Mahābhārata · Adhyāya 5.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.26.1
कां नु वाचं सञ्जय मे शृणोषि ।
युद्धैषिणीं येन युद्धाद्बिभेषि ।
अयुद्धं वै तात युद्धाद्गरीयः ।
कस्तल्लब्ध्वा जातु युद्ध्येत सूत ॥ ५.२६.१ ॥
Sañjaya, ¿qué palabra es esta que me escuchas, que desea la guerra, y por la cual temes a la guerra? Querido, la no-guerra es más valiosa que la guerra. Auriga, ¿quién, habiéndola obtenido, lucharía jamás?
5.26.2
अकुर्वतश्चेत्पुरुषस्य सञ्जय ।
सिद्ध्येत्सङ्कल्पो मनसा यं यमिच्छेत्।
न कर्म कुर्याद्विदितं ममैत-
दन्यत्र युद्धाद्बहु यल्लघीयः ॥ ५.२६.२ ॥
Sañjaya, si la resolución de un hombre que no actúa se cumpliera solo con la mente, cualquier cosa que deseara, entonces esto me es conocido: no debería hacer ninguna acción. Aparte de la guerra, hay mucho más que es más liviano.
5.26.3
कुतो युद्धं जातु नरोऽवगच्छे-
त्को देवशप्तो हि वृणीत युद्धम्।
सुखैषिणः कर्म कुर्वन्ति पार्था ।
धर्मादहीनं यच्च लोकस्य पथ्यम् ॥ ५.२६.३ ॥
¿Cómo llegaría alguna vez un hombre a comprender la guerra? ¿Quién, maldito por los dioses, elegiría la guerra? Los hijos de Pṛthā, buscadores de la felicidad, realizan la acción que no se aparta del dharma y es beneficiosa para el mundo.
5.26.4
धर्मोदयं सुखमाशंसमानाः ।
कृच्छ्रोपायं तत्त्वतः कर्म दुःखम्।
सुखं प्रेप्सुर्विजिघांसुश्च दुःखं ।
कर्मारभेद्यच्च धर्मानपेतम् ॥ ५.२६.४ ॥
Quienes aspiran al ascenso del dharma y a la felicidad saben en verdad que la acción que es un medio de dificultad es sufrimiento. Quien desea obtener la felicidad y desea vencer el sufrimiento debe emprender una acción que no se haya apartado del dharma.
5.26.5
क इन्द्रियाणां प्रीतिवशानुरानां ।
कर्माभिज्ञः स्वशरीरं दुनोति।
यया प्रमुक्तो न करोति दुःखं ।
तृष्णां त्यजेत्सर्वधर्मादपेताम् ॥ ५.२६.५ ॥
Quien se deja llevar por el placer de los sentidos, aunque conozca la acción, atormenta su propio cuerpo. Debe abandonarse aquella sed de la que, liberado, no se sufre, y que está apartada de todo dharma.
5.26.6
सहास्माभिर्धृतराष्ट्रस्य राज्ञः ॥ ५.२६.६ ॥
Junto con nosotros, bajo el rey Dhṛtarāṣṭra.
5.26.7
कथं त्वस्मान्संप्रणुदेत्कुरुभ्यः ॥ ५.२६.७ ॥
¿Cómo, entonces, podría expulsarnos de los Kuru?
5.26.8
अत्रैव स्यादवुधस्यैव कामः ।
प्रायः शरीरे हृदयं दुनोति ॥ ५.२६.८ ॥
Aquí mismo estaría el deseo del necio; casi siempre atormenta el corazón en el cuerpo.
5.26.9
स्वयं राजा विषमस्थः परेषु ।
सामर्थ्यमन्विच्छति तन्न साधु।
यथाऽऽत्मनः पश्यति वृत्तमेव ।
तथा परेतामपि सोऽभ्युपैति ॥ ५.२६.९ ॥
Un rey que se sitúa él mismo en una posición injusta frente a otros busca el poder; eso no es bueno. Así como ve su propia conducta, así se encuentra con la conducta de los demás.
5.26.10
आसन्नमग्निं तु निदाघकाले ।
गम्भीरकक्षे गहने विसृज्य।
यथा विवृद्धं वायुवशेन शोचे-
त्क्षेमं मुमुक्षुः शिशिरव्यपाये ॥ ५.२६.१० ॥
Como en el calor del verano, en una espesura profunda y densa, quien ha dejado un fuego cercano se lamentaría por él cuando ha crecido por la fuerza del viento, así quien busca la seguridad al pasar la estación fría se lamenta en vano.
5.26.11
प्राप्तैश्वर्यो धृतराष्ट्रोऽद्य राजा ।
लालप्यते सञ्जय कस्य हेतोः ।
प्रगृह्य दुर्बुद्धिमनार्जवे रतं ।
पुत्रं मन्दं मूढममन्त्रिणं तु ॥ ५.२६.११ ॥
Sañjaya, ¿por qué se lamenta ahora el rey Dhṛtarāṣṭra, que ha obtenido el poder? ¿Por qué llora, habiendo abrazado a su hijo de mente perversa, dado a la falsedad, torpe, ofuscado y sin consejeros?
