ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.20.1
स च कौरव्यमासाद्य द्रुपदस्य पुरोहितः ।
सत्कृतो धृतराष्ट्रेण भीष्मेण विदुरेण च ॥ ५.२०.१ ॥
ਉਹ ਕੌਰਵਾਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਦੁਆਰਾ ਸਤਿਕਾਰੇ ਗਏ।
5.20.2
सर्वकौशल्यमुक्त्वाऽऽदौ पृष्ट्वा चैवमनामयम् ।
सर्वसेनाप्रणेतॄणां मध्ये वाक्यमुवाच ह ॥ ५.२०.२ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਸਭ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਦੱਸ ਕੇ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।
5.20.3
सर्वैर्भवद्भिर्विदितो राजधर्मः सनातनः ।
वाक्योपादानहेतोस्तु वक्ष्यामि विदिते सति ॥ ५.२०.३ ॥
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸਨਾਤਨ ਰਾਜਧਰਮ ਜਾਣਦੇ ਹੋ; ਫਿਰ ਵੀ ਇੱਕ ਗੱਲ ਛੇੜਨ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਕਹਾਂਗਾ।
5.20.4
धृतराष्ट्रश्च पाण्डुश्च सुतावेकस्य विश्रुतौ ।
तयोः समानं द्रविणं पैतृकं नात्र संशयः ॥ ५.२०.४ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਪਾਂਡੂ ਇੱਕ ਹੀ ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਸਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੈਤ੍ਰਿਕ ਦੌਲਤ ਬਰਾਬਰ ਸੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
5.20.5
धृतराष्ट्रस्य ये पुत्राः प्राप्तं तैः पैतृकं वसु ।
पाण्डुपुत्राः कथं नाम न प्राप्ताः पैतृकं वसु ॥ ५.२०.५ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਪੈਤ੍ਰਿਕ ਦੌਲਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਹੈ; ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਪੈਤ੍ਰਿਕ ਦੌਲਤ ਕਿਉਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ?
5.20.6
वनं गतैः पाण्डवेयैर्विदितं वः पुरा यथा ।
न प्राप्तं पैतृकं द्रव्यं धृतराष्ट्रेण यद्धृतम् ॥ ५.२०.६ ॥
ਜੰਗਲ ਗਏ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਜੋ ਪੈਤ੍ਰਿਕ ਧਨ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
5.20.7
प्राणान्तिकैरप्युपायैः प्रयतद्भिरनेकशः ।
शेषवन्तो न शकिता नेतुं वै यमसादनम् ॥ ५.२०.७ ॥
ਪ੍ਰਾਣ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਉਪਾਵਾਂ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਵਾਰ ਯਤਨ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬਾਕੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ (ਪਾਂਡਵਾਂ) ਨੂੰ ਉਹ ਯਮਲੋਕ ਲੈ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।
5.20.8
पुनश्च वर्धितं राज्यं स्वबलेन महात्मभिः ।
छद्मनाऽपहृतं क्षुद्रैर्धार्तराष्ट्रैः ससौबलैः ॥ ५.२०.८ ॥
ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਫਿਰ ਰਾਜ ਵਧਾਇਆ ਸੀ; ਉਸਨੂੰ ਨੀਚ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਸੌਬਲ ਸਮੇਤ ਛਲ ਨਾਲ ਖੋਹ ਲਿਆ।
5.20.9
तदप्यनुमतं कर्म यथा युक्तमनेन वै ।
वासिताश्च महारण्ये वर्षाणीह त्रयोदश ॥ ५.२०.९ ॥
ਉਹ ਕਰਮ ਵੀ ਇਸ ਨੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਲਈ ਯੋਗ ਸੀ; ਇੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾਂ ਸਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
5.20.10
सभायां क्लेशितैर्वीरैः सहभार्यैस्तथा भृशम् ।
अरण्ये विविधाः क्लेशाः संप्राप्तास्तैः सुदारुणाः ॥ ५.२०.१० ॥
ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਕਲੇਸ਼ ਸਹੇ; ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਨੇਕ ਭਿਆਨਕ ਦੁੱਖ ਝੱਲੇ।
5.20.11
तथा विराटनगरे योन्यन्तरगतैरिव ।
