మహాభారతం · అధ్యాయం 5.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.2.1
श्रुतं भवद्भिर्गदपूर्वजस्य ।
वाक्यं यथा धर्मवदर्थवच्च।
अजातशत्रोश्च हितं च युक्तं ।
दुर्योधनस्यापि तथैव राज्ञः ॥ ५.२.१ ॥
గదుని అన్న పలికిన మాటలను మీరు విన్నారు; అవి ధర్మయుక్తమూ అర్థయుక్తమూ. అజాతశత్రువు (యుధిష్ఠిరుడు), రాజు దుర్యోధనుడు చెప్పినవి కూడా అలాగే హితకరమైనవి, తగినవి.
5.2.2
अर्धं हि राज्यस्य विसृज्य वीराः ।
कुन्तीसुतास्तस्य कृते यतन्ते।
प्रदाय चार्धं धृतराष्ट्रपुत्रः ।
सुखी सहास्माभिरतीव मोदेत् ॥ ५.२.२ ॥
వీరులైన కుంతీపుత్రులు రాజ్యంలో సగభాగాన్ని వదులుకుని అతని కోసమే ప్రయత్నిస్తున్నారు. ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు సగభాగాన్ని పొంది, మాతో కలిసి ఎంతో సుఖంగా ఆనందించుగాక.
5.2.3
लब्ध्वा हि राज्यं पूरुषप्रवीराः ।
सम्यक्प्रवृत्तेषु परेषु चैव ।
ध्रुवं प्रशान्ताः सुखमाविशेयु-
स्तेषां प्रशान्तिश्च हितं प्रजानाम् ॥ ५.२.३ ॥
రాజ్యాన్ని పొందిన నరులలో శ్రేష్ఠ వీరులు, ఇతరులు కూడా సరిగా ప్రవర్తిస్తే, నిశ్చయంగా శాంతించి సుఖంలోకి ప్రవేశిస్తారు; వారి శాంతి ప్రజలకు హితకరం.
5.2.4
दुर्योधनस्यापि मतं च वेत्तुं ।
वक्तुं च वाक्यानि युधिष्ठिरस्य।
प्रियं च मे स्याद्यदि तत्र कश्चि-
द्व्रजेच्छमार्थं कुरुपाण्डवानाम् ॥ ५.२.४ ॥
దుర్యోధనుని అభిప్రాయాన్ని తెలుసుకోవడానికి, యుధిష్ఠిరుని మాటలను చెప్పడానికి, అక్కడ కౌరవులకు పాండవులకు శాంతి కోసం ఎవరైనా వెళ్తే అది నాకు ప్రియమవుతుంది.
5.2.5
स भीष्ममामन्त्र्य कुरुप्रवीरं ।
वैचित्रवीर्यं च महानुभावम् ।
द्रोणं सपुत्रं विदुरं कृपं च ।
गान्धारराजं च समूतपुत्रम् ॥ ५.२.५ ॥
అతడు భీష్ముని, కురువీరులలో శ్రేష్ఠుడిని, వైచిత్రవీర్యుని, మహాప్రభావుడిని సంబోధించి, కుమారునితో కూడిన ద్రోణుని, విదురుని, కృపుని, గాంధార రాజును, సూతపుత్రుని (కర్ణుని) కూడా (సంబోధించి).
5.2.6
सवे च येऽन्ये धृतराष्ट्रपुत्रा ।
बलप्रधाना निगमप्रधानाः ।
स्थिताश्च धर्मेषु यथा स्वकेषु ।
लोकप्रवीराः श्रुतशीलवृद्धाः ॥ ५.२.६ ॥
మరియు ధృతరాష్ట్రుని ఇతర కుమారులు, బలంలో ప్రధానులు, మంత్రాంగంలో ప్రధానులు, తమ తమ ధర్మాలలో స్థిరులైనవారు, లోక వీరులు, శాస్త్రజ్ఞానంలో, శీలంలో వృద్ధులైనవారు, వారందరినీ (సంబోధించి).
5.2.7
एतेषु सर्वेषु समागतेषु ।
पौरेषु वृद्धेषु च संगतेषु।
ब्रवीतु वाक्यं प्रणिपातयुक्तं ।
कुन्तीसुतस्यार्थकरं यथा स्यात् ॥ ५.२.७ ॥
వీరందరూ, పౌరులు, వృద్ధులు సమావేశమైనప్పుడు, అతడు వినయంతో కూడిన మాటను, కుంతీ పుత్రునికి మేలు కలిగేలా పలకుగాక.
