Mahābhārata · Adhyāya 5.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.32.1
अनुज्ञातः पाण्डवेन प्रययौ सञ्जयस्तदा ।
शासनं धृतराष्ट्रस्य सर्वं कृत्वा महात्मनः ॥ ५.३२.१ ॥
Habiendo recibido permiso del Pāṇḍava, Sañjaya partió entonces, tras cumplir por completo el mensaje del magnánimo Dhṛtarāṣṭra.
5.32.2
सम्प्राप्य हास्तिनपुरं शीघ्रं च प्रविवेश ह ।
अन्तःपुरमुपस्थाय द्वाःस्थं वचनमब्रवीत् ॥ ५.३२.२ ॥
Habiendo llegado a Hāstinapura, entró rápidamente, se acercó a los aposentos interiores y habló al portero.
5.32.3
आचक्ष्व मां धृतराष्ट्राय द्वाःस्थ उपागतं पाण्डवानां सकाशात् ।
जागर्ति चेदभिवदेस्त्वं हि क्षत्तः प्रविशेयं विदितो भूमिपस्य ॥ ५.३२.३ ॥
Portero, anuncia a Dhṛtarāṣṭra que he venido de parte de los Pāṇḍava. Si está despierto, oh auriga, dile que puedo entrar, conocido del rey.
5.32.4
सञ्जयोऽयं भूमिपते नमस्ते दिदृक्षया द्वारमुपागतस्ते ।
प्राप्तो दूतः पाण्डवानां सकाशा त्प्रशाधि राजन्किमयं करोतु ॥ ५.३२.४ ॥
Este es Sañjaya, oh señor de la tierra; homenaje a ti. Deseando verte, ha llegado a tu puerta. Ha llegado un enviado de los Pāṇḍava. Ordena, oh rey: ¿qué debe hacer?
5.32.5
आचक्ष्व मां सुखिनं काल्यमस्मै प्रवेश्यतां स्वागतं सञ्जयाय ।
न चाहमेतस्य भवाम्यकाल्यः स मे कस्माद्द्वारि तिष्ठेत क्षत्तः ॥ ५.३२.५ ॥
Anúncialo, que estoy bien, y que por la mañana lo veré. Bienvenido sea Sañjaya; que sea admitido. Para él no estoy fuera de hora. Oh auriga, ¿por qué debe quedarse él ante mi puerta?
5.32.6
ततः प्रविश्यानुमते नृपस्य महद्वेश्म प्राज्ञशूरार्यगुप्तम् ।
सिंहासनस्थं पार्थिवमाससाद वैचित्रवीर्यं प्राञ्जलिः सूतपुत्रः ॥ ५.३२.६ ॥
Entonces, con permiso del rey, entró en el gran palacio custodiado por los sabios, los valientes y los nobles, y el hijo del auriga, con las manos juntas, se acercó al hijo de Vicitravīrya sentado en el trono de león.
5.32.7
सञ्जयोऽहं भूमिपते नमस्ते प्राप्तोऽस्मि गत्वा नरदेव पाण्डवान् ।
अभिवाद्य त्वां पाण्डुपुत्रो मनस्वी युधिष्ठिरः कुशलं चान्वपृच्छत् ॥ ५.३२.७ ॥
Sañjaya: Oh señor de la tierra, salutaciones a ti. Habiendo ido con los Pāṇḍavas, he llegado. Tras saludarte, el magnánimo Yudhiṣṭhira, hijo de Pāṇḍu, preguntó por tu bienestar.
5.32.8
स ते पुत्रान्पृच्छति प्रीयमाणः कच्चित्पुत्रैः प्रीयसे नप्तृभिश्च ।
तथा सुहृद्भिः सचिवैश्च राज न्ये चापि त्वामुपजीवन्ति तैश्च ॥ ५.३२.८ ॥
Complacido, pregunta por tus hijos: ¿estás contento con tus hijos y nietos? Oh rey, ¿estás contento también con tus amigos, tus ministros y los demás que dependen de ti?
5.32.9
अभ्येत्य त्वां तात वदामि सञ्जय अजातशत्रुं च सुखेन पार्थम् ।
कच्चित्स राजा कुशली सपुत्रः सहामात्यः सानुजः कौरवाणाम् ॥ ५.३२.९ ॥
Dhṛtarāṣṭra: Querido Sañjaya, acércate y te hablaré. ¿Está feliz Yudhiṣṭhira, el invencible, hijo de Pṛthā? ¿Está bien aquel rey, con sus hijos, ministros y hermanos menores, el rey de los Kauravas?
5.32.10
सहामात्यः कुशली पाण्डुपुत्रो भूयश्चातो यच्च तेऽग्रे मनोऽभूत् ।
निर्णिक्तधर्मार्थकरो मनस्वी बहुश्रुतो दृष्टिमाञ्शीलवांश्च ॥ ५.३२.१० ॥
Junto con sus ministros, el hijo de Pāṇḍu está bien. Y, como antes estaba en tu mente: el que purifica el dharma y la riqueza en la práctica, de mente sabia, muy instruido, de visión lejana y de buen carácter, está bien.
