ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.49.1
समवेतेषु सर्वेषु तेषु राजसु भारत ।
दुर्योधनमिदं वाक्यं भीष्मः शान्तनवोऽब्रवीत् ॥ ५.४९.१ ॥
ಭರತನೇ, ಸೇರಿದ್ದ ಆ ಎಲ್ಲ ರಾಜರ ನಡುವೆ ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮನು ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
5.49.2
बृहस्पतिश्चोशना च ब्रह्माणं पर्युपस्थितौ ।
मरुतश्च सहेन्द्रेण वसवश्चाग्रिना सह ॥ ५.४९.२ ॥
ಬೃಹಸ್ಪತಿಯೂ ಉಶನನೂ ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಳಿ ಇದ್ದರು; ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಮರುತ್ತುಗಳು, ಅಗ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ವಸುಗಳೂ ಇದ್ದರು.
5.49.3
आदित्याश्चैव साध्याश्च ये च सप्तर्पयो दिवि ।
विश्वावसुश्च गन्धर्वः शुभाश्चाप्सरसां गणाः ॥ ५.४९.३ ॥
ಆದಿತ್ಯರೂ, ಸಾಧ್ಯರೂ, ಆಕಾಶದ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳೂ, ಗಂಧರ್ವ ವಿಶ್ವಾವಸುವೂ, ಶುಭ ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗಣಗಳೂ ಇದ್ದರು.
5.49.4
नमस्कृत्योपजग्मुस्ते लोकवृद्धं पितामहम् ।
परिवार्य च विश्वेशं पर्यासत दिवौकसः ॥ ५.४९.४ ॥
ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವರು ಲೋಕವೃದ್ಧ ಪಿತಾಮಹನ ಬಳಿ ಬಂದರು; ವಿಶ್ವೇಶನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ದಿವೌಕಸರು ಕುಳಿತರು.
5.49.5
तेषां मनश्च तेजश्चाप्याददानाविवौजसा ।
पूर्वदेवौ व्यतिक्रान्तौ नरनारायणावृषी ॥ ५.४९.५ ॥
ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ತೇಜಸ್ಸನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಓಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಪಹರಿಸುವಂತೆ, ಪೂರ್ವದೇವರಾದ ನರ-ನಾರಾಯಣ ಋಷಿಗಳು ಮೀರಿ ಹೋಗಿದ್ದರು.
5.49.6
बृहस्पतिस्तु पप्रच्छ ब्रह्माणं काविमाविति ।
भवन्तं नोपतिष्ठेते तौ नः शंस पितामह ॥ ५.४९.६ ॥
ಆಗ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಕೇಳಿದನು: "ಈ ಇಬ್ಬರು ಯಾರು? ನಿಮ್ಮನ್ನು ಉಪಾಸಿಸದವರು ಅವರು. ಪಿತಾಮಹನೇ, ನಮಗೆ ಹೇಳಿ."
5.49.7
यावेतौ पृथिवीं द्यां च भासयन्तौ तपस्विनौ ।
ज्वलन्तौ रोचमानौ च व्याप्यातीतौ महाबलौ ॥ ५.४९.७ ॥
ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನೂ ಬೆಳಗಿಸುವ ಈ ಇಬ್ಬರು ತಪಸ್ವಿಗಳು, ಉರಿಯುತ್ತಾ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮೀರಿದವರು, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳು.
5.49.8
नरनारायणावेतौ लोकाल्लोकं समास्थितौ ।
ऊर्जितौ स्वेन तपसा महासत्वपराक्रमौ ॥ ५.४९.८ ॥
ನರ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣ ಎಂಬ ಈ ಇಬ್ಬರು ಒಂದು ಲೋಕದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಸಂಚರಿಸುವವರು, ತಮ್ಮ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಬಲಶಾಲಿಗಳು, ಮಹಾ ಸತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮವುಳ್ಳವರು.
5.49.9
एतौ हि कर्मणा लोकं नन्दयामासतुर्ध्रुवम् ।
द्विधाभूतौ महाप्राज्ञौ विद्धि ब्रह्मन्परन्तपौ ।
असुराणां विनाशाय देवगन्धर्वपूजितौ ॥ ५.४९.९ ॥
ಈ ಇಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಕರ್ಮದಿಂದ ಲೋಕವನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಸಂತೋಷಗೊಳಿಸಿದವರು. ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಇವರು ಎರಡಾಗಿ ವಿಭಜಿತರಾದ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞರು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವವರು ಎಂದು ತಿಳಿ; ಅಸುರರ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ, ದೇವ-ಗಂಧರ್ವರಿಂದ ಪೂಜಿತರು.
5.49.10
जगाम शक्रस्तच्छ्रत्वा यत्र तौ तेपतुस्तपः ।
सार्धं देवगणैः सर्वैर्बृहस्पतिपुरोगमैः ॥ ५.४९.१० ॥
ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಇಬ್ಬರು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಶಕ್ರನು ಹೋದನು, ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಎಲ್ಲಾ ದೇವಗಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ.
5.49.11
तदा देवासुरे युद्धे भये जाते दिवौकसाम् ।
अयाचत महात्मानौ नरनारायणौ वरम् ॥ ५.४९.११ ॥
ಆಗ ದೇವ-ಅಸುರರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಭಯ ಉಂಟಾದಾಗ, ಅವರು ಮಹಾತ್ಮರಾದ ನರ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣರನ್ನು ವರವನ್ನು ಬೇಡಿದರು.
5.49.12
तावब्रूतां वृणीष्वेति तदा भरतसत्तम ।
अथैतावब्रवीच्छकः साह्यं नः क्रियतामिति ॥ ५.४९.१२ ॥
ಆಗ ಅವರಿಬ್ಬರು, "ವರವನ್ನು ಬೇಡು" ಎಂದರು. ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಆಗ ಶಕ್ರನು ಈ ಇಬ್ಬರಿಗೆ, "ನಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು" ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
5.49.13
ततस्तौ शक्रमब्रूतां करिष्यावो यदिच्छसि ।
ताभ्यां च सहितः शक्रो विजिग्ये दैत्यदानवान् ॥ ५.४९.१३ ॥
ಆಗ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಇಂದ್ರನಿಗೆ, 'ನೀನು ಬಯಸಿದ್ದನ್ನು ನಾವು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ' ಎಂದರು. ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದ ಇಂದ್ರನು ದೈತ್ಯ-ದಾನವರನ್ನು ಗೆದ್ದನು.
5.49.14
नर इन्द्रस्य संग्रामे हत्वा शत्रून्परन्तपः ।
पौलोमान्कालखञ्जांश्च सहस्राणि शतानि च ॥ ५.४९.१४ ॥
ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ನರನು, ಪೌಲೋಮರನ್ನೂ ಕಾಲಖಂಜರನ್ನೂ, ಸಾವಿರಾರು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಮಂದಿಯನ್ನು ಕೊಂದನು.
5.49.15
एष भ्रान्ते रथे तिष्ठन्भल्लेनापाहरच्छिरः ।
जम्भस्य ग्रसमानस्य तदा ह्यर्जुन आहवे ॥ ५.४९.१५ ॥
ತಿರುಗುವ ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಇವನು ಭಲ್ಲದಿಂದ ಜಂಭನ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು; ಅವನು ನುಂಗುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ಅರ್ಜುನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದನು.
5.49.16
एष पारे समुद्रस्य हिरण्यपुरमारुजत् ।
हत्वा षष्टिं सहस्राणि निवातकवचान्रणे ॥ ५.४९.१६ ॥
ಇವನು ಸಮುದ್ರದ ಆಚೆ ಹಿರಣ್ಯಪುರವನ್ನು ಭೇದಿಸಿದನು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ನಿವಾತಕವಚರನ್ನು ಕೊಂದನು.