5.26.12
अनाप्तवच्चाप्ततमस्य वाचः ।
सुयोधनो विदुरस्यावमत्य।
सुतस्य राजा धृतराष्ट्रः प्रियैषी ।
संबुध्यमानो विशतेऽधर्ममेव ॥ ५.२६.१२ ॥
Aunque es advertido, el rey Dhṛtarāṣṭra, deseoso del placer de su hijo, desprecia a Suyodhana y menosprecia las palabras de Vidura, el más digno de confianza, como si no fueran dignas de fe, y entra en la injusticia.
5.26.13
मेधाविनं ह्यर्थकामं कुरूणां ।
बहुश्रुतं वाग्मिनं शीलवन्तम् ।
स तं राजा धृतराष्ट्रः कुरुभ्यो ।
न सस्मार विदुरं पुत्रकाम्यात् ॥ ५.२६.१३ ॥
El rey Dhṛtarāṣṭra, por deseo de su hijo, ni siquiera recordó ante los kurus a Vidura, el sabio, deseoso del bien de los kurus, versado en mucho, elocuente y de buena conducta.
5.26.14
मानघ्नस्यासौ मानकामस्य चेर्षोः ।
संरम्भिणश्चार्थधर्मातिगस्य।
दुर्भाषिणो मन्युवशानुगस्य ।
कामात्मनो दौर्हृदैर्भावितस्य ॥ ५.२६.१४ ॥
Destruye el honor, y sin embargo desea el honor; es envidioso, violento, transgresor de la riqueza y el dharma, de palabras duras, sometido al dominio de la ira, cuyo yo es el deseo, influido por malas intenciones.
5.26.15
अनेयस्याश्रेयसो दीर्घमन्यो-
र्मित्रद्रुहः सञ्जय पापबुद्धेः।
सुतस्य राजा धृतराष्ट्रः प्रियैषी ।
प्रपश्यमानः प्राजहाद्धर्मकामौ ॥ ५.२६.१५ ॥
¡Oh Sañjaya! El rey Dhṛtarāṣṭra, buscando el placer de su hijo, que es indomable, no busca el bien, alberga ira durante largo tiempo, traiciona a sus amigos y tiene una mente malvada, abandonó la virtud y el deseo del bien, aunque lo veía con claridad.
5.26.16
तदैव मे सञ्जय दीव्यतोऽभू-
न्मतिः कुरूणामागतः स्यादभावः ।
काव्यां वाचं विदुरो भाषमाणो ।
न विन्दते यद्धार्तराष्ट्रात्प्रशंसाम् ॥ ५.२६.१६ ॥
¡Oh Sañjaya! Justo cuando yo jugaba a los dados, la mente de los Kurus se inclinó hacia la ruina; aunque Vidura hablaba palabras sabias, no obtuvo elogio del hijo de Dhṛtarāṣṭra.
5.26.17
क्षत्तुर्यदा नान्ववर्तन्त बुद्धिं ।
कृच्छ्रं कुरून्सूत तदाऽभ्याजगाम।
यावत्प्रज्ञामन्ववर्तन्त तस्य ।
तावत्तेषां राष्ट्रवृद्धिर्बभूव ॥ ५.२६.१७ ॥
¡Oh auriga! Cuando los Kurus no siguieron el consejo de Vidura, cayeron en desgracia; mientras siguieron su sabiduría, el crecimiento de su reino prosperó.
5.26.18
तदर्थलुब्धस्य निबोध मेऽद्य ।
ये मन्त्रिणो धार्तराष्ट्रस्य सूत।
दुःशासनः शकुनिः सूतपुत्रो ।
गावल्गणे पश्य संमोहमस्य ॥ ५.२६.१८ ॥
¡Oh auriga! Escucha ahora de mí quiénes fueron los consejeros del hijo de Dhṛtarāṣṭra, ávido de esa riqueza: Duḥśāsana, Śakuni y el hijo del auriga (Karṇa); ¡oh Gāvalgaṇi, mira su ofuscación!
5.26.19
सोऽहं न पश्यामि परीक्षमाणः ।
कथं स्वस्ति स्यात्कुरुसृञ्जयानाम् ।
आत्तैश्वर्यो धृतराष्ट्रः परेभ्यः ।
प्रव्राजिते विदुरे दीर्घदृष्टौ ॥ ५.२६.१९ ॥
Lo considero, pero no veo cómo podría haber bienestar para los Kurus y los Sṛñjayas, ahora que Dhṛtarāṣṭra ha tomado el poder de otros y Vidura, el de visión lejana, ha sido desterrado.
5.26.20
आशंसते वै धृतराष्ट्रः सपुत्रो ।
महाराज्यमसपत्नं पृथिव्याम्।
तस्मिञ्शमः केवलं नोपलभ्यः ।
सर्वं स्वकं मद्गते मन्यतेऽर्थम् ॥ ५.२६.२० ॥
Dhṛtarāṣṭra, con sus hijos, aspira a un gran reino sin rival sobre la tierra; en él no se encuentra la paz, y considera suyo todo lo que es mío.
