મહાભારત · અધ્યાય 5.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.31.1
उत सन्तमसन्तं वा बालं वृद्धं च सञ्जय ।
उताबलं बलीयांसं धाता प्रकुरुते वशे ॥ ५.३१.१ ॥
હે સંજય, સજ્જન હોય કે દુર્જન, બાળક હોય કે વૃદ્ધ, નિર્બળ હોય કે બળવાન, ધાતા સૌને પોતાને વશ કરે છે.
5.31.2
उत बालाय पाण्डित्यं पण्डितायोत बालताम् ।
ददाति सर्वमीशानः पुरस्ताच्छुक्रमुच्चरन् ॥ ५.३१.२ ॥
ઈશાન પહેલેથી નક્કી કરીને મૂર્ખને પાંડિત્ય અને પંડિતને મૂર્ખતા આપે છે; બધું તે જ આપે છે.
5.31.3
बलं जिज्ञासमानस्य आचक्षीथा यथातथम् ।
अथ मन्त्र मन्त्रयित्वा याथातथ्येन हृष्टवत् ॥ ५.३१.३ ॥
જાણવા ઇચ્છતા વ્યક્તિને બળનું યથાર્થ વર્ણન કહે; પછી સલાહ કરીને, સત્યપૂર્વક, પ્રસન્ન થઈને કહે.
5.31.4
गावल्गणे कुरून्गत्वा धृतराष्ट्रं महाबलम् ।
अभिवाद्योपसंगृह्य ततः पृच्छेरनामयम् ॥ ५.३१.४ ॥
હે ગાવલ્ગણિ, કુરુઓ પાસે જઈને મહાબલી ધૃતરાષ્ટ્રને પ્રણામ કરી, ચરણ સ્પર્શીને, પછી તેમની ખબર પૂછ.
5.31.5
ब्रूयाश्चैनं त्वमासीनं कुरुभिः परिवारितम् ।
तवैव राजन्वीर्येण सुखं जीवन्ति पाण्डवाः ॥ ५.३१.५ ॥
કુરુઓથી ઘેરાયેલા બેઠેલા તેમને તું કહેજે: હે રાજન, તમારા જ પરાક્રમથી પાંડવો સુખપૂર્વક જીવે છે.
5.31.6
तव प्रसादाद्बालास्ते प्राप्ता राज्यमरिन्दम ।
राज्ये तान्स्थापयित्वाऽग्रे नोपेक्षस्व विनश्यतः ॥ ५.३१.६ ॥
હે શત્રુદમન, તમારી કૃપાથી તમારા પુત્રોએ રાજ્ય મેળવ્યું છે; પહેલાં તેમને રાજ્યમાં સ્થાપીને, નાશ પામતા તેમની ઉપેક્ષા ન કર.
5.31.7
सर्वमप्येतदेकस्य नालं सञ्जय कस्यचित् ।
तात संहत्य जीवामो द्विषतां मा वशं गमः ॥ ५.३१.७ ॥
આ બધું એકલાને પણ પૂરતું નથી, હે સંજય. તાત, સાથે મળીને જીવીએ; શત્રુઓના વશમાં ન જા.
5.31.8
तथा भीष्मं शान्तनवं भारतानां पितामहम् ।
शिरसाऽभिवदेथास्त्वं मम नाम प्रकीर्तयन् ॥ ५.३१.८ ॥
એ જ રીતે ભારતોના પિતામહ શાંતનુપુત્ર ભીષ્મને મારું નામ લઈ માથું નમાવીને પ્રણામ કરજે.
5.31.9
अभिवाद्य च वक्तव्यस्ततोऽस्माकं पितामहः ।
भवता शन्तनोर्वंशो निमग्नः पुनरुद्धृतः ॥ ५.३१.९ ॥
પ્રણામ કરીને અમારા પિતામહને કહેવું કે આપના દ્વારા શાંતનુનો વંશ ડૂબ્યા પછી ફરી ઉદ્ધાર પામ્યો.
5.31.10
स त्वं कुरु तथा तात स्वमतेन पितामह ।
यथा जीवन्ति ते पौत्राः प्रीतिमन्तः परस्परम् ॥ ५.३१.१० ॥
હે તાત પિતામહ, આપના પોતાના મત મુજબ તેમ કરો, જેથી આપના પૌત્રો પરસ્પર પ્રેમથી જીવે.
5.31.11
तथैव विदुरं ब्रूयाः कुरूणां मन्त्रधारिणम् ।
अयुद्धं सौम्य भाषस्व हितकामो युधिष्ठिरे ॥ ५.३१.११ ॥
એ જ રીતે કુરુઓના મંત્રી વિદુરને કહેજે: હે સૌમ્ય, યુધિષ્ઠિરના હિતની ઇચ્છાથી યુદ્ધ ન થાય એવી વાત કર.
5.31.12
अथ दुर्योधनं ब्रूया राजपुत्रममर्षणम् ।
मध्ये कुरूणामासीनमनुनीय पुनः पुनः ॥ ५.३१.१२ ॥
પછી કુરુઓની વચ્ચે બેઠેલા, અસહિષ્ણુ રાજપુત્ર દુર્યોધનને વારંવાર મનાવીને કહેજે.
5.31.13
अपापां यदुपैक्षस्त्वं कृष्णामेतां सभागताम् ।
तद्दुःखमतितिक्षाम मा वधीष्म कुरूनिति ॥ ५.३१.१३ ॥
નિર્દોષ આ કૃષ્ણાને સભામાં લાવવામાં આવી ત્યારે તમે ઉપેક્ષા કરી; તે દુઃખ અમે સહન કર્યું, કુરુઓનો વધ ન કરવા માટે.
5.31.14
एवं पूर्वापरान्क्लेशानतितिक्षन्त पाण्डवाः ।
बलीयांसोऽपि सन्तो यत्तत्सर्वं कुरवो विदुः ॥ ५.३१.१४ ॥
આ રીતે પાંડવોએ પહેલાં અને પછીના સર્વ ક્લેશ સહન કર્યા; બળવાન હોવા છતાં — આ બધું કુરુઓ જાણે છે.
5.31.15
यन्नः प्रव्राजयेः सौम्य अजिनैः प्रतिवासितान् ।
तद्दुःखमतितिक्षाम मा वधीषय कुरूनिति ॥ ५.३१.१५ ॥
હે સૌમ્ય, મૃગચર્મ પહેરાવીને તમે અમને વનવાસ આપ્યો — તે દુઃખ અમે સહન કર્યું, તમે કુરુઓનો વધ ન કરો તે માટે.
5.31.16
यत्कुन्तीं समतिक्रम्य कृष्णां केशेष्वधर्षयत् ।
दुःशासनस्तेऽनुमते तच्चास्माभिरुपेक्षितम् ॥ ५.३१.१६ ॥
તારી અનુમતિથી દુઃશાસને કુંતીની અવગણના કરીને કૃષ્ણાને વાળ પકડીને ખેંચી; તે પણ અમે ઉપેક્ષા કરી.
5.31.17
अथोचितं स्वकं भागं लभेमहि परन्तप ।
निवर्तय परद्रव्याद्बुद्धिं गृद्धां नरर्षभ ॥ ५.३१.१७ ॥
તો હે શત્રુદમન, અમે અમારો યોગ્ય ભાગ મેળવીએ; હે નરશ્રેષ્ઠ, પારકા ધનથી તમારી લોભી બુદ્ધિ પાછી વાળો.
5.31.18
शान्तिरेवं भवेद्राजन्प्रीतिश्चैव परस्परम् ।
राज्यैकदेशमपि नः प्रयच्छ शममिच्छताम् ॥ ५.३१.१८ ॥
હે રાજા, આમ શાંતિ અને પરસ્પર પ્રીતિ થશે; શાંતિ ઇચ્છનારા અમને રાજ્યનો એક ભાગ તો આપો.
5.31.19
अविस्थलं वृकस्थलं माकन्दीं वारणावतम् ।
अवसानं भवत्वत्र किंचिदेकं च पञ्चमम् ॥ ५.३१.१९ ॥
અવિસ્થલ, વૃકસ્થલ, માકંદી, વારણાવત — એમાંથી એક, અને પાંચમું બીજું કોઈ એક, અહીં અમારું નિવાસસ્થાન થાઓ.
5.31.20
भ्रातॄणां देहि पञ्चानां पञ्च ग्रामान्सुयोधन ।
शान्तिर्नोस्तु महाप्राज्ञ ज्ञातिभिः सह सञ्जय ॥ ५.३१.२० ॥
હે સુયોધન, મારા પાંચેય ભાઈઓને પાંચ ગામ આપ. હે મહાપ્રાજ્ઞ સંજય, અમને અને અમારા જ્ઞાતિજનો સાથે શાંતિ થાઓ.
5.31.21
भ्राता भ्रातरमन्वेतु पिता पुत्रेण युज्यताम् ।
स्मयमानाः समायान्तु पाञ्चालाः कुरुभिः सह ॥ ५.३१.२१ ॥
ભાઈ ભાઈને અનુસરે, પિતા પુત્ર સાથે જોડાય. પાંચાલો હસતા-હસતા કુરુઓ સાથે આવે.
5.31.22
अक्षतान्कुरु पाञ्चालान्पश्येयमिति कामये ।
सर्वे सुमनसस्तात शाम्याय भरतर्षभ ॥ ५.३१.२२ ॥
પાંચાલો અક્ષત રહે અને હું તેમને જોઉં એવી મારી ઇચ્છા છે. હે તાત, ભરતર્ષભ, સૌ પ્રસન્નચિત્તે શાંતિ માટે રહો.
5.31.23
अलमेव शमायास्मि तथा युद्धाय सञ्जय ।
धर्मार्थयोरलं चाहं मृदवे दारुणाय च ॥ ५.३१.२३ ॥
હે સંજય, હું શાંતિ માટે સમર્થ છું, અને એમ જ યુદ્ધ માટે પણ. ધર્મ અને અર્થ માટે હું કોમળતા અને કઠોરતા બંને માટે સમર્થ છું.