5.49.17
एष देवान्सहेन्द्रेण जित्वा परपुरञ्जयः ।
अतर्पयन्महाबाहुरर्जुनो जातवेदसम् ॥ ५.४९.१७ ॥
ಶತ್ರುನಗರಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಈ ಮಹಾಬಾಹು ಅರ್ಜುನನು ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು.
5.49.18
नारायणस्तथैवात्र भूयसोऽन्याञ्जघान ह ।
एवमेतौ महावीर्यौ तौ पश्यत समागतौ ॥ ५.४९.१८ ॥
ನಾರಾಯಣನೂ ಇಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರನ್ನು ಕೊಂದನು. ಹೀಗೆ ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು; ಇಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನು ನೋಡಿರಿ.
5.49.19
वासुदेवार्जुनौ वीरौ समवेतौ महारथौ ।
नरनारायणौ देवौ पूर्वदेवाविति श्रुतिः ॥ ५.४९.१९ ॥
ವಾಸುದೇವ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನ, ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿರುವ ಇಬ್ಬರು ವೀರ ಮಹಾರಥರು. ನರ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣ, ಪೂರ್ವದ ಇಬ್ಬರು ದೇವತೆಗಳು ಎಂದು ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
5.49.20
अजेयौ मानुषे लोके सेन्द्रैरपि सुरासुरैः ।
एष नारायणः कृष्णः फाल्गुनश्च नरः स्मृतः।
नारायणो नरश्चैव सत्त्वमेकं द्विधा कृतम् ॥ ५.४९.२० ॥
ಮಾನವ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇವರಿಬ್ಬರನ್ನು ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ದೇವತೆಗಳೂ ಅಸುರರೂ ಗೆಲ್ಲಲಾರರು. ಇವನು ನಾರಾಯಣ ಕೃಷ್ಣ; ಫಾಲ್ಗುನ ಅರ್ಜುನನು ನರನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ನಾರಾಯಣ ಮತ್ತು ನರ ನಿಜವಾಗಿ ಒಂದೇ ತತ್ತ್ವ, ಎರಡು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
5.49.21
एतौ हि कर्मणा लोकानश्रुवातेऽक्षयान्ध्रुवान् ।
तत्रतत्रैव जायेते युद्धकाले पुनःपुनः ॥ ५.४९.२१ ॥
ಈ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮದಿಂದ ಅಕ್ಷಯವಾದ, ಸ್ಥಿರ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವರು ಪದೇ ಪದೇ ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ.
5.49.22
तस्मात्कर्मैव कर्तव्यमिति होवाच नारदः ।
एतद्धि सर्वमाचष्ट वृष्णिचक्रस्य वेदवित् ॥ ५.४९.२२ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಕರ್ಮವನ್ನೇ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು. ವೇದಜ್ಞರಾದ ಅವರು ವೃಷ್ಣಿ ವಂಶಕ್ಕೆ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿದರು.
5.49.23
शङ्खचक्रगदाहस्तं यदा द्रक्ष्यसि केशवम् ।
पर्याददानं चास्त्राणि भीमधन्वानमर्जुनम् ॥ ५.४९.२३ ॥
ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ಕೇಶವನನ್ನು, ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ ಭಯಂಕರ ಧನುರ್ಧಾರಿ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ನೀನು ನೋಡುವಾಗ,
5.49.24
सनातनौ महात्मानौ कृष्णावेकरथे स्थितौ ।
दुर्योधन तदा तात स्मर्तासि वचनं मम ॥ ५.४९.२४ ॥
ಸನಾತನರೂ ಮಹಾತ್ಮರೂ ಆದ ಇಬ್ಬರು ಕೃಷ್ಣರು ಒಂದೇ ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ಆಗ ಓ ದುರ್ಯೋಧನ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ನೀನು ನೆನೆಯುವೆ.
