ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.30.1
आमन्त्रये त्वां नरदेवदेव ।
गच्छाम्यहं पाण्डव स्वस्ति तेऽस्तु।
कच्चिन्न वाचा वृजिनं हि किंचि-
दुच्चारितं मे मनसोऽभिषङ्गात् ॥ ५.३०.१ ॥
ਹੇ ਨਰਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਮੈਂ ਆਪਜੀ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਮੈਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਆਪਦਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ। ਮਨ ਦੇ ਆਵੇਗ ਕਾਰਨ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਜੇ ਕੋਈ ਗਲਤ ਬੋਲ ਨਿਕਲਿਆ ਹੋਵੇ…
5.30.2
जनार्दनं भीमसेनार्जुनौ च ।
माद्रीसुतौ सात्यकिं चेकितानम् ।
आमन्त्र्य गच्छामि शिवं सुखं वः ।
सौम्येन मां पश्यत चक्षुषा नृपाः ॥ ५.३०.२ ॥
ਜਨਾਰਦਨ, ਭੀਮਸੇਨ, ਅਰਜੁਨ, ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਤਯਕੀ ਅਤੇ ਚੇਕਿਤਾਨ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡਾ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਤੇ ਸੁੱਖ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਰਾਜਿਓ, ਸੌਮ੍ਯ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖੋ।
5.30.3
अनुज्ञातः सञ्जय स्वस्ति गच्छ ।
न नः स्मरस्यप्रियं जातु विद्वन्।
विद्मश्च त्वां ते च वयं च सर्वे ।
शुद्धात्मानं मध्यगतं सभास्थम् ॥ ५.३०.३ ॥
ਸੰਜਯ, ਤੈਨੂੰ ਵਿਦਾਇਗੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਜਾ। ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕਦੇ ਵੀ ਅਪ੍ਰਿਯ ਗੱਲ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ; ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਸ਼ੁੱਧਾਤਮਾ, ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ।
5.30.4
आप्तो दूतः सञ्जय सुप्रियोऽसि ।
कल्याणवाक् शीलवांस्तृप्तिमांश्च।
न मुह्येस्त्वं सञ्जय जातु मत्या ।
न च क्रुद्ध्येरुच्यमानोऽपि तत्त्वम् ॥ ५.३०.४ ॥
ਸੰਜਯ, ਤੂੰ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਦੂਤ ਹੈਂ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੀਲਵਾਨ ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੈਂ। ਹੇ ਸੰਜਯ, ਤੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪਵੀਂ; ਸੱਚ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰੀਂ।
5.30.5
न मर्मगां जातु वक्ताऽसि रूक्षां ।
नोपश्रुतिं कटुकां नोति शुष्काम्।
धर्मारामामर्थवतीमहिंस्रा-
मेतां वाचं तव जानीम सूत ॥ ५.३०.५ ॥
ਤੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਮਰਮ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀ, ਕਠੋਰ, ਨਿੰਦਾ ਭਰੀ, ਕੌੜੀ ਜਾਂ ਰੁੱਖੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ। ਹੇ ਸੂਤ, ਤੇਰੀ ਇਹ ਬਾਣੀ ਧਰਮ ਦਾ ਬਾਗ਼, ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਕ ਹੈ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
5.30.6
त्वमेव नः प्रियतमोऽसि दूत ।
इहागच्छेद्विदुरो वा द्वितीयः।
अभीक्ष्णदृष्टोऽसि पुरातनस्त्वं ।
धनञ्जयस्यात्मसमः सखाऽसि ॥ ५.३०.६ ॥
