Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.26

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

5.26.1

कां नु वाचं सञ्जय मे शृणोषि ।
युद्धैषिणीं येन युद्धाद्बिभेषि ।
अयुद्धं वै तात युद्धाद्गरीयः ।
कस्तल्लब्ध्वा जातु युद्ध्येत सूत ॥ ५.२६.१ ॥

ਸੰਜਯ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸੁਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈਂ? ਹੇ ਤਾਤ, ਯੁੱਧ ਨਾਲੋਂ ਅਯੁੱਧ (ਸ਼ਾਂਤੀ) ਵੱਡੀ ਹੈ। ਹੇ ਸੂਤ, ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਕੌਣ ਕਦੇ ਯੁੱਧ ਕਰੇਗਾ?

5.26.2

अकुर्वतश्चेत्पुरुषस्य सञ्जय ।
सिद्ध्येत्सङ्कल्पो मनसा यं यमिच्छेत्।
न कर्म कुर्याद्विदितं ममैत-
दन्यत्र युद्धाद्बहु यल्लघीयः ॥ ५.२६.२ ॥

ਸੰਜਯ, ਜੇ ਕੋਈ ਕਰਮ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਮਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਉਹ ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ। ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਲਕੇ ਕਰਮ ਹਨ।

5.26.3

कुतो युद्धं जातु नरोऽवगच्छे-
त्को देवशप्तो हि वृणीत युद्धम्।
सुखैषिणः कर्म कुर्वन्ति पार्था ।
धर्मादहीनं यच्च लोकस्य पथ्यम् ॥ ५.२६.३ ॥

ਮਨੁੱਖ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕਦੇ ਸਮਝੇਗਾ? ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਾਪੇ ਹੋਏ ਕਿਹੜਾ ਯੁੱਧ ਚੁਣੇਗਾ? ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪਾਰਥ ਧਰਮ ਤੋਂ ਨਾ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹਿਤਕਾਰੀ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

5.26.4

धर्मोदयं सुखमाशंसमानाः ।
कृच्छ्रोपायं तत्त्वतः कर्म दुःखम्।
सुखं प्रेप्सुर्विजिघांसुश्च दुःखं ।
कर्मारभेद्यच्च धर्मानपेतम् ॥ ५.२६.४ ॥

ਧਰਮ ਦੇ ਉਦੈ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਠਿਨ ਉਪਾਅ ਵਾਲਾ ਕਰਮ ਦੁੱਖ ਹੈ। ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਤੋਂ ਨਾ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲਾ ਕਰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇ।

5.26.5

क इन्द्रियाणां प्रीतिवशानुरानां ।
कर्माभिज्ञः स्वशरीरं दुनोति।
यया प्रमुक्तो न करोति दुःखं ।
तृष्णां त्यजेत्सर्वधर्मादपेताम् ॥ ५.२६.५ ॥

ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਦੇ ਵਸ ਹੋ ਕੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ, ਕਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਕੇ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

5.26.6

सहास्माभिर्धृतराष्ट्रस्य राज्ञः ॥ ५.२६.६ ॥

ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ (ਰਾਜ ਵਿੱਚ)।

5.26.7

कथं त्वस्मान्संप्रणुदेत्कुरुभ्यः ॥ ५.२६.७ ॥

ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਕੁਰੂਆਂ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕੱਢ ਸਕਦਾ ਹੈ?

5.26.8

अत्रैव स्यादवुधस्यैव कामः ।
प्रायः शरीरे हृदयं दुनोति ॥ ५.२६.८ ॥

ਇੱਥੇ ਹੀ ਮੂਰਖ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਅਕਸਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਉਹ ਦੁਖੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।

5.26.9

स्वयं राजा विषमस्थः परेषु ।
सामर्थ्यमन्विच्छति तन्न साधु।
यथाऽऽत्मनः पश्यति वृत्तमेव ।
तथा परेतामपि सोऽभ्युपैति ॥ ५.२६.९ ॥

ਰਾਜਾ ਆਪ ਦੂਜਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਨਿਆਂਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਸਮਰੱਥਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਵਰਤਾਰਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਵੀ ਉਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।

5.26.10

आसन्नमग्निं तु निदाघकाले ।
गम्भीरकक्षे गहने विसृज्य।
यथा विवृद्धं वायुवशेन शोचे-
त्क्षेमं मुमुक्षुः शिशिरव्यपाये ॥ ५.२६.१० ॥

ਗਰਮੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਡੂੰਘੇ ਝਾੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨੇੜੇ ਦੀ ਅੱਗ ਛੱਡ ਕੇ, ਹਵਾ ਦੇ ਵਸ ਵਧੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਬਾਰੇ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸੋਗ ਕਰੇ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸਿਸ਼ਿਰ ਬੀਤਣ ਤੇ ਕਲਿਆਣ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ (ਵਿਅਰਥ ਸੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ)।

5.26.11

प्राप्तैश्वर्यो धृतराष्ट्रोऽद्य राजा ।
लालप्यते सञ्जय कस्य हेतोः ।
प्रगृह्य दुर्बुद्धिमनार्जवे रतं ।
पुत्रं मन्दं मूढममन्त्रिणं तु ॥ ५.२६.११ ॥

ਸੰਜਯ, ਅੱਜ ਰਾਜਭਾਗ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਟੇਢਿਆਂ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਵਾਲੇ, ਦੁਰਬੁੱਧੀ, ਮੰਦ, ਮੂਰਖ ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਉਹ ਕਿਉਂ ਰੋਂਦਾ ਹੈ?

5.26.12

अनाप्तवच्चाप्ततमस्य वाचः ।
सुयोधनो विदुरस्यावमत्य।
सुतस्य राजा धृतराष्ट्रः प्रियैषी ।
संबुध्यमानो विशतेऽधर्ममेव ॥ ५.२६.१२ ॥

ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਵਿਦੁਰ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਸਮਝ ਕੇ, ਸੁਯੋਧਨ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਪਿਆਰ ਲੋਚਦਾ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਸਮਝਾਏ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਅਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

5.26.13

मेधाविनं ह्यर्थकामं कुरूणां ।
बहुश्रुतं वाग्मिनं शीलवन्तम् ।
स तं राजा धृतराष्ट्रः कुरुभ्यो ।
न सस्मार विदुरं पुत्रकाम्यात् ॥ ५.२६.१३ ॥

ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਕੁਰੂਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਸੁਣੇ-ਗੁਣੇ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਸ਼ੀਲਵਾਨ ਵਿਦੁਰ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਾਰਨ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਕੁਰੂਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਯਾਦ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

5.26.14

मानघ्नस्यासौ मानकामस्य चेर्षोः ।
संरम्भिणश्चार्थधर्मातिगस्य।
दुर्भाषिणो मन्युवशानुगस्य ।
कामात्मनो दौर्हृदैर्भावितस्य ॥ ५.२६.१४ ॥

ਉਹ ਮਾਨ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਨ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੈ; ਈਰਖਾਲੂ, ਗੁੱਸੇਖੋਰ, ਅਰਥ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਕਠੋਰ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਵੱਸ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ, ਕਾਮ ਹੀ ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੁਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ।

5.26.15

अनेयस्याश्रेयसो दीर्घमन्यो-
र्मित्रद्रुहः सञ्जय पापबुद्धेः।
सुतस्य राजा धृतराष्ट्रः प्रियैषी ।
प्रपश्यमानः प्राजहाद्धर्मकामौ ॥ ५.२६.१५ ॥

ਹੇ ਸੰਜਯ, ਬੇਕਾਬੂ, ਭਲਾਈ ਨਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਗੁੱਸਾ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਧ੍ਰੋਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਪਿਆਰ ਲੋਚਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖਦਿਆਂ ਵੀ ਧਰਮ ਅਤੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।

5.26.16

तदैव मे सञ्जय दीव्यतोऽभू-
न्मतिः कुरूणामागतः स्यादभावः ।
काव्यां वाचं विदुरो भाषमाणो ।
न विन्दते यद्धार्तराष्ट्रात्प्रशंसाम् ॥ ५.२६.१६ ॥

ਹੇ ਸੰਜਯ, ਮੈਂ ਜੂਆ ਖੇਡਦੇ ਸਮੇਂ ਹੀ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਦੀ ਮਤ ਆਈ; ਵਿਦੁਰ ਸਿਆਣੀ ਬਾਣੀ ਬੋਲਦੇ ਰਹੇ ਪਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਨਾ ਪਾ ਸਕੇ।

5.26.17

क्षत्तुर्यदा नान्ववर्तन्त बुद्धिं ।
कृच्छ्रं कुरून्सूत तदाऽभ्याजगाम।
यावत्प्रज्ञामन्ववर्तन्त तस्य ।
तावत्तेषां राष्ट्रवृद्धिर्बभूव ॥ ५.२६.१७ ॥

ਹੇ ਸੂਤ, ਕੌਰਵ ਜਦੋਂ ਵਿਦੁਰ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ, ਤਦੋਂ ਉਹ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਪਏ; ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਗਿਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲੇ, ਤਦ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।

5.26.18

तदर्थलुब्धस्य निबोध मेऽद्य ।
ये मन्त्रिणो धार्तराष्ट्रस्य सूत।
दुःशासनः शकुनिः सूतपुत्रो ।
गावल्गणे पश्य संमोहमस्य ॥ ५.२६.१८ ॥

ਹੇ ਸੂਤ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣ: ਉਸ ਧਨ ਦੇ ਲੋਭੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਕੌਣ ਸਨ — ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ, ਸ਼ਕੁਨੀ, ਸੂਤਪੁੱਤਰ (ਕਰਨ); ਹੇ ਗਾਵਲਗਣੀ, ਉਸਦਾ ਇਹ ਮੋਹ ਵੇਖ।

5.26.19

सोऽहं न पश्यामि परीक्षमाणः ।
कथं स्वस्ति स्यात्कुरुसृञ्जयानाम् ।
आत्तैश्वर्यो धृतराष्ट्रः परेभ्यः ।
प्रव्राजिते विदुरे दीर्घदृष्टौ ॥ ५.२६.१९ ॥

ਮੈਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਕਿ ਕੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਰਾਜ-ਸੱਤਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਵਿਦੁਰ ਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

5.26.20

आशंसते वै धृतराष्ट्रः सपुत्रो ।
महाराज्यमसपत्नं पृथिव्याम्।
तस्मिञ्शमः केवलं नोपलभ्यः ।
सर्वं स्वकं मद्गते मन्यतेऽर्थम् ॥ ५.२६.२० ॥

ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੇਮੁਕਾਬਲਾ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਮੇਰਾ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ ਉਹ ਸਭ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।

5.26.21

यत्तत्कर्णो मन्यते पारणीयं ।
युद्धे गृहीतायुधमर्जुनं वै ।
आसंश्च युद्धानि पुरा महान्ति ।
कथं कर्णो नाभवद्द्वीप एषाम् ॥ ५.२६.२१ ॥

ਕਰਨ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਹੋਏ ਸਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਕਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਕਿਉਂ ਨਾ ਬਣਿਆ?