5.49.25
नोचेदयमभावः स्यात्कुरूणां प्रत्युपस्थितः ।
अर्थाच्च तात धर्माच्च तव बुद्धिरुपप्लुता ॥ ५.४९.२५ ॥
ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕುರುಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ವಿನಾಶ ಬಂದೆರಗುವುದು. ಮಗುವೇ, ಅರ್ಥದಿಂದಲೂ ಧರ್ಮದಿಂದಲೂ ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಕಲುಷಿತವಾಗಿದೆ.
5.49.26
न चेद्ग्रहीष्यसे वाक्यं श्रोतामि सुबहून्हतान् ।
तवैव हि मतं सर्वे कुरवः पर्युपासते ॥ ५.४९.२६ ॥
ನೀನು ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದಿದ್ದರೆ, ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ ಹತರಾದುದನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಬೇಕಾಗುವುದು. ಕುರುಗಳೆಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೇ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
5.49.27
त्रयाणामेव च मतं तत्त्वमेकोऽनुमन्यसे ।
रामेण चैव शप्तस्य कर्णस्य भरतर्षभ ॥ ५.४९.२७ ॥
ಮೂವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ನೀನೊಬ್ಬನೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವೆ. ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ರಾಮನಿಂದ ಶಪಿತನಾದ ಕರ್ಣನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ನೀನೇ ಒಪ್ಪುತ್ತಿರುವೆ.
5.49.28
दुर्जातेः सूतपुत्रस्य शकुनेः सौबलस्य च ।
तथा क्षुद्रस्य पापस्य भ्रातुर्दुःशासनस्य च ॥ ५.४९.२८ ॥
ಹೀನ ಜನ್ಮದ ಸೂತಪುತ್ರನ, ಸೌಬಲ ಶಕುನಿಯ, ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ಷುದ್ರನೂ ಪಾಪಿಯೂ ಆದ ಸಹೋದರ ದುಃಶಾಸನನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ.
5.49.29
नैवमायुष्मता वाच्यं यन्मामात्थ पितामह ।
क्षत्रधर्मे स्थितो ह्यस्मि स्वधर्मादनपेयिवान् ॥ ५.४९.२९ ॥
ಪಿತಾಮಹ, ನೀವು ನನಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಮಂತರಾದ ನೀವು ಹೀಗೆ ಹೇಳಬಾರದು. ನಾನು ಕ್ಷಾತ್ರಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತಿದ್ದೇನೆ, ಸ್ವಧರ್ಮದಿಂದ ಬೇರಾಗಿಲ್ಲ.
5.49.30
किञ्चान्यन्मयि दुर्वृत्तं येन मां परिगर्हसे ।
न हि मे वृजिनं किञ्चिद्धार्तराष्ट्रा विदुः क्वचित् ॥ ५.४९.३० ॥
ನನ್ನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದಾದರೂ ದುರ್ನಡತೆ ಇದೆಯೇ, ಅದರಿಂದ ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಾ? ನನ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೋಷವೂ ಇದೆಯೆಂದು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಎಂದೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.
5.49.31
नाचरं वृजिनं किञ्चिद्धार्तराष्ट्रस्य नित्यशः ।
अहं हि पाण्डवान्सर्वान्हनिष्यामि रणे स्थितान् ॥ ५.४९.३१ ॥
ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಯಾವ ತಪ್ಪನ್ನೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ರಣದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಎಲ್ಲ ಪಾಂಡವರನ್ನು ನಾನು ಕೊಲ್ಲುವೆನು.