ਹੇ ਦੂਤ, ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਹੋਰ, ਵਿਦੁਰ ਜਾਂ ਕੋਈ ਦੂਜਾ, ਆਵੇ। ਤੂੰ ਅਕਸਰ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਪੁਰਾਤਨ ਹੈਂ; ਧਨੰਜਯ ਦਾ ਆਤਮਾ ਵਰਗਾ ਮਿੱਤਰ ਤੂੰ ਹੈਂ।
5.30.7
इतो गत्वा सञ्जय क्षिप्रमेव ।
उपातिष्ठेथा ब्राह्मणान्ये तदर्हाः।
विशुद्धवीर्याश्चरणोपपन्नाः ।
कुले जाताः सर्वधर्मापपन्नाः ॥ ५.३०.७ ॥
ਹੇ ਸੰਜਯ, ਇੱਥੋਂ ਜਾ ਕੇ ਝੱਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ — ਸ਼ੁੱਧ ਪਰਾਕਰਮੀ, ਸਦਾਚਾਰੀ, ਉੱਤਮ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਅਤੇ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ।
5.30.8
स्वाध्यायिनो ब्राह्मणा भिक्षवश्च ।
तपस्विनो ये च नित्या वनेषु ।
अभिवाद्य तान्मद्वचनेन वृद्धां-
स्तथैव तान्कुशलं तात पृच्छेः ॥ ५.३०.८ ॥
ਜੋ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਭਿਖਸ਼ੂ ਅਤੇ ਜੋ ਤਪਸਵੀ ਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਤਾਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦਾ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਪੁੱਛੀਂ।
5.30.9
पुरोहितं धृतराष्ट्रस्य राज्ञ-
स्तथाचार्यानृत्विजो ये च तस्य।
तांश्चैवत्वं सहितान्वै यथावत् ।
सङ्गच्छेथाः कुशलेनैव सूत ॥ ५.३०.९ ॥
ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਦੇ ਆਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਤਵਿਜਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਯਥਾਵਤ ਮਿਲੀਂ। ਹੇ ਸੂਤ, ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲੀਂ।
5.30.10
अश्रोत्रिया ये च वसन्ति वृद्धा ।
मनस्विनः शीलबलोपपन्नाः ।
आशंसन्तोऽस्माकमनुस्मरन्तो ।
यथाशक्ति धर्ममात्रां चरन्तः ॥ ५.३०.१० ॥
ਜੋ ਵੇਦ-ਅਗਿਆਨੀ ਬਜ਼ੁਰਗ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨਸਵੀ ਅਤੇ ਸ਼ੀਲ ਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ; ਸਾਡੀ ਆਸ ਰੱਖਦੇ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਮ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਆਚਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।
5.30.11
तेषां सर्वषां कुशलं स्म पृच्छेः ॥ ५.३०.११ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਜ਼ਰੂਰ ਪੁੱਛਣੀ।
5.30.12
आचार्य इष्टो नयगो विधेयो ।
वेदानभीप्सन्ब्रह्मचर्यं चचार।
योऽस्त्रं चतुष्पात्पुनरेव चक्रे ।
द्रोणः प्रसन्नोऽभिवाद्यस्त्वयासौ ॥ ५.३०.१२ ॥
ਪਿਆਰੇ, ਨੀਤੀਵਾਨ ਅਤੇ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣ ਯੋਗ ਆਚਾਰੀਆ; ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ; ਚਤੁਸ਼ਪਾਦ ਅਸਤਰ-ਵਿੱਦਿਆ ਮੁੜ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਤੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੀਂ।
5.30.13
अधीतविद्यश्चरणोपपन्नो ।
योऽस्त्रं चतुष्पात्पुनरेव चक्रे।
गन्धर्वपुत्रप्रतिमं तरस्विनं ।
तमश्वत्थामानं कुशलं स्म पृच्छेः ॥ ५.३०.१३ ॥
