マハーバーラタ · 章 5.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.26.1
कां नु वाचं सञ्जय मे शृणोषि ।
युद्धैषिणीं येन युद्धाद्बिभेषि ।
अयुद्धं वै तात युद्धाद्गरीयः ।
कस्तल्लब्ध्वा जातु युद्ध्येत सूत ॥ ५.२६.१ ॥
サンジャヤよ、お前が私から聞いているのは、戦争を望む、どのような言葉なのか。戦争を恐れるのはなぜか。愛しい者よ、非戦は戦争より重い。御者よ、それを得て、誰が戦うだろうか。
5.26.2
अकुर्वतश्चेत्पुरुषस्य सञ्जय ।
सिद्ध्येत्सङ्कल्पो मनसा यं यमिच्छेत्।
न कर्म कुर्याद्विदितं ममैत-
दन्यत्र युद्धाद्बहु यल्लघीयः ॥ ५.२६.२ ॥
サンジャヤよ、もし行為をしない人の決意が心だけで成就し、望むものがすべて得られるならば、私は知っている、人は何の行為もすべきでないと。戦争以外にも、より軽いことは多くある。
5.26.3
कुतो युद्धं जातु नरोऽवगच्छे-
त्को देवशप्तो हि वृणीत युद्धम्।
सुखैषिणः कर्म कुर्वन्ति पार्था ।
धर्मादहीनं यच्च लोकस्य पथ्यम् ॥ ५.२६.३ ॥
人はどうして戦争を理解できようか。神々に呪われた者のうち、誰が戦争を選ぶだろうか。幸福を求めるプリターの子らは、ダルマから離れず、世界に益となる行為をする。
5.26.4
धर्मोदयं सुखमाशंसमानाः ।
कृच्छ्रोपायं तत्त्वतः कर्म दुःखम्।
सुखं प्रेप्सुर्विजिघांसुश्च दुःखं ।
कर्मारभेद्यच्च धर्मानपेतम् ॥ ५.२६.४ ॥
ダルマの興隆と幸福を望む者は、真に苦難の手段である行為は苦しみであると知る。幸福を得ることを望み、苦しみを打ち負かすことを望む者は、ダルマから離れない行為を始めるべきである。
5.26.5
क इन्द्रियाणां प्रीतिवशानुरानां ।
कर्माभिज्ञः स्वशरीरं दुनोति।
यया प्रमुक्तो न करोति दुःखं ।
तृष्णां त्यजेत्सर्वधर्मादपेताम् ॥ ५.२६.५ ॥
感覚の喜びに支配されて従う者は、行為を知っていても自分の身体を苦しめる。そこから解放されれば苦しまない渇愛を、あらゆる法から離れて捨てるべきである。
5.26.6
सहास्माभिर्धृतराष्ट्रस्य राज्ञः ॥ ५.२६.६ ॥
我々とともに、王ドリタラーシュトラのもとで。
5.26.7
कथं त्वस्मान्संप्रणुदेत्कुरुभ्यः ॥ ५.२६.७ ॥
では、どうして彼は我々をクル族から追い払えようか。
5.26.8
अत्रैव स्यादवुधस्यैव कामः ।
प्रायः शरीरे हृदयं दुनोति ॥ ५.२६.८ ॥
ここにこそ愚者の欲望がある。多くの場合、それは身体の中の心臓を苦しめる。
5.26.9
स्वयं राजा विषमस्थः परेषु ।
सामर्थ्यमन्विच्छति तन्न साधु।
यथाऽऽत्मनः पश्यति वृत्तमेव ।
तथा परेतामपि सोऽभ्युपैति ॥ ५.२६.९ ॥
王が自ら他者に対して不正な立場に立ち、力を求めるのは良くない。自分の振る舞いを見るように、他者の振る舞いも彼に向かってくる。
5.26.10
आसन्नमग्निं तु निदाघकाले ।
गम्भीरकक्षे गहने विसृज्य।
यथा विवृद्धं वायुवशेन शोचे-
त्क्षेमं मुमुक्षुः शिशिरव्यपाये ॥ ५.२६.१० ॥
夏の暑さの中、深い茂みの密林で、近くの火を放置したまま風の勢いで大きく燃え広がったことを嘆く者のように、寒季が過ぎ去った後に安らぎを求める者は、いたずらに嘆くのである。
5.26.11
प्राप्तैश्वर्यो धृतराष्ट्रोऽद्य राजा ।
लालप्यते सञ्जय कस्य हेतोः ।
प्रगृह्य दुर्बुद्धिमनार्जवे रतं ।
पुत्रं मन्दं मूढममन्त्रिणं तु ॥ ५.२६.११ ॥
サンジャヤよ、王権を得た王ドリタラーシュトラは今なぜ嘆くのか。邪道を好み、悪い心を持ち、愚かで迷い、助言者もない息子を抱きしめて、なぜ泣くのか。
5.26.12
अनाप्तवच्चाप्ततमस्य वाचः ।
सुयोधनो विदुरस्यावमत्य।
सुतस्य राजा धृतराष्ट्रः प्रियैषी ।
संबुध्यमानो विशतेऽधर्ममेव ॥ ५.२६.१२ ॥
王ドリタラーシュトラは息子の喜びを求め、スヨーダナを軽んじ、最も信頼できるヴィドゥラの言葉をも信用できないものとして退け、忠告されてもなお不正へと進む。
5.26.13
मेधाविनं ह्यर्थकामं कुरूणां ।
बहुश्रुतं वाग्मिनं शीलवन्तम् ।
स तं राजा धृतराष्ट्रः कुरुभ्यो ।
न सस्मार विदुरं पुत्रकाम्यात् ॥ ५.२६.१३ ॥
王ドリタラーシュトラは息子への思いから、クル族の前で賢者ヴィドゥラのことを思い出しもしなかった。彼は知恵あり、クル族の利益を願い、博学で雄弁、品行正しい人である。
5.26.14
मानघ्नस्यासौ मानकामस्य चेर्षोः ।
संरम्भिणश्चार्थधर्मातिगस्य।
दुर्भाषिणो मन्युवशानुगस्य ।
कामात्मनो दौर्हृदैर्भावितस्य ॥ ५.२६.१४ ॥
彼は名誉を損なう者であり、名誉を欲する者でもある。嫉妬深く、激しやすく、利と法を踏み越え、悪態をつき、怒りの支配に従い、欲望を自己とし、悪意に染められている。
5.26.15
अनेयस्याश्रेयसो दीर्घमन्यो-
र्मित्रद्रुहः सञ्जय पापबुद्धेः।
सुतस्य राजा धृतराष्ट्रः प्रियैषी ।
प्रपश्यमानः प्राजहाद्धर्मकामौ ॥ ५.२६.१५ ॥
サンジャヤよ、国王ドリタラーシュトラは、制御のきかず善を求めず、長く怒りを抱き、友を裏切り、悪心を持つ息子の喜びを求め、すべてを見ながらダルマと善を求める心を捨てた。
5.26.16
तदैव मे सञ्जय दीव्यतोऽभू-
न्मतिः कुरूणामागतः स्यादभावः ।
काव्यां वाचं विदुरो भाषमाणो ।
न विन्दते यद्धार्तराष्ट्रात्प्रशंसाम् ॥ ५.२६.१६ ॥
サンジャヤよ、私が賭博をしていたまさにその時、クル族に破滅の思いが生じた。ヴィドゥラは賢明な言葉を語ったが、ドリタラーシュトラの息子からは称賛を得られなかった。
5.26.17
क्षत्तुर्यदा नान्ववर्तन्त बुद्धिं ।
कृच्छ्रं कुरून्सूत तदाऽभ्याजगाम।
यावत्प्रज्ञामन्ववर्तन्त तस्य ।
तावत्तेषां राष्ट्रवृद्धिर्बभूव ॥ ५.२६.१७ ॥
御者よ、クル族がヴィドゥラの助言に従わなかったとき、彼らは苦境に陥った。彼の智慧に従っている間、彼らの国は栄えた。
5.26.18
तदर्थलुब्धस्य निबोध मेऽद्य ।
ये मन्त्रिणो धार्तराष्ट्रस्य सूत।
दुःशासनः शकुनिः सूतपुत्रो ।
गावल्गणे पश्य संमोहमस्य ॥ ५.२६.१८ ॥
御者よ、今私から聞け。あの富を貪るドリタラーシュトラの息子の顧問は誰であったか——ドゥッシャーサナ、シャクニ、御者の子（カルナ）。ガーヴァルガニよ、彼の迷妄を見よ。
5.26.19
सोऽहं न पश्यामि परीक्षमाणः ।
कथं स्वस्ति स्यात्कुरुसृञ्जयानाम् ।
आत्तैश्वर्यो धृतराष्ट्रः परेभ्यः ।
प्रव्राजिते विदुरे दीर्घदृष्टौ ॥ ५.२६.१९ ॥
私が熟考してみても、クルとスリンジャヤの安寧がどうして得られるのか見えない。ドリタラーシュトラは他者から権力を奪い、遠くを見通す賢者ヴィドゥラは追放されてしまったのだから。
5.26.20
आशंसते वै धृतराष्ट्रः सपुत्रो ।
महाराज्यमसपत्नं पृथिव्याम्।
तस्मिञ्शमः केवलं नोपलभ्यः ।
सर्वं स्वकं मद्गते मन्यतेऽर्थम् ॥ ५.२६.२० ॥
ドリタラーシュトラは息子たちとともに、地上に敵のいない大王国を望んでいる。彼には平安だけが見いだせない。そして私のものであるすべての財を、自分のものと見なしているのだ。
5.26.21
यत्तत्कर्णो मन्यते पारणीयं ।
युद्धे गृहीतायुधमर्जुनं वै ।
आसंश्च युद्धानि पुरा महान्ति ।
कथं कर्णो नाभवद्द्वीप एषाम् ॥ ५.२६.२१ ॥
カルナが克服できると考えている相手は、戦いで武器を取るアルジュナだ。しかし以前、両者の間には大きな戦いが幾度もあった。それなのにカルナは彼らの庇護者とならなかったのはなぜか。
5.26.22
कर्णश्च जानाति सुयोधनश्च ।
द्रोणश्च जानाति पितामहश्च।
अन्ये च ये कुग्वस्तत्र सन्ति ।
यथाऽर्जुनान्नाम्त्यपरो धनुर्धरः ॥ ५.२६.२२ ॥
カルナも知っている、ドゥリヨーダナも知っている、ドローナも知っており、祖父も知っている。そこにいる他の者たちも知っている。アルジュナ以外に弓の使い手はいないことを。
5.26.23
जानन्त्येतन्कुरवः सर्व एव ।
ये चाप्यन्ये भूमिपालाः समेताः।
दुर्योधने राज्यमिहाभवद्यथा ।
अरिन्दमे फाल्गुनेऽविद्यमाने ॥ ५.२६.२३ ॥
クルの者は皆これを知っている。ここに集まった他の王たちも知っている。敵を制する者パールグナ（アルジュナ）がいなければ、この国はドゥリヨーダナのものになるだろうと。
5.26.24
तेनानुबन्धं मन्यते धार्तराष्ट्रः ।
शक्यं हर्तुं पाण्डवानां ममत्वम् ।
किरीटिना तालमात्रायुधेन ।
तद्वेदिना संयुगं तत्र गत्वा ॥ ५.२६.२४ ॥
それゆえドリタラーシュトラの息子は、パーンドゥの子らの所有を奪えると考える。棕櫚の木ほどの武器を持つキリーティン（アルジュナ）と、それを知る者がそこで戦いに赴いて。
5.26.25
गाण्डीवविष्फारितशब्दमात्रं ।
श्रुत्वैव ते धार्तराष्ट्रा म्रियन्ते।
क्रुद्धं न चेदीक्षते भीमसेनं ।
सुयोधनो मन्यते सिद्धमर्थम् ॥ ५.२६.२५ ॥
ガーンディーヴァ弓の弦が引き絞られる音を聞いただけで、ドリタラーシュトラの息子たちは死んでしまう。怒れるビーマセーナを見ることさえしないのに、スヨーダナは目的が果たされたと考える。
5.26.26
इन्द्रोऽप्येतन्नोत्सहेत्तात हर्तु-
मैश्वर्यं नो जीवति भीमसेने।
धनञ्जये नकुले चैव सूत ।
तथा वीरे सहदेवेऽसहिष्णौ ॥ ५.२६.२६ ॥
親愛なる者よ、ビーマセーナが生きている限り、インドラでさえ我々の支配権を奪おうとはしないだろう。ダナンジャヤ、ナクラ、そして勇士サハデーヴァも、それを許しはしない。
5.26.27
सचेदेतां प्रतिपद्येत बुद्धिं ।
वृद्धो राजा सह पुत्रेण सूत।
एवं रणे पाण्डवकोपदग्धा ।
न नश्येयुः सञ्जय धार्तराष्ट्राः ॥ ५.२६.२७ ॥
もし老王が息子とともにこの決意を取っていたなら、サンジャヤよ、パーンドゥの子らの怒りに焼かれたドリタラーシュトラの息子たちは、戦いでこのように滅びはしなかっただろう。
5.26.28
जानामि त्वं क्लेशमस्मासु वृत्तं ।
त्वां पूजयन्मञ्जयाहं क्षमेयम्।
वच्चास्माकं कौरवैर्भृतपूर्वं ।
या नो वृत्तिधार्तराष्ट्रे तदाऽऽसीत् ॥ ५.२६.२८ ॥
サンジャヤよ、我々に降りかかった苦難を私は知っている。あなたを敬い、私はカウラヴァがかつて我々に与えた仕打ちも、そのときに我々がドリタラーシュトラの息子たちに示した振る舞いも、赦すことができる。
5.26.29
अद्यापि सा तत्र तथैव वर्ततां ।
यान्ति गमिष्यामि यथा न्वमात्थ ।
द्वन्द्राप्रव्ये भवतु ममैव राज्यं ।
सूयोधनो यच्छतु भाग्नाग्र्यः ॥ ५.२६.२९ ॥
今日もそこは同じままであれ。あなたの言うとおり、私は行こう。賭博で失われることのない王国は私一人のものとなり、最も優れたスユーダナがその分け前を与えよ。