5.49.32
प्राग्विरुद्धैः शमं सद्भिः कथं वा क्रियते पुनः ।
राज्ञो हि धृतराष्ट्रस्य सर्वं कार्यं प्रियं मया।
तथा दुर्योधनस्यापि स हि राज्ये समाहितः ॥ ५.४९.३२ ॥
ಮೊದಲು ವಿರೋಧ ಹೊಂದಿದವರೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜನರು ಮತ್ತೆ ಶಾಂತಿ ಹೇಗೆ ಮಾಡಬಲ್ಲರು? ರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರ್ಯವೂ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯ; ದುರ್ಯೋಧನನದೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಅವನು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
5.49.33
कर्णस्य तु वचः श्रुत्वा भीष्मः शान्तनवः पुनः ।
धृतराष्ट्रं महाराजमाभाष्येदं वचोऽब्रवीत् ॥ ५.४९.३३ ॥
ಕರ್ಣನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮನು ಮತ್ತೆ ಮಹಾರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
5.49.34
यदयं कत्थते नित्यं हन्ताहं पाण्डवानिति ।
नायं कलापि संपूर्णा पाण्डवानां महात्मनाम् ॥ ५.४९.३४ ॥
'ನಾನು ಪಾಂಡವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನು' ಎಂದು ಇವನು ಸದಾ ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಇವನು ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಪಾಂಡವರ ಪೂರ್ಣ ಒಂದು ಕಲೆಗೂ ಸಮನಲ್ಲ.
5.49.35
अनयो योयमागन्ता पुत्राणां ते दुरात्मनाम् ।
तदस्य कर्म जानीहि सूतपुत्रस्य दुर्मतेः ॥ ५.४९.३५ ॥
ನಿನ್ನ ದುರಾತ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬರಲಿರುವ ಈ ಅನರ್ಥವು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತದೆಂದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಇದೇ ಕಾರಣ; ಆದುದರಿಂದ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯ ಸೂತಪುತ್ರನ ಈ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿ.
5.49.36
एतमाश्रित्य पुत्रस्ते मन्दबुद्धिः सुयोधनः ।
अवामन्यत तान्वीरान्देवपुत्रानरिन्दमान् ॥ ५.४९.३६ ॥
ಇವನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಮಂದಬುದ್ಧಿಯ ನಿನ್ನ ಮಗ ಸುಯೋಧನನು ದೇವಪುತ್ರರೂ ಶತ್ರುನಿಗ್ರಹಿಗಳೂ ಆದ ಆ ವೀರರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದನು.
5.49.37
किञ्चाप्येतेन तत्कर्म कृतपूर्वं सुदुष्करम् ।
तैर्यथा पाण्डवैः सर्वैरेकैकेन कृतं पुरा ॥ ५.४९.३७ ॥
ಇವನು ಆ ದುಷ್ಕರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರೂ, ಹಿಂದೆ ಆ ಪಾಂಡವರೆಲ್ಲರೂ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೂ ಅದನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು.
5.49.38
दृष्ट्वा विराटनगरे भ्रातरं निहतं प्रियम् ।
धनञ्जयेन विक्रम्य किमनेन तदा कृतम् ॥ ५.४९.३८ ॥
ವಿರಾಟ ನಗರದಲ್ಲಿ ಧನಂಜಯನು ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಸೋದರನು ಹತನಾದುದನ್ನು ಕಂಡಾಗ, ಆಗ ಇವನು ಏನು ಮಾಡಿದನು?
5.49.39
सर्वे ह्यस्त्रिविदः शूराः सर्वे प्राप्ता महद्यशः ।
अपि सर्वामरैश्वर्यं त्यजेयुर्न पुनर्जयम् ॥ ५.४९.३९ ॥
ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆ ಬಲ್ಲ ಶೂರರು; ಎಲ್ಲರೂ ಮಹಾ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರು; ಸರ್ವದೇವತೆಗಳ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಮತ್ತೆ ಜಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸರು.
5.49.40
सहितान्हि कुरून्सर्वानभियातो धनञ्जयः ।
प्रमथ्य चाच्छिनद्वासः किमयं प्रोषितस्तदा ॥ ५.४९.४० ॥
ಧನಂಜಯನು ಒಟ್ಟಾಗಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಕುರುಗಳ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿ, ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಅವರ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಅಪಹರಿಸಿದನು; ಆಗ ಇವನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದನು?
5.49.41
गन्धर्वैर्घोषयात्रायां ह्रियते यत्सुतस्तव ।
क्व तदा सूतपुत्रोऽभूद्य इदानीं वृषायते ॥ ५.४९.४१ ॥
ಗಂಧರ್ವರು ಘೋಷಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಅಪಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಈಗ ಗೂಳಿಯಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುವ ಆ ಸೂತಪುತ್ರನು ಆಗ ಎಲ್ಲಿದ್ದನು?
5.49.42
ननु तत्रापि भीमेन पार्थेन च महात्मना ।
यमाभ्यामेव संगम्य गन्धर्वास्ते पराजिताः ॥ ५.४९.४२ ॥
ಅಲ್ಲಿಯೂ ಭೀಮನೂ ಮಹಾತ್ಮ ಪಾರ್ಥನೂ ಇಬ್ಬರು ಯಮರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಆ ಗಂಧರ್ವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರಲ್ಲವೇ?
5.49.43
एतान्यस्य मृषोक्तानि बहूनि भरतर्षभ ।
विकत्थनस्य भद्रं ते सदा धर्मार्थलोपिनः ॥ ५.४९.४३ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅವನ ಈ ಹಲವು ಮಾತುಗಳು ಸುಳ್ಳು. ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಕಲ್ಯಾಣವಾಗಲಿ; ಅವನು ಸದಾ ಧರ್ಮಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಲೋಪಗೊಳಿಸುವವನು.
5.49.44
भीष्मस्य तु वचः श्रुत्वा भारद्वाजो महामताः ।
धृतराष्ट्रमुवाचेदं राजमध्येऽभिपूजयन् ॥ ५.४९.४४ ॥
ಭೀಷ್ಮನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಹಾಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಭಾರದ್ವಾಜ (ದ್ರೋಣ) ರಾಜರ ಮಧ್ಯೆ ಗೌರವ ತೋರುತ್ತಾ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
5.49.45
यदाह भरतश्रेष्ठो भीष्मस्तत्क्रियतां नृप ।
न काममवलिप्तानां वचनं कर्तुमर्हसि ॥ ५.४९.४५ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನೇ, ಅರಸನೇ, ಮಾಡಬೇಕು. ಗರ್ವಿಷ್ಠರ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಮಾತು ನೆರವೇರಿಸುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.
5.49.46
पुरा युद्धात्साधु मन्ये पाण्डवैः सह सङ्गतम् ।
यद्वाक्यमर्जुनेनोक्तं सञ्जयेन निवेदितम् ॥ ५.४९.४६ ॥
ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮುನ್ನವೇ ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಧಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಒಳ್ಳೆಯದೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನು ಸಂಜಯನು ತಿಳಿಸಿದನು.
5.49.47
सर्वं तदभिजानामि करिष्यति च पाण्डवः ।
न ह्यस्य त्रिषु लोकेषु सदृशोऽस्ति धनुर्धरः ॥ ५.४९.४७ ॥
ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಬಲ್ಲೆ; ಪಾಂಡವನು ಅದನ್ನು ಮಾಡುವನು. ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನ ಬಿಲ್ಲುಗಾರನಿಲ್ಲ.
5.49.48
अनादृत्य तु तद्वाक्यमर्थवद्द्रोणभीष्मयोः ।
ततः स सञ्जयं राजा पर्यपृच्छत पाण्डवान् ॥ ५.४९.४८ ॥
ದ್ರೋಣ-ಭೀಷ್ಮರ ಆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಮಾತನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಅರಸನು ಸಂಜಯನಿಗೆ ಪಾಂಡವರ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದನು.
5.49.49
तदैव कुरवः सर्वे निराशा जीवितेऽभवन् ।
भीष्मद्रोणौ यदा राजा न सम्यगनुभाषते ॥ ५.४९.४९ ॥
ರಾಜನು ಭೀಷ್ಮ ಮತ್ತು ದ್ರೋಣರೊಡನೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡದಿದ್ದಾಗಲೇ ಕುರುಗಳೆಲ್ಲರೂ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನಿರಾಶರಾದರು.