महाभारत · अध्याय 5.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.4.1
एवमेतन्महाबाहो भविष्यति न संशयः ।
न हि दुर्योधनो राज्यं मधुरेण प्रदास्यति ॥ ५.४.१ ॥
हे महाबाहो, असेच होईल, यात संशय नाही. दुर्योधन मधुर शब्दांनी राज्य देणार नाही.
5.4.2
अनुवर्त्स्यति तं चापि धृतराष्ट्रः सुतप्रियः ।
भीष्मद्रोणौ च कार्पण्यान्मौर्ख्याद्राधेयसौबलौ ॥ ५.४.२ ॥
पुत्रप्रिय धृतराष्ट्रही त्याचेच अनुसरण करेल; भीष्म आणि द्रोण कार्पण्यामुळे, आणि राधेय व सौबल मूर्खपणामुळे.
5.4.3
बलदेवस्य वाक्यं तु मम ज्ञाने न युज्यते ।
एतद्धि पुरुषेणाग्रे कार्यं सुनयमिच्छता ॥ ५.४.३ ॥
पण बलदेवाचे हे वचन माझ्या ज्ञानाला पटत नाही. उत्तम नीती इच्छिणाऱ्या माणसाने आधी हेच करायला हवे.
5.4.4
न तु वाच्यो मृदुवचो धार्तराष्ट्रः कथंचन ।
नहि मार्दवसाध्योऽसौ पापबुद्धिर्मतो मम ॥ ५.४.४ ॥
धृतराष्ट्राच्या पुत्राशी कोणत्याही प्रकारे मृदू शब्द बोलू नयेत. तो पापबुद्धी आहे; मृदुतेने वश होणार नाही असे माझे मत आहे.
5.4.5
गर्दभे मार्दवं कुर्याद्गोषु तीक्ष्णं समाचरेत् ।
मृदु दुर्योधने वाक्यं यो ब्रूयात्पापचेतसि ॥ ५.४.५ ॥
गाढवाशी मृदुता दाखवावी आणि गाईंशी कठोरता आचरावी. पापचित्त दुर्योधनाशी जो मृदू बोलतो (तो मूर्ख).
5.4.6
मृदुं वै मन्यते पापो भाषमाणमशक्तिकम् ।
हितमर्थं न जानीयादबुद्धिर्मार्दवे सति ॥ ५.४.६ ॥
पापी माणूस मृदू बोलणाऱ्याला दुर्बल समजतो. मृदुता असता अबुद्धिमान माणूस आपले हित जाणत नाही.
5.4.7
एतच्चैव करिष्यामो यत्नश्च क्रियतामिह ।
प्रस्थापयाम मित्रेभ्यो बलान्युद्योजयन्तु नः ॥ ५.४.७ ॥
आम्ही हेच करू; येथे प्रयत्न केला जावा. मित्रांकडे दूत पाठवू; त्यांनी आमच्या सेना सज्ज कराव्यात.
5.4.8
शल्यस्य धृष्टकेतोश्च जयत्सेनस्य वा विभो ।
केकयानां च सर्वेषां दूता गच्छन्तु शीघ्रगाः ॥ ५.४.८ ॥
हे विभो! शल्य, धृष्टकेतू, जयत्सेन आणि सर्व केकयांकडे वेगवान दूत जावेत.
5.4.9
स च दुर्योधनो नूनं प्रेषयिष्यति सर्वशः ।
पूर्वाभिपन्नाः सन्तश्च भजन्ते पूर्वचोदनम् ॥ ५.४.९ ॥
आणि दुर्योधन निश्चितच सर्व प्रकारे दूत पाठवेल. जे पूर्वीच त्याच्या अधीन आहेत, ते पूर्वीच्या आज्ञेचे पालन करतात.
5.4.10
तत्वरध्वं नरेन्द्राणां पूर्वमेव प्रचोदने ।
महद्धि कार्यं वोढव्यमिति मे वर्तते मतिः ॥ ५.४.१० ॥
म्हणून राजांकडे दूत पाठवण्यात आधीच घाई करा. हे मोठे कार्य आहे, पार पाडायला हवे, असे माझे मत आहे.
5.4.11
शल्यस्य प्रेष्यतां शीघ्रं ये च तस्यानुगा नृपाः ।
भगदत्ताय राज्ञे च पूर्वसागरवासिने ॥ ५.४.११ ॥
शल्याकडे लवकर दूत पाठवावेत; त्याचे अनुयायी राजे आणि पूर्व सागरतीरी राहणारे राजा भगदत्त यांच्याकडेही पाठवावेत.
5.4.12
अमितौजसे तथोग्राय हार्दिक्यायान्धकाय च ।
दीर्घप्रज्ञाय शूराय रोचमानाय वा विभो ॥ ५.४.१२ ॥
अमितौजसाकडे, उग्राकडे, हार्दिक्याकडे, अंधकाकडे, दीर्घदृष्टी असलेल्या शूराकडे आणि तेजस्वी राजाकडे — हे विभो!
5.4.13
आनीयतां बृहन्तश्च सेनाबिन्दुश्च पार्थिवः ।
सेनजित्प्रतिबिन्ध्यश्च चित्रवर्मा सुवास्तुकः ॥ ५.४.१३ ॥
बृहन्त, सेनाबिंदु नामक राजा, सेनजित, प्रतिबिंध्य, चित्रवर्मा आणि सुवास्तुक यांना आणावे.
5.4.14
बाह्लीको मुञ्जकेशश्च चैद्याधिपतिरेव च ।
सुपार्श्वश्च सुबाहुश्च पौरवश्च महारथः ॥ ५.४.१४ ॥
बाह्लीक, मुञ्जकेश, चैद्याधिपती, सुपार्श्व, सुबाहू, पौरव आणि महारथी.
5.4.15
शकानां पह्लवानां कर्णवेष्टश्च पार्थिवः ।
सुरारिश्च नदीजश्च कर्णवेष्टश्च पार्थिवः ॥ ५.४.१५ ॥
शक व पह्लवांचा राजा कर्णवेष्ट, सुरारी, नदीज आणि पुन्हा कर्णवेष्ट नामक राजा.
5.4.16
नीलश्च वीरधर्मा च भूमिपालश्च वीर्यवान् ।
दुर्जयो दन्तवक्रश्च रुक्मी च जनमेजयः ॥ ५.४.१६ ॥
नील, वीरधर्मा, भूमिपाल, वीर्यवान, दुर्जय, दन्तवक्र, रुक्मी आणि जनमेजय.
5.4.17
आषाढो वायुवेगश्च पूर्वपाली च पार्थिवः ।
भूरितेजा देवकश्च एकलव्यः सहात्मजैः ॥ ५.४.१७ ॥
आषाढ, वायुवेग, पूर्वपाली नामक राजा, अत्यंत तेजस्वी देवक आणि एकलव्य, आपल्या पुत्रांसह.
5.4.18
कारूषकाश्च राजानः क्षेमधूर्तिश्च वीर्यवान् ।
काम्भोजा ऋषिका ये च पश्चिमानूपकाश्च ये ॥ ५.४.१८ ॥
कारूषक राजे, वीर्यवान क्षेमधूर्ति, काम्बोज, ऋषिक आणि जे पश्चिम अनूप देशातील आहेत ते.
5.4.19
जयत्सेनश्च काश्यश्च तथा पञ्चनदा नृपाः ।
जानकिश्च दुर्धर्षः पार्वतीयाश्च ये नृपाः ॥ ५.४.१९ ॥
जयत्सेन आणि काश्य, तसेच पंचनदाचे राजे, दुर्धर्ष जानकि आणि जे पर्वतीय राजे आहेत।
5.4.20
जानकिश्च सुशर्मा च मणिमान्योतिमत्सकः ।
पांशुराष्ट्राधिपश्चैव धृष्टकेतुश्च वीर्यवान् ॥ ५.४.२० ॥
जानकि, सुशर्मा, मणिमान, ज्योतिमत्सक, पांशुराष्ट्राचा अधिपती आणि वीर्यवान धृष्टकेतु।
5.4.21
तुण्डश्च दण्डधारश्च बृहत्सेनश्च वीर्यवान् ।
अपराजितो निषादश्च श्रेणिमान्वसुमानपि ॥ ५.४.२१ ॥
तुण्ड आणि दण्डधार, वीर्यवान बृहत्सेन, अपराजित आणि निषाद, श्रेणिमान आणि वसुमानही.
5.4.22
बृहद्बलो महौजाश्च बाहुः परपुरंजयः ।
समुद्रसेनो राजा च सह पुत्रेण वीर्यवान् ॥ ५.४.२२ ॥
बृहद्बल, महौजा आणि बाहू, शत्रुनगरे जिंकणारा; राजा समुद्रसेन पुत्रासह, वीर्यवान.
5.4.23
उद्भवः क्षेमकश्चैव वाटधानश्च पार्थिवः ।
श्रुतायुश्च दृढायुश्च साल्वपुत्रश्च वीर्यवान् ॥ ५.४.२३ ॥
उद्भव आणि क्षेमक, वाटधान राजा; श्रुतायु आणि दृढायु, वीर्यवान साल्वपुत्र.
5.4.24
कुमारश्च कलिङ्गानामीश्वरो युद्धदुर्मदः ।
एतेषां प्रेष्यतां शीघ्रमेतद्धि मम रोचते ॥ ५.४.२४ ॥
कलिंगांचा अधिपती कुमार, युद्धमदाने उन्मत्त. यांना सर्वांना त्वरित पाठवावे, हेच मला रुचते.
5.4.25
अयं च ब्राह्मणो विद्वान्मम राजन्पुरोहितः ।
प्रेष्यतां धृतराष्ट्राय वाक्यमस्मै प्रदीयताम् ॥ ५.४.२५ ॥
हे राजा, हा विद्वान ब्राह्मण माझा राजपुरोहित आहे. यांना धृतराष्ट्राकडे पाठवावे आणि यांच्या द्वारे त्यांना संदेश द्यावा.
5.4.26
यथा दुर्योधनो वाच्यो यथा सान्तनवो नृपः ।
धृतराष्ट्रो यथा वाच्यो द्रोणश्च रथिनां वरः ॥ ५.४.२६ ॥
दुर्योधनाशी ज्या प्रकारे बोलावे, शंतनूचा पुत्र जो राजा त्याच्याशी, धृतराष्ट्राशी आणि रथिकांमध्ये श्रेष्ठ द्रोणाशी ज्या प्रकारे बोलावे, त्याच प्रकारे (संदेश द्यावा).