มหาภารตะ · อัธยายะ 5.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.28.1
असंशयं सञ्जय सत्यमेत-
द्धर्मो वरः कर्मणां यत्त्वमात्थ ।
ज्ञात्वा तु मां सञ्जय गर्हयेस्त्वं ।
यदि धर्मं यद्यधर्मं चरामि ॥ ५.२८.१ ॥
สัญชัย ไม่ต้องสงสัยเลยว่าสิ่งที่ท่านกล่าวนั้นเป็นความจริง ธรรมเป็นการกระทำอันประเสริฐที่สุด แต่เมื่อรู้เช่นนี้แล้ว สัญชัย ท่านอาจตำหนิข้าพเจ้าได้ ไม่ว่าข้าพเจ้าจะปฏิบัติธรรมหรืออธรรมก็ตาม
5.28.2
यत्राधर्मो धर्मरूपाणि धत्ते ।
धर्मः कृत्स्नो दृश्यतोऽधर्मरूपः।
बिभ्रद्धर्मो धर्मरूपं तथा च ।
विद्वांसस्तं संप्रपश्यन्ति बुद्ध्या ॥ ५.२८.२ ॥
ที่ซึ่งอธรรมรับรูปของธรรม และธรรมทั้งหมดปรากฏในรูปของอธรรม ขณะที่ธรรมก็คงรับรูปของธรรมไว้เช่นกัน ผู้มีปัญญาย่อมเห็นสิ่งนั้นได้แจ้งชัดด้วยปัญญา
5.28.3
एवं तथैवापदि लिङ्गमेत-
द्धर्माधर्मौ नित्यवृत्ती भजेताम्।
आद्यं लिङ्गं यस्य तस्य प्रमाण-
मापद्धर्मं सञ्जय तं निबोध ॥ ५.२८.३ ॥
เช่นเดียวกัน ในยามวิบัติ นี่คือเครื่องหมายเช่นนั้น ธรรมและอธรรมต่างก็ดำเนินไปตามความประพฤติที่ตั้งมั่นของตน สำหรับผู้ที่เครื่องหมายแรกปรากฏ ธรรมในยามวิบัติเป็นหลักฐาน สัญชัย จงเข้าใจสิ่งนี้
5.28.4
लुप्तायां तु प्रकृतौ येन कर्म ।
निष्पादयेत्तत्परीप्सेद्विहीनः।
प्रकृतिस्थश्चापदि वर्तमान ।
उभौ गर्ह्यौ भवतः सञ्जयैतौ ॥ ५.२८.४ ॥
แต่เมื่อธรรมชาติปกติสูญหายไป ผู้ที่ขาดปัจจัยควรแสวงหาสิ่งใดก็ตามที่ทำให้หน้าที่สำเร็จลุล่วงได้ และผู้ที่แม้ตั้งมั่นในธรรมชาติของตน แต่กลับประพฤติในยามวิบัติ สัญชัย ทั้งสองอย่างนี้ล้วนน่าตำหนิ
5.28.5
अविनाशमिच्छतां ब्राह्मणानां ।
प्रायश्चित्तं विहितं यद्विधात्रा।
संपश्येथाः कर्मसु वर्तमानान् ।
विकर्मस्थान्सञ्जय गर्हयेस्त्वम् ॥ ५.२८.५ ॥
จงพิจารณาดูให้ดีในหมู่ผู้ที่ประกอบกิจอยู่ถึงการชดใช้ที่ผู้สร้างได้บัญญัติไว้สำหรับพราหมณ์ผู้ปรารถนาความไม่สูญสลาย สัญชัยเอ๋ย จงตำหนิผู้ที่ดำรงอยู่ในการกระทำอันผิด
5.28.6
मनीषिणां सत्त्विच्छेदनाय ।
विधियते सत्सु वृत्तिः सदैव।
अब्राह्मणाः सन्ति तु ये न वैद्याः ।
सर्वोत्सङ्गं साधु मन्येत तेभ्यः ॥ ५.२८.६ ॥
สำหรับผู้มีปัญญา การดำรงชีพในหมู่ผู้ดีได้รับการกำหนดไว้เสมอ เพื่อหลีกเลี่ยงการตัดขาดของความเป็น ส่วนผู้ที่ไม่ใช่พราหมณ์และไม่รู้วิชา ควรพิจารณาทรัพย์สินทั้งหมดของตนว่าเป็นสิ่งที่ควรให้แก่บุคคลเหล่านั้นโดยชอบ
5.28.7
तदध्वानः पितरो ये च पूर्वे ।
पितामहा ये च तेभ्यः परेऽन्ये।
यज्ञैषिणो ये च हि कर्म कुर्यु-
र्नान्यं ततो नास्तिकोऽस्मीति मन्ये ॥ ५.२८.७ ॥
บรรพบุรุษผู้เดินทางตามเส้นทางนั้น บรรพบุรุษในอดีต และปู่ย่าตายาย รวมทั้งผู้อื่นที่มาภายหลังพวกท่านเหล่านั้น และผู้ที่แสวงหาการบูชายัญและประกอบพิธีกรรม ข้าพเจ้าถือว่าไม่มีผู้ใดอื่นนอกเหนือจากเหล่านี้ เพราะเหตุนั้นข้าพเจ้าจึงคิดว่าตนไม่ใช่ผู้ปฏิเสธ
5.28.8
यत्किंचनेदं वित्तमस्यां पृथिव्यां ।
यद्देवानां त्रिदशानां परं यत्।
प्राजापत्यं त्रिदिवं ब्रह्मलोकं ।
नाधर्मतः सञ्जय कामयेयम् ॥ ५.२८.८ ॥
ทรัพย์สมบัติใดก็ตามที่มีอยู่บนแผ่นดินนี้ และความยิ่งใหญ่สูงสุดของเทวดาและเทพทั้งสามสิบ อาณาจักรของพระประชาบดี สวรรค์ชั้นสามที่โลกพรหม สัญชัย ข้าพเจ้าจะไม่ปรารถนาสิ่งเหล่านี้ด้วยอธรรมเป็นอันขาด
5.28.9
धर्मेश्वरः कुशलो नीतिमांश्चा-
प्युपासिता ब्राह्मणानां मनीषी।
नानाविधांश्चैव महाबलांश्च ।
राजन्यभोजाननुशास्ति कृष्णः ॥ ५.२८.९ ॥
พระกฤษณะ ผู้เป็นเจ้าแห่งธรรม ชำนาญและฉลาดในนโยบาย ทั้งยังเป็นผู้มีปัญญาที่พราหมณ์ทั้งหลายเคารพบูชา ทรงปกครองกษัตริย์ผู้มีอำนาจมากหลายประเภท และพวกโภชะ
5.28.10
यदि ह्यहं विसृजत्साम गर्ह्यो ।
नियुध्यमानो यदि जह्यां स्वधर्मम् ।
महायशाः केशवस्तद्ब्रवीतु ।
वासुदेवस्तूभयोरर्थकामः ॥ ५.२८.१० ॥
หากข้าพเจ้าจะละทิ้งการประนีประนอมและกลายเป็นผู้น่าตำหนิ หรือหากระหว่างการต่อสู้ข้าพเจ้าจะละทิ้งหน้าที่ของตน ขอให้เกศวะผู้รุ่งโรจน์เป็นผู้กล่าวเถิด วาสุเทพทรงปรารถนาความเจริญของทั้งสองฝ่าย
5.28.11
शैनेयोऽयं चेदयश्चान्धकाश्च ।
वार्ष्णेयभोजाः कुकुराः सृञ्जयाश्च ।
उपासीना वासुदेवस्य बुद्धिं ।
निगृह्य शत्रून्सुहृदो नन्दयन्ति ॥ ५.२८.११ ॥
หากชัยเนยะนี้ อายะ อันธกะ วารษเณยะ-โภชะ กุกุระ และสฤญชัย ผู้เข้าเฝ้ารับคำปรึกษาของวาสุเทพ ย่อมปราบศัตรูและทำให้มิตรสหายชื่นบาน
5.28.12
वृष्ण्यन्धका ह्युग्रसेनादयो वै ।
कृष्णप्रणीताः सर्व एवेन्द्रकल्पाः ।
मनस्विनः सत्यपरायणाश्च ।
महाबला यादवा भोगवन्तः ॥ ५.२८.१२ ॥
วฤษณิและอันธกะ มีอุครเสนเป็นต้น ทั้งหมดอยู่ภายใต้การนำของพระกฤษณะ ดุจพระอินทร์ ผู้มีจิตใจสูงส่ง ยึดมั่นในความจริง และมีกำลังมหาศาล ยาทวะทั้งหลายจึงมั่งคั่งรุ่งเรือง
5.28.13
काश्यो बभ्रुः श्रियमुत्तमां गतो ।
लब्ध्वा कृष्णं भ्रातरमीशितारम् ।
यस्मै कामान्वर्षति वासुदेवो ।
ग्रीष्मात्यये मेघ इव प्रजाऽभ्यः ॥ ५.२८.१३ ॥
พระภรุ กษัตริย์แห่งกาศี ได้บรรลุสิริอันสูงสุด เพราะได้พระกฤษณะเป็นพี่ชายและเป็นผู้ปกครอง วาสุเทพทรงโปรยปรายความปรารถนาลงแก่พระองค์ ดุจเมฆโปรยฝนแก่ประชาชนในปลายฤดูร้อน
5.28.14
ईदृशोऽयं केशवस्तात विद्वान् ।
विद्धि ह्येनं कर्मणां निश्चयज्ञम्।
प्रियश्च नः साधुतमश्च कृष्णो ।
नातिक्रामे वचनं केशवस्य ॥ ५.२८.१४ ॥
สหายรัก ท่านเกศวะผู้นี้เป็นผู้มีปัญญาเช่นนี้แลนะ จงรู้ว่าท่านเป็นผู้รู้ความแน่นอนของการกระทำ พระกฤษณะเป็นที่รักของเราและเป็นผู้ประเสริฐที่สุด ข้าพเจ้าจะไม่ล่วงละเมิดถ้อยคำของพระเกศวะ