प्राप्तः परमसंक्लेशो यथा पापैर्महात्मभिः ॥ ५.२०.११ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਰਾਟ ਨਗਰ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਦੂਜੀ ਗਰਭ-ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਗਏ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਰਮ ਕਲੇਸ਼ ਪਾਇਆ; ਜਿਵੇਂ ਪਾਪੀ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
5.20.12
ते सर्वं पृष्ठतः कृत्वा तत्पूर्वं कर्म किल्विषम् ।
साम्नैव कुरुभिः सन्धिमिच्छन्ति कुरुपुङ्गवाः ॥ ५.२०.१२ ॥
ਉਹ ਉਹ ਸਾਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਪਾਪ-ਕਰਮ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਕੇਵਲ ਸਾਮ ਨੀਤੀ ਨਾਲ ਕੌਰਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਧੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
5.20.13
तेषां च वृत्तमाज्ञाय वृत्तं दुर्योधनस्य च ।
अनुनेतुमिहार्हन्ति धार्तराष्ट्रं सुहृज्जनाः ॥ ५.२०.१३ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਜਾਣ ਕੇ, ਸੁਹਿਰਦ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ।
5.20.14
न हि ते विग्रहं वीराः कुर्वन्ति कुरुभिः सह ।
अविनाशेन लोकस्य काङ्क्षन्ते पाण्डवाः स्वकम् ॥ ५.२०.१४ ॥
ਉਹ ਬਹਾਦਰ ਕੁਰੂਆਂ ਨਾਲ ਵਿਗ੍ਰਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਾਂਡਵ ਆਪਣਾ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
5.20.15
यश्चापि धार्तराष्ट्रस्य हेतुः स्याद्विग्रहं प्रति ।
स च हेतुर्न मन्तव्यो बलीयांसस्तथा हि ते ॥ ५.२०.१५ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਵਿਗ੍ਰਹ ਦਾ ਜੋ ਵੀ ਕਾਰਨ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਕਾਰਨ ਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਹਨ।
5.20.16
अक्षौहिण्यश्च सप्तैव धर्मपुत्रस्य सङ्गताः ।
युयुत्समानाः कुरुभिः प्रतीक्षन्तेऽस्य शासनम् ॥ ५.२०.१६ ॥
ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਕੋਲ ਸੱਤ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹਨ; ਕੁਰੂਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀਆਂ ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
5.20.17
अपरे पुरुषव्याघ्राः सहस्राक्षौहिणीसमाः ।
सात्यकिर्भीमसेनश्च यमौ च सुमहाबलौ ॥ ५.२०.१७ ॥
ਹੋਰ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ—ਸਾਤਯਕੀ, ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਜੁੜਵੇਂ—ਹਜ਼ਾਰ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ; ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ।
5.20.18
एकादशैताः पृतना एकतश्च समागताः ।
एकतश्च महाबाहुर्बहुरूपी धनञ्जयः ॥ ५.२०.१८ ॥
ਇਹ ਗਿਆਰਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਇਕ ਪਾਸੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹਨ; ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਬਹੁਰੂਪੀ ਧਨੰਜਯ ਹਨ।
5.20.19
यथा किरीटी सर्वाभ्यः सेनाभ्यो व्यतिरिच्यते ।
एवमेव महाबाहुर्वासुदेवो महाद्युतिः ॥ ५.२०.१९ ॥
ਜਿਵੇਂ ਕਿਰੀਟੀ ਅਰਜੁਨ ਸਾਰੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਵੀ।
5.20.20
बहुलत्वं च सेनानां विक्रमं च किरीटिनः ।
बुद्धिमत्त्वं च कृष्णस्य बुद्ध्वा युध्येत को नरः ॥ ५.२०.२० ॥
ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੀ ਬਹੁਲਤਾ, ਕਿਰੀਟੀ ਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਬੁੱਧੀਮਤਾ ਜਾਣ ਕੇ ਕਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਲੜੇਗਾ?
5.20.21
ते भवन्तो यथाधर्मं यथासमयमेव च ।
प्रयच्छन्तु प्रदातव्यं मा वः कालोऽत्यगादयम् ॥ ५.२०.२१ ॥
ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਉਹ ਦਿਓ ਜੋ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਮਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਨਾ ਜਾਵੇ।