మహాభారతం · అధ్యాయం 5.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.3.1
यादृशः पुरुषस्यात्मा तादृशं संप्रभाषते ।
यथारूपोऽन्तरात्मा ते तथारूपं प्रभाषते ॥ ५.३.१ ॥
పురుషుని ఆత్మ ఎటువంటిదో అటువంటిదే అతడు పలుకుతాడు. నీ అంతరాత్మ ఎటువంటిదో అటువంటిదే నీవు పలుకుతున్నావు.
5.3.2
सन्ति वै पुरुषाः शूराः सन्ति कापुरुषास्तथा ।
उभावेतौ दृढौ पक्षौ दृश्येते पुरुषान्प्रति ॥ ५.३.२ ॥
పురుషులలో శూరులూ ఉంటారు, కాపురుషులూ ఉంటారు. ఈ రెండు పక్షాలు మనుషులలో దృఢంగా కనిపిస్తాయి.
5.3.3
एकस्मिन्नेव जायेते कुले क्लीबमहाबलौ ।
फलाफलवती शाखे यथैकस्मिन्वनस्पतौ ॥ ५.३.३ ॥
ఒకే కులంలోనే బలహీనుడు, మహాబలుడు కూడా జన్మిస్తారు; ఒకే వృక్షంలో ఫలాలతో నిండిన కొమ్మలు ఉన్నట్లు.
5.3.4
नाभ्यसूयामि ते वाक्यं ब्रुवतो लाङ्गलध्वज ।
ये तु शृण्वन्ति ते वाक्यं तानसूयामि माधव ॥ ५.३.४ ॥
హలధ్వజా, నీవు పలికే మాటలపై నేను అసూయపడను; కాని మాధవా, నీ మాటలు వినేవారిపై నేను అసూయపడతాను.
5.3.5
कथं हि धर्मराजस्य दोषमल्पमपि ब्रुवन् ।
लभते परिषन्मध्ये व्याहर्तुमकुतोभयः ॥ ५.३.५ ॥
ధర్మరాజులో చిన్న దోషాన్ని కూడా చెప్పేవాడు సభ మధ్యలో ఎలా భయం లేకుండా మాట్లాడగలడు?
5.3.6
समाहूय महात्मानं जितवन्तोऽक्षकोविदाः ।
अनक्षज्ञं यथाऽश्रद्धं तेषु धर्मजयः कुतः। ॥ ५.३.६ ॥
పాచికలాటలో నేర్పరులు, పాచికలు తెలియని మహాత్ముణ్ణి పిలిపించి గెలిచారు; శ్రద్ధ లేనివారిలో ధర్మవిజయం ఎక్కడి నుండి వస్తుంది?
5.3.7
यदि कुन्तीसुतं गेहे क्रीडन्तं भ्रातृभिः सह ।
अभिगम्य जयेयुस्ते तत्तेषां धर्मतो भवेत् ॥ ५.३.७ ॥
కుంతీ కుమారుడు ఇంట్లో సోదరులతో ఆడుతున్నప్పుడు వారు అతన్ని సమీపించి గెలిచి ఉంటే, అది వారికి ధర్మబద్ధమై ఉండేది.
5.3.8
समाहूय तु राजानं क्षत्रधर्मरतं सदा ।
निकृत्या जितवन्तस्ते किं नु तेषां परं शुभम् ॥ ५.३.८ ॥
ఎల్లప్పుడూ క్షాత్రధర్మంలో నిమగ్నుడైన రాజును పిలిచి, మోసంతో వారు అతన్ని గెలిచారు; వారికి దీనికంటే గొప్ప శుభం ఏముంటుంది?
5.3.9
कथं प्रणिपतेच्चायमिह कृत्वा पणं परम् ।
वनवासाद्विमुक्तरतु प्राप्तः पैतामहं पदम् ॥ ५.३.९ ॥
ఇక్కడ ఈ గొప్ప పణాన్ని ఒడ్డి ఇతడు ఎలా నమస్కరించగలడు? వనవాసం నుండి విముక్తుడై ఇతడు పితామహుని పదవిని పొందాడు.
5.3.10
यद्ययं परवित्तानि कामयेत युधिष्ठिरः ।
एवमप्ययमत्यन्तं परान्नार्हति याचितुम् ॥ ५.३.१० ॥
ఈ యుధిష్ఠిరుడు ఇతరుల ధనాన్ని కోరినా, ఇతరుల అన్నాన్ని యాచించడానికి అతడు ఎంతమాత్రమూ అర్హుడు కాడు.
5.3.11
कथं च धर्मयुक्तास्ते न च राज्यं जिहीर्षवः ।
निवृत्तवनवासांस्तान्य आहुर्विदिता इति ॥ ५.३.११ ॥
వారు ధర్మయుక్తులు, రాజ్యాన్ని అపహరించాలని కోరనివారు. వనవాసం నుండి తిరిగి వచ్చిన వారిని ప్రసిద్ధులని ఎలా అంటారు?
5.3.12
अनुनीता हि भीष्मेण द्रोणेन विदुरेण च ।
न व्यवस्यन्ति पाण्डूनां प्रदातुं पैतृकं वसु ॥ ५.३.१२ ॥
భీష్ముడు, ద్రోణుడు, విదురుడు మాటిమాటికీ వేడుకున్నా, పాండవులకు పితృ సంపదను ఇవ్వడానికి వారు నిశ్చయించుకోవడం లేదు.
5.3.13
अहं तु ताञ्छितैर्बाणैरनुनीय रणे बलात् ।
पादयोः पातयिष्यामि कौन्तेयस्य महात्मनः ॥ ५.३.१३ ॥
నేను వాడి బాణాలతో వారిని రణంలో బలవంతంగా అణచి, మహాత్ముడైన కౌంతేయుని పాదాలపై పడేలా చేస్తాను.
5.3.14
अथ ते न व्यवस्यन्ति प्रणिपाताय धीमतः ।
गमिष्यन्ति सहामात्या यमस्य सदनं प्रति ॥ ५.३.१४ ॥
వారు ఆ జ్ఞానికి పాదాభివందనం చేయాలని నిశ్చయించకపోతే, మంత్రులతో కలిసి యముని నివాసానికి వెళ్తారు.
5.3.15
न हि ते युयुधानस्य संरब्धस्य युयुत्सतः ।
वेगं समर्थाः संसोद्धुं वज्रस्येव महीधराः ॥ ५.३.१५ ॥
కోపోద్రిక్తుడూ యుద్ధాభిలాషీ అయిన యుయుధానుని వేగాన్ని వారు తట్టుకోలేరు; పర్వతాలు వజ్రపాతాన్ని తట్టుకోలేనట్లుగా.
5.3.16
को हि गाण्डीवधन्वानं कश्च चक्रायुधं युधि ।
मां चापि विषहेत्क्रुद्धं कश्च भीमं दुरासदम् ॥ ५.३.१६ ॥
యుద్ధంలో గాండీవ ధనుర్ధారిని ఎవరు తట్టుకోగలరు? చక్రాయుధుని ఎవరు? కోపించిన నన్ను కూడా ఎవరు తట్టుకోగలరు? దుర్ధర్షుడైన భీముని ఎవరు?
5.3.17
यमौ च दृढधन्वानौ यमकल्पौ महाद्युती ।
विराटद्रुपदौ वीरौ यमकालोपमद्युती ॥ ५.३.१७ ॥
దృఢ ధనుర్ధారులైన, యముని సమానులైన, మహాతేజస్సు గల కవలలు; వీరులు విరాటుడు మరియు ద్రుపదుడు; యముడు, కాలము వంటి తేజస్సు గలవారు.
5.3.18
को जिजीविषुरासादेद्धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् ।
पञ्चैतान्पाण्डवेयांस्तु द्रौपद्याः कीर्तिवर्धनान् ॥ ५.३.१८ ॥
జీవించాలని కోరే ఎవరు పృషతుని కుమారుడైన ధృష్టద్యుమ్నుని సమీపిస్తారు? ద్రౌపదీ కీర్తిని పెంచే ఈ ఐదుగురు పాండవ పుత్రులను ఎవరు సమీపిస్తారు?
5.3.19
समप्रमाणान्पाण्डूनां समवीर्यान्मदोत्कटान् ।
सौभद्रं च महेष्वासममरैरपि दुःसहम् ॥ ५.३.१९ ॥
పాండవులు సమాన శరీర బలం కలవారు, సమాన పరాక్రమం కలవారు, గర్వోన్మత్తులు. సుభద్ర కుమారుడు, మహాధనుర్ధారి అభిమన్యుడు దేవతలకు కూడా ఎదుర్కోలేనివాడు.
5.3.20
गदप्रद्युम्नसाम्बांश्च कालसूर्यानलोपमान् ।
ते वयं धृतराष्ट्रस्य पुत्रं शकुनिना सह ॥ ५.३.२० ॥
కాల, సూర్య, అగ్నులతో సమానులైన గద, ప్రద్యుమ్న, సాంబులు; మేము ధృతరాష్ట్ర పుత్రుని శకునితో కలిపి (అణచివేస్తాము).
5.3.21
कर्णं चैव निहत्याजावभिषेक्ष्याम पाण्डवम् ।
नाधर्मो विद्यते कश्चिच्छत्रून्हत्वाऽऽततायिनः ॥ ५.३.२१ ॥
యుద్ధంలో కర్ణుని చంపి పాండవుని (యుధిష్ఠిరుని) పట్టాభిషేకం చేస్తాం. ఆతతాయులైన శత్రువులను చంపడంలో ఏ అధర్మమూ లేదు.
5.3.22
अधर्म्यमयशस्यं च शात्रवाणां प्रयाचनम् ।
हृद्भतस्तस्य यः कामस्तं कुरुध्वमतन्द्रिताः ॥ ५.३.२२ ॥
శత్రువులను యాచించడం అధర్మం, అపకీర్తి కలిగించేది. వారి హృదయంలో ఉన్న కోరికను బద్దకం లేకుండా నెరవేర్చండి.
5.3.23
धार्तराष्ट्रो ह्ययुद्धेन न राज्यं दातुमिच्छति ।
अद्य पाण्डुसुतो राज्यं लभतां वा युधिष्ठिरः।
निहता वा रणे सर्वे स्वप्स्यन्ति वसुधातले ॥ ५.३.२३ ॥
ధృతరాష్ట్ర పుత్రుడు యుద్ధం లేకుండా రాజ్యాన్ని ఇవ్వడానికి ఇష్టపడడు. ఈరోజే పాండుపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు రాజ్యం పొందుగాక; లేదా యుద్ధంలో అందరూ చంపబడి భూమిపై నిద్రిస్తారు.