ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.28.1
असंशयं सञ्जय सत्यमेत-
द्धर्मो वरः कर्मणां यत्त्वमात्थ ।
ज्ञात्वा तु मां सञ्जय गर्हयेस्त्वं ।
यदि धर्मं यद्यधर्मं चरामि ॥ ५.२८.१ ॥
ਸੰਜਯ, ਤੂੰ ਜੋ ਕਿਹਾ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਸੱਚ ਹੈ; ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਹੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ, ਹੇ ਸੰਜਯ, ਜੇ ਮੈਂ ਧਰਮ ਜਾਂ ਅਧਰਮ ਕਰਾਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਿੰਦ ਸਕਦਾ ਹੈਂ।
5.28.2
यत्राधर्मो धर्मरूपाणि धत्ते ।
धर्मः कृत्स्नो दृश्यतोऽधर्मरूपः।
बिभ्रद्धर्मो धर्मरूपं तथा च ।
विद्वांसस्तं संप्रपश्यन्ति बुद्ध्या ॥ ५.२८.२ ॥
ਜਿੱਥੇ ਅਧਰਮ ਧਰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਧਾਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਧਰਮ ਅਧਰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਵੀ ਧਰਮ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
5.28.3
एवं तथैवापदि लिङ्गमेत-
द्धर्माधर्मौ नित्यवृत्ती भजेताम्।
आद्यं लिङ्गं यस्य तस्य प्रमाण-
मापद्धर्मं सञ्जय तं निबोध ॥ ५.२८.३ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਲੱਛਣ ਹੈ: ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਆਪਣਾ ਨਿੱਤ ਆਚਰਣ ਧਾਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਲੱਛਣ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਆਪਦ੍ਧਰਮ ਹੀ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ; ਹੇ ਸੰਜਯ, ਉਸਨੂੰ ਸਮਝ।
5.28.4
लुप्तायां तु प्रकृतौ येन कर्म ।
निष्पादयेत्तत्परीप्सेद्विहीनः।
प्रकृतिस्थश्चापदि वर्तमान ।
उभौ गर्ह्यौ भवतः सञ्जयैतौ ॥ ५.२८.४ ॥
ਪਰ ਜਦੋਂ ਸੁਭਾਵਿਕ ਮਾਰਗ ਲੁਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਕਰਮ ਸਿੱਧ ਹੋ ਸਕੇ, ਉਹ ਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਲੱਭੇ; ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਜੋ ਆਪਤ ਵਿੱਚ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੰਜਯ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹਨ।
5.28.5
अविनाशमिच्छतां ब्राह्मणानां ।
प्रायश्चित्तं विहितं यद्विधात्रा।
संपश्येथाः कर्मसु वर्तमानान् ।
विकर्मस्थान्सञ्जय गर्हयेस्त्वम् ॥ ५.२८.५ ॥
ਅਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਵਿਧਾਤਾ ਨੇ ਜੋ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਵਿਧਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖੀਂ। ਹੇ ਸੰਜਯ, ਜੋ ਵਿਕਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤੂੰ ਨਿੰਦਾ ਕਰ।
5.28.6
मनीषिणां सत्त्विच्छेदनाय ।
विधियते सत्सु वृत्तिः सदैव।
अब्राह्मणाः सन्ति तु ये न वैद्याः ।
सर्वोत्सङ्गं साधु मन्येत तेभ्यः ॥ ५.२८.६ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਲਈ ਸੱਤਵ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਾਸਤੇ ਸਦਾ ਸੱਜਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜੀਵਿਕਾ ਵਿਧਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
5.28.7
तदध्वानः पितरो ये च पूर्वे ।
पितामहा ये च तेभ्यः परेऽन्ये।
यज्ञैषिणो ये च हि कर्म कुर्यु-
र्नान्यं ततो नास्तिकोऽस्मीति मन्ये ॥ ५.२८.७ ॥
ਉਸ ਰਾਹ ਤੇ ਤੁਰਨ ਵਾਲੇ ਪਿਤਰ, ਪੁਰਾਣੇ ਦਾਦੇ-ਪੜਦਾਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਹੋਰ, ਅਤੇ ਯੱਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ — ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਨਾਸਤਿਕ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ।
