Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.28

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

5.28.1

असंशयं सञ्जय सत्यमेत-
द्धर्मो वरः कर्मणां यत्त्वमात्थ ।
ज्ञात्वा तु मां सञ्जय गर्हयेस्त्वं ।
यदि धर्मं यद्यधर्मं चरामि ॥ ५.२८.१ ॥

ସଞ୍ଜୟ, ତୁମେ ଯାହା କହିଛ ତାହା ନିଃସନ୍ଦେହ ସତ୍ୟ; କର୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମ ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। କିନ୍ତୁ ଏହା ଜାଣି ମଧ୍ୟ, ହେ ସଞ୍ଜୟ, ମୁଁ ଧର୍ମ କିମ୍ବା ଅଧର୍ମ ଆଚରଣ କଲେ ତୁମେ ମୋତେ ନିନ୍ଦା କରିପାର।

5.28.2

यत्राधर्मो धर्मरूपाणि धत्ते ।
धर्मः कृत्स्नो दृश्यतोऽधर्मरूपः।
बिभ्रद्धर्मो धर्मरूपं तथा च ।
विद्वांसस्तं संप्रपश्यन्ति बुद्ध्या ॥ ५.२८.२ ॥

ଯେଉଁଠି ଅଧର୍ମ ଧର୍ମର ରୂପ ଧାରଣ କରେ, ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧର୍ମ ଅଧର୍ମର ରୂପରେ ଦୃଶ୍ୟ ହୁଏ, ଆଉ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମର ରୂପ ଧାରଣ କରେ, ସେଠାରେ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ବୁଦ୍ଧିରେ ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖନ୍ତି।

5.28.3

एवं तथैवापदि लिङ्गमेत-
द्धर्माधर्मौ नित्यवृत्ती भजेताम्।
आद्यं लिङ्गं यस्य तस्य प्रमाण-
मापद्धर्मं सञ्जय तं निबोध ॥ ५.२८.३ ॥

ସେହିପରି, ଆପଦରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଲକ୍ଷଣ: ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ ନିଜ ନିଜ ନିତ୍ୟ ଆଚରଣ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଯାହାର ପ୍ରଥମ ଲକ୍ଷଣ, ତାହାର ପ୍ରମାଣ ଆପଦ୍ଧର୍ମ; ହେ ସଞ୍ଜୟ, ତାହା ଜାଣ।

5.28.4

लुप्तायां तु प्रकृतौ येन कर्म ।
निष्पादयेत्तत्परीप्सेद्विहीनः।
प्रकृतिस्थश्चापदि वर्तमान ।
उभौ गर्ह्यौ भवतः सञ्जयैतौ ॥ ५.२८.४ ॥

କିନ୍ତୁ ସ୍ୱାଭାବିକ ପଥ ଲୁପ୍ତ ହେଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା କର୍ମ ସିଦ୍ଧ ହୋଇପାରେ ତାହା ହୀନ ବ୍ୟକ୍ତି ଖୋଜିବା ଉଚିତ; ନିଜ ପ୍ରକୃତିରେ ସ୍ଥିର ରହି ମଧ୍ୟ ଆପଦରେ ଆଚରଣ କରୁଥିବା, ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଏହି ଦୁଇଜଣ ନିନ୍ଦନୀୟ।

5.28.5

अविनाशमिच्छतां ब्राह्मणानां ।
प्रायश्चित्तं विहितं यद्विधात्रा।
संपश्येथाः कर्मसु वर्तमानान् ।
विकर्मस्थान्सञ्जय गर्हयेस्त्वम् ॥ ५.२८.५ ॥

ଅବିନାଶ ଇଚ୍ଛାକାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଧାତା ଯେଉଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ବିହିତ କରିଛନ୍ତି, ତାହା କର୍ମରେ ନିଯୁକ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଭଲ ଭାବେ ଦେଖ। ହେ ସଞ୍ଜୟ, ବିକର୍ମରେ ସ୍ଥିତ ଲୋକଙ୍କୁ ତୁମେ ନିନ୍ଦା କର।

5.28.6

मनीषिणां सत्त्विच्छेदनाय ।
विधियते सत्सु वृत्तिः सदैव।
अब्राह्मणाः सन्ति तु ये न वैद्याः ।
सर्वोत्सङ्गं साधु मन्येत तेभ्यः ॥ ५.२८.६ ॥

ବୁଦ୍ଧିମାନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସତ୍ତ୍ୱର ଉଚ୍ଛେଦ ଏଡ଼ାଇବା ନିମନ୍ତେ ସର୍ବଦା ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜୀବିକା ବିହିତ। ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନୁହଁନ୍ତି ଓ ବିଦ୍ୱାନ ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜର ସର୍ବସ୍ୱ ଭଲ ବୋଲି ମନେ କରିବା ଉଚିତ।

5.28.7

तदध्वानः पितरो ये च पूर्वे ।
पितामहा ये च तेभ्यः परेऽन्ये।
यज्ञैषिणो ये च हि कर्म कुर्यु-
र्नान्यं ततो नास्तिकोऽस्मीति मन्ये ॥ ५.२८.७ ॥

ସେହି ପଥରେ ଚାଲୁଥିବା ପିତୃଗଣ, ପୂର୍ବ ପିତାମହମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅନ୍ୟମାନେ, ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ଇଚ୍ଛାରେ କର୍ମ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ — ସେମାନଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କାହାକୁ ମୁଁ ମାନେ ନାହିଁ; ତେଣୁ ମୁଁ ନାସ୍ତିକ ନୁହେଁ ବୋଲି ମନେ କରେ।

5.28.8

यत्किंचनेदं वित्तमस्यां पृथिव्यां ।
यद्देवानां त्रिदशानां परं यत्।
प्राजापत्यं त्रिदिवं ब्रह्मलोकं ।
नाधर्मतः सञ्जय कामयेयम् ॥ ५.२८.८ ॥

ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଯାହା କିଛି ଧନ ଅଛି, ଏବଂ ଦେବତା ଓ ତ୍ରିଦଶମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ପରମ (ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ), ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଲୋକ, ତ୍ରିଦିବ, ବ୍ରହ୍ମଲୋକ — ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଅଧର୍ମରେ ମୁଁ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବି ନାହିଁ।

5.28.9

धर्मेश्वरः कुशलो नीतिमांश्चा-
प्युपासिता ब्राह्मणानां मनीषी।
नानाविधांश्चैव महाबलांश्च ।
राजन्यभोजाननुशास्ति कृष्णः ॥ ५.२८.९ ॥

ଧର୍ମର ଈଶ୍ୱର, କୁଶଳ ଓ ନୀତିମାନ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପାସିତ, ମନୀଷୀ କୃଷ୍ଣ ନାନାବିଧ ମହାବଳ ରାଜନ୍ୟ ଓ ଭୋଜମାନଙ୍କୁ ଶାସନ କରନ୍ତି।

5.28.10

यदि ह्यहं विसृजत्साम गर्ह्यो ।
नियुध्यमानो यदि जह्यां स्वधर्मम् ।
महायशाः केशवस्तद्ब्रवीतु ।
वासुदेवस्तूभयोरर्थकामः ॥ ५.२८.१० ॥

ଯଦି ମୁଁ ସାମନୀତି ତ୍ୟାଗ କରି ନିନ୍ଦନୀୟ ହେବି, କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧ କରି କରି ସ୍ୱଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରିବି, ତେବେ ମହାଯଶସ୍ୱୀ କେଶବ ତାହା କହନ୍ତୁ; ବାସୁଦେବ ଉଭୟଙ୍କ ହିତ ଇଚ୍ଛୁକ।

5.28.11

शैनेयोऽयं चेदयश्चान्धकाश्च ।
वार्ष्णेयभोजाः कुकुराः सृञ्जयाश्च ।
उपासीना वासुदेवस्य बुद्धिं ।
निगृह्य शत्रून्सुहृदो नन्दयन्ति ॥ ५.२८.११ ॥

ଶୈନେୟ, ଅୟ, ଅନ୍ଧକ, ବାର୍ଷ୍ଣେୟ-ଭୋଜ, କୁକୁର ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିର ଉପାସନା କରି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରି ମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରନ୍ତି।

5.28.12

वृष्ण्यन्धका ह्युग्रसेनादयो वै ।
कृष्णप्रणीताः सर्व एवेन्द्रकल्पाः ।
मनस्विनः सत्यपरायणाश्च ।
महाबला यादवा भोगवन्तः ॥ ५.२८.१२ ॥

ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକ, ଉଗ୍ରସେନ ପ୍ରମୁଖ — କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ, ସମସ୍ତେ ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ; ମନସ୍ୱୀ, ସତ୍ୟପରାୟଣ ଓ ମହାବଳ ଯାଦବମାନେ ସମୃଦ୍ଧ।

5.28.13

काश्यो बभ्रुः श्रियमुत्तमां गतो ।
लब्ध्वा कृष्णं भ्रातरमीशितारम् ।
यस्मै कामान्वर्षति वासुदेवो ।
ग्रीष्मात्यये मेघ इव प्रजाऽभ्यः ॥ ५.२८.१३ ॥

କାଶୀର ବଭ୍ରୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭାଇ ଓ ଈଶ୍ୱର ରୂପେ ପାଇ ଉତ୍ତମ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଛି; ଗ୍ରୀଷ୍ମର ଶେଷରେ ମେଘ ଯେପରି ପ୍ରଜାଙ୍କ ଉପରେ ବର୍ଷା କରେ, ବାସୁଦେବ ସେପରି ତା'ର କାମନା ବର୍ଷାନ୍ତି।

5.28.14

ईदृशोऽयं केशवस्तात विद्वान् ।
विद्धि ह्येनं कर्मणां निश्चयज्ञम्।
प्रियश्च नः साधुतमश्च कृष्णो ।
नातिक्रामे वचनं केशवस्य ॥ ५.२८.१४ ॥

ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ, ଏହି କେଶବ ଏପରି ବିଦ୍ୱାନ। କର୍ମର ନିଶ୍ଚୟ ଜାଣିଥିବା ଭାବେ ଏହାକୁ ଜାଣ। କୃଷ୍ଣ ଆମର ପ୍ରିୟ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସାଧୁ; ମୁଁ କେଶବଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିବି ନାହିଁ।