మహాభారతం · అధ్యాయం 5.192
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.192.1
शिखण्डिवाक्यं श्रुत्वाऽथ स यक्षो भरतर्षभ ।
प्रोवाच मनसा चिन्त्य दैवेनोपनिपीडितः ॥ ५.१९२.१ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, శిఖండి మాటలు విని ఆ యక్షుడు దైవబాధితుడై మనసులో ఆలోచించి ఇలా పలికెను.
5.192.2
भवितव्यं तथा तद्धि मम दुःखाय कौरव ।
भद्रे कामं करिष्यामि समयं तु निबोध मे ॥ ५.१९२.२ ॥
కౌరవా, అది నాకు దుఃఖం కలిగించేలా జరగవలసినదే. భద్రా, నీ కోరిక ప్రకారమే చేస్తాను; కానీ నా షరతు విను.
5.192.3
स्वं ते पुंस्त्वं प्रदास्यामि स्त्रीत्वं धारयिताऽस्मि ते ।
किंचित्कालं तु ते दास्ये पुल्लिङ्गं स्वमिदं तव।
आगन्तव्यं त्वया काले सत्यं चैव वदस्व मे ॥ ५.१९२.३ ॥
నీకు నీ పురుషత్వాన్ని ఇస్తాను; నేను స్త్రీత్వాన్ని ధరిస్తాను. కొంతకాలానికి నీ ఈ పురుష రూపాన్ని తిరిగి ఇస్తాను. నీవు సమయానికి తిరిగి రావాలి; సత్యం చెప్పు.
5.192.4
प्रभुः संकल्पसिद्धोऽस्मि कामचारी विहंगमः ।
मत्प्रसादात्पुरं चैव त्राहि बन्धूंश्च केवलम् ॥ ५.१९२.४ ॥
నేను సమర్థుడను, సంకల్పసిద్ధుడను, ఇష్టానుసారం సంచరించే పక్షిని. నా అనుగ్రహంతో పట్టణాన్ని, బంధువులను మాత్రమే రక్షించు.
5.192.5
स्त्रीलिङ्गं धारयिष्यामि तवेदं पार्थिवात्मजे ।
सत्यं मे प्रतिजानीहि करिष्यामि प्रियं तव ॥ ५.१९२.५ ॥
రాజకుమారా, నీ కోసం ఈ స్త్రీ రూపాన్ని నేను ధరిస్తాను. నాకు సత్యంగా ప్రతిజ్ఞ చెయ్యి; నీకు ప్రియమైనది చేస్తాను.
5.192.6
प्रतिदास्यामि भगवन्पुलिङ्गं तव सुव्रत ।
किंचित्कालान्तरं स्त्रीत्वं धारयस्व निशाचर ॥ ५.१९२.६ ॥
భగవంతుడా, సుత్రతా, నీ పురుష రూపాన్ని తిరిగి ఇస్తాను. రాత్రిచరుడా, కొంతకాలం తరువాత స్త్రీత్వాన్ని ధరించు.
5.192.7
प्रतियाते दशार्णे तु पार्थिवे हेमवर्मणि ।
कन्यैव हि भविष्यामि पुरुषस्त्वं भविष्यसि ॥ ५.१९२.७ ॥
బంగారు కవచం ధరించిన దశార్ణ రాజు తిరిగి వెళ్లగానే, నేను కన్యనే అవుతాను; నీవు పురుషుడవు అవుతావు.
5.192.8
इत्युक्त्वा समयं तत्र चक्राते तावुभौ नृप ।
अन्योन्यस्यानभिद्रोहे तौ संक्रामयतां ततः ॥ ५.१९२.८ ॥
ఇలా చెప్పి, ఓ రాజా, అక్కడ వారిద్దరూ ఒప్పందం చేసుకున్నారు; ఒకరినొకరు మోసగించకూడదనే షరతుతో వారు అప్పుడు రూపాలను మార్చుకున్నారు.
5.192.9
स्त्रीलिङ्गं धारयामास स्थूणो यक्षोऽथ भारत ।
यक्षरूपं च तद्दीप्तं शिखण्डी प्रत्यपद्यत ॥ ५.१९२.९ ॥
అప్పుడు స్థూణుడనే యక్షుడు స్త్రీ లింగాన్ని ధరించాడు, ఓ భారతా; ఆ ప్రకాశవంతమైన యక్ష రూపాన్ని శిఖండి పొందాడు.
5.192.10
ततः शिखण्डी पाञ्चाल्यः पुंस्त्वमासाद्य पार्थिव ।
विवेश नगरं हृष्टः पितरं च समासदत् ॥ ५.१९२.१० ॥
అప్పుడు పాంచాల్యుడైన శిఖండి పురుషత్వాన్ని పొంది, ఓ రాజా, సంతోషంతో నగరంలో ప్రవేశించి తన తండ్రి వద్దకు చేరాడు.
5.192.11
यथावृत्तं तु तत्सर्वमाचख्यौ द्रुपदस्य तत् ।
मातुश्च रहिते राजन्प्रसादं यक्षजं तदा।
द्रुपदस्तस्य तच्छ्रुत्वा हर्षमाहारयत्परम् ॥ ५.१९२.११ ॥
జరిగినదంతా అతను ద్రుపదునికి చెప్పాడు; ఓ రాజా, తల్లితో ఏకాంతంలో యక్షుని వలన పొందిన వరాన్ని కూడా చెప్పాడు. ద్రుపదుడు దానిని విని ఎంతో ఆనందించాడు.
5.192.12
सभार्यस्तच्च सस्मार महेश्वरवचस्तदा ।
ततः संप्रेषयामास दशार्णाधिपतेर्नृपः ॥ ५.१९२.१२ ॥
భార్యతో కలిసి అతను అప్పుడు మహేశ్వరుని ఆ మాటను స్మరించాడు; తరువాత ఆ రాజు దశార్ణాధిపతి వద్దకు దూతను పంపించాడు.
5.192.13
पुरुषोऽयं मम सुतः श्रद्धत्तां मे भवानिति ।
अथ दाशार्णको राजा सहसाभ्यागमत्तदा ॥ ५.१९२.१३ ॥
"ఇతడు నా కుమారుడు, మీరు నన్ను నమ్మండి" అని చెప్పి, అప్పుడు దశార్ణ రాజు అకస్మాత్తుగా వచ్చాడు.
5.192.14
पाञ्चालराजं द्रुपदं दुःखशोकसमन्वितः ।
ततः काम्पिल्यमासाद्य दशार्णाधिपतिस्ततः ॥ ५.१९२.१४ ॥
పాంచాల రాజు ద్రుపదుడు దుఃఖశోకాలతో నిండి ఉన్నాడు; తరువాత దశార్ణ రాజు కాంపిల్యం చేరి అక్కడి నుండి (దూతను పంపాడు).
5.192.15
प्रेषयामास सत्कृत्य दूतं ब्रह्मविदां वरम् ।
ब्रूहि मद्वचनाद्दूत पाञ्चाल्यं तं नृपाधमम् ॥ ५.१९२.१५ ॥
బ్రహ్మజ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడైన ఒక దూతను గౌరవంతో పంపాడు; "ఓ దూతా, నా మాట ప్రకారం ఆ అధమ రాజు పాంచాల్యునితో చెప్పు—
5.192.16
यन्मे कन्यां स्वकन्यार्थे वृतवानसि दुर्मते ।
फलं तस्यावलेपस्य द्रक्ष्यस्यद्य न संशयः ॥ ५.१९२.१६ ॥
"నా కుమార్తెను నీ కుమార్తె కోసం నువ్వు ఎన్నుకున్నావు కాబట్టి, దుర్మతీ, ఆ గర్వ ఫలాన్ని నేడే చూస్తావు; ఇందులో సందేహం లేదు.
5.192.17
एवमुक्तश्च तेनासौ ब्राह्मणो राजसत्तम ।
दूतः प्रयातो नगरं दाशार्णनृपचोदितः ॥ ५.१९२.१७ ॥
రాజశ్రేష్ఠా, అతడు ఇలా చెప్పగా ఆ బ్రాహ్మణ దూత దశార్ణ రాజు ప్రేరణతో నగరానికి బయలుదేరాడు.
5.192.18
ततः आसादयामास पुरोधा द्रुपदं पुरे ।
तस्मै पाञ्चालको राजा गामर्घ्यं च सुसत्कृतम् ॥ ५.१९२.१८ ॥
అప్పుడు ఆ పురోహితుడు నగరంలో ద్రుపదుని చేరాడు. పాంచాల రాజు అతనికి ఆవును, అర్ఘ్యాన్ని ఇచ్చి చక్కగా సత్కరించాడు.
5.192.19
प्रापयामास राजेन्द्र सह तेन शिखण्डिना । ॥ ५.१९२.१९ ॥
ఓ రాజేంద్రా, అతడు వారిని శిఖండితో కలిసి (అక్కడికి) పంపించాడు.
5.192.20
यदुक्तं तेन वीरेण राज्ञा काञ्चनवर्मणा ।
यत्तेऽहमधमाचार दुहित्राऽस्म्यभिवञ्चितः ॥ ५.१९२.२० ॥
ఆ వీరుడైన కాంచనవర్మ రాజు ఇలా అన్నాడు: అధమ ప్రవర్తన గలవాడా, నీ కుమార్తె నన్ను మోసగించింది.
5.192.21
तस्य पापस्य करणात्फलं प्राप्नुहि दुर्मते ।
देहि युद्धं नरपते ममाद्य रणमूर्धनि ॥ ५.१९२.२१ ॥
ఆ పాపకర్మ ఫలాన్ని నువ్వు పొందుతావు, దుర్మతీ. నరపతీ, ఈ రోజు రణరంగ ముందు భాగంలో నాతో యుద్ధం చెయ్యి.
5.192.22
उद्धरिष्यामि ते सद्यः सामात्यसुतबान्धवम् ।
तदुपालम्भसंयुक्तं श्रावितः किल पार्थिवः ॥ ५.१९२.२२ ॥
మంత్రులు, కుమారులు, బంధువులతో సహా నిన్ను వెంటనే పెకలిస్తాను. ఆ నిందతో కూడిన మాటలను ఆ రాజు నిజంగా వినిపించబడ్డాడు.
5.192.23
दशार्णपतिना चोक्तो मन्त्रिमध्ये पुरोधसा ।
अभवद्भरतश्रेष्ठ द्रुपदः प्रणयानतः ॥ ५.१९२.२३ ॥
దశార్ణ రాజు, పురోహితుడు మంత్రుల మధ్య చెప్పగా, భరతశ్రేష్ఠా, ద్రుపదుడు ప్రేమతో వినయంగా వంగిపోయాడు.
5.192.24
यदाह मां भवान्ब्रह्मन्संबन्धिवचनाद्वचः ।
अस्योत्तरं प्रतिवचो दूतो राज्ञे वदिष्यति ॥ ५.१९२.२४ ॥
బ్రాహ్మణుడా, బంధువు మాటతో నీవు నాతో చెప్పిన దానికి, దీనికి ప్రతిస్పందనను దూత రాజుకు చెబుతాడు.
5.192.25
ततः संप्रेषयामास द्रुपदोऽपि महात्मने ।
हिरण्यवर्मणे दूतं ब्राह्मणं वेदपारगम् ॥ ५.१९२.२५ ॥
అప్పుడు ద్రుపదుడు కూడా ఆ మహాత్ముడైన హిరణ్యవర్మ వద్దకు వేదపారంగతుడైన బ్రాహ్మణ దూతను పంపాడు.
5.192.26
तमागम्य तु राजानं दशार्णाधिपतिं तदा ।
तद्वाक्यमाददे राजन्यदुक्तं द्रुपदेन ह ॥ ५.१९२.२६ ॥
ఆ దశార్ణాధిపతి రాజు వద్దకు చేరి, రాజా, ద్రుపదుడు చెప్పిన ఆ మాటను అతడు తెలియజేశాడు.
5.192.27
आगमः क्रियतां व्यक्तः कुमारोऽयं सुतो मम ।
मिथ्यैतदुक्तं केनापि तदश्रद्धेयमित्युत ॥ ५.१९२.२७ ॥
స్పష్టంగా రాకను ఏర్పాటు చేయండి — ఈ కుమారుడు నా కొడుకు. ఇది ఎవరో అబద్ధం చెప్పారు; దాన్ని నమ్మరాదు అని కూడా చెప్పబడింది.
5.192.28
ततः स राजा द्रुपदस्य श्रुत्वा ।
विमर्शयुक्तो युवतीर्वरिष्ठाः।
संप्रेषयामास सुचारुरूपाः ।
शिखण्डिनं स्त्रीपुमान्वेति वेत्तुम् ॥ ५.१९२.२८ ॥
అప్పుడు ఆ రాజు ద్రుపదుని మాట విని ఆలోచనలో పడి, శిఖండి స్త్రీయా పురుషుడా అని తెలుసుకోవడానికి అందమైన రూపం గల శ్రేష్ఠ యువతులను పంపాడు.
5.192.29
तां पूजां नाभ्यनन्दत्स वाक्यं चेदमुवाच ह ।
ताः प्रेषितास्तत्त्वभावं विदित्वा
प्रीत्या राज्ञे तच्छशंसुर्हि सर्वम् ।
शिखण्डिनं पुरुषं कौरवेन्द्र
दाशार्णराजाय महानुभावम् ॥ ५.१९२.२९ ॥
అతడు ఆ గౌరవాన్ని ఆనందించలేదు; ఈ మాట అన్నాడు. పంపబడిన ఆ యువతులు వాస్తవ స్థితిని తెలుసుకుని ప్రీతితో రాజుకు అంతా తెలియజేశారు — కౌరవేంద్రా, శిఖండి మహాప్రభావశాలి పురుషుడు అని దశార్ణరాజుకు తెలిపారు.
5.192.30
ततः कृत्वा तु राजा स आगमं प्रीतिमानथ ।
संबन्धिना समागम्य हृष्टो वासमुवास ह ॥ ५.१९२.३० ॥
అప్పుడు ఆ రాజు ప్రీతితో రాకను ఏర్పాటు చేసి, బంధువును కలిసి సంతోషంగా అక్కడే నివసించాడు.
5.192.31
शिखण्डिने च मुदितः प्रादाद्वित्तं जनेश्वरः ।
हस्तिनोऽश्वांश्च गाश्चैव दासीर्बहुशतास्तथा ।
पूजितश्च प्रतिययौ निर्भर्त्स्य तनयां किल ॥ ५.१९२.३१ ॥
సంతోషించిన ఆ రాజు శిఖండికి ధనాన్ని ఇచ్చాడు — ఏనుగులు, గుర్రాలు, ఆవులు, అనేక వందల దాసీలను కూడా. సత్కరించబడి, తన కుమార్తెను మందలించి అతడు వెళ్ళిపోయాడు.
5.192.32
विनीतकिल्विषे प्रीते हेमवर्मणि पार्थिवे ।
प्रतियाते दशार्णे तु हृष्टरूपा शिखण्डिनी ॥ ५.१९२.३२ ॥
తన తప్పు పరిహరించబడి, సంతోషించిన బంగారు కవచధారి రాజు దశార్ణానికి తిరిగి వెళ్ళగా, సంతోషముఖి శిఖండినీ (అక్కడే ఉండిపోయింది).
5.192.33
कस्यचित्त्वथ कालस्य कुबेरो नरवाहनः ।
लोकयात्रां प्रकुर्वाणः स्थूणस्यागान्निवेशनम् ॥ ५.१९२.३३ ॥
కొంతకాలం తర్వాత, నరవాహనుడైన కుబేరుడు లోకయాత్ర చేస్తూ స్థూణుని నివాసానికి వచ్చాడు.
5.192.34
स नद्गृहस्योपरि वतमान ।
आलोकयामास धनाधिगोप्ता।
स्थूणस्य यक्षस्य विवेश वेश्म ।
स्वलंकृतं माल्यगुणैर्विचित्रैः ॥ ५.१९२.३४ ॥
అతడు నదగృహం పైన నిలబడి చుట్టూ చూశాడు; ధనరక్షకుడు యక్షుడు స్థూణుని గృహంలో ప్రవేశించాడు — అది విచిత్రమైన మాలలతో బాగా అలంకరించబడి ఉంది.
5.192.35
लाचैश्च गन्धैश्च तथा वितानै-
रभ्यर्चितं धृनधृपितं च।
ध्वजैः पताकाभिरलंकृतं च ।
भक्ष्यान्नपेयामिपदत्तमोदम् ॥ ५.१९२.३५ ॥
లాజలు, గంధాలు, వితానాలతో పూజించబడి, ధూపంతో సువాసన పొంది, ధ్వజాలు పతాకలతో అలంకరించబడి, భక్ష్య అన్నపానీయ మాంసాల నివేదనతో ఆనందప్రదమై ఉంది.
5.192.36
तत्स्थानं तस्य दृष्ट्वा तु सर्वतः समलंकृतम् ।
मणिरत्नसुवर्णानां मालाभिः परिपूरितम् ॥ ५.१९२.३६ ॥
అతని ఆ స్థానాన్ని అన్ని వైపులా బాగా అలంకరించబడినదిగా చూసి — మణులు, రత్నాలు, బంగారపు మాలలతో నిండి ఉన్నది.
5.192.37
नानाकुसूमगन्धाढ्यं सिक्तसंमृष्टशोभितम् ।
अथाब्रवीद्यक्षपतिस्तान्यक्षाननुगांस्तदा ॥ ५.१९२.३७ ॥
అనేక పువ్వుల సుగంధంతో నిండి, చల్లబడి, శుభ్రంగా అలంకరించబడిన ఆ భవనంలో, అప్పుడు యక్షపతి తన అనుచరులైన యక్షులతో ఇలా అన్నాడు.
5.192.38
स्वलंकृतमिदं वेश्म स्थूणस्यामितविक्रमाः ।
नोपसर्पति मां चैव कस्मादद्य स मन्दधीः ॥ ५.१९२.३८ ॥
ఈ భవనం చక్కగా అలంకరించబడింది. అమిత పరాక్రమశాలులారా, స్థూణుడు ఈ రోజు నా దగ్గరకు ఎందుకు రావడం లేదు? ఆ మందబుద్ధి ఎందుకు రావడం లేదు?
5.192.39
यस्माज्जानन्स मन्दात्मा मामसौ नोपसर्पति ।
तस्मात्तस्मै महादण्डो धार्यः स्यादिति मे मतिः ॥ ५.१९२.३९ ॥
తెలిసి కూడా ఆ మందాత్ముడు నా దగ్గరకు రాడు కాబట్టి, అతనికి మహా దండన విధించాలని నా అభిప్రాయం.
5.192.40
द्रुपदस्य सुता राजन्राज्ञो जाता शिखण्डिनी ।
तस्या निमित्ते कस्मिंश्चित्प्रादात्पुरुषलक्षणम् ॥ ५.१९२.४० ॥
ఓ రాజా, రాజు ద్రుపదుని కుమార్తె శిఖండిని జన్మించింది. ఆమె కోసం ఒకరు పురుష లక్షణాన్ని ఇచ్చారు.
5.192.41
अग्रहील्लक्षणं स्त्रीणां स्त्रीभूता तिष्ठते गृहे ।
नोपसर्पति तेनासौ सव्रीडः स्त्रीसरूपवान् ॥ ५.१९२.४१ ॥
ఆమె స్త్రీ లక్షణాన్ని స్వీకరించింది; స్త్రీగా ఇంట్లో ఉంటోంది. సిగ్గుపడి స్త్రీ రూపంతో ఉండడం వల్ల ఆమె నా దగ్గరకు రావడం లేదు.
5.192.42
एतस्मात्कारणाद्राजन्स्थूणो न त्वाऽद्य सर्पति ।
श्रुत्वा कुरु यथान्यायं विमानमिह तिष्ठताम् ॥ ५.१९२.४२ ॥
ఈ కారణంగా, ఓ రాజా, స్థూణుడు ఈ రోజు రావడం లేదు. విని ధర్మానుసారంగా చేయి, ఇక్కడ ఉండేవారి విమానం గురించి.
5.192.43
आनीयतां स्थूण इति ततो यक्षाधिपोऽब्रवीत् ।
कर्तास्मि निग्रहं तस्य प्रत्युवाच पुनः पुनः ॥ ५.१९२.४३ ॥
"స్థూణుడిని తీసుకురండి" అని అప్పుడు యక్షాధిపతి అన్నాడు. "నేను అతనికి శిక్ష విధిస్తాను" అని అతడు మళ్లీ మళ్లీ బదులిచ్చాడు.
5.192.44
सोऽभ्यगच्छत यक्षेन्द्रमाहूतः पृथिवीपते ।
स्त्रीमरूपो महाराज तस्थौ व्रीडासमन्वितः ॥ ५.१९२.४४ ॥
పిలవబడిన అతడు యక్షేంద్రుని వద్దకు వెళ్లాడు, ఓ పృథివీపతీ. ఓ మహారాజా, స్త్రీ రూపంలో సిగ్గుతో నిలిచాడు.
5.192.45
तं शशापाथ संक्रुद्धो धनदः कुरूनन्दन ।
एवमेव भवत्वद्य स्त्रीत्वं पापस्य गुह्यकाः ॥ ५.१९२.४५ ॥
అప్పుడు కోపించిన ధనదుడు అతడిని శపించాడు. ఓ కురునందనా. "ఇలాగే అగుగాక, ఈ రోజే ఈ పాపికి స్త్రీత్వం కలుగుగాక, ఓ గుహ్యకులారా."
5.192.46
ततोऽब्रवीद्यक्षपतिर्महात्मा ।
यस्माददास्त्ववमन्येह यक्षान्।
शिखण्डिनो लक्षणं पापबुद्धे ।
स्त्रीलक्षणं चाग्रहीः पापकर्मन् ॥ ५.१९२.४६ ॥
అప్పుడు మహాత్ముడైన యక్షపతి అన్నాడు — "యక్షులను ఇక్కడ నీవు అవమానించావు కాబట్టి, ఓ పాపబుద్ధీ, శిఖండి లక్షణాన్ని, స్త్రీ లక్షణాన్ని నీవు స్వీకరించావు, ఓ పాపకర్మీ."
5.192.47
अप्रवृत्तं सुदुर्बुद्धे यस्मादेतत्त्वया कृतम् ।
तस्मादद्य प्रभृत्येव स्त्री त्वं सा पुरुषस्तथा ॥ ५.१९२.४७ ॥
"ఓ అతి దుర్బుద్ధీ, ఇంకా ప్రారంభించని దానిని నీవు చేశావు కాబట్టి, ఈ రోజు నుండే నీవు స్త్రీవి; అతడు పురుషుడు అవుతాడు."
5.192.48
ततः प्रसादयामासुर्यक्षा वैश्रवणं किल ।
स्थूणस्यार्थे कुरुष्वान्तं शापस्येति पुनः पुनः ॥ ५.१९२.४८ ॥
అప్పుడు యక్షులు వైశ్రవణుని ప్రసన్నం చేసుకున్నారు. "స్థూణుని కోసం శాపానికి అంతం చేయి" అని మళ్లీ మళ్లీ అన్నారు.
5.192.49
ततो महात्मा यक्षेन्द्रः प्रत्युवाचानुगामिनः ।
सर्वान्यक्षगणांस्तात शापस्यान्तचिकीर्षया ॥ ५.१९२.४९ ॥
అప్పుడు మహాత్ముడైన యక్షేంద్రుడు తన అనుచరులైన యక్షగణాలందరికీ ఇలా బదులిచ్చాడు, ప్రియులారా, శాపాన్ని అంతం చేయాలనే కోరికతో.
5.192.50
शिखण्डिनि हते यक्षाः स्वं रूपं प्रतिपत्स्यते ।
स्थूणो यक्षो निरुद्वेगो भवत्विति महामनाः ॥ ५.१९२.५० ॥
యక్షులారా, శిఖండి చంపబడినప్పుడు అతడు తన స్వరూపాన్ని తిరిగి పొందుతాడు. యక్షుడు స్థూణుడు చింతలేనివాడు కావాలని ఆ మహామనస్కుడు పలికాడు.
5.192.51
इत्युक्त्वा भगवान्देवो यक्षराजः सुपूजितः ।
प्रययौ सहितः सर्वैर्निमेषान्तरचारिभिः ॥ ५.१९२.५१ ॥
ఇలా చెప్పి, బాగా పూజింపబడిన భగవంతుడైన దేవ యక్షరాజు, రెప్పపాటులో సంచరించే వారందరితో కలిసి వెళ్ళిపోయాడు.
5.192.52
स्थूणस्तु शापं संप्राप्य तत्रैव न्यवसत्तदा ।
समये चागमूत्तूर्णं शिखण्डी तं क्षपाचरम् ॥ ५.१९२.५२ ॥
కానీ స్థూణుడు శాపాన్ని పొంది అక్కడే అప్పుడు నివసించాడు. తగిన సమయంలో శిఖండి వేగంగా ఆ రాత్రిచరుని దగ్గరకు వచ్చాడు.