5.28.8
यत्किंचनेदं वित्तमस्यां पृथिव्यां ।
यद्देवानां त्रिदशानां परं यत्।
प्राजापत्यं त्रिदिवं ब्रह्मलोकं ।
नाधर्मतः सञ्जय कामयेयम् ॥ ५.२८.८ ॥
ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਧਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਂ ਦਾ ਜੋ ਪਰਮ (ਐਸ਼ਵਰਜ), ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਲੋਕ, ਤ੍ਰਿਦਿਵ, ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ — ਹੇ ਸੰਜਯ, ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਾਹਾਂਗਾ।
5.28.9
धर्मेश्वरः कुशलो नीतिमांश्चा-
प्युपासिता ब्राह्मणानां मनीषी।
नानाविधांश्चैव महाबलांश्च ।
राजन्यभोजाननुशास्ति कृष्णः ॥ ५.२८.९ ॥
ਧਰਮ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਕੁਸ਼ਲ ਅਤੇ ਨੀਤੀਵਾਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਉਪਾਸਕ ਵਿਦਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਜਨਿਆਂ ਅਤੇ ਭੋਜਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
5.28.10
यदि ह्यहं विसृजत्साम गर्ह्यो ।
नियुध्यमानो यदि जह्यां स्वधर्मम् ।
महायशाः केशवस्तद्ब्रवीतु ।
वासुदेवस्तूभयोरर्थकामः ॥ ५.२८.१० ॥
ਜੇ ਮੈਂ ਸਾਮ-ਨੀਤੀ ਛੱਡ ਕੇ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੋਵਾਂ, ਜਾਂ ਯੁੱਧ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣਾ ਸਵਧਰਮ ਛੱਡਾਂ, ਤਾਂ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਕੇਸ਼ਵ ਉਹ ਦੱਸਣ; ਵਾਸੁਦੇਵ ਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
5.28.11
शैनेयोऽयं चेदयश्चान्धकाश्च ।
वार्ष्णेयभोजाः कुकुराः सृञ्जयाश्च ।
उपासीना वासुदेवस्य बुद्धिं ।
निगृह्य शत्रून्सुहृदो नन्दयन्ति ॥ ५.२८.११ ॥
ਸ਼ੈਨੇਯ, ਅਯ, ਅੰਧਕ, ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ-ਭੋਜ, ਕੁਕੁਰ ਅਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯ — ਇਹ ਸਭ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰਕੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
5.28.12
वृष्ण्यन्धका ह्युग्रसेनादयो वै ।
कृष्णप्रणीताः सर्व एवेन्द्रकल्पाः ।
मनस्विनः सत्यपरायणाश्च ।
महाबला यादवा भोगवन्तः ॥ ५.२८.१२ ॥
ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਅੰਧਕ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਆਦਿ — ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਅਗਵਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਸਾਰੇ ਇੰਦਰ ਸਮਾਨ; ਮਨਸਵੀ, ਸੱਚ-ਪਰਾਇਣ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਯਾਦਵ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹਨ।
5.28.13
काश्यो बभ्रुः श्रियमुत्तमां गतो ।
लब्ध्वा कृष्णं भ्रातरमीशितारम् ।
यस्मै कामान्वर्षति वासुदेवो ।
ग्रीष्मात्यये मेघ इव प्रजाऽभ्यः ॥ ५.२८.१३ ॥
ਕਾਸ਼ੀ ਦਾ ਬਭਰੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਭਰਾ ਅਤੇ ਸੁਆਮੀ ਵਜੋਂ ਪਾ ਕੇ ਉੱਤਮ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਗਰਮੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੇਘ ਜਿਵੇਂ ਪਰਜਾ ਉੱਤੇ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।
5.28.14
ईदृशोऽयं केशवस्तात विद्वान् ।
विद्धि ह्येनं कर्मणां निश्चयज्ञम्।
प्रियश्च नः साधुतमश्च कृष्णो ।
नातिक्रामे वचनं केशवस्य ॥ ५.२८.१४ ॥
ਤਾਤ, ਇਹ ਕੇਸ਼ਵ ਐਸਾ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸਮਝੋ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਡਾ ਪਿਆਰਾ ਅਤੇ ਅਤਿ ਸਾਧੂ ਹੈ; ਮੈਂ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੰਘਾਂਗਾ।