മഹാഭാരതം · അധ്യായം 5.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.49.1
समवेतेषु सर्वेषु तेषु राजसु भारत ।
दुर्योधनमिदं वाक्यं भीष्मः शान्तनवोऽब्रवीत् ॥ ५.४९.१ ॥
ഭാരതാ, ഒത്തുകൂടിയ ആ രാജാക്കന്മാർക്കിടയിൽ ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ഭീഷ്മർ ദുര്യോധനനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
5.49.2
बृहस्पतिश्चोशना च ब्रह्माणं पर्युपस्थितौ ।
मरुतश्च सहेन्द्रेण वसवश्चाग्रिना सह ॥ ५.४९.२ ॥
ബൃഹസ്പതിയും ഉശനസ്സും ബ്രഹ്മാവിനെ സമീപിച്ചിരുന്നു; ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം മരുത്തുക്കളും അഗ്നിയോടൊപ്പം വസുക്കളും.
5.49.3
आदित्याश्चैव साध्याश्च ये च सप्तर्पयो दिवि ।
विश्वावसुश्च गन्धर्वः शुभाश्चाप्सरसां गणाः ॥ ५.४९.३ ॥
ആദിത്യന്മാരും സാധ്യന്മാരും സ്വർഗ്ഗത്തിലെ സപ്തർഷികളും ഗന്ധർവൻ വിശ്വാവസുവും ശുഭരായ അപ്സരസ്സുകളുടെ സംഘങ്ങളും.
5.49.4
नमस्कृत्योपजग्मुस्ते लोकवृद्धं पितामहम् ।
परिवार्य च विश्वेशं पर्यासत दिवौकसः ॥ ५.४९.४ ॥
വന്ദിച്ചുകൊണ്ട് അവർ ലോകവൃദ്ധനായ പിതാമഹന്റെ അടുത്തെത്തി; വിശ്വേശനെ ചുറ്റി ദേവന്മാർ ഇരുന്നു.
5.49.5
तेषां मनश्च तेजश्चाप्याददानाविवौजसा ।
पूर्वदेवौ व्यतिक्रान्तौ नरनारायणावृषी ॥ ५.४९.५ ॥
അവരുടെ മനസ്സും തേജസ്സും തന്റെ ഓജസ്സാൽ കവർന്നെടുക്കുന്നതുപോലെ, പൂർവദേവന്മാരായ നര-നാരായണ ഋഷിമാർ കടന്നുപോയിരുന്നു.
5.49.6
बृहस्पतिस्तु पप्रच्छ ब्रह्माणं काविमाविति ।
भवन्तं नोपतिष्ठेते तौ नः शंस पितामह ॥ ५.४९.६ ॥
അപ്പോൾ ബൃഹസ്പതി ബ്രഹ്മാവിനോട് ചോദിച്ചു: "ഈ രണ്ടുപേർ ആരാണ്? അവർ അങ്ങയെ സേവിക്കുന്നില്ല. പിതാമഹാ, ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞാലും."
5.49.7
यावेतौ पृथिवीं द्यां च भासयन्तौ तपस्विनौ ।
ज्वलन्तौ रोचमानौ च व्याप्यातीतौ महाबलौ ॥ ५.४९.७ ॥
ഭൂമിയെയും സ്വർഗ്ഗത്തെയും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന, ജ്വലിച്ചു തിളങ്ങുന്ന, എല്ലാത്തിലും വ്യാപിച്ച് അവയ്ക്കപ്പുറമായ ഈ രണ്ടു തപസ്വികൾ മഹാബലശാലികളാണ്.
5.49.8
नरनारायणावेतौ लोकाल्लोकं समास्थितौ ।
ऊर्जितौ स्वेन तपसा महासत्वपराक्रमौ ॥ ५.४९.८ ॥
നരനും നാരായണനുമായ ഈ ഇരുവരും ഒരു ലോകത്തുനിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നവരാണ്; സ്വന്തം തപസ്സിനാൽ ശക്തരായ അവർ മഹാസത്ത്വവും പരാക്രമവുമുള്ളവരാണ്.
5.49.9
एतौ हि कर्मणा लोकं नन्दयामासतुर्ध्रुवम् ।
द्विधाभूतौ महाप्राज्ञौ विद्धि ब्रह्मन्परन्तपौ ।
असुराणां विनाशाय देवगन्धर्वपूजितौ ॥ ५.४९.९ ॥
ഈ രണ്ടുപേരും തങ്ങളുടെ കർമ്മത്താൽ ലോകത്തെ തീർച്ചയായും സന്തോഷിപ്പിച്ചവരാണ്. ബ്രഹ്മൻ, ഇരുവരും രണ്ടായി വിഭജിക്കപ്പെട്ട മഹാപ്രാജ്ഞരും ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവരുമാണെന്ന് അറിയുക; അസുരന്മാരുടെ നാശത്തിനായി ദേവഗന്ധർവന്മാരാൽ പൂജിതരായവർ.
5.49.10
जगाम शक्रस्तच्छ्रत्वा यत्र तौ तेपतुस्तपः ।
सार्धं देवगणैः सर्वैर्बृहस्पतिपुरोगमैः ॥ ५.४९.१० ॥
അതു കേട്ട്, ഇരുവരും തപസ്സു ചെയ്തിരുന്നിടത്തേക്ക് ശക്രൻ പോയി; ബൃഹസ്പതിയെ മുമ്പിൽ നിർത്തി എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളോടും ചേർന്ന്.
5.49.11
तदा देवासुरे युद्धे भये जाते दिवौकसाम् ।
अयाचत महात्मानौ नरनारायणौ वरम् ॥ ५.४९.११ ॥
അപ്പോൾ ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാർക്ക് ഭയമുണ്ടായപ്പോൾ, മഹാത്മാക്കളായ നരനോടും നാരായണനോടും അവർ ഒരു വരം ചോദിച്ചു.
5.49.12
तावब्रूतां वृणीष्वेति तदा भरतसत्तम ।
अथैतावब्रवीच्छकः साह्यं नः क्रियतामिति ॥ ५.४९.१२ ॥
അപ്പോൾ ഇരുവരും, "വരം ചോദിച്ചുകൊള്ളൂ" എന്നു പറഞ്ഞു. ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അപ്പോൾ ശക്രൻ ഈ രണ്ടുപേരോടും, "ഞങ്ങൾക്ക് സഹായം ചെയ്യണം" എന്നു പറഞ്ഞു.
5.49.13
ततस्तौ शक्रमब्रूतां करिष्यावो यदिच्छसि ।
ताभ्यां च सहितः शक्रो विजिग्ये दैत्यदानवान् ॥ ५.४९.१३ ॥
അപ്പോൾ അവർ ഇരുവരും ഇന്ദ്രനോട് പറഞ്ഞു, 'നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് ഞങ്ങൾ ചെയ്യാം.' അവരോടൊപ്പം ചേർന്ന ഇന്ദ്രൻ ദൈത്യദാനവന്മാരെ ജയിച്ചു.
5.49.14
नर इन्द्रस्य संग्रामे हत्वा शत्रून्परन्तपः ।
पौलोमान्कालखञ्जांश्च सहस्राणि शतानि च ॥ ५.४९.१४ ॥
ഇന്ദ്രന്റെ യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ ഹനിക്കുന്ന നരൻ പൗലോമരെയും കാലഖഞ്ജരെയും ആയിരക്കണക്കിനും നൂറുകണക്കിനും കൊന്നു.
5.49.15
एष भ्रान्ते रथे तिष्ठन्भल्लेनापाहरच्छिरः ।
जम्भस्य ग्रसमानस्य तदा ह्यर्जुन आहवे ॥ ५.४९.१५ ॥
ചുറ്റുന്ന രഥത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ട് ഇവൻ ഭല്ലംകൊണ്ട് ജംഭന്റെ തല അറുത്തു; അവൻ വിഴുങ്ങുമ്പോഴായിരുന്നു അത്, അർജുനൻ യുദ്ധത്തിൽ അങ്ങനെ ചെയ്തു.
5.49.16
एष पारे समुद्रस्य हिरण्यपुरमारुजत् ।
हत्वा षष्टिं सहस्राणि निवातकवचान्रणे ॥ ५.४९.१६ ॥
ഇവൻ സമുദ്രത്തിനപ്പുറം ഹിരണ്യപുരം തകർത്തു; യുദ്ധത്തിൽ അറുപതിനായിരം നിവാതകവചന്മാരെ കൊന്നു.
5.49.17
एष देवान्सहेन्द्रेण जित्वा परपुरञ्जयः ।
अतर्पयन्महाबाहुरर्जुनो जातवेदसम् ॥ ५.४९.१७ ॥
ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിക്കുന്ന ഈ മഹാബാഹുവായ അർജുനൻ ഇന്ദ്രനോടൊപ്പമുള്ള ദേവന്മാരെ ജയിച്ച് അഗ്നിയെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി.
5.49.18
नारायणस्तथैवात्र भूयसोऽन्याञ्जघान ह ।
एवमेतौ महावीर्यौ तौ पश्यत समागतौ ॥ ५.४९.१८ ॥
നാരായണനും ഇവിടെ അതുപോലെ മറ്റനേകരെ കൊന്നു. ഇങ്ങനെ ഈ ഇരുവരും മഹാവീര്യരാണ്; ഇവിടെ ഒന്നിച്ചെത്തിയ അവരിരുവരെയും കാണുക.
5.49.19
वासुदेवार्जुनौ वीरौ समवेतौ महारथौ ।
नरनारायणौ देवौ पूर्वदेवाविति श्रुतिः ॥ ५.४९.१९ ॥
വാസുദേവനും അർജുനനും, ഒന്നിച്ചുചേർന്ന രണ്ടു വീര മഹാരഥന്മാർ. നരനും നാരായണനും, പൂർവദേവന്മാരായ രണ്ടു ദേവന്മാർ എന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു.
5.49.20
अजेयौ मानुषे लोके सेन्द्रैरपि सुरासुरैः ।
एष नारायणः कृष्णः फाल्गुनश्च नरः स्मृतः।
नारायणो नरश्चैव सत्त्वमेकं द्विधा कृतम् ॥ ५.४९.२० ॥
മനുഷ്യലോകത്തിൽ ഇവരെ ഇന്ദ്രനോടുകൂടിയ ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും ജയിക്കാനാവില്ല. ഇവൻ നാരായണനായ കൃഷ്ണൻ; ഫാൽഗുനനായ അർജുനൻ നരനെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. നാരായണനും നരനും യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരേ സത്വം, രണ്ടായി ചെയ്യപ്പെട്ടത്.
5.49.21
एतौ हि कर्मणा लोकानश्रुवातेऽक्षयान्ध्रुवान् ।
तत्रतत्रैव जायेते युद्धकाले पुनःपुनः ॥ ५.४९.२१ ॥
ഈ രണ്ടുപേരും തങ്ങളുടെ കർമ്മത്താൽ നശിക്കാത്ത, സ്ഥിരമായ ലോകങ്ങൾ നേടുന്നു. യുദ്ധകാലത്ത് ഇവർ പലപ്പോഴും ഇവിടെയും അവിടെയും ജനിക്കുന്നു.
5.49.22
तस्मात्कर्मैव कर्तव्यमिति होवाच नारदः ।
एतद्धि सर्वमाचष्ट वृष्णिचक्रस्य वेदवित् ॥ ५.४९.२२ ॥
അതിനാൽ കർമ്മം തന്നെ ചെയ്യേണ്ടതെന്ന് നാരദൻ പറഞ്ഞു. വേദജ്ഞനായ അദ്ദേഹം വൃഷ്ണിവംശത്തിന് ഇതെല്ലാം പറഞ്ഞുകൊടുത്തു.
5.49.23
शङ्खचक्रगदाहस्तं यदा द्रक्ष्यसि केशवम् ।
पर्याददानं चास्त्राणि भीमधन्वानमर्जुनम् ॥ ५.४९.२३ ॥
ശംഖും ചക്രവും ഗദയും കയ്യിലേന്തിയ കേശവനെയും, അസ്ത്രങ്ങൾ എടുക്കുന്ന ഭയങ്കര വില്ലാളിയായ അർജുനനെയും നീ കാണുമ്പോൾ,
5.49.24
सनातनौ महात्मानौ कृष्णावेकरथे स्थितौ ।
दुर्योधन तदा तात स्मर्तासि वचनं मम ॥ ५.४९.२४ ॥
സനാതനരും മഹാത്മാക്കളുമായ രണ്ടു കൃഷ്ണന്മാർ ഒരേ രഥത്തിൽ നിൽക്കുന്നു. അപ്പോൾ, മകനേ ദുര്യോധനാ, എന്റെ വാക്ക് നീ ഓർക്കും.
5.49.25
नोचेदयमभावः स्यात्कुरूणां प्रत्युपस्थितः ।
अर्थाच्च तात धर्माच्च तव बुद्धिरुपप्लुता ॥ ५.४९.२५ ॥
അല്ലെങ്കിൽ കുരുക്കൾക്കുമേൽ ഈ നാശം വന്നെത്തും. പ്രിയ മകനേ, അർത്ഥത്തിൽനിന്നും ധർമ്മത്തിൽനിന്നും നിന്റെ ബുദ്ധി കലങ്ങിപ്പോയിരിക്കുന്നു.
5.49.26
न चेद्ग्रहीष्यसे वाक्यं श्रोतामि सुबहून्हतान् ।
तवैव हि मतं सर्वे कुरवः पर्युपासते ॥ ५.४९.२६ ॥
നീ എന്റെ വാക്ക് സ്വീകരിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ പലരും കൊല്ലപ്പെട്ടതായി ഞാൻ കേൾക്കേണ്ടിവരും. കുരുക്കളെല്ലാവരും നിന്റെ അഭിപ്രായമാണ് കാത്തിരിക്കുന്നത്.
5.49.27
त्रयाणामेव च मतं तत्त्वमेकोऽनुमन्यसे ।
रामेण चैव शप्तस्य कर्णस्य भरतर्षभ ॥ ५.४९.२७ ॥
മൂന്നുപേരുടെയും അഭിപ്രായം നീ മാത്രമാണ് അംഗീകരിക്കുന്നത്. ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, പരശുരാമനാൽ ശപിക്കപ്പെട്ട കർണ്ണന്റെ അഭിപ്രായവും നീ മാത്രമാണ് അംഗീകരിക്കുന്നത്.
5.49.28
दुर्जातेः सूतपुत्रस्य शकुनेः सौबलस्य च ।
तथा क्षुद्रस्य पापस्य भ्रातुर्दुःशासनस्य च ॥ ५.४९.२८ ॥
ഹീനജന്മനായ സൂതപുത്രന്റെയും, സൗബലനായ ശകുനിയുടെയും, അതുപോലെ ക്ഷുദ്രനും പാപിയുമായ സഹോദരൻ ദുഃശാസനന്റെയും അഭിപ്രായം.
5.49.29
नैवमायुष्मता वाच्यं यन्मामात्थ पितामह ।
क्षत्रधर्मे स्थितो ह्यस्मि स्वधर्मादनपेयिवान् ॥ ५.४९.२९ ॥
മുത്തച്ഛാ, അങ്ങ് എന്നോട് പറയുന്നത് ദീർഘായുസ്സുള്ള അങ്ങ് ഇങ്ങനെ പറയരുത്. ഞാൻ ക്ഷത്രധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു; സ്വധർമ്മത്തിൽനിന്ന് ഞാൻ വ്യതിചലിച്ചിട്ടില്ല.
5.49.30
किञ्चान्यन्मयि दुर्वृत्तं येन मां परिगर्हसे ।
न हि मे वृजिनं किञ्चिद्धार्तराष्ट्रा विदुः क्वचित् ॥ ५.४९.३० ॥
എന്നിൽ മറ്റെന്തെങ്കിലും ദുർവൃത്തിയുണ്ടോ, അതിനാലാണോ അങ്ങ് എന്നെ നിന്ദിക്കുന്നത്? എന്നിൽ യാതൊരു തെറ്റും ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ ഒരിക്കലും അറിഞ്ഞിട്ടില്ല.
5.49.31
नाचरं वृजिनं किञ्चिद्धार्तराष्ट्रस्य नित्यशः ।
अहं हि पाण्डवान्सर्वान्हनिष्यामि रणे स्थितान् ॥ ५.४९.३१ ॥
ഞാൻ ധാർത്തരാഷ്ട്രനോട് ഒരിക്കലും തെറ്റൊന്നും ചെയ്തിട്ടില്ല. യുദ്ധത്തിൽ നിൽക്കുന്ന എല്ലാ പാണ്ഡവരെയും ഞാൻ വധിക്കും.
5.49.32
प्राग्विरुद्धैः शमं सद्भिः कथं वा क्रियते पुनः ।
राज्ञो हि धृतराष्ट्रस्य सर्वं कार्यं प्रियं मया।
तथा दुर्योधनस्यापि स हि राज्ये समाहितः ॥ ५.४९.३२ ॥
മുമ്പ് വിരോധിച്ചവരോട് സജ്ജനങ്ങൾ വീണ്ടും സമാധാനം എങ്ങനെ ചെയ്യും? രാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും എനിക്ക് പ്രിയമാണ്; ദുര്യോധനന്റേതും അങ്ങനെ തന്നെ. അവൻ രാജ്യത്തിൽ സ്ഥിരതയോടെ നിൽക്കുന്നു.
5.49.33
कर्णस्य तु वचः श्रुत्वा भीष्मः शान्तनवः पुनः ।
धृतराष्ट्रं महाराजमाभाष्येदं वचोऽब्रवीत् ॥ ५.४९.३३ ॥
കർണ്ണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ഭീഷ്മർ വീണ്ടും മഹാരാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രനെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
5.49.34
यदयं कत्थते नित्यं हन्ताहं पाण्डवानिति ।
नायं कलापि संपूर्णा पाण्डवानां महात्मनाम् ॥ ५.४९.३४ ॥
'ഞാൻ പാണ്ഡവരെ വധിക്കും' എന്ന് ഇവൻ എപ്പോഴും വീമ്പിളക്കുന്നു; ഇവൻ മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവരുടെ പൂർണ്ണമായ ഒരു കലയോളം പോലും വരില്ല.
5.49.35
अनयो योयमागन्ता पुत्राणां ते दुरात्मनाम् ।
तदस्य कर्म जानीहि सूतपुत्रस्य दुर्मतेः ॥ ५.४९.३५ ॥
നിന്റെ ദുരാത്മാക്കളായ പുത്രന്മാർക്ക് വന്നുചേരാൻ പോകുന്ന ഈ അനർത്ഥം ഇതിൽ നിന്നാണ്; അതിനാൽ ദുർബുദ്ധിയായ സൂതപുത്രന്റെ ഈ പ്രവൃത്തി അറിയുക.
5.49.36
एतमाश्रित्य पुत्रस्ते मन्दबुद्धिः सुयोधनः ।
अवामन्यत तान्वीरान्देवपुत्रानरिन्दमान् ॥ ५.४९.३६ ॥
ഇവനെ ആശ്രയിച്ച്, മന്ദബുദ്ധിയായ നിന്റെ പുത്രൻ സുയോധനൻ ദേവപുത്രന്മാരും ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്നവരുമായ ആ വീരന്മാരെ അവഹേളിച്ചു.
5.49.37
किञ्चाप्येतेन तत्कर्म कृतपूर्वं सुदुष्करम् ।
तैर्यथा पाण्डवैः सर्वैरेकैकेन कृतं पुरा ॥ ५.४९.३७ ॥
ഇവൻ ആ ദുഷ്കരകർമ്മം ചെയ്തിരുന്നാലും, മുൻപ് ആ പാണ്ഡവരെല്ലാവരും ഓരോരുത്തരും അത് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
5.49.38
दृष्ट्वा विराटनगरे भ्रातरं निहतं प्रियम् ।
धनञ्जयेन विक्रम्य किमनेन तदा कृतम् ॥ ५.४९.३८ ॥
വിരാടനഗരത്തിൽ ധനഞ്ജയൻ വീരമായി പോരാടി തന്റെ പ്രിയ സഹോദരൻ വധിക്കപ്പെട്ടതു കണ്ടപ്പോൾ, അന്ന് ഇവൻ എന്തു ചെയ്തു?
5.49.39
सर्वे ह्यस्त्रिविदः शूराः सर्वे प्राप्ता महद्यशः ।
अपि सर्वामरैश्वर्यं त्यजेयुर्न पुनर्जयम् ॥ ५.४९.३९ ॥
അവരെല്ലാം അസ്ത്രവിദ്യ അറിയുന്ന ശൂരന്മാരാണ്; എല്ലാവരും മഹായശസ്സ് നേടിയവരാണ്; സർവ്വദേവന്മാരുടെയും ഐശ്വര്യം ത്യജിച്ചേക്കും, പക്ഷേ വീണ്ടും ജയം ത്യജിക്കില്ല.
5.49.40
सहितान्हि कुरून्सर्वानभियातो धनञ्जयः ।
प्रमथ्य चाच्छिनद्वासः किमयं प्रोषितस्तदा ॥ ५.४९.४० ॥
ധനഞ്ജയൻ ഒന്നിച്ചുനിന്ന എല്ലാ കുരുക്കളെയും ആക്രമിച്ച്, അവരെ തോല്പിച്ച് അവരുടെ വസ്ത്രങ്ങളും അപഹരിച്ചു; അപ്പോൾ ഇവൻ എവിടെയായിരുന്നു?
5.49.41
गन्धर्वैर्घोषयात्रायां ह्रियते यत्सुतस्तव ।
क्व तदा सूतपुत्रोऽभूद्य इदानीं वृषायते ॥ ५.४९.४१ ॥
ഗന്ധർവ്വന്മാർ ഘോഷയാത്രയിൽ നിന്റെ പുത്രനെ കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ, ഇപ്പോൾ കാളയെപ്പോലെ ഗർജ്ജിക്കുന്ന ആ സൂതപുത്രൻ അന്ന് എവിടെയായിരുന്നു?
5.49.42
ननु तत्रापि भीमेन पार्थेन च महात्मना ।
यमाभ्यामेव संगम्य गन्धर्वास्ते पराजिताः ॥ ५.४९.४२ ॥
അവിടെയും ഭീമനും മഹാത്മാവായ പാർത്ഥനും, രണ്ടു യമന്മാരോടൊപ്പം ചേർന്ന് ആ ഗന്ധർവ്വന്മാരെ പരാജയപ്പെടുത്തിയില്ലേ?
5.49.43
एतान्यस्य मृषोक्तानि बहूनि भरतर्षभ ।
विकत्थनस्य भद्रं ते सदा धर्मार्थलोपिनः ॥ ५.४९.४३ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അവന്റെ ഈ പല വാക്കുകളും അസത്യങ്ങളാണ്. ആത്മപ്രശംസ ചെയ്യുന്നവന് ശുഭം ഭവിക്കട്ടെ; അവൻ എപ്പോഴും ധർമ്മാർത്ഥങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നവനാണ്.
5.49.44
भीष्मस्य तु वचः श्रुत्वा भारद्वाजो महामताः ।
धृतराष्ट्रमुवाचेदं राजमध्येऽभिपूजयन् ॥ ५.४९.४४ ॥
ഭീഷ്മന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട മഹാമതിയായ ഭാരദ്വാജൻ (ദ്രോണർ) രാജാക്കന്മാരുടെ മധ്യേ ആദരിച്ചുകൊണ്ട് ധൃതരാഷ്ട്രനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
5.49.45
यदाह भरतश्रेष्ठो भीष्मस्तत्क्रियतां नृप ।
न काममवलिप्तानां वचनं कर्तुमर्हसि ॥ ५.४९.४५ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠനായ ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞത് തന്നെ, രാജാവേ, ചെയ്യപ്പെടണം. അഹങ്കാരികളുടെ ഇഷ്ടപ്രകാരം വാക്ക് പാലിക്കുന്നത് നിനക്ക് ഉചിതമല്ല.
5.49.46
पुरा युद्धात्साधु मन्ये पाण्डवैः सह सङ्गतम् ।
यद्वाक्यमर्जुनेनोक्तं सञ्जयेन निवेदितम् ॥ ५.४९.४६ ॥
യുദ്ധത്തിന് മുമ്പുതന്നെ പാണ്ഡവരുമായി സന്ധി ചെയ്യുന്നതാണ് നല്ലതെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; അർജുനൻ പറഞ്ഞ വാക്ക് സഞ്ജയൻ അറിയിച്ചു.
5.49.47
सर्वं तदभिजानामि करिष्यति च पाण्डवः ।
न ह्यस्य त्रिषु लोकेषु सदृशोऽस्ति धनुर्धरः ॥ ५.४९.४७ ॥
അതെല്ലാം ഞാൻ അറിയുന്നു; പാണ്ഡവൻ അത് ചെയ്യും. മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും അവനു തുല്യനായ വില്ലാളി ഇല്ല.
5.49.48
अनादृत्य तु तद्वाक्यमर्थवद्द्रोणभीष्मयोः ।
ततः स सञ्जयं राजा पर्यपृच्छत पाण्डवान् ॥ ५.४९.४८ ॥
ദ്രോണന്റെയും ഭീഷ്മന്റെയും ആ അർത്ഥവത്തായ വാക്ക് അവഗണിച്ച്, രാജാവ് സഞ്ജയനോട് പാണ്ഡവരെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു.
5.49.49
तदैव कुरवः सर्वे निराशा जीवितेऽभवन् ।
भीष्मद्रोणौ यदा राजा न सम्यगनुभाषते ॥ ५.४९.४९ ॥
രാജാവ് ഭീഷ്മരോടും ദ്രോണരോടും ശരിയായി സംസാരിക്കാതിരുന്നപ്പോൾത്തന്നെ കുരുക്കൾ എല്ലാവരും ജീവിതത്തിൽ നിരാശരായി.