति तेनासौ सव्रीडः स्त्रीसरूपवान् ॥ ५.१९२.४१ ॥
ਉਸ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਲੱਛਣ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਔਰਤ ਬਣ ਕੇ ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਰਮਾਈ ਹੋਈ ਅਤੇ ਔਰਤ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
5.192.42
एतस्मात्कारणाद्राजन्स्थूणो न त्वाऽद्य सर्पति ।
श्रुत्वा कुरु यथान्यायं विमानमिह तिष्ठताम् ॥ ५.१९२.४२ ॥
ਇਸੇ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਥੂਣ ਅੱਜ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਸੁਣ ਕੇ ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੋ, ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਮਾਨ ਬਾਰੇ।
5.192.43
आनीयतां स्थूण इति ततो यक्षाधिपोऽब्रवीत् ।
कर्तास्मि निग्रहं तस्य प्रत्युवाच पुनः पुनः ॥ ५.१९२.४३ ॥
"ਸਥੂਣ ਨੂੰ ਲਿਆਓ" ਤਦ ਯਕਸ਼ਾਧਿਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ। "ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿਆਂਗਾ" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਰਿਹਾ।
5.192.44
सोऽभ्यगच्छत यक्षेन्द्रमाहूतः पृथिवीपते ।
स्त्रीमरूपो महाराज तस्थौ व्रीडासमन्वितः ॥ ५.१९२.४४ ॥
ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਉਹ ਯਕਸ਼ੇਂਦਰ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇਸਤਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ।
5.192.45
तं शशापाथ संक्रुद्धो धनदः कुरूनन्दन ।
एवमेव भवत्वद्य स्त्रीत्वं पापस्य गुह्यकाः ॥ ५.१९२.४५ ॥
ਤਦ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਧਨਦ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ। "ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ, ਅੱਜ ਹੀ ਇਸ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਇਸਤਰੀਪਨ ਮਿਲੇ, ਹੇ ਗੁਹਿਆਕੋ।"
5.192.46
ततोऽब्रवीद्यक्षपतिर्महात्मा ।
यस्माददास्त्ववमन्येह यक्षान्।
शिखण्डिनो लक्षणं पापबुद्धे ।
स्त्रीलक्षणं चाग्रहीः पापकर्मन् ॥ ५.१९२.४६ ॥
ਤਦ ਮਹਾਤਮਾ ਯਕਸ਼ਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ — "ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਨਿਰਾਦਰ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਪਾਪ-ਬੁੱਧੀ, ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦਾ ਲੱਛਣ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਲੱਛਣ ਤੂੰ ਧਾਰਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਪ-ਕਰਮੀ।"
5.192.47
अप्रवृत्तं सुदुर्बुद्धे यस्मादेतत्त्वया कृतम् ।
तस्मादद्य प्रभृत्येव स्त्री त्वं सा पुरुषस्तथा ॥ ५.१९२.४७ ॥
"ਹੇ ਅਤਿ-ਦੁਸ਼ਟ-ਬੁੱਧੀ, ਜੋ ਅਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਹ ਤੂੰ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਤੋਂ ਹੀ ਤੂੰ ਇਸਤਰੀ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਪੁਰਸ਼।"
5.192.48
ततः प्रसादयामासुर्यक्षा वैश्रवणं किल ।
स्थूणस्यार्थे कुरुष्वान्तं शापस्येति पुनः पुनः ॥ ५.१९२.४८ ॥
ਤਦ ਯਕਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। "ਸਥੂਣ ਲਈ ਸਰਾਪ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰੋ" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੋਲੇ।
5.192.49
ततो महात्मा यक्षेन्द्रः प्रत्युवाचानुगामिनः ।
सर्वान्यक्षगणांस्तात शापस्यान्तचिकीर्षया ॥ ५.१९२.४९ ॥
ਤਦ ਮਹਾਤਮਾ ਯਕਸ਼ੇਂਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਯਾਈ ਸਾਰੇ ਯਕਸ਼ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਤਾਤੋ, ਸਰਾਪ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।
5.192.50
शिखण्डिनि हते यक्षाः स्वं रूपं प्रतिपत्स्यते ।
स्थूणो यक्षो निरुद्वेगो भवत्विति महामनाः ॥ ५.१९२.५० ॥