5.32.11
परं धर्मात्पाण्डवस्यानृशंस्यं धर्मः परो वित्तचयान्मतोऽस्य ।
सुखप्रिये धर्महीने न पार्थो ऽनुरुध्यते भारत तस्य विद्धि ॥ ५.३२.११ ॥
Para el Pāṇḍava, la no crueldad (anṛśaṃsya) está por encima del dharma, y el dharma se considera superior a la acumulación de riquezas. Oh Bhārata, sabe que Pārtha no se somete a quien ama el placer y carece de dharma.
5.32.12
परप्रयुक्तः पुरुषो विचेष्टते सूत्रप्रोता दारुमयीव योषा ।
इमं दृष्ट्वा नियमं पाण्डवस्य मन्ये परं कर्म दैवं मनुष्यात् ॥ ५.३२.१२ ॥
El hombre movido por otro actúa como una figura de madera ensartada en un hilo. Al ver esta moderación del Pāṇḍava, creo que la acción del destino (daiva) es suprema sobre la acción humana.
5.32.13
इमं च दृष्ट्वा तव कर्मदोषं पादोदर्कं घोरमवर्णरूपम् ।
यावन्नरः कामयतेऽतिकाल्यं तावन्नरोऽयं लभते प्रशंसाम् ॥ ५.३२.१३ ॥
Y al ver esta falta de tus acciones, que termina en caída bajo los pies, terrible y de forma desagradable: mientras un hombre desea levantarse temprano, mientras tanto este hombre obtiene elogio.
5.32.14
अजातशत्रुस्तु विहाय पापं जीर्णां त्वचं सर्प इवासमर्थाम् ।
विरोचतेऽहार्यवृत्तेन धीरो युधिष्ठिरस्त्वयि पापं विसृज्य ॥ ५.३२.१४ ॥
Pero Ajātaśatru Yudhiṣṭhira, habiendo desechado el mal como la serpiente muda su vieja e inútil piel, resplandece con una conducta inquebrantable; habiendo desechado el mal que hay en ti, el firme Yudhiṣṭhira resplandece.
5.32.15
अङ्गात्मनः कर्म निबोध राज न्धर्मार्थयुक्तादार्यवृत्तादपेतम् ।
उपक्रोशं चेह गतोऽसि राज न्नोहेश्च पापं प्रसजेदमुत्र ॥ ५.३२.१५ ॥
Oh rey, escucha tu propia acción, que se ha apartado de la conducta noble unida al dharma y a la riqueza. Oh rey, aquí has incurrido en reproche; y el pecado se adhiere incluso en el otro mundo.
5.32.16
स त्वमर्थं संशयितं विना तै राशंससे पुत्रवशानुगोऽद्य ।
अधर्मशब्दश्च महान्पृथिव्यां नेदं कर्म त्वत्समं भारताग्र्य ॥ ५.३२.१६ ॥
Ese fin es dudoso; sin ellos, hoy lo esperas, siguiendo la voluntad de tu hijo. En la tierra hay una gran fama de injusticia; oh mejor de los Bharatas, esta acción no te corresponde.
5.32.17
हीनप्रज्ञो दौष्कुलेयो नृशंसो दीर्घवैरी क्षत्रविद्यास्वधीरः ।
एवन्धर्मा नापदः सन्तितीर्षे द्धीनवीर्यो यश्च भवेदशिष्टः ॥ ५.३२.१७ ॥
Quien carece de sabiduría, nace de una familia baja, es cruel, enemigo de largo tiempo, inestable en las ciencias guerreras: un hombre de tal naturaleza no desearía superar las calamidades; y quien, sin sabiduría ni vigor, se vuelve grosero.
5.32.18
कुले जातो धर्मवान्यो यशस्वी बहुश्रुतः सुखजीवी यतात्मा ।
धर्मार्थयोर्ग्रथितयोर्बिभर्ति नान्यत्र दिष्टस्य वशादुपैति ॥ ५.३२.१८ ॥
Quien, nacido en una familia, es justo, renombrado, versado en mucho, vive con holgura y es dueño de sí, sostiene el dharma y la riqueza, que están entrelazados; de otro modo, bajo el poder del destino, no los alcanza.
5.32.19
कथं हि मन्त्राग्र्यधरो मनीषी धर्मार्थयोरापदि सम्प्रणेता ।
एवंयुक्तः सर्वमन्त्रैरहीनो अनानृशंस्यं कर्म कुर्यादमूढः ॥ ५.३२.१९ ॥
¿Cómo, pues, no haría una acción libre de crueldad quien posee el mejor consejo, un hombre sabio y guía del dharma y la riqueza en la calamidad, dotado así de todos los consejos y sin carencias? Así debe actuar el hombre no engañado.
5.32.20
तवापीमे मन्त्रविदः समेत्य समासते कर्मसु नित्ययुक्ताः ।
तेषामयं बलवान्निश्चयश्च कुरुक्षयार्थे निरयो व्यपादि ॥ ५.३२.२० ॥
Tus propios consejeros, también reunidos, permanecen siempre dedicados a sus tareas. Su poderosa resolución ha provocado una ruina infernal para la destrucción de los Kurus.
5.32.21
अकालिकं कुरवो नाभविष्य न्पापेन चेत्पापमजातशत्रुः ।
इच्छेज्जातु त्वयि पापं विसृज्य निन्दा चेयं तव लोकेऽभविष्यत् ॥ ५.३२.२१ ॥
Si Ajātaśatru hubiera deseado el mal mediante el mal, los kurus no habrían caído en una ruina prematura; y si tú, abandonando el mal, lo hubieras deseado, esta censura no habría recaído sobre ti en el mundo.
5.32.22
किमन्यत्र विषयादीश्वराणां यत्र पार्थः परलोकं ददर्श ।
अत्यक्रामत्स तथा संमतः स्या न्न संशयो नास्ति मनुष्यकारः ॥ ५.३२.२२ ॥
¿Qué hay para los señores más allá de los objetos de los sentidos, donde Pārtha vio el otro mundo? Así, habiéndolo superado, habría sido honrado; no hay duda, esto es el esfuerzo del hombre.
5.32.23
एतान्गुणान्कर्मकृतानवेक्ष्य भावाभावौ वर्तमानावनित्यौ ।
बलिर्हि राजा पारमविन्दमानो नान्यत्कालात्कारणं तत्र मेने ॥ ५.३२.२३ ॥
Considerando estas cualidades nacidas de la acción y el ser y no ser, que son impermanentes, el rey Bali, no hallando aquella orilla, creyó que allí no había otra causa que el tiempo.
5.32.24
चक्षुः श्रोत्रे नासिका त्वक्च जिह्वा ज्ञानस्यैतान्यायतनानि जन्तोः ।
तानि प्रीतान्येव तृष्णाक्षयान्ते तान्यव्यथो दुःखहीनः प्रणुद्यात् ॥ ५.३२.२४ ॥
El ojo, el oído, la nariz, la piel y la lengua son las sedes del conocimiento del ser vivo. Al final de la destrucción del anhelo, esas (facultades) están en verdad complacidas; sin ser afligido por ellas, libre de dolor, uno debe apartarlas.
5.32.25
न त्वेव मन्ये पुरुषस्य कर्म संवर्तते सुप्रयुक्तं यथावत् ।
मातुः पितुः कर्मणाभिप्रसूतः संवर्धते विधिवद्भोजनेन ॥ ५.३२.२५ ॥
No creo que la acción de un hombre, realizada debidamente y con acierto, quede sin fruto. Nacido por las acciones de madre y padre, el hombre crece con el alimento tomado según la norma.
5.32.26
प्रियाप्रिये सुखदुःखे च राज न्निन्दाप्रशंसे च भजेत एनम् ।
परस्त्वेनं गर्हयतेऽपराधे प्रशंसते साधुवृत्तं तमेव ॥ ५.३२.२६ ॥
Oh rey, lo agradable y lo desagradable, el placer y el dolor, la censura y el elogio alcanzan a este hombre. Otro lo censura por una falta, pero alaba al de buena conducta.
5.32.27
स त्वा गर्हे भारतानां विरोधा दन्तो नूनं भवितायं प्रजानाम् ।
नो चेदिदं तव कर्मापराधा त्कुरून्दहेत्कृष्णवर्त्मेव कक्षम् ॥ ५.३२.२७ ॥
Te reprocho porque, por la hostilidad de los Bhāratas, él sin duda se convertirá en un domador de los pueblos. Si no fuera así, por la falta de tu acción habría quemado a los Kurus como una llama negra quema la hierba seca.
5.32.28
त्वमेवैको जातपुत्रेषु राज न्वशं गन्ता सर्वलोके नरेन्द्र ।
कामात्मनां श्लाघसे द्यूतकाले नान्यच्छमात्पश्य विपाकमस्य ॥ ५.३२.२८ ॥
Oh rey, entre los que tienen hijos, tú solo quedarás bajo control en todo el mundo. Oh señor de los hombres, en el tiempo del dado te jactas de quienes tienen el deseo por yo. Mira el resultado de esto, y nada más que la paz.
5.32.29
अनाप्तानां प्रग्रहात्त्वं नरेन्द्र तथाप्तानां निग्रहाच्चैव राजन् ।
भूमिं स्फीतां दुर्बलत्वादनन्तां न शक्तस्त्वं रक्षितुं कौरवेय ॥ ५.३२.२९ ॥
Oh señor de los hombres, por acoger el consejo de los no fiables, y asimismo por frenar a los fiables, oh rey, no eres capaz, por debilidad, de proteger esta tierra vasta e ilimitada, oh descendiente de los Kurus.
5.32.30
अनुज्ञातो रथवेगावधूतः श्रान्तो निपद्ये शयनं नृसिंह ।
प्रातः श्रोतारः कुरवः सभाया मजातशत्रोर्वचनं समेताः ॥ ५.३२.३० ॥
Oh, león entre los hombres, habiendo recibido permiso y agitado por la velocidad del carro, cansado, me acostaré ahora a descansar. Por la mañana los Kurus, reunidos en la asamblea, escucharán las palabras de Ajātaśatru.