5.26.22

कर्णश्च जानाति सुयोधनश्च ।
द्रोणश्च जानाति पितामहश्च।
अन्ये च ये कुग्वस्तत्र सन्ति ।
यथाऽर्जुनान्नाम्त्यपरो धनुर्धरः ॥ ५.२६.२२ ॥

ਕਰਨ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਦ੍ਰੋਣ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਪਿਤਾਮਹ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਉੱਥੇ ਜੋ ਹੋਰ ਹਨ ਉਹ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ—ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

5.26.23

जानन्त्येतन्कुरवः सर्व एव ।
ये चाप्यन्ये भूमिपालाः समेताः।
दुर्योधने राज्यमिहाभवद्यथा ।
अरिन्दमे फाल्गुनेऽविद्यमाने ॥ ५.२६.२३ ॥

ਸਾਰੇ ਕੁਰੂ ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋਰ ਭੂਪਾਲ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ—ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲਾ ਫਾਲਗੁਨ (ਅਰਜੁਨ) ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਰਾਜ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

5.26.24

तेनानुबन्धं मन्यते धार्तराष्ट्रः ।
शक्यं हर्तुं पाण्डवानां ममत्वम् ।
किरीटिना तालमात्रायुधेन ।
तद्वेदिना संयुगं तत्र गत्वा ॥ ५.२६.२४ ॥

ਇਸ ਲਈ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਖੋਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਤਾੜ ਦੇ ਰੁੱਖ ਜਿੰਨੇ ਹਥਿਆਰ ਵਾਲੇ ਕਿਰੀਟੀ ਨਾਲ। ਇਹ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਉੱਥੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ।

5.26.25

गाण्डीवविष्फारितशब्दमात्रं ।
श्रुत्वैव ते धार्तराष्ट्रा म्रियन्ते।
क्रुद्धं न चेदीक्षते भीमसेनं ।
सुयोधनो मन्यते सिद्धमर्थम् ॥ ५.२६.२५ ॥

ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭੀਮਸੇਨ ਵੱਲ ਉਹ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਸੁਯੋਧਨ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

5.26.26

इन्द्रोऽप्येतन्नोत्सहेत्तात हर्तु-
मैश्वर्यं नो जीवति भीमसेने।
धनञ्जये नकुले चैव सूत ।
तथा वीरे सहदेवेऽसहिष्णौ ॥ ५.२६.२६ ॥

ਹੇ ਤਾਤ, ਜਦ ਤੱਕ ਭੀਮਸੇਨ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਵੀ ਸਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਖੋਹਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਧਨੰਜੈ, ਨਕੁਲ, ਅਤੇ ਵੀਰ ਸਹਦੇਵ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ।

5.26.27

सचेदेतां प्रतिपद्येत बुद्धिं ।
वृद्धो राजा सह पुत्रेण सूत।
एवं रणे पाण्डवकोपदग्धा ।
न नश्येयुः सञ्जय धार्तराष्ट्राः ॥ ५.२६.२७ ॥

ਜੇ ਬੁੱਢਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਇਹ ਬੁੱਧੀ ਅਪਣਾ ਲੈਂਦਾ, ਤਾਂ ਹੇ ਸੰਜਯ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਸੜੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ਼ ਨਾ ਹੁੰਦੇ।

5.26.28

जानामि त्वं क्लेशमस्मासु वृत्तं ।
त्वां पूजयन्मञ्जयाहं क्षमेयम्।
वच्चास्माकं कौरवैर्भृतपूर्वं ।
या नो वृत्तिधार्तराष्ट्रे तदाऽऽसीत् ॥ ५.२६.२८ ॥

ਸੰਜਯ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਜੋ ਕਲੇਸ਼ ਆਇਆ ਹੈ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਤੇਰਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੈਂ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਕੌਰਵਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜੋ ਵਰਤਾਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਜੋ ਵਰਤਾਰਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ।

5.26.29

अद्यापि सा तत्र तथैव वर्ततां ।
यान्ति गमिष्यामि यथा न्वमात्थ ।
द्वन्द्राप्रव्ये भवतु ममैव राज्यं ।
सूयोधनो यच्छतु भाग्नाग्र्यः ॥ ५.२६.२९ ॥

ਅੱਜ ਵੀ ਉੱਥੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲਦਾ ਰਹੇ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਕਿਹਾ, ਮੈਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜ ਮੇਰਾ ਹੀ ਹੋਵੇ; ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੁਯੋਧਨ ਆਪਣਾ ਭਾਗ ਦੇਵੇ।