5.26.21
यत्तत्कर्णो मन्यते पारणीयं ।
युद्धे गृहीतायुधमर्जुनं वै ।
आसंश्च युद्धानि पुरा महान्ति ।
कथं कर्णो नाभवद्द्वीप एषाम् ॥ ५.२६.२१ ॥
Aquello que Karṇa cree que puede vencerse —Arjuna, que empuña su arma en batalla—, sin embargo ya se libraron grandes batallas entre ellos; ¿cómo es que Karṇa no se convirtió en su refugio?
5.26.22
कर्णश्च जानाति सुयोधनश्च ।
द्रोणश्च जानाति पितामहश्च।
अन्ये च ये कुग्वस्तत्र सन्ति ।
यथाऽर्जुनान्नाम्त्यपरो धनुर्धरः ॥ ५.२६.२२ ॥
Karṇa lo sabe, Duryodhana lo sabe, Droṇa lo sabe y el abuelo lo sabe; y los demás que están allí también saben que no hay otro arquero que Arjuna.
5.26.23
जानन्त्येतन्कुरवः सर्व एव ।
ये चाप्यन्ये भूमिपालाः समेताः।
दुर्योधने राज्यमिहाभवद्यथा ।
अरिन्दमे फाल्गुनेऽविद्यमाने ॥ ५.२६.२३ ॥
Todos los Kurus lo saben, y también lo saben los demás reyes aquí reunidos: que, ausente Phālguna (Arjuna), el subyugador de enemigos, el reino pasaría a Duryodhana.
5.26.24
तेनानुबन्धं मन्यते धार्तराष्ट्रः ।
शक्यं हर्तुं पाण्डवानां ममत्वम् ।
किरीटिना तालमात्रायुधेन ।
तद्वेदिना संयुगं तत्र गत्वा ॥ ५.२६.२४ ॥
Por eso el hijo de Dhṛtarāṣṭra cree que la posesión de los Pāṇḍavas puede ser arrebatada; pero Kirīṭin (Arjuna), cuya arma es del tamaño de una palmera, sabiéndolo, habiendo ido allí a la batalla.
5.26.25
गाण्डीवविष्फारितशब्दमात्रं ।
श्रुत्वैव ते धार्तराष्ट्रा म्रियन्ते।
क्रुद्धं न चेदीक्षते भीमसेनं ।
सुयोधनो मन्यते सिद्धमर्थम् ॥ ५.२६.२५ ॥
Con solo oír el sonido del arco Gāṇḍīva tensado, los hijos de Dhṛtarāṣṭra mueren; no miran siquiera al airado Bhīmasena, y sin embargo Suyodhana cree que su propósito está cumplido.
5.26.26
इन्द्रोऽप्येतन्नोत्सहेत्तात हर्तु-
मैश्वर्यं नो जीवति भीमसेने।
धनञ्जये नकुले चैव सूत ।
तथा वीरे सहदेवेऽसहिष्णौ ॥ ५.२६.२६ ॥
Querido amigo, mientras viva Bhīmasena, ni siquiera Indra se atrevería a quitarnos nuestro dominio; y con Dhanañjaya, Nakula, y también el héroe Sahadeva, que no lo tolerarán.
5.26.27
सचेदेतां प्रतिपद्येत बुद्धिं ।
वृद्धो राजा सह पुत्रेण सूत।
एवं रणे पाण्डवकोपदग्धा ।
न नश्येयुः सञ्जय धार्तराष्ट्राः ॥ ५.२६.२७ ॥
Si el anciano rey, junto con su hijo, hubiera adoptado esta resolución, oh Sañjaya, los hijos de Dhṛtarāṣṭra, quemados por la ira de los Pāṇḍavas, no habrían perecido así en la batalla.
5.26.28
जानामि त्वं क्लेशमस्मासु वृत्तं ।
त्वां पूजयन्मञ्जयाहं क्षमेयम्।
वच्चास्माकं कौरवैर्भृतपूर्वं ।
या नो वृत्तिधार्तराष्ट्रे तदाऽऽसीत् ॥ ५.२६.२८ ॥
Sañjaya, sé del sufrimiento que ha caído sobre nosotros. Honrándote, podría perdonar tanto el trato que los Kauravas nos dieron antes como la conducta que entonces tuvimos hacia los hijos de Dhṛtarāṣṭra.
5.26.29
अद्यापि सा तत्र तथैव वर्ततां ।
यान्ति गमिष्यामि यथा न्वमात्थ ।
द्वन्द्राप्रव्ये भवतु ममैव राज्यं ।
सूयोधनो यच्छतु भाग्नाग्र्यः ॥ ५.२६.२९ ॥
Que allí siga igual que hoy. Como has dicho, iré. Que el reino que no se pierde en el juego de dados sea solo mío, y que el excelso Suyodhana dé su parte.