ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.41.1
अनुक्तं यदि ते किञ्चिद्वाचा विदुर विद्यते ।
तन्मे शुश्रूषतो ब्रूहि विचित्राणि हि भाषसे ॥ ५.४१.१ ॥
ହେ ବିଦୁର, ତୁମ ବାଣୀରେ ଯଦି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନକହିଥିବା କିଛି ଥାଏ, ଶୁଣୁଥିବା ମୋତେ ତାହା କୁହ; ତୁମେ ତ ଅଦ୍ଭୁତ କଥା କହୁଛ।
5.41.2
धृतराष्ट्र कुमारो वै यः पुराणः सनातनः ।
तनत्सुजातः प्रोवाच मृत्युर्नास्तीति भारत ॥ ५.४१.२ ॥
ହେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ସେହି ପ୍ରାଚୀନ ଓ ସନାତନ କୁମାର — ସନତ୍ସୁଜାତ — 'ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ' ବୋଲି କହିଥିଲେ, ହେ ଭାରତ।
5.41.3
स ते गुह्यान्प्रकाशांश्च सर्वान्हृदयसंश्रयान् ।
प्रवक्ष्यति महाराज सर्वबुद्धिमतां वरः ॥ ५.४१.३ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେ ତୁମକୁ ଗୁହ୍ୟ ଓ ପ୍ରକାଶ ସମସ୍ତ, ହୃଦୟରେ ରହିଥିବା ସବୁ କଥା କହିବେ; ସେ ସବୁ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
5.41.4
किं त्वं न वेद तद्भूयो यन्मे ब्रूयात्सनातनः ।
त्वमेव विदुर ब्रूहि प्रज्ञाशेषोऽस्ति चेत्तव ॥ ५.४१.४ ॥
ସନାତନ ମୋତେ ପୁଣି ଯାହା କହିପାରନ୍ତି, ତାହା କ'ଣ ତୁମେ ଜାଣି ନାହଁ? ହେ ବିଦୁର, ତୁମ ପ୍ରଜ୍ଞାରେ ଯଦି କିଛି ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି, ତୁମେ ହିଁ କୁହ।
5.41.5
शूद्रयोनावहं जातो नातोऽन्यद्वक्तुमुत्सहे ।
कुमारस्य तु याबुद्धिर्वेद तां शाश्वतीमहम् ॥ ५.४१.५ ॥
ମୁଁ ଶୂଦ୍ର ଯୋନିରେ ଜନ୍ମିଛି, ତେଣୁ ଅନ୍ୟ କିଛି କହିବାକୁ ସାହସ କରୁ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ କୁମାରଙ୍କର ଯେଉଁ ଶାଶ୍ୱତ ବୁଦ୍ଧି, ତାହା ମୁଁ ଜାଣେ।
5.41.6
ब्राह्मीं हि योनिमापन्नः सगुह्यमपि यो वदेत् ।
न तेन गर्ह्यो देवानां तस्मादेतद्ब्रवीमि ते ॥ ५.४१.६ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମି ଯିଏ ଗୁହ୍ୟ କଥାମଧ୍ୟ କହେ, ସେ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିନ୍ଦନୀୟ ନୁହେଁ; ସେଥିପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହା କହୁଛି।
5.41.7
ब्रवीहि विदुर त्वं मे पुराणं तं सनातनम् ।
कथमेतेन देहेन स्यादिहैव समागमः ॥ ५.४१.७ ॥
ହେ ବିଦୁର, ସେହି ପୁରାତନ, ସନାତନ (ଜ୍ଞାନ) ମୋତେ କୁହ। ଏହି ଦେହ ସହିତ ହିଁ ଏଠାରେ (ତାଙ୍କ ସହିତ) ମିଳନ କିପରି ହୋଇପାରିବ?
5.41.8
चिन्तयामास विदुरस्तभृषिं शंसितव्रतम् ।
स च तच्चिन्तितं ज्ञात्वा दर्शयामास भारत ॥ ५.४१.८ ॥
ବିଦୁର ସେହି ବ୍ରତନିଷ୍ଠ ଋଷିଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ହେ ଭାରତ, ସେ ତାହା ଜାଣି (ନିଜକୁ) ପ୍ରକାଶ କଲେ।
5.41.9
स चैनं प्रतिजग्राह विधिदृष्टेन कर्मणा ।
सुखोपविष्टं विश्रान्तमथैनं विदुरोऽब्रवीत् ॥ ५.४१.९ ॥
ସେ (ବିଦୁର) ତାଙ୍କୁ ବିଧିବିହିତ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସୁଖରେ ବସି ବିଶ୍ରାମ ନେଇଥିବା ତାଙ୍କୁ ତା'ପରେ ବିଦୁର କହିଲେ।
5.41.10
भगवन्संशयः कश्चिद्धृतराष्ट्रस्य मानसः ।
यो न शक्यो मया वक्तुं त्वमस्मै वक्तुमर्हसि ॥ ५.४१.१० ॥
ହେ ଭଗବନ୍, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ମନରେ ଏକ ସଂଶୟ ଅଛି; ଯାହା ମୁଁ କହିପାରିବି ନାହିଁ; ତାହା ତାଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଆପଣ ଯୋଗ୍ୟ।
5.41.11
यं श्रत्वाऽयं मनुष्येन्द्रः सर्वदुःखातिगो भवेत् ॥ ५.४१.११ ॥
ଯାହା ଶୁଣି ଏହି ମନୁଷ୍ୟେନ୍ଦ୍ର (ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର) ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ପାର ହୋଇଯିବେ।
5.41.12
लाभालाभौ प्रियद्वेष्यौ यथैनं न जरान्तकौ ।
विषहेरन्भयामर्षौ श्रुत्पिपासे मदोद्भवौ ।
अरतिश्चैव तन्द्री च कामक्रोधौ क्षयोदयौ ॥ ५.४१.१२ ॥
ଲାଭ-ଅଲାଭ, ପ୍ରିୟ-ଦ୍ୱେଷ, ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁ — ଏସବୁ ଯେପରି ତାଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ନ ଦିଅନ୍ତୁ; ଭୟ ଓ କ୍ରୋଧ, କ୍ଷୁଧା-ତୃଷ୍ଣା, ମଦରୁ ଜାତ (ବିକାର), ଅରତି ଓ ତନ୍ଦ୍ରା, କାମ ଓ କ୍ରୋଧ, କ୍ଷୟ ଓ ଉଦୟ।