మహాభారతం · అధ్యాయం 5.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.32.1
अनुज्ञातः पाण्डवेन प्रययौ सञ्जयस्तदा ।
शासनं धृतराष्ट्रस्य सर्वं कृत्वा महात्मनः ॥ ५.३२.१ ॥
పాండవుని అనుమతి పొంది అప్పుడు సంజయుడు బయలుదేరాడు; మహాత్ముడైన ధృతరాష్ట్రుని ఆజ్ఞను పూర్తిగా నెరవేర్చి.
5.32.2
सम्प्राप्य हास्तिनपुरं शीघ्रं च प्रविवेश ह ।
अन्तःपुरमुपस्थाय द्वाःस्थं वचनमब्रवीत् ॥ ५.३२.२ ॥
హాస్తినాపురానికి చేరి అతడు త్వరగా లోపలికి ప్రవేశించాడు; అంతఃపురం చేరి ద్వారపాలకునితో ఇలా అన్నాడు.
5.32.3
आचक्ष्व मां धृतराष्ट्राय द्वाःस्थ उपागतं पाण्डवानां सकाशात् ।
जागर्ति चेदभिवदेस्त्वं हि क्षत्तः प्रविशेयं विदितो भूमिपस्य ॥ ५.३२.३ ॥
ద్వారపాలకా, పాండవుల వద్ద నుండి వచ్చానని ధృతరాష్ట్రునికి తెలుపు. ఆయన మేల్కొని ఉంటే, ఓ క్షత్తా, రాజుకు తెలియజేసి నేను లోపలికి ప్రవేశించవచ్చా అని అడుగు.
5.32.4
सञ्जयोऽयं भूमिपते नमस्ते दिदृक्षया द्वारमुपागतस्ते ।
प्राप्तो दूतः पाण्डवानां सकाशा त्प्रशाधि राजन्किमयं करोतु ॥ ५.३२.४ ॥
ఇతడు సంజయుడు, ఓ రాజా, మీకు నమస్కారం. చూడాలనే కోరికతో మీ ద్వారం వద్దకు వచ్చాడు. పాండవుల వద్ద నుండి దూత వచ్చాడు; రాజా, ఆజ్ఞాపించండి, ఇతడేమి చేయాలి.
5.32.5
आचक्ष्व मां सुखिनं काल्यमस्मै प्रवेश्यतां स्वागतं सञ्जयाय ।
न चाहमेतस्य भवाम्यकाल्यः स मे कस्माद्द्वारि तिष्ठेत क्षत्तः ॥ ५.३२.५ ॥
నేను క్షేమంగా ఉన్నానని వానికి చెప్పు; ఉదయాన వానిని కలుస్తాను. సంజయునికి స్వాగతం; వానిని లోపలికి రానివ్వు. నేను వానికి అసమయంలో లేను. ఓ క్షత్తా, వాడు నా ద్వారం వద్ద ఎందుకు నిలబడాలి?
5.32.6
ततः प्रविश्यानुमते नृपस्य महद्वेश्म प्राज्ञशूरार्यगुप्तम् ।
सिंहासनस्थं पार्थिवमाससाद वैचित्रवीर्यं प्राञ्जलिः सूतपुत्रः ॥ ५.३२.६ ॥
రాజు అనుమతితో ఆ మహా భవనంలో ప్రవేశించి, ప్రజ్ఞావంతులు, శూరులు, ఆర్యులు కాపాడుతున్న ఆ భవనంలో, చేతులు జోడించిన సూతపుత్రుడు సింహాసనంపై కూర్చున్న విచిత్రవీర్యుని కుమారుని వద్దకు చేరుకున్నాడు.
