ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.32.1
अनुज्ञातः पाण्डवेन प्रययौ सञ्जयस्तदा ।
शासनं धृतराष्ट्रस्य सर्वं कृत्वा महात्मनः ॥ ५.३२.१ ॥
ਪਾਂਡਵ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਫਿਰ ਸੰਜੇ ਤੁਰ ਪਿਆ; ਮਹਾਤਮਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ।
5.32.2
सम्प्राप्य हास्तिनपुरं शीघ्रं च प्रविवेश ह ।
अन्तःपुरमुपस्थाय द्वाःस्थं वचनमब्रवीत् ॥ ५.३२.२ ॥
ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਛੇਤੀ ਅੰਦਰ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ; ਅੰਤਹਪੁਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਦਰਬਾਨ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
5.32.3
आचक्ष्व मां धृतराष्ट्राय द्वाःस्थ उपागतं पाण्डवानां सकाशात् ।
जागर्ति चेदभिवदेस्त्वं हि क्षत्तः प्रविशेयं विदितो भूमिपस्य ॥ ५.३२.३ ॥
ਦਰਬਾਨਾ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਆਏ ਮੈਨੂੰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਦੱਸ। ਜੇ ਉਹ ਜਾਗਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹੇ ਕਸ਼ੱਤਾ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕੇ ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
5.32.4
सञ्जयोऽयं भूमिपते नमस्ते दिदृक्षया द्वारमुपागतस्ते ।
प्राप्तो दूतः पाण्डवानां सकाशा त्प्रशाधि राजन्किमयं करोतु ॥ ५.३२.४ ॥
ਇਹ ਸੰਜੇ ਹੈ, ਹੇ ਭੂਪਤੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰ ਆਇਆ ਹੈ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਦੂਤ ਆਇਆ ਹੈ; ਰਾਜਨ, ਹੁਕਮ ਦਿਓ, ਇਹ ਕੀ ਕਰੇ।
5.32.5
आचक्ष्व मां सुखिनं काल्यमस्मै प्रवेश्यतां स्वागतं सञ्जयाय ।
न चाहमेतस्य भवाम्यकाल्यः स मे कस्माद्द्वारि तिष्ठेत क्षत्तः ॥ ५.३२.५ ॥
ਮੈਂ ਸੁਖੀ ਹਾਂ ਇਹ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸ; ਸਵੇਰੇ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਾਂਗਾ। ਸੰਜੇ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ; ਉਸਨੂੰ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਦਿਓ। ਮੈਂ ਉਸ ਲਈ ਬੇਵਕਤ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਹੇ ਕਸ਼ੱਤਾ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰ ਉੱਤੇ ਕਿਉਂ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹੇ?
5.32.6
ततः प्रविश्यानुमते नृपस्य महद्वेश्म प्राज्ञशूरार्यगुप्तम् ।
सिंहासनस्थं पार्थिवमाससाद वैचित्रवीर्यं प्राञ्जलिः सूतपुत्रः ॥ ५.३२.६ ॥
ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਡੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ, ਜੋ ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ, ਸੂਰਵੀਰਾਂ ਤੇ ਆਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀ, ਹੱਥ ਜੋੜੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਸਿੰਘਾਸਣ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰ੍ਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ।
5.32.7
सञ्जयोऽहं भूमिपते नमस्ते प्राप्तोऽस्मि गत्वा नरदेव पाण्डवान् ।
अभिवाद्य त्वां पाण्डुपुत्रो मनस्वी युधिष्ठिरः कुशलं चान्वपृच्छत् ॥ ५.३२.७ ॥
ਸੰਜਯ: ਹੇ ਭੂਮੀਪਤੀ, ਆਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਮਨਸਵੀ ਪਾਂਡੁਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਪ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਪੁੱਛੀ।
5.32.8
स ते पुत्रान्पृच्छति प्रीयमाणः कच्चित्पुत्रैः प्रीयसे नप्तृभिश्च ।
तथा सुहृद्भिः सचिवैश्च राज न्ये चापि त्वामुपजीवन्ति तैश्च ॥ ५.३२.८ ॥
ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ: ਕੀ ਆਪ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪੋਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ? ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਿੱਤਰਾਂ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਕੀ ਆਪ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ?