ਹੇ ਯਕਸ਼ੋ, ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਮੁੜ ਪਾਵੇਗਾ। ਯਕਸ਼ ਸਥੂਣ ਬੇਫ਼ਿਕਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਮਹਾਮਨਾ ਨੇ ਆਖਿਆ।
5.192.51
इत्युक्त्वा भगवान्देवो यक्षराजः सुपूजितः ।
प्रययौ सहितः सर्वैर्निमेषान्तरचारिभिः ॥ ५.१९२.५१ ॥
ਏਹ ਆਖ ਕੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਿਤ ਭਗਵਾਨ ਦੇਵ ਯਕਸ਼ਰਾਜ, ਪਲਕ ਝਪਕਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਸਭ ਨਾਲ ਚਲੇ ਗਏ।
5.192.52
स्थूणस्तु शापं संप्राप्य तत्रैव न्यवसत्तदा ।
समये चागमूत्तूर्णं शिखण्डी तं क्षपाचरम् ॥ ५.१९२.५२ ॥
ਪਰ ਸਥੂਣ ਸਰਾਪ ਪਾ ਕੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਜਲਦੀ ਉਸ ਰਾਤ-ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ।
5.192.53
सोऽभिगम्याब्रवीद्वाक्यं प्राप्तोऽस्मि भगवन्निति ।
तमब्रवीत्ततः स्थूणः प्रीतोऽस्मीति पुनः पुनः ॥ ५.१९२.५३ ॥
ਉਹ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਬੋਲਿਆ, "ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।" ਫਿਰ ਸਥੂਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ।"
5.192.54
आर्जवेनागतं दृष्ट्वा राजपुत्रं शिखण्डिनम् ।
सर्वमेव यथावृत्तमाचचक्षे शिखण्डिने ॥ ५.१९२.५४ ॥
ਸਿੱਧੇ-ਸਾਦੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਏ ਰਾਜਪੁੱਤਰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ ਉਹ ਸਾਰਾ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਜਿਉਂ ਦਾ ਤਿਉਂ ਦੱਸਿਆ।
5.192.55
शप्तो वैश्रवणेनाहं त्वत्कृते पार्थिवात्मज ।
गच्छेदानीं यथाकामं चर लोकान्यथासुखम् ॥ ५.१९२.५५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਵੈਸ਼ਰਵਣ (ਕੁਬੇਰ) ਨੇ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇਂ ਤਿਵੇਂ ਕਰ ਅਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰ।
5.192.56
दिष्टमेतत्पुरा मन्ये न शक्यमतिवर्तितुम् ।
गमनं तव चेतो हि पौलस्त्यस्य च दर्शनम् ॥ ५.१९२.५६ ॥
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਿਯਤ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਟਾਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਤੇਰਾ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਪੌਲਸਤ੍ਯ (ਕੁਬੇਰ) ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ, ਇਹੀ ਤੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।
5.192.57
एवमुक्तः शिखण्डी तु स्थूणयक्षेण भारत ।
प्रत्याजगाम नगरं हर्वेण महतावृतः ॥ ५.१९२.५७ ॥
ਸਥੂਣ ਯਕਸ਼ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਨਗਰ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਇਆ।
5.192.58
पूजयामास विविधैर्गन्धमाल्यैर्महाधनैः ।
द्विजातीन्देवताश्चैव चैत्यानथ चतुष्पथान् ॥ ५.१९२.५८ ॥
ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਗੰਧਿਤ ਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁਮੁੱਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ ਦ੍ਵਿਜਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਚੈਤਯਾਂ ਅਤੇ ਚੌਰਾਹਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
5.192.59
द्रुपदः सह पुत्रेण सिद्धार्थेन शिखण्डिना ।
मुदं च परमां लेभे पाञ्चाल्यः सह बान्धवैः ॥ ५.१९२.५९ ॥
ਸਿੱਧਾਰਥ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਸਮੇਤ ਪਾਂਚਾਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦ੍ਰੁਪਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੰਧੂਆਂ ਸਮੇਤ ਪਰਮ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
5.192.60
शिष्यार्थं प्रददौ चाथ द्रोणाय कुरुपुङ्गव ।
शिखण्डिनं महाराज पुत्रं स्त्रीपूर्विणं तथा ॥ ५.१९२.६० ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਫਿਰ ਸ਼ਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦਿੱਤਾ; ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਪਹਿਲਾਂ ਔਰਤ ਰਿਹਾ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਵੀ।
5.192.61
प्रतिपेदे चतुष्पादं धनुर्वेदं नृपात्मजः ।
शिखण्डी सह युष्माभिर्धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ५.१९२.६१ ॥
ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੇ ਚਤੁਸ਼ਪਾਦ ਧਨੁਰਵੇਦ ਸਿੱਖਿਆ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪਾਰਸ਼ਤ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨਾਲ।
5.192.62
मम त्वेतच्चरास्तात यथावत्प्रत्यवेदयन् ।
जडान्धबधिराकारा ये मुक्ता द्रपदे मया ॥ ५.१९२.६२ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜੜ, ਅੰਨ੍ਹੇ ਅਤੇ ਬੋਲੇ ਦਾ ਭੇਸ ਧਾਰ ਕੇ ਮੇਰੇ ਭੇਜੇ ਹੋਏ ਮੇਰੇ ਜਾਸੂਸਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਜਿਵੇਂ ਦਾ ਤਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
5.192.63
एवमेष महाराज स्त्री पुमान्द्रुपदात्मजः ।
स संभूतः कुरुश्रेष्ठ शिखण्डी रथसत्तमः ॥ ५.१९२.६३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਦਾ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਔਰਤ ਸੀ ਤੇ ਫਿਰ ਮਰਦ ਬਣਿਆ, ਹੇ ਕੁਰੂਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥੀ ਵਜੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ।
5.192.64
ज्येष्ठा काशिपतेः कन्या अम्बा नामेति विश्रुता ।
द्रुपदस्य कुले जाता शिखण्डी भरतर्षभ ॥ ५.१९२.६४ ॥
ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਅੰਬਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਵਜੋਂ ਜਨਮੀ।
5.192.65
नाहमेनं धनुष्पाणिं युयुत्सुं समुपस्थितम् ।
मुहूर्तमपि पश्येयं प्रहरेयं न चाप्युत ॥ ५.१९२.६५ ॥
ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਇਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਾਂਗਾ, ਨਾ ਹੀ ਵਾਰ ਕਰਾਂਗਾ।
5.192.66
व्रतमेतन्मम सदा पृथिव्यामपि विश्रुतम् ।
स्त्रियां स्त्रीपूर्वके चैव स्त्रीनाम्नि स्त्रीसरूपिणि ॥ ५.१९२.६६ ॥
ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ: ਔਰਤ ਪ੍ਰਤੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਔਰਤ ਸੀ ਉਸ ਪ੍ਰਤੀ, ਔਰਤ ਦਾ ਨਾਂ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਔਰਤ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਤੀ (ਮੈਂ ਸ਼ਸਤਰ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਾਂਗਾ)।
5.192.67
न मुञ्चेयमहं बाणमिति कौरवनन्दन ।
न हन्यामहमेतेन कारणेन शिखण्डिनम् ॥ ५.१९२.६७ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵਨੰਦਨ, ਮੈਂ ਬਾਣ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ; ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਾਂਗਾ।
5.192.68
एतत्तत्त्वमहं वेद जन्म तात शिखण्डिनः ।
ततो नैनं हनिष्यामि समरेष्वाततायिनम् ॥ ५.१९२.६८ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਇਹ ਸੱਚ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਾਂਗਾ।
5.192.69
यदि भीष्मः स्त्रियं हन्यात्सन्तः कुर्युर्विगर्हणम् ।
नैनं तस्माद्धनिष्यामि दृष्ट्वापि समरे स्थितम् ॥ ५.१९२.६९ ॥
ਜੇ ਭੀਸ਼ਮ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਤਾਂ ਸੱਜਣ ਉਸਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨਗੇ; ਇਸ ਲਈ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਾਂਗਾ।
5.192.70
एतच्छ्रुत्वा तु करव्यो राजा दुर्योधनस्तदा ।
मुहूर्तमिव स ध्यात्वा भीष्मे युक्तममन्यत ॥ ५.१९२.७० ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਉਦੋਂ ਇੱਕ ਪਲ ਸੋਚ ਕੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਠੀਕ ਮੰਨਿਆ।