5.32.7
सञ्जयोऽहं भूमिपते नमस्ते प्राप्तोऽस्मि गत्वा नरदेव पाण्डवान् ।
अभिवाद्य त्वां पाण्डुपुत्रो मनस्वी युधिष्ठिरः कुशलं चान्वपृच्छत् ॥ ५.३२.७ ॥
సంజయుడు: భూపతీ, మీకు నమస్కారం. పాండవుల వద్దకు వెళ్ళి తిరిగి వచ్చాను. మీకు అభివాదం చేసి, మనస్వి అయిన పాండుపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు మీ క్షేమాన్ని అడిగాడు.
5.32.8
स ते पुत्रान्पृच्छति प्रीयमाणः कच्चित्पुत्रैः प्रीयसे नप्तृभिश्च ।
तथा सुहृद्भिः सचिवैश्च राज न्ये चापि त्वामुपजीवन्ति तैश्च ॥ ५.३२.८ ॥
అతడు సంతోషంగా మీ కుమారులను గురించి అడుగుతున్నాడు: కుమారులతో, మనవళ్ళతో మీరు సంతోషంగా ఉన్నారా? ఓ రాజా, మిత్రులతో, మంత్రులతో, మీపై ఆధారపడిన ఇతరులతో కూడా మీరు సంతోషంగా ఉన్నారా?
5.32.9
अभ्येत्य त्वां तात वदामि सञ्जय अजातशत्रुं च सुखेन पार्थम् ।
कच्चित्स राजा कुशली सपुत्रः सहामात्यः सानुजः कौरवाणाम् ॥ ५.३२.९ ॥
ధృతరాష్ట్రుడు: ప్రియమైన సంజయా, దగ్గరకు రా, నేను చెబుతాను. పృథ కుమారుడు అజాతశత్రువు యుధిష్ఠిరుడు సుఖంగా ఉన్నాడా? ఆ రాజు కుమారులు, మంత్రులు, తమ్ములతో క్షేమంగా ఉన్నాడా? కౌరవుల ఆ రాజు?
5.32.10
सहामात्यः कुशली पाण्डुपुत्रो भूयश्चातो यच्च तेऽग्रे मनोऽभूत् ।
निर्णिक्तधर्मार्थकरो मनस्वी बहुश्रुतो दृष्टिमाञ्शीलवांश्च ॥ ५.३२.१० ॥
మంత్రులతో పాండుపుత్రుడు క్షేమంగా ఉన్నాడు. ఇంకా, మీ మనసులో ముందు ఉన్నదీ—ధర్మార్థాలను శుద్ధిచేసేవాడు, మనస్వి, బహుశ్రుతుడు, దూరదృష్టి గలవాడు, శీలవంతుడు.
5.32.11
परं धर्मात्पाण्डवस्यानृशंस्यं धर्मः परो वित्तचयान्मतोऽस्य ।
सुखप्रिये धर्महीने न पार्थो ऽनुरुध्यते भारत तस्य विद्धि ॥ ५.३२.११ ॥
పాండవులకు అనృశంస్యం (దయ) ధర్మం కంటే కూడా ఉన్నతమైనది; ధర్మం సంపద సంచయం కంటే ఉన్నతమైనదిగా భావించబడుతుంది. ఓ భారతా, సుఖప్రియుడు, ధర్మహీనుడు అయిన వాడికి పార్థుడు లొంగడు అని తెలుసుకో.
5.32.12
परप्रयुक्तः पुरुषो विचेष्टते सूत्रप्रोता दारुमयीव योषा ।
इमं दृष्ट्वा नियमं पाण्डवस्य मन्ये परं कर्म दैवं मनुष्यात् ॥ ५.३२.१२ ॥
ఇతరులచే ప్రేరేపించబడిన మనిషి, దారంతో కట్టిన చెక్క బొమ్మలాగా కదులుతాడు. పాండవుల ఈ నియమాన్ని చూసి, మానవ కర్మ కంటే దైవ కర్మ ఉన్నతమైనదని నేను భావిస్తున్నాను.
5.32.13
इमं च दृष्ट्वा तव कर्मदोषं पादोदर्कं घोरमवर्णरूपम् ।
यावन्नरः कामयतेऽतिकाल्यं तावन्नरोऽयं लभते प्रशंसाम् ॥ ५.३२.१३ ॥
నీ కర్మదోషాన్ని చూసి—పాదాల క్రింద పతనంతో ముగిసేది, భయంకరమైనది, వికారమైన రూపం గలది—మనిషి (ఇతరుల కంటే) ముందుగా లేవాలని కోరుకున్నంతకాలం, ఈ మనిషి ప్రశంస పొందుతాడు.
5.32.14
अजातशत्रुस्तु विहाय पापं जीर्णां त्वचं सर्प इवासमर्थाम् ।
विरोचतेऽहार्यवृत्तेन धीरो युधिष्ठिरस्त्वयि पापं विसृज्य ॥ ५.३२.१४ ॥
కానీ అజాతశత్రువు యుధిష్ఠిరుడు, పాము తన పాత, బలహీనమైన చర్మాన్ని విడిచిపెట్టినట్లు పాపాన్ని విడిచిపెట్టి, అచంచల ప్రవర్తనతో ప్రకాశిస్తాడు; నీలోని పాపాన్ని విడిచిపెట్టి, ధీరుడైన యుధిష్ఠిరుడు ప్రకాశిస్తాడు.
5.32.15
अङ्गात्मनः कर्म निबोध राज न्धर्मार्थयुक्तादार्यवृत्तादपेतम् ।
उपक्रोशं चेह गतोऽसि राज न्नोहेश्च पापं प्रसजेदमुत्र ॥ ५.३२.१५ ॥
ఓ రాజా, ధర్మార్థయుక్తమైన ఆర్యవృత్తం నుండి తొలగిన నీ స్వకర్మను వినుము. ఓ రాజా, ఇక్కడ నీవు నిందకు గురయ్యావు; పాపం పరలోకంలో కూడా అంటుకుంటుంది.
5.32.16
स त्वमर्थं संशयितं विना तै राशंससे पुत्रवशानुगोऽद्य ।
अधर्मशब्दश्च महान्पृथिव्यां नेदं कर्म त्वत्समं भारताग्र्य ॥ ५.३२.१६ ॥
ఆ అర్థం సందేహాస్పదమైనదే; వారిని విడిచి, నేడు కుమారుని ఇష్టానికి లోబడి నీవు ఆశిస్తున్నావు. భూమిపై అధర్మం అనే గొప్ప అపకీర్తి ఉంది; ఓ భరతశ్రేష్ఠా, ఈ కర్మ నీకు తగినది కాదు.
5.32.17
हीनप्रज्ञो दौष्कुलेयो नृशंसो दीर्घवैरी क्षत्रविद्यास्वधीरः ।
एवन्धर्मा नापदः सन्तितीर्षे द्धीनवीर्यो यश्च भवेदशिष्टः ॥ ५.३२.१७ ॥
బుద్ధిహీనుడు, నీచ కులంలో పుట్టినవాడు, క్రూరుడు, దీర్ఘకాల శత్రువు, క్షత్రవిద్యలలో స్థిరత్వం లేనివాడు; ఇటువంటి స్వభావం గలవాడు ఆపదలను దాటగోరడు; బుద్ధి, పరాక్రమం లేక అశిష్టుడవుతాడు.
5.32.18
कुले जातो धर्मवान्यो यशस्वी बहुश्रुतः सुखजीवी यतात्मा ।
धर्मार्थयोर्ग्रथितयोर्बिभर्ति नान्यत्र दिष्टस्य वशादुपैति ॥ ५.३२.१८ ॥
మంచి కులంలో పుట్టి ధర్మవంతుడు, యశస్వి, బహుశ్రుతుడు, సుఖంగా జీవించేవాడు, ఆత్మ నిగ్రహం గలవాడు, పరస్పరం పెనవేసుకున్న ధర్మార్థాలను ధరిస్తాడు; లేకపోతే దైవవశంతో అతడు వాటిని పొందడు.
5.32.19
कथं हि मन्त्राग्र्यधरो मनीषी धर्मार्थयोरापदि सम्प्रणेता ।
एवंयुक्तः सर्वमन्त्रैरहीनो अनानृशंस्यं कर्म कुर्यादमूढः ॥ ५.३२.१९ ॥
మంత్రాలలో శ్రేష్ఠమైన ఆలోచనను ధరించిన బుద్ధిమంతుడు, ఆపదలో ధర్మార్థాలకు మార్గదర్శి, ఇలా అన్ని మంత్రాలతో కూడినవాడై, లోపం లేనివాడై, క్రూరత్వం లేని కర్మను ఎలా చేయకుండా ఉంటాడు? మోహం లేనివాడు అలాగే చేయాలి.
5.32.20
तवापीमे मन्त्रविदः समेत्य समासते कर्मसु नित्ययुक्ताः ।
तेषामयं बलवान्निश्चयश्च कुरुक्षयार्थे निरयो व्यपादि ॥ ५.३२.२० ॥
మీ మంత్రజ్ఞులైన ఈ వారందరూ కలిసి, ఎల్లప్పుడూ కార్యాలలో నిమగ్నులై కూర్చున్నారు. వారి ఈ బలమైన నిశ్చయం కురువుల నాశనానికి నరకతుల్య వినాశాన్ని తెచ్చిపెట్టింది.
5.32.21
अकालिकं कुरवो नाभविष्य न्पापेन चेत्पापमजातशत्रुः ।
इच्छेज्जातु त्वयि पापं विसृज्य निन्दा चेयं तव लोकेऽभविष्यत् ॥ ५.३२.२१ ॥
అజాతశత్రువు పాపంతో పాపాన్ని కోరి ఉంటే, కురువులకు అకాల వినాశం జరిగి ఉండేది కాదు. మీరు కూడా పాపాన్ని విడిచి కోరి ఉంటే, లోకంలో ఈ నింద మీకు వచ్చి ఉండేది కాదు.
5.32.22
किमन्यत्र विषयादीश्वराणां यत्र पार्थः परलोकं ददर्श ।
अत्यक्रामत्स तथा संमतः स्या न्न संशयो नास्ति मनुष्यकारः ॥ ५.३२.२२ ॥
విషయాలకు అతీతంగా ఈశ్వరులకు ఇంకేముంది? అక్కడే పార్థుడు పరలోకాన్ని చూశాడు. అతడు ఇలా దాటి గౌరవించబడి ఉండేవాడు; ఇందులో సందేహం లేదు, ఇది మానవ ప్రయత్నమే.
5.32.23
एतान्गुणान्कर्मकृतानवेक्ष्य भावाभावौ वर्तमानावनित्यौ ।
बलिर्हि राजा पारमविन्दमानो नान्यत्कालात्कारणं तत्र मेने ॥ ५.३२.२३ ॥
కర్మలవల్ల కలిగిన ఈ గుణాలను, అనిత్యంగా ఉండే ఉనికి-లేమి స్థితులను గమనించి, రాజు బలి ఆ తీరాన్ని కనుగొనక, అక్కడ కాలం తప్ప మరో కారణం లేదని భావించాడు.
5.32.24
चक्षुः श्रोत्रे नासिका त्वक्च जिह्वा ज्ञानस्यैतान्यायतनानि जन्तोः ।
तानि प्रीतान्येव तृष्णाक्षयान्ते तान्यव्यथो दुःखहीनः प्रणुद्यात् ॥ ५.३२.२४ ॥
కన్ను, చెవి, ముక్కు, చర్మం, నాలుక—ఇవే జీవికి జ్ఞానానికి ఆయతనాలు. తృష్ణ క్షయమైన తరువాత అవి ప్రీతితోనే ఉంటాయి; వాటివల్ల బాధపడకుండా, దుఃఖరహితుడు వాటిని పక్కకు నెట్టాలి.
5.32.25
न त्वेव मन्ये पुरुषस्य कर्म संवर्तते सुप्रयुक्तं यथावत् ।
मातुः पितुः कर्मणाभिप्रसूतः संवर्धते विधिवद्भोजनेन ॥ ५.३२.२५ ॥
మనిషి చేసిన కర్మ, సరిగ్గా చక్కగా చేసినదైతే, ఫలించకుండా పోతుందని నేను భావించను. తల్లిదండ్రుల కర్మవల్ల పుట్టిన వ్యక్తి విధి ప్రకారం భోజనంతో పెరుగుతాడు.
5.32.26
प्रियाप्रिये सुखदुःखे च राज न्निन्दाप्रशंसे च भजेत एनम् ।
परस्त्वेनं गर्हयतेऽपराधे प्रशंसते साधुवृत्तं तमेव ॥ ५.३२.२६ ॥
ఓ రాజా, ప్రియం-అప్రియం, సుఖం-దుఃఖం, నింద-ప్రశంస ఇతనికే కలుగుతాయి. ఇతరుడు అపరాధంలో ఇతనిని నిందిస్తాడు; సద్వర్తనుడిని మాత్రం పొగుడుతాడు.
5.32.27
स त्वा गर्हे भारतानां विरोधा दन्तो नूनं भवितायं प्रजानाम् ।
नो चेदिदं तव कर्मापराधा त्कुरून्दहेत्कृष्णवर्त्मेव कक्षम् ॥ ५.३२.२७ ॥
భరతవంశీయుల విరోధం వల్ల ఇతడు నిశ్చయంగా ప్రజలను అణచేవాడవుతాడు కాబట్టి నిన్ను నిందిస్తున్నాను. లేకపోతే, నీ ఈ కర్మ అపరాధం వల్ల అతడు కురువులను నల్ల అగ్నిజ్వాల ఎండిన గడ్డిని కాల్చినట్లు కాల్చేవాడు.
5.32.28
त्वमेवैको जातपुत्रेषु राज न्वशं गन्ता सर्वलोके नरेन्द्र ।
कामात्मनां श्लाघसे द्यूतकाले नान्यच्छमात्पश्य विपाकमस्य ॥ ५.३२.२८ ॥
ఓ రాజా, పుత్రులు కలవారిలో నువ్వే ఒంటరిగా లోకమంతటినీ వశపరచుకుంటావు. ఓ నరేంద్రా, జూదం సమయంలో కోరికలకు లోనైనవారిని నువ్వు పొగుడుతున్నావు. దీని ఫలితాన్ని శాంతి తప్ప మరేమీ కాదని చూడు.
5.32.29
अनाप्तानां प्रग्रहात्त्वं नरेन्द्र तथाप्तानां निग्रहाच्चैव राजन् ।
भूमिं स्फीतां दुर्बलत्वादनन्तां न शक्तस्त्वं रक्षितुं कौरवेय ॥ ५.३२.२९ ॥
ఓ నరేంద్రా, నమ్మదగనివారి మాటలను స్వీకరించడం వల్లా, నమ్మదగినవారిని అడ్డుకోవడం వల్లా, ఓ రాజా, బలహీనత వల్ల ఈ సుసంపన్నమైన, అనంతమైన భూమిని కాపాడలేవు, ఓ కౌరవుడా.
5.32.30
अनुज्ञातो रथवेगावधूतः श्रान्तो निपद्ये शयनं नृसिंह ।
प्रातः श्रोतारः कुरवः सभाया मजातशत्रोर्वचनं समेताः ॥ ५.३२.३० ॥
నరసింహా, అనుమతి పొంది, రథ వేగంతో అలసిపోయి నేను విశ్రాంతికి పడుకుంటాను. ఉదయం కౌరవులు సభలో సమావేశమై అజాతశత్రువు మాటలు వింటారు.