ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.26.1
कां नु वाचं सञ्जय मे शृणोषि ।
युद्धैषिणीं येन युद्धाद्बिभेषि ।
अयुद्धं वै तात युद्धाद्गरीयः ।
कस्तल्लब्ध्वा जातु युद्ध्येत सूत ॥ ५.२६.१ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛୁକ କେଉଁ ବାଣୀ ତୁମେ ମୋତେ ଶୁଣାଉଛ? କାହିଁକି ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରୁ ଭୟ କରୁଛ? ହେ ତାତ, ଯୁଦ୍ଧ ଅପେକ୍ଷା ଅଯୁଦ୍ଧ (ଶାନ୍ତି) ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ହେ ସୂତ, ତାହା ପାଇ କିଏ କେବେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ?
5.26.2
अकुर्वतश्चेत्पुरुषस्य सञ्जय ।
सिद्ध्येत्सङ्कल्पो मनसा यं यमिच्छेत्।
न कर्म कुर्याद्विदितं ममैत-
दन्यत्र युद्धाद्बहु यल्लघीयः ॥ ५.२६.२ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, କୌଣସି କର୍ମ ନ କରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟର ସଂକଳ୍ପ ମନ ଦ୍ୱାରା ସିଦ୍ଧ ହୁଏ, ସେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରେ ତାହା ସିଦ୍ଧ ହୁଏ, ତେବେ ସେ କୌଣସି କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏହା ମୁଁ ଜାଣେ। ଯୁଦ୍ଧ ବ୍ୟତୀତ ଅନେକ ଲଘୁ କର୍ମ ଅଛି।
5.26.3
कुतो युद्धं जातु नरोऽवगच्छे-
त्को देवशप्तो हि वृणीत युद्धम्।
सुखैषिणः कर्म कुर्वन्ति पार्था ।
धर्मादहीनं यच्च लोकस्य पथ्यम् ॥ ५.२६.३ ॥
ମନୁଷ୍ୟ କେବେ ଯୁଦ୍ଧକୁ କିପରି ବୁଝିବ? ଦେବଶାପଗ୍ରସ୍ତ କିଏ ଯୁଦ୍ଧ ବାଛିବ? ସୁଖ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ପାର୍ଥମାନେ ଧର୍ମରୁ ଚ୍ୟୁତ ନ ହେଉଥିବା ଓ ଲୋକର ହିତକର କର୍ମ କରନ୍ତି।
5.26.4
धर्मोदयं सुखमाशंसमानाः ।
कृच्छ्रोपायं तत्त्वतः कर्म दुःखम्।
सुखं प्रेप्सुर्विजिघांसुश्च दुःखं ।
कर्मारभेद्यच्च धर्मानपेतम् ॥ ५.२६.४ ॥
ଧର୍ମୋଦୟ ଓ ସୁଖ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକେ ପ୍ରକୃତରେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଉପାୟଯୁକ୍ତ କର୍ମ ଦୁଃଖ। ସୁଖ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଏବଂ ଦୁଃଖ ଜୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ବ୍ୟକ୍ତି ଧର୍ମରୁ ଚ୍ୟୁତ ନ ହେଉଥିବା କର୍ମ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ।
5.26.5
क इन्द्रियाणां प्रीतिवशानुरानां ।
कर्माभिज्ञः स्वशरीरं दुनोति।
यया प्रमुक्तो न करोति दुःखं ।
तृष्णां त्यजेत्सर्वधर्मादपेताम् ॥ ५.२६.५ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ପ୍ରୀତିର ବଶରେ ଚାଲୁଥିବା ଲୋକ, କର୍ମ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଶରୀରକୁ କଷ୍ଟ ଦିଏ। ଯାହାଠାରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ ଦୁଃଖ କରେ ନାହିଁ, ସେହି ତୃଷ୍ଣାକୁ ସବୁ ଧର୍ମରୁ ଦୂରେଇ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍।
5.26.6
सहास्माभिर्धृतराष्ट्रस्य राज्ञः ॥ ५.२६.६ ॥
ଆମ ସହିତ ଏକତ୍ର, ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ (ରାଜ୍ୟରେ)।
5.26.7
कथं त्वस्मान्संप्रणुदेत्कुरुभ्यः ॥ ५.२६.७ ॥
ତେବେ ସେ ଆମକୁ କୁରୁମାନଙ୍କଠାରୁ କିପରି ତଡ଼ି ଦେବ?
5.26.8
अत्रैव स्यादवुधस्यैव कामः ।
प्रायः शरीरे हृदयं दुनोति ॥ ५.२६.८ ॥
ଏଠାରେ ହିଁ ମୂର୍ଖର କାମନା ରହିବ। ପ୍ରାୟ ଶରୀରରେ ହୃଦୟକୁ ତାହା କଷ୍ଟ ଦିଏ।
5.26.9
स्वयं राजा विषमस्थः परेषु ।
सामर्थ्यमन्विच्छति तन्न साधु।
यथाऽऽत्मनः पश्यति वृत्तमेव ।
तथा परेतामपि सोऽभ्युपैति ॥ ५.२६.९ ॥
ରାଜା ନିଜେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ ସ୍ଥିତିରେ ଠିଆ ହୋଇ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଖୋଜେ; ତାହା ଭଲ ନୁହେଁ। ଯେପରି ସେ ନିଜ ଆଚରଣ ଦେଖେ, ସେହିପରି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଆଚରଣ ମଧ୍ୟ ତା'ର ସାମ୍ନାକୁ ଆସେ।
5.26.10
आसन्नमग्निं तु निदाघकाले ।
गम्भीरकक्षे गहने विसृज्य।
यथा विवृद्धं वायुवशेन शोचे-
त्क्षेमं मुमुक्षुः शिशिरव्यपाये ॥ ५.२६.१० ॥
ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳରେ ଗଭୀର ଝୋପଝାଡ଼ ଥିବା ଘନ ଜଙ୍ଗଲରେ ନିକଟସ୍ଥ ଅଗ୍ନି ଛାଡ଼ି, ପବନର ବଶରେ ବଢ଼ିଥିବା ସେହି ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ଯେପରି କେହି ଶୋକ କରେ, ସେହିପରି ଶିଶିର ଶେଷରେ କଲ୍ୟାଣ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକ (ବୃଥା ଶୋକ କରେ)।
5.26.11
प्राप्तैश्वर्यो धृतराष्ट्रोऽद्य राजा ।
लालप्यते सञ्जय कस्य हेतोः ।
प्रगृह्य दुर्बुद्धिमनार्जवे रतं ।
पुत्रं मन्दं मूढममन्त्रिणं तु ॥ ५.२६.११ ॥
ସଞ୍ଜୟ, ଆଜି ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ପାଇଥିବା ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କେଉଁ କାରଣରୁ ବିଳାପ କରନ୍ତି? କୁଟିଳତାରେ ରତ, ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି, ମନ୍ଦ, ମୂଢ଼ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀବିହୀନ ପୁତ୍ରକୁ ଧରି ସେ କାହିଁକି କାନ୍ଦନ୍ତି?
5.26.12
अनाप्तवच्चाप्ततमस्य वाचः ।
सुयोधनो विदुरस्यावमत्य।
सुतस्य राजा धृतराष्ट्रः प्रियैषी ।
संबुध्यमानो विशतेऽधर्ममेव ॥ ५.२६.१२ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ବିଦୁରଙ୍କ ବାକ୍ୟକୁ ଅବିଶ୍ୱସନୀୟ ଭାବି, ସୁଯୋଧନଙ୍କୁ ଅବଜ୍ଞା କରି, ପୁତ୍ରର ପ୍ରିୟ ଇଚ୍ଛୁକ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଉପଦେଶ ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଅଧର୍ମରେ ହିଁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
5.26.13
मेधाविनं ह्यर्थकामं कुरूणां ।
बहुश्रुतं वाग्मिनं शीलवन्तम् ।
स तं राजा धृतराष्ट्रः कुरुभ्यो ।
न सस्मार विदुरं पुत्रकाम्यात् ॥ ५.२६.१३ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ, କୁରୁମାନଙ୍କ ହିତ ଇଚ୍ଛୁକ, ବହୁଶ୍ରୁତ, ବକ୍ତା ଓ ଶୀଳବାନ ବିଦୁରଙ୍କୁ ପୁତ୍ରକାମନା ହେତୁ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କୁରୁମାନଙ୍କ ସମକ୍ଷରେ ସ୍ମରଣ ମଧ୍ୟ କରିନଥିଲେ।
5.26.14
मानघ्नस्यासौ मानकामस्य चेर्षोः ।
संरम्भिणश्चार्थधर्मातिगस्य।
दुर्भाषिणो मन्युवशानुगस्य ।
कामात्मनो दौर्हृदैर्भावितस्य ॥ ५.२६.१४ ॥
ସେ ମାନ ନାଶକାରୀ, ଏବଂ ମାନ ଇଚ୍ଛୁକ ମଧ୍ୟ; ଈର୍ଷାଳୁ, କ୍ରୋଧୀ, ଅର୍ଥ ଓ ଧର୍ମ ଲଙ୍ଘନକାରୀ, କଟୁବାଦୀ, କ୍ରୋଧର ବଶରେ ଚାଲୁଥିବା, କାମ ହିଁ ଯାହାର ଆତ୍ମା, ଦୁର୍ଭାବନାରେ ପ୍ରଭାବିତ।
5.26.15
अनेयस्याश्रेयसो दीर्घमन्यो-
र्मित्रद्रुहः सञ्जय पापबुद्धेः।
सुतस्य राजा धृतराष्ट्रः प्रियैषी ।
प्रपश्यमानः प्राजहाद्धर्मकामौ ॥ ५.२६.१५ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ, ଶ୍ରେୟ ନ ଚାହୁଁଥିବା, ଦୀର୍ଘକାଳ କ୍ରୋଧ ପୋଷଣ କରୁଥିବା, ମିତ୍ରଦ୍ରୋହୀ ଏବଂ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ପୁତ୍ରର ପ୍ରିୟ ଖୋଜୁଥିବା ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ସବୁ ଦେଖିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଧର୍ମ ଓ ମଙ୍ଗଳର କାମନା ତ୍ୟାଗ କଲେ।
5.26.16
तदैव मे सञ्जय दीव्यतोऽभू-
न्मतिः कुरूणामागतः स्यादभावः ।
काव्यां वाचं विदुरो भाषमाणो ।
न विन्दते यद्धार्तराष्ट्रात्प्रशंसाम् ॥ ५.२६.१६ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ମୁଁ ପାଶା ଖେଳୁଥିବା ସମୟରେ ହିଁ କୌରବମାନଙ୍କର ବିନାଶ ବୁଦ୍ଧି ଆସିଲା; ବିଦୁର ଜ୍ଞାନପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣୀ କହୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରଶଂସା ପାଇ ନଥିଲେ।
5.26.17
क्षत्तुर्यदा नान्ववर्तन्त बुद्धिं ।
कृच्छ्रं कुरून्सूत तदाऽभ्याजगाम।
यावत्प्रज्ञामन्ववर्तन्त तस्य ।
तावत्तेषां राष्ट्रवृद्धिर्बभूव ॥ ५.२६.१७ ॥
ହେ ସୂତ, କୌରବମାନେ ବିଦୁରଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ଅନୁସରଣ ନ କଲାବେଳେ ସଙ୍କଟରେ ପଡ଼ିଲେ; ଯେତେ ସମୟ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଜ୍ଞା ଅନୁସରଣ କଲେ, ସେତେ ସମୟ ସେମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ବଢ଼ିଲା।
5.26.18
तदर्थलुब्धस्य निबोध मेऽद्य ।
ये मन्त्रिणो धार्तराष्ट्रस्य सूत।
दुःशासनः शकुनिः सूतपुत्रो ।
गावल्गणे पश्य संमोहमस्य ॥ ५.२६.१८ ॥
ହେ ସୂତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣ: ସେହି ଧନଲୋଭୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ କିଏ ଥିଲେ — ଦୁଃଶାସନ, ଶକୁନି, ସୂତପୁତ୍ର (କର୍ଣ); ହେ ଗାବଲ୍ଗଣି, ତାଙ୍କର ଏହି ମୋହ ଦେଖ।
5.26.19
सोऽहं न पश्यामि परीक्षमाणः ।
कथं स्वस्ति स्यात्कुरुसृञ्जयानाम् ।
आत्तैश्वर्यो धृतराष्ट्रः परेभ्यः ।
प्रव्राजिते विदुरे दीर्घदृष्टौ ॥ ५.२६.१९ ॥
ମୁଁ ବିଚାର କରିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁନାହିଁ କି ପ୍ରକାରେ କୁରୁ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କର କଲ୍ୟାଣ ହେବ, ଯେବେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଶାସନ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଦୂରଦର୍ଶୀ ବିଦୁରଙ୍କୁ ନିର୍ବାସିତ କରିଛନ୍ତି।
5.26.20
आशंसते वै धृतराष्ट्रः सपुत्रो ।
महाराज्यमसपत्नं पृथिव्याम्।
तस्मिञ्शमः केवलं नोपलभ्यः ।
सर्वं स्वकं मद्गते मन्यतेऽर्थम् ॥ ५.२६.२० ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ନିଜ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀହୀନ ମହାରାଜ୍ୟ ଆଶା କରନ୍ତି; ତାଙ୍କଠାରେ କେବଳ ଶାନ୍ତି ମିଳେ ନାହିଁ; ମୋର ଯାହା କିଛି ସବୁ ସେ ନିଜର ବୋଲି ଭାବନ୍ତି।
5.26.21
यत्तत्कर्णो मन्यते पारणीयं ।
युद्धे गृहीतायुधमर्जुनं वै ।
आसंश्च युद्धानि पुरा महान्ति ।
कथं कर्णो नाभवद्द्वीप एषाम् ॥ ५.२६.२१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଥିବା ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଜିଣିହେବ ବୋଲି କର୍ଣ୍ଣ ଭାବନ୍ତି; ପୂର୍ବରୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା, ତଥାପି କର୍ଣ୍ଣ ସେମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ କାହିଁକି ହୋଇନଥିଲେ?
5.26.22
कर्णश्च जानाति सुयोधनश्च ।
द्रोणश्च जानाति पितामहश्च।
अन्ये च ये कुग्वस्तत्र सन्ति ।
यथाऽर्जुनान्नाम्त्यपरो धनुर्धरः ॥ ५.२६.२२ ॥
କର୍ଣ୍ଣ ଜାଣନ୍ତି, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଜାଣନ୍ତି, ଦ୍ରୋଣ ଜାଣନ୍ତି, ପିତାମହ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି; ସେଠାରେ ଥିବା ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି—ଅର୍ଜୁନଙ୍କଠାରୁ ଅନ୍ୟ ଧନୁର୍ଧର ନାହାନ୍ତି।
5.26.23
जानन्त्येतन्कुरवः सर्व एव ।
ये चाप्यन्ये भूमिपालाः समेताः।
दुर्योधने राज्यमिहाभवद्यथा ।
अरिन्दमे फाल्गुनेऽविद्यमाने ॥ ५.२६.२३ ॥
ସମସ୍ତ କୁରୁମାନେ ଏହା ଜାଣନ୍ତି, ଏଠାରେ ସମବେତ ଅନ୍ୟ ଭୂପାଳମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି—ଶତ୍ରୁଦମନ ଫାଲ୍ଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ) ନଥିଲେ ଏଠାରେ ରାଜ୍ୟ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କର ହୋଇଯିବ।
5.26.24
तेनानुबन्धं मन्यते धार्तराष्ट्रः ।
शक्यं हर्तुं पाण्डवानां ममत्वम् ।
किरीटिना तालमात्रायुधेन ।
तद्वेदिना संयुगं तत्र गत्वा ॥ ५.२६.२४ ॥
ଏଣୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଭାବେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସ୍ୱତ୍ୱ ହରଣ କରାଯାଇପାରିବ। ତାଳବୃକ୍ଷ ପରିମାଣର ଆୟୁଧଧାରୀ କିରୀଟୀ ସହ, ଏହା ଜାଣିଥିବା ସେ ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯାଇ।
5.26.25
गाण्डीवविष्फारितशब्दमात्रं ।
श्रुत्वैव ते धार्तराष्ट्रा म्रियन्ते।
क्रुद्धं न चेदीक्षते भीमसेनं ।
सुयोधनो मन्यते सिद्धमर्थम् ॥ ५.२६.२५ ॥
ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ଟଙ୍କାରର ଶବ୍ଦ ମାତ୍ର ଶୁଣିଲେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ମରନ୍ତି। କ୍ରୁଦ୍ଧ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ସେମାନେ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ, ତଥାପି ସୁଯୋଧନ ଭାବେ ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି।
5.26.26
इन्द्रोऽप्येतन्नोत्सहेत्तात हर्तु-
मैश्वर्यं नो जीवति भीमसेने।
धनञ्जये नकुले चैव सूत ।
तथा वीरे सहदेवेऽसहिष्णौ ॥ ५.२६.२६ ॥
ହେ ତାତ, ଭୀମସେନ ଜୀବିତ ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଆମର ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ହରଣ କରିବାକୁ ସାହସ କରିବେ ନାହିଁ। ଧନଞ୍ଜୟ, ନକୁଳ, ଏବଂ ବୀର ସହଦେବ ଅସହିଷ୍ଣୁ ଥିବାବେଳେ।
5.26.27
सचेदेतां प्रतिपद्येत बुद्धिं ।
वृद्धो राजा सह पुत्रेण सूत।
एवं रणे पाण्डवकोपदग्धा ।
न नश्येयुः सञ्जय धार्तराष्ट्राः ॥ ५.२६.२७ ॥
ବୃଦ୍ଧ ରାଜା ଯଦି ପୁଅ ସହିତ ଏହି ବୁଦ୍ଧି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତେ, ହେ ସଞ୍ଜୟ, ତେବେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ଦଗ୍ଧ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏପରି ନଷ୍ଟ ହୋଇନଥାନ୍ତେ।
5.26.28
जानामि त्वं क्लेशमस्मासु वृत्तं ।
त्वां पूजयन्मञ्जयाहं क्षमेयम्।
वच्चास्माकं कौरवैर्भृतपूर्वं ।
या नो वृत्तिधार्तराष्ट्रे तदाऽऽसीत् ॥ ५.२६.२८ ॥
ସଞ୍ଜୟ, ଆମ ଉପରେ ଆସିଥିବା କଷ୍ଟ ମୁଁ ଜାଣେ। ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ମୁଁ କ୍ଷମା କରିପାରିବି। କୌରବମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଆମ ସହିତ ଯେପରି ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେତେବେଳେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଆମର ଯେଉଁ ଆଚରଣ ଥିଲା, ତାହା ମଧ୍ୟ।
5.26.29
अद्यापि सा तत्र तथैव वर्ततां ।
यान्ति गमिष्यामि यथा न्वमात्थ ।
द्वन्द्राप्रव्ये भवतु ममैव राज्यं ।
सूयोधनो यच्छतु भाग्नाग्र्यः ॥ ५.२६.२९ ॥
ଆଜି ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ସେହିପରି ଚାଲୁ ରହୁ। ତୁମେ ଯେପରି କହିଛ, ମୁଁ ସେପରି ଯିବି। ପାଶାଖେଳରେ ପରାଜିତ ନ ହେବା ରାଜ୍ୟ ମୋର ହିଁ ହେଉ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଯୋଧନ ନିଜ ଅଂଶ ଦେଉ।