Mahābhārata · Adhyāya 5.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.31.1
उत सन्तमसन्तं वा बालं वृद्धं च सञ्जय ।
उताबलं बलीयांसं धाता प्रकुरुते वशे ॥ ५.३१.१ ॥
O Sañjaya, whether good or bad, child or old, weak or strong, the creator brings them all under his control.
5.31.2
उत बालाय पाण्डित्यं पण्डितायोत बालताम् ।
ददाति सर्वमीशानः पुरस्ताच्छुक्रमुच्चरन् ॥ ५.३१.२ ॥
The Lord, having ordained beforehand, gives wisdom to the foolish and foolishness to the wise; he gives everything.
5.31.3
बलं जिज्ञासमानस्य आचक्षीथा यथातथम् ।
अथ मन्त्र मन्त्रयित्वा याथातथ्येन हृष्टवत् ॥ ५.३१.३ ॥
Tell the one who wishes to know of his strength exactly as it is; then, having deliberated on counsel, speak truthfully and as if pleased.
5.31.4
गावल्गणे कुरून्गत्वा धृतराष्ट्रं महाबलम् ।
अभिवाद्योपसंगृह्य ततः पृच्छेरनामयम् ॥ ५.३१.४ ॥
O Gāvalgaṇi, having gone to the Kurus, salute the mighty Dhṛtarāṣṭra, embrace his feet, and then ask after his well-being.
5.31.5
ब्रूयाश्चैनं त्वमासीनं कुरुभिः परिवारितम् ।
तवैव राजन्वीर्येण सुखं जीवन्ति पाण्डवाः ॥ ५.३१.५ ॥
And say to him, seated and surrounded by the Kurus: O king, it is by your very valour that the Pāṇḍavas live in happiness.
5.31.6
तव प्रसादाद्बालास्ते प्राप्ता राज्यमरिन्दम ।
राज्ये तान्स्थापयित्वाऽग्रे नोपेक्षस्व विनश्यतः ॥ ५.३१.६ ॥
O subduer of foes, by your favour your sons have obtained the kingdom. Having first established them in the kingdom, do not neglect them as they perish.
5.31.7
सर्वमप्येतदेकस्य नालं सञ्जय कस्यचित् ।
तात संहत्य जीवामो द्विषतां मा वशं गमः ॥ ५.३१.७ ॥
All this is not enough for any single person, O Sañjaya. Dear one, let us live united; do not fall under the power of our enemies.
5.31.8
तथा भीष्मं शान्तनवं भारतानां पितामहम् ।
शिरसाऽभिवदेथास्त्वं मम नाम प्रकीर्तयन् ॥ ५.३१.८ ॥
Likewise, to Bhīṣma, son of Śantanu, grandfather of the Bhāratas, bow your head and speak my name.
5.31.9
अभिवाद्य च वक्तव्यस्ततोऽस्माकं पितामहः ।
भवता शन्तनोर्वंशो निमग्नः पुनरुद्धृतः ॥ ५.३१.९ ॥
After saluting, you should say to our grandfather: by your means the lineage of Śantanu, when it had sunk, was raised up again.
5.31.10
स त्वं कुरु तथा तात स्वमतेन पितामह ।
यथा जीवन्ति ते पौत्राः प्रीतिमन्तः परस्परम् ॥ ५.३१.१० ॥
Dear grandfather, act in that way by your own judgment, so that your grandsons may live in affection toward one another.
5.31.11
तथैव विदुरं ब्रूयाः कुरूणां मन्त्रधारिणम् ।
अयुद्धं सौम्य भाषस्व हितकामो युधिष्ठिरे ॥ ५.३१.११ ॥
Likewise, you should say to Vidura, counselor of the Kurus: gentle one, desiring the welfare of Yudhiṣṭhira, speak words of no war.
5.31.12
अथ दुर्योधनं ब्रूया राजपुत्रममर्षणम् ।
मध्ये कुरूणामासीनमनुनीय पुनः पुनः ॥ ५.३१.१२ ॥
Then, to Duryodhana, the intolerant prince seated in the midst of the Kurus, speak again and again, appeasing him.
5.31.13
अपापां यदुपैक्षस्त्वं कृष्णामेतां सभागताम् ।
तद्दुःखमतितिक्षाम मा वधीष्म कुरूनिति ॥ ५.३१.१३ ॥
When you overlooked this innocent Kṛṣṇā being brought into the assembly, we endured that sorrow, so that we would not destroy the Kurus.
5.31.14
एवं पूर्वापरान्क्लेशानतितिक्षन्त पाण्डवाः ।
बलीयांसोऽपि सन्तो यत्तत्सर्वं कुरवो विदुः ॥ ५.३१.१४ ॥
Thus the Pāṇḍavas endured all the afflictions, earlier and later, though they were strong; all this the Kurus know.
5.31.15
यन्नः प्रव्राजयेः सौम्य अजिनैः प्रतिवासितान् ।
तद्दुःखमतितिक्षाम मा वधीषय कुरूनिति ॥ ५.३१.१५ ॥
O gentle one, that you banished us, clad in deerskins — that sorrow we endured, so that you would not destroy the Kurus.
5.31.16
यत्कुन्तीं समतिक्रम्य कृष्णां केशेष्वधर्षयत् ।
दुःशासनस्तेऽनुमते तच्चास्माभिरुपेक्षितम् ॥ ५.३१.१६ ॥
With your consent, Duḥśāsana dragged Kṛṣṇā by the hair, disregarding Kuntī; that too we overlooked.
5.31.17
अथोचितं स्वकं भागं लभेमहि परन्तप ।
निवर्तय परद्रव्याद्बुद्धिं गृद्धां नरर्षभ ॥ ५.३१.१७ ॥
Then, scorcher of foes, let us obtain our rightful share; bull among men, turn back your greedy mind from what is another's.
5.31.18
शान्तिरेवं भवेद्राजन्प्रीतिश्चैव परस्परम् ।
राज्यैकदेशमपि नः प्रयच्छ शममिच्छताम् ॥ ५.३१.१८ ॥
O king, in this way there would be peace and mutual affection; give us, who desire peace, even one portion of the kingdom.
5.31.19
अविस्थलं वृकस्थलं माकन्दीं वारणावतम् ।
अवसानं भवत्वत्र किंचिदेकं च पञ्चमम् ॥ ५.३१.१९ ॥
Avisthala, Vṛkasthala, Mākandī, and Vāraṇāvata — let one of these, and a fifth one besides, be our dwelling here.
5.31.20
भ्रातॄणां देहि पञ्चानां पञ्च ग्रामान्सुयोधन ।
शान्तिर्नोस्तु महाप्राज्ञ ज्ञातिभिः सह सञ्जय ॥ ५.३१.२० ॥
Give the five villages to my five brothers, Suyodhana. Let there be peace for us and our kinsmen, O Sañjaya of great wisdom.
5.31.21
भ्राता भ्रातरमन्वेतु पिता पुत्रेण युज्यताम् ।
स्मयमानाः समायान्तु पाञ्चालाः कुरुभिः सह ॥ ५.३१.२१ ॥
Let a brother follow a brother, and a father be joined with his son. Let the Pāñcālas come together with the Kurus, smiling.
5.31.22
अक्षतान्कुरु पाञ्चालान्पश्येयमिति कामये ।
सर्वे सुमनसस्तात शाम्याय भरतर्षभ ॥ ५.३१.२२ ॥
I desire that the Pāñcālas remain unharmed and that I may see them. O dear one, O bull of the Bharatas, let all, with glad hearts, be for peace.
5.31.23
अलमेव शमायास्मि तथा युद्धाय सञ्जय ।
धर्मार्थयोरलं चाहं मृदवे दारुणाय च ॥ ५.३१.२३ ॥
I am enough for peace, Sañjaya, and enough for war as well. For the sake of dharma and wealth I am enough both for gentleness and for harshness.