5.192.53
सोऽभिगम्याब्रवीद्वाक्यं प्राप्तोऽस्मि भगवन्निति ।
तमब्रवीत्ततः स्थूणः प्रीतोऽस्मीति पुनः पुनः ॥ ५.१९२.५३ ॥
అతడు దగ్గరకు వెళ్లి, "భగవాన్, నేను వచ్చాను" అన్నాడు. అప్పుడు స్థూణుడు అతనితో మళ్లీ మళ్లీ, "నేను సంతోషిస్తున్నాను" అన్నాడు.
5.192.54
आर्जवेनागतं दृष्ट्वा राजपुत्रं शिखण्डिनम् ।
सर्वमेव यथावृत्तमाचचक्षे शिखण्डिने ॥ ५.१९२.५४ ॥
నిష్కపటంగా వచ్చిన రాజకుమారుడు శిఖండిని చూసి, జరిగినదంతా శిఖండికి యథాతథంగా చెప్పాడు.
5.192.55
शप्तो वैश्रवणेनाहं त्वत्कृते पार्थिवात्मज ।
गच्छेदानीं यथाकामं चर लोकान्यथासुखम् ॥ ५.१९२.५५ ॥
రాజపుత్రుడా, నీ కారణంగా నేను వైశ్రవణునిచే శపించబడ్డాను. ఇప్పుడు నీ ఇష్టానుసారం వెళ్ళు; సుఖంగా లోకాలలో సంచరించు.
5.192.56
दिष्टमेतत्पुरा मन्ये न शक्यमतिवर्तितुम् ।
गमनं तव चेतो हि पौलस्त्यस्य च दर्शनम् ॥ ५.१९२.५६ ॥
ఇది ముందే విధించబడినదని నేను భావిస్తున్నాను; దీనిని తప్పించడం సాధ్యం కాదు. నీ వెళ్ళడం, పౌలస్త్యుడు (కుబేరుడు)ను కలవడం నీ మనసు కోరికే.
5.192.57
एवमुक्तः शिखण्डी तु स्थूणयक्षेण भारत ।
प्रत्याजगाम नगरं हर्वेण महतावृतः ॥ ५.१९२.५७ ॥
స్థూణ యక్షుడు ఇలా చెప్పగా, భారతా, శిఖండి గొప్ప ఆనందంతో నిండి నగరానికి తిరిగి వచ్చాడు.
5.192.58
पूजयामास विविधैर्गन्धमाल्यैर्महाधनैः ।
द्विजातीन्देवताश्चैव चैत्यानथ चतुष्पथान् ॥ ५.१९२.५८ ॥
అతడు వివిధ సుగంధ పుష్పమాలలు, అమూల్య వస్తువులతో ద్విజులను, దేవతలను, చైత్యాలను, నాలుగు దారుల కూడలిని పూజించాడు.
5.192.59
द्रुपदः सह पुत्रेण सिद्धार्थेन शिखण्डिना ।
मुदं च परमां लेभे पाञ्चाल्यः सह बान्धवैः ॥ ५.१९२.५९ ॥
సిద్ధార్థుడైన కుమారుడు శిఖండితో కలిసి పాంచాల్యుడు ద్రుపదుడు బంధువులతో కలిసి అత్యధిక ఆనందం పొందాడు.
5.192.60
शिष्यार्थं प्रददौ चाथ द्रोणाय कुरुपुङ्गव ।
शिखण्डिनं महाराज पुत्रं स्त्रीपूर्विणं तथा ॥ ५.१९२.६० ॥
కురుశ్రేష్ఠా, అప్పుడు శిష్యుడిగా ఉండేందుకు ద్రోణునికి శిఖండిని ఇచ్చాడు; మహారాజా, ముందు స్త్రీగా ఉన్న ఆ కుమారుడిని కూడా.
5.192.61
प्रतिपेदे चतुष्पादं धनुर्वेदं नृपात्मजः ।
शिखण्डी सह युष्माभिर्धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ५.१९२.६१ ॥
రాజకుమారుడు శిఖండి చతుష్పాద ధనుర్వేదాన్ని నేర్చుకున్నాడు, మీతో కలిసి, పార్షతుడైన ధృష్టద్యుమ్నునితో కూడా.
5.192.62
मम त्वेतच्चरास्तात यथावत्प्रत्यवेदयन् ।
जडान्धबधिराकारा ये मुक्ता द्रपदे मया ॥ ५.१९२.६२ ॥
తాతా, నేను ద్రుపదుని రాజ్యంలోకి మూగ, గుడ్డి, చెవిటి వేషంలో పంపిన నా గూఢచారులు ఇదంతా యథాతథంగా నాకు తెలిపారు.
5.192.63
एवमेष महाराज स्त्री पुमान्द्रुपदात्मजः ।
स संभूतः कुरुश्रेष्ठ शिखण्डी रथसत्तमः ॥ ५.१९२.६३ ॥
ఇలా, మహారాజా, ద్రుపదుని ఈ కుమారుడు శిఖండి, మొదట స్త్రీ, తరువాత పురుషుడు అయినవాడు, కురుశ్రేష్ఠా, శ్రేష్ఠ రథికుడిగా జన్మించాడు.
5.192.64
ज्येष्ठा काशिपतेः कन्या अम्बा नामेति विश्रुता ।
द्रुपदस्य कुले जाता शिखण्डी भरतर्षभ ॥ ५.१९२.६४ ॥
కాశీరాజు పెద్ద కుమార్తె అంబ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధురాలు. భరతశ్రేష్ఠా, ద్రుపదుని వంశంలో ఆమెనే శిఖండిగా జన్మించింది.
5.192.65
नाहमेनं धनुष्पाणिं युयुत्सुं समुपस्थितम् ।
मुहूर्तमपि पश्येयं प्रहरेयं न चाप्युत ॥ ५.१९२.६५ ॥
ధనుస్సు చేతబట్టి, యుద్ధాన్ని కోరి ఎదురుగా వచ్చిన ఇతనిని నేను క్షణకాలమైనా చూడను, కొట్టనూ కొట్టను.
5.192.66
व्रतमेतन्मम सदा पृथिव्यामपि विश्रुतम् ।
स्त्रियां स्त्रीपूर्वके चैव स्त्रीनाम्नि स्त्रीसरूपिणि ॥ ५.१९२.६६ ॥
ఇది నా వ్రతం, ఇది భూమిపై ఎల్లప్పుడూ ప్రసిద్ధమైనది: స్త్రీ పట్ల, పూర్వం స్త్రీ అయినవాని పట్ల, స్త్రీ నామం కలవాని పట్ల, స్త్రీ రూపం కలవాని పట్ల (నేను ఆయుధం ఎత్తను).
5.192.67
न मुञ्चेयमहं बाणमिति कौरवनन्दन ।
न हन्यामहमेतेन कारणेन शिखण्डिनम् ॥ ५.१९२.६७ ॥
కౌరవనందనా, నేను బాణాన్ని ప్రయోగించను; ఈ కారణంగా నేను శిఖండిని హతమార్చను.
5.192.68
एतत्तत्त्वमहं वेद जन्म तात शिखण्डिनः ।
ततो नैनं हनिष्यामि समरेष्वाततायिनम् ॥ ५.१९२.६८ ॥
ప్రియుడా, శిఖండి జన్మ రహస్యాన్ని నేను ఎరుగుదును; అందువల్ల యుద్ధాలలో దాడి చేసినా నేను ఇతన్ని చంపను.
5.192.69
यदि भीष्मः स्त्रियं हन्यात्सन्तः कुर्युर्विगर्हणम् ।
नैनं तस्माद्धनिष्यामि दृष्ट्वापि समरे स्थितम् ॥ ५.१९२.६९ ॥
భీష్ముడు ఒక స్త్రీని చంపితే సజ్జనులు అతన్ని నిందిస్తారు; కాబట్టి యుద్ధంలో నిలబడి ఉన్నా చూసి కూడా నేను ఇతన్ని చంపను.
5.192.70
एतच्छ्रुत्वा तु करव्यो राजा दुर्योधनस्तदा ।
मुहूर्तमिव स ध्यात्वा भीष्मे युक्तममन्यत ॥ ५.१९२.७० ॥
ఇది విని రాజు దుర్యోధనుడు ఆ సమయంలో ఒక క్షణం ఆలోచించి, భీష్ముని మాట సరైనదని భావించాడు.