5.32.9
अभ्येत्य त्वां तात वदामि सञ्जय अजातशत्रुं च सुखेन पार्थम् ।
कच्चित्स राजा कुशली सपुत्रः सहामात्यः सानुजः कौरवाणाम् ॥ ५.३२.९ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ: ਹੇ ਪਿਆਰੇ ਸੰਜਯ, ਨੇੜੇ ਆ, ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਪ੍ਰਿਥਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਸੁਖੀ ਹੈ? ਉਹ ਰਾਜਾ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਅਮਾਤਿਆਂ, ਛੋਟੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਕੁਸ਼ਲ ਹੈ? ਕੌਰਵਾਂ ਦਾ ਉਹ ਰਾਜਾ?
5.32.10
सहामात्यः कुशली पाण्डुपुत्रो भूयश्चातो यच्च तेऽग्रे मनोऽभूत् ।
निर्णिक्तधर्मार्थकरो मनस्वी बहुश्रुतो दृष्टिमाञ्शीलवांश्च ॥ ५.३२.१० ॥
ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਪਾਂਡੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੁਸ਼ਲ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੀ—ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮਨਸਵੀ, ਬਹੁਸ਼ਰੁਤ, ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸ਼ੀਲਵਾਨ।
5.32.11
परं धर्मात्पाण्डवस्यानृशंस्यं धर्मः परो वित्तचयान्मतोऽस्य ।
सुखप्रिये धर्महीने न पार्थो ऽनुरुध्यते भारत तस्य विद्धि ॥ ५.३२.११ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਲਈ ਅਨ੍ਰਿਸੰਸਤਾ (ਦਇਆ) ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਤਮ ਹੈ; ਅਤੇ ਧਰਮ ਧਨ-ਸੰਚਯ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਸੁਖ-ਪ੍ਰਿਯ ਅਤੇ ਧਰਮਹੀਣ ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪਾਰਥ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
5.32.12
परप्रयुक्तः पुरुषो विचेष्टते सूत्रप्रोता दारुमयीव योषा ।
इमं दृष्ट्वा नियमं पाण्डवस्य मन्ये परं कर्म दैवं मनुष्यात् ॥ ५.३२.१२ ॥
ਦੂਜੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਮਨੁੱਖ ਧਾਗੇ ਵਿੱਚ ਪਰੋਈ ਲੱਕੜ ਦੀ ਗੁੱਡੀ ਵਾਂਗ ਹਰਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਇਸ ਸੰਜਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਕਰਮ ਨਾਲੋਂ ਦੈਵੀ ਕਰਮ ਉੱਤਮ ਹੈ।
5.32.13
इमं च दृष्ट्वा तव कर्मदोषं पादोदर्कं घोरमवर्णरूपम् ।
यावन्नरः कामयतेऽतिकाल्यं तावन्नरोऽयं लभते प्रशंसाम् ॥ ५.३२.१३ ॥
ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕਰਮ-ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ—ਜੋ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਡਿੱਗਣ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਕੁਰੂਪ ਰੂਪ ਵਾਲਾ—ਜਦ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ (ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ) ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਠਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਤੱਕ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
5.32.14
अजातशत्रुस्तु विहाय पापं जीर्णां त्वचं सर्प इवासमर्थाम् ।
विरोचतेऽहार्यवृत्तेन धीरो युधिष्ठिरस्त्वयि पापं विसृज्य ॥ ५.३२.१४ ॥
ਪਰ ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕੰਜਲੀ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪਾਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਚੱਲ ਆਚਰਣ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਵਿੱਚਲਾ ਪਾਪ ਛੱਡ ਕੇ ਧੀਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
5.32.15
अङ्गात्मनः कर्म निबोध राज न्धर्मार्थयुक्तादार्यवृत्तादपेतम् ।
उपक्रोशं चेह गतोऽसि राज न्नोहेश्च पापं प्रसजेदमुत्र ॥ ५.३२.१५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਆਰਿਆ ਆਚਰਣ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਸੁਣ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਨਿੰਦਾ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਪਾਪ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਿੰਮੜਦਾ ਹੈ।
5.32.16
स त्वमर्थं संशयितं विना तै राशंससे पुत्रवशानुगोऽद्य ।
अधर्मशब्दश्च महान्पृथिव्यां नेदं कर्म त्वत्समं भारताग्र्य ॥ ५.३२.१६ ॥
ਉਹ ਅਰਥ ਸੰਦੇਹਪੂਰਨ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅੱਜ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਆਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਧਰਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਲੰਕ ਹੈ; ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਕਰਮ ਤੇਰੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
5.32.17
हीनप्रज्ञो दौष्कुलेयो नृशंसो दीर्घवैरी क्षत्रविद्यास्वधीरः ।
एवन्धर्मा नापदः सन्तितीर्षे द्धीनवीर्यो यश्च भवेदशिष्टः ॥ ५.३२.१७ ॥
ਬੁੱਧੀਹੀਨ, ਨੀਵੇਂ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ, ਕਰੂਰ, ਲੰਮੇ ਵੈਰ ਵਾਲਾ, ਖੱਤਰੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਨਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ; ਅਜਿਹੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਵਿਪਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ; ਅਤੇ ਜੋ ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਬਲ ਤੋਂ ਹੀਣਾ ਹੋ ਕੇ ਅਸ਼ਿਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
5.32.18
कुले जातो धर्मवान्यो यशस्वी बहुश्रुतः सुखजीवी यतात्मा ।
धर्मार्थयोर्ग्रथितयोर्बिभर्ति नान्यत्र दिष्टस्य वशादुपैति ॥ ५.३२.१८ ॥
ਚੰਗੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਧਰਮਵਾਨ, ਯਸ਼ਸਵੀ, ਬਹੁਸ਼ਰੁਤ, ਸੁਖ ਨਾਲ ਜੀਣ ਵਾਲਾ, ਸੰਜਮੀ ਜੋ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੁੰਥੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਧਾਰਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਦੈਵ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ।
5.32.19
कथं हि मन्त्राग्र्यधरो मनीषी धर्मार्थयोरापदि सम्प्रणेता ।
एवंयुक्तः सर्वमन्त्रैरहीनो अनानृशंस्यं कर्म कुर्यादमूढः ॥ ५.३२.१९ ॥
ਮੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਲਾਹ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਵਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਤੇ ਅਰਥ ਦਾ ਅਗੁਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਤੇ ਘਾਟ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਬੇਰਹਿਮੀ ਰਹਿਤ ਕਰਮ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਕਰੇ? ਮੋਹ-ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
5.32.20
तवापीमे मन्त्रविदः समेत्य समासते कर्मसु नित्ययुक्ताः ।
तेषामयं बलवान्निश्चयश्च कुरुक्षयार्थे निरयो व्यपादि ॥ ५.३२.२० ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਇਹ ਮੰਤਰਜ੍ਞ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸਦਾ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਬਲਵਾਨ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਨਰਕ ਵਰਗਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਲਿਆਇਆ ਹੈ।
5.32.21
अकालिकं कुरवो नाभविष्य न्पापेन चेत्पापमजातशत्रुः ।
इच्छेज्जातु त्वयि पापं विसृज्य निन्दा चेयं तव लोकेऽभविष्यत् ॥ ५.३२.२१ ॥
ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ ਜੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਪਾਪ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਕੁਰੂਆਂ ਉੱਤੇ ਅਕਾਲ ਵਿਨਾਸ਼ ਨਾ ਆਉਂਦਾ। ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਪਾਪ ਛੱਡ ਕੇ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿੰਦਾ ਤੁਹਾਡੀ ਨਾ ਹੁੰਦੀ।
5.32.22
किमन्यत्र विषयादीश्वराणां यत्र पार्थः परलोकं ददर्श ।
अत्यक्रामत्स तथा संमतः स्या न्न संशयो नास्ति मनुष्यकारः ॥ ५.३२.२२ ॥
ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਈਸ਼ਵਰਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਕੀ ਹੈ? ਉੱਥੇ ਹੀ ਪਾਰਥ ਨੇ ਪਰਲੋਕ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਯਤਨ ਹੀ ਹੈ।
5.32.23
एतान्गुणान्कर्मकृतानवेक्ष्य भावाभावौ वर्तमानावनित्यौ ।
बलिर्हि राजा पारमविन्दमानो नान्यत्कालात्कारणं तत्र मेने ॥ ५.३२.२३ ॥
ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਅਨਿੱਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹੋਂਦ-ਅਭਾਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਨੇ ਉਹ ਕਿਨਾਰਾ ਨਾ ਪਾ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਕਾਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ।
5.32.24
चक्षुः श्रोत्रे नासिका त्वक्च जिह्वा ज्ञानस्यैतान्यायतनानि जन्तोः ।
तानि प्रीतान्येव तृष्णाक्षयान्ते तान्यव्यथो दुःखहीनः प्रणुद्यात् ॥ ५.३२.२४ ॥
ਅੱਖ, ਕੰਨ, ਨੱਕ, ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਜੀਭ—ਇਹ ਜੀਵ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਆਯਤਨ ਹਨ। ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋ ਕੇ, ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੇ।
5.32.25
न त्वेव मन्ये पुरुषस्य कर्म संवर्तते सुप्रयुक्तं यथावत् ।
मातुः पितुः कर्मणाभिप्रसूतः संवर्धते विधिवद्भोजनेन ॥ ५.३२.२५ ॥
ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਕਰਮ ਯਥਾਵਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਬੇਕਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਰਮ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਮਨੁੱਖ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ।
5.32.26
प्रियाप्रिये सुखदुःखे च राज न्निन्दाप्रशंसे च भजेत एनम् ।
परस्त्वेनं गर्हयतेऽपराधे प्रशंसते साधुवृत्तं तमेव ॥ ५.३२.२६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਿਆਰਾ-ਅਪਿਆਰਾ, ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਨਿੰਦਾ-ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਇਸੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੂਜਾ ਅਪਰਾਧ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਨਿੰਦਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਦਾਚਾਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
5.32.27
स त्वा गर्हे भारतानां विरोधा दन्तो नूनं भवितायं प्रजानाम् ।
नो चेदिदं तव कर्मापराधा त्कुरून्दहेत्कृष्णवर्त्मेव कक्षम् ॥ ५.३२.२७ ॥
ਭਰਤ ਵੰਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਕਾਰਨ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਇਸ ਕਰਮ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਨਾਲ ਉਹ ਕੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਜਿਵੇਂ ਕਾਲੀ ਅੱਗ ਸੁੱਕੀ ਘਾਹ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੈ।
5.32.28
त्वमेवैको जातपुत्रेषु राज न्वशं गन्ता सर्वलोके नरेन्द्र ।
कामात्मनां श्लाघसे द्यूतकाले नान्यच्छमात्पश्य विपाकमस्य ॥ ५.३२.२८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਸ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਹੇ ਨਰੇਂਦਰ, ਜੂਏ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੂੰ ਕਾਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਇਸਦਾ ਫਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਵੇਖ।
5.32.29
अनाप्तानां प्रग्रहात्त्वं नरेन्द्र तथाप्तानां निग्रहाच्चैव राजन् ।
भूमिं स्फीतां दुर्बलत्वादनन्तां न शक्तस्त्वं रक्षितुं कौरवेय ॥ ५.३२.२९ ॥
ਹੇ ਨਰੇਂਦਰ, ਅਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਇਸ ਫੈਲੀ ਹੋਈ, ਅਨੰਤ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਹੈਂ, ਹੇ ਕੌਰਵ।
5.32.30
अनुज्ञातो रथवेगावधूतः श्रान्तो निपद्ये शयनं नृसिंह ।
प्रातः श्रोतारः कुरवः सभाया मजातशत्रोर्वचनं समेताः ॥ ५.३२.३० ॥
ਹੇ ਨਰਸਿੰਘ, ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਰਥ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਹੁਣ ਆਰਾਮ ਲਈ ਲੇਟਦਾ ਹਾਂ। ਸਵੇਰੇ ਕੌਰਵ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣਨਗੇ।