ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.2.1
श्रुतं भवद्भिर्गदपूर्वजस्य ।
वाक्यं यथा धर्मवदर्थवच्च।
अजातशत्रोश्च हितं च युक्तं ।
दुर्योधनस्यापि तथैव राज्ञः ॥ ५.२.१ ॥
ਗਦ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਬਚਨ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੇ ਹਨ; ਉਹ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ (ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ) ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਬਚਨ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਤਕਾਰੀ ਤੇ ਉਚਿਤ ਹਨ।
5.2.2
अर्धं हि राज्यस्य विसृज्य वीराः ।
कुन्तीसुतास्तस्य कृते यतन्ते।
प्रदाय चार्धं धृतराष्ट्रपुत्रः ।
सुखी सहास्माभिरतीव मोदेत् ॥ ५.२.२ ॥
ਵੀਰ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਰਾਜ ਦਾ ਅੱਧਾ ਭਾਗ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸੇ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੱਧਾ ਭਾਗ ਪਾ ਕੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣੇ।
5.2.3
लब्ध्वा हि राज्यं पूरुषप्रवीराः ।
सम्यक्प्रवृत्तेषु परेषु चैव ।
ध्रुवं प्रशान्ताः सुखमाविशेयु-
स्तेषां प्रशान्तिश्च हितं प्रजानाम् ॥ ५.२.३ ॥
ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀਰ, ਜਦੋਂ ਦੂਸਰੇ ਵੀ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤਣ, ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨਗੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਜਾ ਲਈ ਹਿਤਕਾਰੀ ਹੈ।
5.2.4
दुर्योधनस्यापि मतं च वेत्तुं ।
वक्तुं च वाक्यानि युधिष्ठिरस्य।
प्रियं च मे स्याद्यदि तत्र कश्चि-
द्व्रजेच्छमार्थं कुरुपाण्डवानाम् ॥ ५.२.४ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਦਾ ਮਤ ਜਾਣਨ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਦੇ ਬਚਨ ਕਹਿਣ ਲਈ, ਜੇ ਕੋਈ ਕੌਰਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਉੱਥੇ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੋਵੇਗਾ।
5.2.5
स भीष्ममामन्त्र्य कुरुप्रवीरं ।
वैचित्रवीर्यं च महानुभावम् ।
द्रोणं सपुत्रं विदुरं कृपं च ।
गान्धारराजं च समूतपुत्रम् ॥ ५.२.५ ॥
ਉਸ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ, ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀਰ ਨੂੰ, ਵੈਚਿੱਤਰਵੀਰਯ ਨੂੰ ਅਤੇ ਮਹਾਨੁਭਾਵ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ, ਵਿਦੁਰ ਨੂੰ, ਕ੍ਰਿਪ ਨੂੰ, ਗੰਧਾਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ (ਕਰਨ) ਨੂੰ ਵੀ।
5.2.6
सवे च येऽन्ये धृतराष्ट्रपुत्रा ।
बलप्रधाना निगमप्रधानाः ।
स्थिताश्च धर्मेषु यथा स्वकेषु ।
लोकप्रवीराः श्रुतशीलवृद्धाः ॥ ५.२.६ ॥
ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਹੋਰ ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਬਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਮੰਤਰਣਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਲੋਕ-ਵੀਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਸ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਵਡੇਰੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ।
5.2.7
एतेषु सर्वेषु समागतेषु ।
पौरेषु वृद्धेषु च संगतेषु।
ब्रवीतु वाक्यं प्रणिपातयुक्तं ।
कुन्तीसुतस्यार्थकरं यथा स्यात् ॥ ५.२.७ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦੇ, ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਵਡੇਰਿਆਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਤੇ, ਉਹ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੀ ਗੱਲ ਕਹੇ ਜੋ ਕੁੰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰੇ।
5.2.8
सर्वास्ववस्थासु च ते न कोप्या ।
ग्रस्तो हि सोऽर्थो बलमाश्रितैस्तैः।
प्रियाभ्युपेतस्य युधिष्ठिरस्य ।
द्यूते प्रसक्तस्य हृतं च राज्यम् ॥ ५.२.८ ॥
ਸਾਰੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾ ਕਰ; ਉਹ ਧਨ ਬਲ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਹੜੱਪ ਲਿਆ ਹੈ। ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪਿਆਰੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਦਾ ਰਾਜ ਖੋਹ ਲਿਆ ਗਿਆ।
5.2.9
निवार्यमाणश्च कुरुप्रवीरः ।
सर्वैः सुहृद्भिर्ह्यमप्यतञ्झः।
स दीव्यमानः प्रतिदीव्य चैनं ।
गान्धारराजस्य सुतं मताक्षम् ॥ ५.२.९ ॥
ਕੁਰੂ-ਵੀਰ ਸਭ ਹਿਤੈਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰੋਕੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਬੇਕਾਬੂ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਖੇਡਦਾ ਹੋਇਆ, ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਦਾਅ ਲਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਗੰਧਾਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਤਾਕ੍ਸ਼ ਨਾਲ ਖੇਡਿਆ।
5.2.10
हित्वा हि कर्णं च सुयोधनं च ।
समाह्वयद्देवितुमाजमीढः।
दुरोदरास्तत्र सहस्रशोऽन्ये ।
युधिष्ठिरो यान्विषहेत जेतुम् ॥ ५.२.१० ॥
ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਅਜਮੀਢ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਨੇ ਜੂਏ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਉੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੋਰ ਜੁਆਰੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਸੀ।
5.2.11
उत्सृज्य तान्सौबलमेव चायं ।
समाह्वयत्तेन जितोऽक्षवत्याम्।
स दीव्यमानः प्रतिदेवनेन ।
अक्षेषु नित्यं स्वपराङ्भुखेषु ॥ ५.२.११ ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇਸਨੇ ਸੌਬਲ ਨੂੰ ਹੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਅਕਸ਼ਵਤੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਬਦਲੇ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਪਾਸੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪੈਂਦੇ ਰਹੇ…
5.2.12
संरम्भमाणो विजितः प्रसह्य ।
तत्रापराधः शकुनेर्न कश्चित्।
तस्मात्प्रणम्यैव वचो ब्रवीतु ।
वैचित्रवीर्यं बहुसामयुक्तम् ॥ ५.२.१२ ॥
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਹਾਰ ਗਿਆ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕੁਨੀ ਦਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਵਿਚਿਤਰਵੀਰਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਰਮ ਬੋਲ ਬੋਲੇ।
5.2.13
तथा हि शक्यो धृतराष्ट्रपुत्रः ।
स्वार्थें नियोक्तुं पुरुषेण तेन।
अयुद्धमाकाङ्क्षत कौरवाणां ।
साम्नैव दुर्योधनमाश्वसध्वम् ॥ ५.२.१३ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤ ਲਈ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ ਮਨਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੌਰਵਾਂ ਲਈ ਉਹ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਮ ਨਾਲ ਹੀ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿਓ।
5.2.14
साम्ना जितोऽर्थोऽर्थकरो भवेत ।
युद्धेऽनयो भविता नेह सोऽर्थः ॥ ५.२.१४ ॥
ਸਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਲਾਭ ਹੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ; ਉੱਥੇ ਉਹ ਭਲਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
5.2.15
एवं ध्रुवत्येव मधुप्रवीरे ।
शिनिप्रवीरः सहसोत्पपात
तच्चापि वाक्यं परिनिन्द्य तस्य ।
समाददे वाक्यमिदं समुन्युः ॥ ५.२.१५ ॥
ਮਧੂ ਦੇ ਵੀਰ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਹੀ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਸ਼ਿਨੀ ਦੇ ਵੀਰ (ਸਾਤਿਅਕੀ) ਅਚਾਨਕ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਸ ਗੱਲ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।