5.2.8
सर्वास्ववस्थासु च ते न कोप्या ।
ग्रस्तो हि सोऽर्थो बलमाश्रितैस्तैः।
प्रियाभ्युपेतस्य युधिष्ठिरस्य ।
द्यूते प्रसक्तस्य हृतं च राज्यम् ॥ ५.२.८ ॥
అన్ని పరిస్థితులలోనూ నీవు కోపించకూడదు; ఆ సంపదను బలాన్ని ఆశ్రయించిన వారు హరించారు. జూదంలో ఆసక్తుడైన ప్రియుడైన యుధిష్ఠిరుని రాజ్యం అపహరించబడింది.
5.2.9
निवार्यमाणश्च कुरुप्रवीरः ।
सर्वैः सुहृद्भिर्ह्यमप्यतञ्झः।
स दीव्यमानः प्रतिदीव्य चैनं ।
गान्धारराजस्य सुतं मताक्षम् ॥ ५.२.९ ॥
కురువీరుడు అందరు హితులచే నివారించబడినప్పటికీ నిగ్రహించుకోలేదు. అతడు ఆడుతూ, ప్రతిపందెం వేస్తూ, గాంధార రాజు కుమారుడైన మతాక్షునితో ఆడాడు.
5.2.10
हित्वा हि कर्णं च सुयोधनं च ।
समाह्वयद्देवितुमाजमीढः।
दुरोदरास्तत्र सहस्रशोऽन्ये ।
युधिष्ठिरो यान्विषहेत जेतुम् ॥ ५.२.१० ॥
కర్ణుడిని, సుయోధనుడిని వదిలి అజమీఢ వంశీయుడు జూదానికి ఆహ్వానించాడు. అక్కడ వేలాది ఇతర జూదగాళ్లు ఉన్నారు, యుధిష్ఠిరుడు వారిని జయించగలిగేవాడు.
5.2.11
उत्सृज्य तान्सौबलमेव चायं ।
समाह्वयत्तेन जितोऽक्षवत्याम्।
स दीव्यमानः प्रतिदेवनेन ।
अक्षेषु नित्यं स्वपराङ्भुखेषु ॥ ५.२.११ ॥
వారిని వదిలి ఇతడు సౌబలుడినే ఆహ్వానించాడు. అక్షవతిలో అతని చేత ఓడిపోయాడు. ప్రతిదానంలో పాచికలు ఎల్లప్పుడూ అతనికి వ్యతిరేకంగా పడుతూ…
5.2.12
संरम्भमाणो विजितः प्रसह्य ।
तत्रापराधः शकुनेर्न कश्चित्।
तस्मात्प्रणम्यैव वचो ब्रवीतु ।
वैचित्रवीर्यं बहुसामयुक्तम् ॥ ५.२.१२ ॥
ఆవేశంతో బలవంతంగా ఓడిపోయాడు; అందులో శకుని తప్పు ఏమీ లేదు. కాబట్టి వినయంగా విచిత్రవీర్యుని కుమారునితో మధురంగా మాట్లాడనివ్వు.
5.2.13
तथा हि शक्यो धृतराष्ट्रपुत्रः ।
स्वार्थें नियोक्तुं पुरुषेण तेन।
अयुद्धमाकाङ्क्षत कौरवाणां ।
साम्नैव दुर्योधनमाश्वसध्वम् ॥ ५.२.१३ ॥
అలాగే ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడిని, తన ప్రయోజనం కోసం ఆ పురుషుడు ఒప్పించగలడు. కౌరవులకు యుద్ధం లేని శాంతిని అతడు కోరుకుంటున్నాడు. సామోపాయంతోనే దుర్యోధనుని ఆశ్వసింపజేయండి.
5.2.14
साम्ना जितोऽर्थोऽर्थकरो भवेत ।
युद्धेऽनयो भविता नेह सोऽर्थः ॥ ५.२.१४ ॥
సామోపాయంతో సాధించిన ప్రయోజనమే లాభదాయకమవుతుంది. యుద్ధంలో వినాశమే కలుగుతుంది; అక్కడ ఆ ప్రయోజనం ఉండదు.
5.2.15
एवं ध्रुवत्येव मधुप्रवीरे ।
शिनिप्रवीरः सहसोत्पपात
तच्चापि वाक्यं परिनिन्द्य तस्य ।
समाददे वाक्यमिदं समुन्युः ॥ ५.२.१५ ॥
మధు వీరుడు (కృష్ణుడు) ఇలా మాట్లాడుతుండగానే, శిని వీరుడు (సాత్యకి) అకస్మాత్తుగా లేచాడు. ఆయన మాటను నిందిస్తూ, కోపంతో ఈ మాటను పలికాడు.