ਵਿੱਦਿਆ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਆਚਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਚਤੁਸ਼ਪਾਦ ਅਸਤਰ-ਵਿੱਦਿਆ ਮੁੜ ਸਾਧਣ ਵਾਲੇ, ਗੰਧਰਵ-ਪੁੱਤਰ ਵਰਗੇ ਤੇਜਸਵੀ ਉਸ ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਜ਼ਰੂਰ ਪੁੱਛੀਂ।
5.30.14
शारद्वतस्यावसथं स्म गत्वा ।
महारथस्यात्मविदां वरस्य।
त्वं मामभीक्ष्णं परिकीर्तयन्वै ।
कृपस्य पादौ सञ्जय पाणिना स्पृशेः ॥ ५.३०.१४ ॥
ਹੇ ਸੰਜਯ, ਸ਼ਰਦ੍ਵਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਪ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਜਾ ਕੇ, ਮਹਾਰਥੀ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਪ ਦੇ ਪੈਰ ਛੂਹੀਂ।
5.30.15
यस्मिन्शौर्यमानृशंस्यं तपश्च ।
प्रज्ञा शीलं श्रुतरूपे धृतिश्च।
पादौ गृहीत्वा कुरुसत्तमस्य ।
भीष्मस्य मां तत्र निवेदयेथाः ॥ ५.३०.१५ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੌਰਯ, ਅਨ੍ਰਿਸ਼ੰਸਤਾ, ਤਪ, ਪ੍ਰਗਿਆ, ਸ਼ੀਲ, ਸ਼ਰੁਤ, ਰੂਪ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਰੂਸ਼ਰੇਸ਼ਠ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜ ਕੇ ਉੱਥੇ ਮੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਦੱਸਣਾ।
5.30.16
प्रज्ञाचक्षुर्यः प्रणेता कुरूणां ।
बहुश्रुतो वृद्धसेवी मनीषी।
तस्मै राज्ञे स्थविरायाभिवाद्य ।
आचक्षीथाः सञ्जय मामरोगम् ॥ ५.३०.१६ ॥
ਪ੍ਰਗਿਆਚਕਸ਼ੂ, ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਆਗੂ, ਬਹੁਸ਼ਰੁਤ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮਨੀਸ਼ੀ ਉਸ ਬੁੱਢੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਸੰਜਯ, ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਮੈਂ ਨਿਰੋਗ ਹਾਂ।
5.30.17
ज्येष्ठः पुत्रो धृतराष्ट्रस्य मन्दो ।
मूर्खः शठः सञ्जय पापशीलः।
यस्यापवादः पृथिवीं याति सर्वां ।
सुयोधनं कुशलं तात पृच्छेः ॥ ५.३०.१७ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਦ, ਮੂਰਖ, ਸ਼ਠ ਅਤੇ ਪਾਪੀ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਸਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਫੈਲ ਗਈ ਹੈ। ਹੇ ਸੰਜਯ, ਉਸ ਸੁਯੋਧਨ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਪੁੱਛੀਂ।
5.30.18
भ्राता कनीयानपि तस्य मन्द-
स्तथाशीलः सञ्जय सोपि शश्वत्।
महेष्वासः शूरतमः कुरूणां ।
दुःशासनः कुशलं तात वाच्यः ॥ ५.३०.१८ ॥
ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਵੀ ਮੰਦ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੰਜਯ, ਉਹ ਵੀ ਸਦਾ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੂਰਮਾ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਹੈ; ਹੇ ਤਾਤ, ਉਸਨੂੰ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਆਖਣੀ।
5.30.19
यस्य कामो वर्तते नित्यमेव ।
नान्यः शमाद्भारतानामिति स्म।
स बाह्लिकानामृषभो मनीषी ।
पुनर्यथा माऽभिवदेत्प्रसन्नः ॥ ५.३०.१९ ॥
ਜਿਸਦੀ ਇੱਛਾ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਬਾਹਲੀਕਾਂ ਦਾ ਬਲਦ, ਮਨੀਸ਼ੀ — ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੇ।
5.30.20
भूरिश्रवास्तात निपातयोधी ।
महेष्वासो रथिनामुत्तमोऽग्र्यः ।
गत्वा स्म तं मद्वचनेन ब्रूयाः ।
शल्यं तथा मद्वचनात्प्रतीतः ॥ ५.३०.२० ॥
ਭੂਰਿਸ਼ਰਵਾ, ਹੇ ਤਾਤ, ਨੇੜਿਓਂ ਲੜਨ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਕਹੀਂ; ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੂੰ ਵੀ ਕਹੀਂ।
5.30.21
स्तेषां सर्वेषां कुशलं तात पृच्छेः ॥ ५.३०.२१ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਉਹਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਪੁੱਛੀਂ।
5.30.22
गुणैरनेकैः प्रवरैश्च युक्तो ।
विज्ञानवान्नैव च निष्ठुरो यः।
स्नेहादमर्षं सहते सदैव ।
स सोमदत्तः पूजनीयो मतो मे ॥ ५.३०.२२ ॥
ਅਨੇਕ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਵਿਵੇਕੀ, ਕਠੋਰ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਸਨੇਹ ਕਾਰਨ ਸਦਾ ਗੁੱਸਾ ਸਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਸੋਮਦੱਤ ਮੇਰੇ ਮਤ ਵਿੱਚ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ।
5.30.23
अर्हत्तमः कुरुषु सौमदत्तिः ।
स नो भ्राता संजय मत्सखा च।
महेष्वासो रथिनामुत्तमोऽर्हः ।
सहामात्यः कुशलं तस्य पृच्छेः ॥ ५.३०.२३ ॥
ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਜਣਯੋਗ ਸੋਮਦੱਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਸਾਡਾ ਭਰਾ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ। ਹੇ ਸੰਜਯ, ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਯੋਗ, ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਪੁੱਛੀਂ।
5.30.24
ये चैवान्ये कुरुमुख्या युवानः ।
पुत्राः पौत्रा भ्रातरश्चैव ये नः।
यंयमेषां मन्यसे येन योग्यं ।
तत्तत्प्रोच्यानामयं सूत वाच्याः ॥ ५.३०.२४ ॥
ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੌਜਵਾਨ, ਸਾਡੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੋਤਰੇ ਅਤੇ ਭਰਾ ਜੋ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਯੋਗ ਸਮਝੇਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਗੱਲ ਕਹੀਂ; ਹੇ ਸੂਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਦਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵੀ ਦੱਸੀਂ।
5.30.25
ये राजानः पाण्डवायोधनाय ।
समानीता धार्तराष्ट्रेण केचित्।
वशातयः साल्वकाः केकयाश्च ।
तथाम्बष्ठा ये त्रिगर्ताश्च मुख्याः ॥ ५.३०.२५ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਲਈ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਰਾਜੇ — ਕੁਝ ਵਸ਼ਾਤੀ, ਸਾਲਵ, ਕੇਕਯ, ਅਤੇ ਅੰਬਸ਼ਠ ਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤ੍ਰਿਗਰਤ।
5.30.26
प्राच्योदीच्या दाक्षिण्यात्याश्च शूरा-
स्तथा प्रतीच्याः पार्वतीयाश्च सर्वे।
अनृशंसाः शीलवृत्तोपुन्ना-
स्तेषां सर्वेषां कुशलं सूत पृच्छेः ॥ ५.३०.२६ ॥
ਪੂਰਬ, ਉੱਤਰ, ਦੱਖਣ ਦੇ ਸੂਰਬੀਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਦੇ ਤੇ ਪਰਬਤਵਾਸੀ ਸਾਰੇ — ਦਿਆਲੂ ਤੇ ਚੰਗੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਕੁਸ਼ਲ-ਖੇਮ, ਹੇ ਸੂਤ, ਪੁੱਛੀਂ।
5.30.27
हस्त्यारोहा रथिनः सादिनश्च ।
पदातयश्चार्यसङ्घा महान्तः।
आख्याय मां कुशलिनं स्म नित्य-
मनामयं परिपृच्छेः समग्रान् ॥ ५.३०.२७ ॥
ਹਾਥੀ-ਸਵਾਰ, ਰਥੀ, ਘੋੜਸਵਾਰ, ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਆਰਿਆ-ਸਮੂਹ — ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੁਸ਼ਲ-ਖੇਮ ਦੱਸ ਕੇ, ਉਹ ਸਦਾ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹਨ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਹਾਲ ਪੁੱਛੀਂ।
5.30.28
तथा राज्ञो ह्यर्थयुक्तानमात्यान् ।
दौवारिकान्ये च सेनां नयन्ति।
आयव्ययं ये गमयन्ति नित्य-
मर्थांश्च ये महतश्चिन्तयन्ति ॥ ५.३०.२८ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਅਮਾਤਯ, ਦਰਬਾਨ, ਜੋ ਸੈਨਾ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਮਦਨ-ਖ਼ਰਚ ਦਾ ਨਿੱਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਹਾਲ ਪੁੱਛੀਂ।
5.30.29
वृन्दारकं कुरुमध्येष्वमूढं ।
महाप्रज्ञं सर्वधर्मोपपन्नम् ।
न तस्य युद्धं रोचते वै कदाचि-
द्वैश्यापुत्रं कुशलं तात पृच्छेः ॥ ५.३०.२९ ॥
ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਪਸ਼ਟ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਪ੍ਰਗਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਨ, ਉਸ ਵੈਸ਼ਯਾਪੁੱਤਰ (ਵਿਦੁਰ) ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਕਦੇ ਵੀ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਹੇ ਤਾਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਪੁੱਛੀਂ।
5.30.30
निकर्तने देवने योऽद्वितीय-
श्छन्नोपधः साधुदेवी मताक्षः।
यो दुर्जयो देवरथेन सङ्ख्ये ।
स चित्रसेनः कुशलं तात वाच्यः ॥ ५.३०.३० ॥
ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਅਦਵਿਤੀਯ, ਲੁਕੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦਿਵਯ ਰੱਥ ਨਾਲ ਅਜੇਯ ਉਸ ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ ਨੂੰ, ਹੇ ਤਾਤ, ਉਸ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਦੱਸਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
5.30.31
गान्धारराजः शकुनिः पार्वतीयो ।
निकर्तने योऽद्वितीयोऽक्षदेवी।
मानं कुर्वन्धार्तराष्ट्रस्य सूत ।
मिथ्याबुद्धेः कुशलं तात पृच्छेः ॥ ५.३०.३१ ॥
ਗੰਧਾਰ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸ਼ਕੁਨੀ, ਪਰਬਤ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ, ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਅਦਵਿਤੀਯ, ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਮਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਹੇ ਸੂਤ, ਉਸ ਮਿਥਿਆਬੁੱਧੀ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ, ਹੇ ਤਾਤ, ਪੁੱਛੀਂ।
5.30.32
यः पाण्डवानेकरथेन वीरः ।
समुत्सहत्यप्रधृप्यान्विजेतुम् ।
यो मुह्यतां मोहयिताऽद्वितीयो ।
वैकर्तनः कुशलं तस्य पृच्छेः ॥ ५.३०.३२ ॥
ਇਕੱਲੇ ਰੱਥ ਨਾਲ ਅਜੇਯ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀਰ, ਮੋਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲਾ, ਅਦਵਿਤੀਯ ਵੈਕਰਤਨ (ਕਰਨ) ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਪੁੱਛੀਂ।
5.30.33
स एव भक्तः स गुरुः स भर्ता ।
स वै पिता स च माता सुहृच्च।
अगाधबुद्धिर्विदुरो दीर्घदर्शी ।
स नो मन्त्री कुशलं तं स्म पृच्छेः ॥ ५.३०.३३ ॥
ਉਹੀ ਸਾਡਾ ਭਗਤ, ਉਹੀ ਗੁਰੂ, ਉਹੀ ਪਾਲਕ, ਉਹੀ ਪਿਤਾ, ਉਹੀ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ ਹੈ। ਅਥਾਹ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਵਿਦੁਰ ਸਾਡਾ ਮੰਤਰੀ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਜ਼ਰੂਰ ਪੁੱਛੀਂ।
5.30.34
वृद्धाः स्त्रियो याश्च गुणोपपन्ना ।
ज्ञायन्ते नः सञ्जय मातरस्ताः।
ताभिः सर्वाभिः सहिताभिः समेत्य ।
स्त्रीभिः सवृद्धाभिरभिवादं वदेथाः ॥ ५.३०.३४ ॥
ਹੇ ਸੰਜਯ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਗੁਣਵਾਨ ਬਜ਼ੁਰਗ ਇਸਤਰੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਇਸਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਹਿਣਾ।
5.30.35
कच्चित्पुत्रा जीवपुत्राः सुसम्य-
ग्वर्तन्ते वो वृत्तिमनृशंसरूपाः ।
इति स्मोत्का सञ्जय ब्रूहि पश्चा-
दजातशत्रुः कुशली सपुत्रः ॥ ५.३०.३५ ॥
ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਉਂਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਦਿਆਲੂ ਸੁਭਾਅ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਾਓ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ? ਹੇ ਸੰਜਯ, ਇਹ ਪੁੱਛ ਕੇ ਫਿਰ ਦੱਸਣਾ ਕਿ ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਕੁਸ਼ਲ ਹੈ।
5.30.36
राज्ञो भार्याः सञ्जय वेत्थ तत्र ।
तासां सर्वासां कुशलं तात पृच्छेः ।
सुसंगुप्ताः सुरभयोऽनवद्याः ।
कच्चिद्गृहानावसथाप्रमत्ताः ॥ ५.३०.३६ ॥
ਹੇ ਸੰਜਯ, ਉੱਥੇ ਤੂੰ ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਤਾਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕੁਸ਼ਲ ਪੁੱਛੀਂ। ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਨਿਡਰ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਉਹ ਕੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ?
5.30.37
कच्चिद्वृत्तिं श्वशुरेषु भद्राः ।
कल्याणीं वर्तध्वमनृशंसरूपाम्।
यथा च वः स्युः पतयोऽनुकूला-
स्तथा वृत्तिमात्मनः स्थापयध्वम् ॥ ५.३०.३७ ॥
ਹੇ ਭਲੀਆਂ ਇਸਤਰੀਓ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸਹੁਰਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਚੰਗੇ, ਦਿਆਲੂ ਸੁਭਾਅ ਨਾਲ ਵਰਤਾਓ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋ? ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਤੀ ਅਨੁਕੂਲ ਰਹਿਣ, ਤਿਵੇਂ ਆਪਣਾ ਵਰਤਾਓ ਕਾਇਮ ਕਰੋ।
5.30.38
या नः स्नुषाः सञ्जय वेत्थ तत्र ।
प्राप्ताः कुलेभ्यश्च गुणोपपन्नाः।
प्रजावत्यो ब्रूहि समेत्य ताश्च ।
युधिष्ठिरो वोऽभ्यवदत्प्रसन्नः ॥ ५.३०.३८ ॥
ਹੇ ਸੰਜਯ, ਉੱਥੇ ਜੋ ਸਾਡੀਆਂ ਨੂੰਹਾਂ ਉੱਤਮ ਕੁਲਾਂ ਤੋਂ ਆਈਆਂ ਹਨ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਸੰਤਾਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿਆ ਹੈ ਐਸਾ ਦੱਸੋ।
5.30.39
कन्याः स्वजेथाः सदनेषु सञ्जय ।
अनामयं मद्वचनेन पृष्ट्वा।
कल्याणा वः सन्तु पतयोऽनुकूला ।
यूयं पतीनां भवतानुकूलाः ॥ ५.३०.३९ ॥
ਹੇ ਸੰਜਯ, ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਆਰੀਆਂ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ਲ ਪੁੱਛ ਕੇ ਕਹੋ—ਤੁਹਾਡੇ ਪਤੀ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਤੇ ਅਨੁਕੂਲ ਰਹਿਣ; ਤੁਸੀਂ ਪਤੀਆਂ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਰਹੋ।
5.30.40
अलङ्कृता वस्त्रवत्यः सुगन्धा ।
अबीभत्साः सुखिता भोगवत्यः।
लघु यासां दर्शनं वाक्व लघ्वी ।
वेशस्त्रियः कुशलं तात पृच्छेः ॥ ५.३०.४० ॥
ਸਜੀਆਂ-ਧਜੀਆਂ, ਬਸਤ੍ਰਧਾਰਿਣੀਆਂ, ਸੁਗੰਧਿਤ, ਘਿਣਾਉਣੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਸੁਖੀ, ਭੋਗਵਤੀ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਬੋਲ ਹਲਕੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੇਸ਼ਵਾਵਾਂ ਦੀ, ਹੇ ਤਾਤ, ਤੂੰ ਖ਼ਬਰ-ਸਾਰ ਪੁੱਛੀਂ।
5.30.41
दास्यः स्युर्या ये च दासाः कुरूणां ।
तदाश्रया बहवः कुब्जखञ्जाः।
आख्याय मां कुशलिनं स्म तेभ्यो-
ऽप्यनामयं परिपृच्छेर्जघन्यम् । ॥ ५.३०.४१ ॥
ਕੁਰੂਆਂ ਦੀਆਂ ਜੋ ਦਾਸੀਆਂ ਤੇ ਦਾਸ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੁੱਬੇ-ਲੰਗੜੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕੁਸ਼ਲ ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੀਚਾਂ ਦੀ ਵੀ ਖ਼ਬਰ-ਸਾਰ ਪੁੱਛੀਂ।
5.30.42
कच्चिद्वृत्तिं वर्तते वै पुराणीं ।
कच्चिद्भोगान्दार्तराष्ट्रो ददाति।
अङ्गहीनान्कृपणान्वामनान्वा ।
यानानृशंस्याद्धार्तराष्ट्रो बिभर्ति ॥ ५.३०.४२ ॥
ਕੀ ਦੁਰਯੋਧਨ ਪੁਰਾਣੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਰੋਜ਼ੀ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਭੋਗ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਅੰਗਹੀਣਾਂ, ਦੀਨਾਂ ਜਾਂ ਬੌਣਿਆਂ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਕਰੁਣਾ ਕਾਰਨ ਪਾਲਦਾ ਹੈ?
5.30.43
अन्धाश्च सर्वे बधिरास्तथैव ।
हस्ताजीवा बहवो येऽत्र सन्ति।
आख्याय मां कुशलिनं स्म तेभ्यो-
ऽप्यनामयं परिपृच्छेर्जघन्यम् ॥ ५.३०.४३ ॥
ਸਾਰੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਅਤੇ ਬੋਲੇ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਕਿਰਤ ਨਾਲ ਜੀਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ — ਮੇਰੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਦੱਸ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੀਵਿਆਂ ਦਾ ਵੀ, ਹਾਲ-ਚਾਲ ਪੁੱਛੀਂ।
5.30.44
मा भैष्ट दुःखेन कुजीवितेन ।
नूनं कृतं परलोकेषु पापम्।
निगृह्य शत्रून्सुहृदोऽनुगृह्य ।
वासोभिरन्नेन च वो भरिष्ये ॥ ५.३०.४४ ॥
ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਨਾ ਡਰੋ। ਪਰਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੱਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਅੰਨ ਨਾਲ ਪਾਲਾਂਗਾ।
5.30.45
त्वयोच्यमानां श्रृणुयुक्तथा कुरु ॥ ५.३०.४५ ॥
ਜੋ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਅਤੇ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰ।
5.30.46
सन्त्येव मे ब्राह्मणेभ्यः कृतानि ।
भावीन्यथो नो बत वर्तयन्ति ।
तान्पश्यामि युक्तरूपांस्तथैव ।
तामेव सिद्धिं श्रावयेथा नृपं तम् ॥ ५.३०.४६ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਮੇਰੇ ਕੀਤੇ ਦਾਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਹਨ; ਉਹ ਸਾਡਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਉਹੀ ਸਫਲਤਾ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੁਣਾ ਦੇ।
5.30.47
ये चानाथा दुर्बलाः सर्वकाल-
मात्मन्येव प्रयतन्तेऽथ मूढाः।
तांश्चापि त्वं कृपणान्सर्वथैव ।
ह्यस्मद्वाक्यात्कुशलं तात पृच्छेः ॥ ५.३०.४७ ॥
ਜੋ ਅਨਾਥ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੂਰਖ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਨਾਂ ਦਾ ਵੀ, ਹੇ ਤਾਤ, ਸਾਡੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਪੁੱਛਣਾ।
5.30.48
ये चाप्यन्ये संश्रिता धार्तराष्ट्रा-
न्नानादिग्भ्योऽभ्यागताः सूतपुत्र ।
दृष्ट्वा तांश्चैवार्हतश्चापि सर्वा-
न्संपृच्छेथाः कुशलं चाव्ययं च ॥ ५.३०.४८ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹੋਰ ਜੋ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਆਏ, ਹੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਪੂਜਯਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਸ਼ਲ ਤੇ ਅਕਸ਼ੈ ਕੁਸ਼ਲ ਪੁੱਛਣਾ।
5.30.49
एवं सर्वानागताभ्यागतांश्च ।
राज्ञो दूतान्सर्वदिग्भ्योभ्युपेतान् ।
पृष्ट्वा सर्वान्कुशलं तांश्च सूत ।
पश्चादहं कुशली तेषु वाच्यः ॥ ५.३०.४९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਏ ਸਭ ਨੂੰ, ਮਹਿਮਾਨ ਬਣ ਕੇ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਹੁੰਚੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਸ਼ਲ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਹੇ ਸੂਤ, ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਮੈਂ ਕੁਸ਼ਲ ਹਾਂ।
5.30.50
न हीदृशाः सन्त्यपरे पृथिव्यां ।
ये योधका धार्तराष्ट्रेण लब्धाः।
धर्मस्तु नित्यो मम धर्म एव ।
महाबलः शत्रुनिबर्हणाय ॥ ५.३०.५० ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਐਸੇ ਹੋਰ ਯੋਧੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਪਰ ਮੇਰਾ ਧਰਮ ਤਾਂ ਸਦੀਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਮਹਾਬਲੀ ਹੈ।
5.30.51
इदं पुनर्वचनं धार्तराष्ट्रं ।
सुयोधनं सञ्जय श्रावयेथाः ।
यस्ते शरीरे हृदयं दुनोति ।
कामः कुरूनसपत्नोऽनुशिष्याम् ॥ ५.३०.५१ ॥
ਹੇ ਸੰਜਯ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਫਿਰ ਸੁਣਾ ਦੇਹ। ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲੀ ਇੱਛਾ ਇਹ ਹੈ: ਮੈਂ ਕੁਰੂਆਂ ਉੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਵਿਰੋਧ ਰਾਜ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
5.30.52
न विद्यते युक्तिरेतस्य काचि-
न्नैवं विधास्यामि यथा प्रियं ते।
ददस्व वा शक्रपुरीं ममैव ।
युध्वस्व वा भारतमुख्यवीर ॥ ५.३०.५२ ॥
ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਵਾਜਬ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗੇ ਮੈਂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਇੰਦਰਪੁਰੀ ਵਰਗਾ ਰਾਜ ਦੇ, ਜਾਂ ਯੁੱਧ ਕਰ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀਰ।