महाभारत · अध्याय 5.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.31.1
उत सन्तमसन्तं वा बालं वृद्धं च सञ्जय ।
उताबलं बलीयांसं धाता प्रकुरुते वशे ॥ ५.३१.१ ॥
हे संजया, सज्जन असो वा दुर्जन, बालक असो वा वृद्ध, दुर्बल असो वा बलवान, धाता सर्वांना आपल्या वशात आणतो.
5.31.2
उत बालाय पाण्डित्यं पण्डितायोत बालताम् ।
ददाति सर्वमीशानः पुरस्ताच्छुक्रमुच्चरन् ॥ ५.३१.२ ॥
ईशान आधीच ठरवून मूर्खाला पांडित्य आणि पंडिताला मूर्खपणा देतो; सर्व काही तोच देतो.
5.31.3
बलं जिज्ञासमानस्य आचक्षीथा यथातथम् ।
अथ मन्त्र मन्त्रयित्वा याथातथ्येन हृष्टवत् ॥ ५.३१.३ ॥
जाणून घ्यायची इच्छा असणाऱ्याला बळाचे यथार्थ वर्णन सांग; मग विचार करून, खरेपणाने, आनंदाने बोल.
5.31.4
गावल्गणे कुरून्गत्वा धृतराष्ट्रं महाबलम् ।
अभिवाद्योपसंगृह्य ततः पृच्छेरनामयम् ॥ ५.३१.४ ॥
हे गावल्गणे, कुरूंकडे जाऊन महाबली धृतराष्ट्राला वंदन कर, त्यांचे चरण धरून मग त्यांची खुशाली विचार.
5.31.5
ब्रूयाश्चैनं त्वमासीनं कुरुभिः परिवारितम् ।
तवैव राजन्वीर्येण सुखं जीवन्ति पाण्डवाः ॥ ५.३१.५ ॥
कुरूंनी वेढलेल्या त्यांना असे सांग: हे राजा, तुमच्याच पराक्रमामुळे पांडव सुखाने जगत आहेत.
5.31.6
तव प्रसादाद्बालास्ते प्राप्ता राज्यमरिन्दम ।
राज्ये तान्स्थापयित्वाऽग्रे नोपेक्षस्व विनश्यतः ॥ ५.३१.६ ॥
हे शत्रुदमना, तुमच्या कृपेमुळे तुमच्या मुलांना राज्य मिळाले आहे; आधी त्यांना राज्यात स्थापून, नाश होत असलेल्यांची उपेक्षा करू नकोस.
5.31.7
सर्वमप्येतदेकस्य नालं सञ्जय कस्यचित् ।
तात संहत्य जीवामो द्विषतां मा वशं गमः ॥ ५.३१.७ ॥
हे सर्व एकट्याला पुरेसे नाही, हे सञ्जया. तात, एकत्र राहून जगूया; शत्रूंच्या वशात जाऊ नकोस.
5.31.8
तथा भीष्मं शान्तनवं भारतानां पितामहम् ।
शिरसाऽभिवदेथास्त्वं मम नाम प्रकीर्तयन् ॥ ५.३१.८ ॥
तसेच भारतांचे पितामह शंतनुपुत्र भीष्म यांना माझे नाव सांगून शिर नमवून वंदन कर.
5.31.9
अभिवाद्य च वक्तव्यस्ततोऽस्माकं पितामहः ।
भवता शन्तनोर्वंशो निमग्नः पुनरुद्धृतः ॥ ५.३१.९ ॥
वंदन करून आमच्या पितामहांना सांग की आपल्यामुळे शंतनूचा वंश बुडत असताना पुन्हा वर काढला गेला.
5.31.10
स त्वं कुरु तथा तात स्वमतेन पितामह ।
यथा जीवन्ति ते पौत्राः प्रीतिमन्तः परस्परम् ॥ ५.३१.१० ॥
हे तात पितामह, आपल्या स्वमतानुसार तसे करा, जेणेकरून आपले नातू एकमेकांवर प्रेम करत जगतील.
5.31.11
तथैव विदुरं ब्रूयाः कुरूणां मन्त्रधारिणम् ।
अयुद्धं सौम्य भाषस्व हितकामो युधिष्ठिरे ॥ ५.३१.११ ॥
तसेच कुरूंचे मंत्री विदुर यांना सांग: हे सौम्या, युधिष्ठिराच्या हितासाठी युद्ध न करण्याची गोष्ट सांग.
5.31.12
अथ दुर्योधनं ब्रूया राजपुत्रममर्षणम् ।
मध्ये कुरूणामासीनमनुनीय पुनः पुनः ॥ ५.३१.१२ ॥
मग कुरूंच्या मध्ये बसलेल्या, असहिष्णू राजपुत्र दुर्योधनाला वारंवार समजावून सांग.
5.31.13
अपापां यदुपैक्षस्त्वं कृष्णामेतां सभागताम् ।
तद्दुःखमतितिक्षाम मा वधीष्म कुरूनिति ॥ ५.३१.१३ ॥
निष्पाप या कृष्णेला सभेत आणले असताना तू दुर्लक्ष केलेस; ते दुःख आम्ही सहन केले, कुरूंचा वध करू नये म्हणून.
5.31.14
एवं पूर्वापरान्क्लेशानतितिक्षन्त पाण्डवाः ।
बलीयांसोऽपि सन्तो यत्तत्सर्वं कुरवो विदुः ॥ ५.३१.१४ ॥
अशा प्रकारे पांडवांनी आधी आणि नंतरचे सर्व क्लेश सहन केले; बलवान असूनही — हे सर्व कुरूंना ठाऊक आहे.
5.31.15
यन्नः प्रव्राजयेः सौम्य अजिनैः प्रतिवासितान् ।
तद्दुःखमतितिक्षाम मा वधीषय कुरूनिति ॥ ५.३१.१५ ॥
हे सौम्या, हरिणाचे कातडे नेसवून तू आम्हाला हाकलून दिलेस — ते दुःख आम्ही सहन केले, तू कुरूंचा वध करू नयेस म्हणून.
5.31.16
यत्कुन्तीं समतिक्रम्य कृष्णां केशेष्वधर्षयत् ।
दुःशासनस्तेऽनुमते तच्चास्माभिरुपेक्षितम् ॥ ५.३१.१६ ॥
तुझ्या अनुमतीने दुःशासनाने कुंतीला न जुमानता कृष्णेला केसांना धरून ओढले; तेही आम्ही दुर्लक्षित केले.
5.31.17
अथोचितं स्वकं भागं लभेमहि परन्तप ।
निवर्तय परद्रव्याद्बुद्धिं गृद्धां नरर्षभ ॥ ५.३१.१७ ॥
म्हणून, हे शत्रुदमना, आम्हाला योग्य असा आमचा भाग मिळो; हे नरश्रेष्ठा, परधनावरील लोभी बुद्धी परत घे.
5.31.18
शान्तिरेवं भवेद्राजन्प्रीतिश्चैव परस्परम् ।
राज्यैकदेशमपि नः प्रयच्छ शममिच्छताम् ॥ ५.३१.१८ ॥
हे राजा, अशाने शांती आणि परस्पर प्रेम राहील; शांती इच्छिणाऱ्या आम्हाला राज्याचा एक भाग तरी दे.
5.31.19
अविस्थलं वृकस्थलं माकन्दीं वारणावतम् ।
अवसानं भवत्वत्र किंचिदेकं च पञ्चमम् ॥ ५.३१.१९ ॥
अविस्थल, वृकस्थल, माकन्दी, वारणावत — यांपैकी एक, आणि पाचवे आणखी कोणते तरी एक, येथे आमचे निवासस्थान असो.
5.31.20
भ्रातॄणां देहि पञ्चानां पञ्च ग्रामान्सुयोधन ।
शान्तिर्नोस्तु महाप्राज्ञ ज्ञातिभिः सह सञ्जय ॥ ५.३१.२० ॥
हे सुयोधना, माझ्या पाच बंधूंना पाच गावे दे. हे महाप्राज्ञ संजया, आम्हाला व आमच्या नातेवाईकांसह शांती लाभो.
5.31.21
भ्राता भ्रातरमन्वेतु पिता पुत्रेण युज्यताम् ।
स्मयमानाः समायान्तु पाञ्चालाः कुरुभिः सह ॥ ५.३१.२१ ॥
भावाने भावाच्या मागे जावे, पित्याने पुत्राशी जुळावे. पांचाल हसतमुखाने कौरवांसह एकत्र येवोत.
5.31.22
अक्षतान्कुरु पाञ्चालान्पश्येयमिति कामये ।
सर्वे सुमनसस्तात शाम्याय भरतर्षभ ॥ ५.३१.२२ ॥
पांचाल अक्षत राहोत आणि मी त्यांना पाहावे अशी माझी इच्छा आहे. हे तात, भरतश्रेष्ठा, सर्वजण प्रसन्न मनाने शांतीसाठी येवोत.
5.31.23
अलमेव शमायास्मि तथा युद्धाय सञ्जय ।
धर्मार्थयोरलं चाहं मृदवे दारुणाय च ॥ ५.३१.२३ ॥
हे संजया, मी शांतीसाठी समर्थ आहे, तसाच युद्धासाठीही. धर्म व अर्थासाठी मी मृदुतेलाही आणि कठोरतेलाही समर्थ आहे.