ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.51.1
सर्व एते महोत्साहा ये त्वया परिकीर्तिताः ।
एकतस्त्वेव ते सर्वे समेता भीम एकतः ॥ ५.५१.१ ॥
ಸಂಜಯ, ನೀನು ವರ್ಣಿಸಿದ ಮಹೋತ್ಸಾಹಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ; ಆದರೆ ಭೀಮನು ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಇದ್ದಾನೆ.
5.51.2
भीमसेनाद्धि मे भूयो भयं सञ्जायते महत् ।
क्रुद्धादमर्षणात्तात व्याघ्रादिव महारुरोः ॥ ५.५१.२ ॥
ಮಗನೇ, ಕೋಪ ಮತ್ತು ಅಸಹನೆಯ ಭೀಮಸೇನನಿಂದ ನನಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಭಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ; ಮಹಾರುರು ಜಿಂಕೆಗೆ ಹುಲಿಯಿಂದ ಆದಂತೆ.
5.51.3
जागर्मि रात्रयः सर्वा दीर्घमुष्णं च निःश्वसन् ।
भीतो वृकोदरात्तात सिंहात्पशुरिवापरः ॥ ५.५१.३ ॥
ಮಗನೇ, ವೃಕೋದರನಿಗೆ ಹೆದರಿ ನಾನು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಎಚ್ಚರವಾಗಿದ್ದು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಬಿಸಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ಸಿಂಹಕ್ಕೆ ಹೆದರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಪಶುವಿನಂತೆ.
5.51.4
न हि तस्य महाबाहोः शक्रप्रतिमतेजसः ।
सैन्येऽस्मिन्प्रतिपश्यामि य एनं विषहेद्युधि ॥ ५.५१.४ ॥
ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಆ ಮಹಾಬಾಹುವನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಬಲ್ಲವನನ್ನು ಈ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
5.51.5
अमर्षणश्च कौन्तेयो दृढवैरश्च पाण्डवः ।
अनर्महासी सोन्मादस्तिर्यक्प्रेक्षी महास्वनः ॥ ५.५१.५ ॥
ಅಸಹನೆಯ ಕುಂತಿಪುತ್ರನು, ಗಟ್ಟಿ ವೈರವುಳ್ಳ ಪಾಂಡವನು, ತಮಾಷೆಗೂ ನಗದವನು, ಉನ್ಮತ್ತನು, ಓರೆನೋಟ ನೋಡುವವನು, ದೊಡ್ಡ ಸ್ವರದವನು.
5.51.6
महावेगो महोत्साहो महाबाहुर्महाबलः ।
मन्दानां मम पुत्राणां युद्धेनान्तं करिष्यति ॥ ५.५१.६ ॥
ಮಹಾವೇಗ, ಮಹೋತ್ಸಾಹ, ಮಹಾಬಾಹು, ಮಹಾಬಲನಾದ ಅವನು ಯುದ್ಧದಿಂದ ನನ್ನ ಮೂಢ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಅಂತ್ಯ ಹಾಡುವನು.
5.51.7
उरुग्राहगृहीतानां गदां बिभ्रद्वृकोदरः ।
कुरूणामृषभो युद्धे दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ५.५१.७ ॥
ತೊಡೆಯ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದವರಿಗೆ ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದ ವೃಕೋದರನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕುರುಗಳಲ್ಲಿ ವೃಷಭನು, ದಂಡವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ಯಮನಂತೆ.
5.51.8
अष्टाश्रिमायसीं घोरां गदां काञ्चनभूषणाम् ।
मनसाहं प्रपश्यामि ब्रह्मदण्डमिवोद्यतम् ॥ ५.५१.८ ॥
ಎಂಟು ಮೂಲೆಗಳ, ಕಬ್ಬಿಣದ, ಭಯಂಕರ, ಚಿನ್ನದ ಅಲಂಕಾರದ ಗದೆಯನ್ನು ನಾನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಎತ್ತಿದ ಬ್ರಹ್ಮದಂಡದಂತೆ.
5.51.9
यथा मृगाणां यूथेषु सिंहो जातबलश्चरेत् ।
मामकेषु तथा भीमो बलेषु विचरिष्यति ॥ ५.५१.९ ॥
ಜಿಂಕೆಗಳ ಹಿಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬಲಶಾಲಿ ಸಿಂಹ ಸಂಚರಿಸುವಂತೆ, ನನ್ನವರ ಸೇನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭೀಮನು ಸಂಚರಿಸುವನು.
5.51.10
सर्वेषां मम पुत्राणां स एकः क्रूरविक्रमः ।
बह्वाशी विप्रतीपश्च बाल्येपि रभसः सदा ॥ ५.५१.१० ॥
ನನ್ನ ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಅವನೊಬ್ಬನೇ ಕ್ರೂರ ಪರಾಕ್ರಮಿ; ಬಹಳ ತಿನ್ನುವವನು, ವಿರೋಧಿ, ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಸದಾ ಉಗ್ರನು.
5.51.11
उद्वेपते मे हृदयं ये मे दुर्योधनादयः ।
बाल्येऽपि तेन युद्ध्यन्तो वारणेनेव मर्दिताः ॥ ५.५१.११ ॥
ನನ್ನ ಹೃದಯ ನಡುಗುತ್ತಿದೆ; ದುರ್ಯೋಧನ ಮೊದಲಾದ ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಅವನೊಡನೆ ಹೋರಾಡಿ, ಆನೆಯಿಂದ ಮರ್ದಿತರಂತಾದರು.
5.51.12
तस्य वीर्येण संक्लिष्टा नित्यमेव सुता मम ।
स एव हेतुर्भेदस्य भीमो भीमपराक्रमः ॥ ५.५१.१२ ॥
ಅವನ ವೀರ್ಯದಿಂದ ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ಸದಾ ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಭೇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅವನೇ — ಭೀಮ, ಭೀಕರ ಪರಾಕ್ರಮಿ.
5.51.13
ग्रसमानमनीकानि नरवारणवाजिनाम् ।
पश्यामीवाग्रतो भीमं क्रोधमूर्छितमाहवे ॥ ५.५१.१३ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು, ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ನುಂಗುತ್ತ, ಕೋಪದಿಂದ ಮೂರ್ಛಿತನಾದ ಭೀಮನನ್ನು ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವಂತೆ ಇದೆ.
5.51.14
अस्त्रे द्रोणार्जुनसमं वायुवेगसमं जवे ।
महेश्वरसमं क्रोधे को हन्याद्भीममाहवे ॥ ५.५१.१४ ॥
ಅಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನರಿಗೆ ಸಮನಾದವನು, ವೇಗದಲ್ಲಿ ವಾಯುವಿಗೆ ಸಮನಾದವನು, ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ಸಮನಾದವನು — ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆ ಭೀಮನನ್ನು ಯಾರು ಕೊಲ್ಲಬಲ್ಲರು?
5.51.15
सञ्जयाचक्ष्व मे शूरं भीमसेनममर्षणम् ।
… येऽहं यत्तेन रिपुघातिना ।
… सर्वे पुत्राः मम मनस्विना ॥ ५.५१.१५ ॥
ಸಂಜಯ, ಶೂರನೂ ಸಹಿಷ್ಣುವಲ್ಲದವನೂ ಆದ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ನನಗೆ ವರ್ಣಿಸು… ಶತ್ರುಘಾತಕನೂ ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲನೂ ಆದ ಅವನಿಂದ ನಾನು… ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಪುತ್ರರು… ಮನಸ್ವಿಯಿಂದ.
5.51.16
येन भीमबला यक्षा राक्षसाश्च पुरा हताः ।
कथं तस्य रणे वेगं मानुषः प्रसहिष्यति ॥ ५.५१.१६ ॥
ಹಿಂದೆ ಭಯಂಕರ ಬಲಶಾಲಿಗಳಾದ ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಕೊಂದವನ ಯುದ್ಧವೇಗವನ್ನು ಮನುಷ್ಯನು ಹೇಗೆ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವನು?
5.51.17
न स जातु वशे तस्थौ मम बाल्येऽपि सञ्जय ।
किं पुनर्मम दुष्पुत्रैः क्लिष्टः संप्रति पाण्डवः ॥ ५.५१.१७ ॥
ಸಂಜಯ, ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ನನ್ನ ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಈಗ ನನ್ನ ದುಷ್ಟ ಪುತ್ರರಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಪಾಂಡವ ಹೇಗೆ ಇರುವನು?
5.51.18
निष्ठुरो रोषणोऽत्यर्थं भज्येतापि न संनमेत् ।
तिर्यक्प्रेक्षीं संहतभ्रूः कथं शाम्येद्वृकोदरः ॥ ५.५१.१८ ॥
ಅವನು ಕಠಿಣನೂ ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪಿಷ್ಠನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ; ಮುರಿದರೂ ಬಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಓರೆನೋಟ ನೋಡಿ ಹುಬ್ಬು ಗಂಟಿಕ್ಕಿದ ವೃಕೋದರ ಹೇಗೆ ಶಾಂತನಾದಾನು?
5.51.19
शूरस्तथाऽप्रतिबलो गौरस्ताल इवोन्नतः ।
प्रमाणतो भीमसेनः प्रादेशेनाधिकोऽर्जुनात् ॥ ५.५१.१९ ॥
ಅವನು ಶೂರ, ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನ ಬಲ ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ; ಬಿಳಿಯ ವರ್ಣ, ತಾಳೆ ಮರದಂತೆ ಎತ್ತರ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಭೀಮಸೇನ ಅರ್ಜುನನಿಗಿಂತ ಒಂದು ಜೇನು ಅಳತೆ ಅಧಿಕ.
5.51.20
जवेन वाजिनोऽत्येति बलेनान्त्येति कुञ्जरान् ।
अव्यक्तजल्पी मध्वक्षो मध्यमः पाण्डवो बली ॥ ५.५१.२० ॥
ವೇಗದಿಂದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಮೀರುತ್ತಾನೆ, ಬಲದಿಂದ ಆನೆಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವನು, ಜೇನಿನ ಬಣ್ಣದ ಕಣ್ಣಿನವನು, ಮಧ್ಯಮ ಪಾಂಡವ ಬಲಿಷ್ಠನು.
5.51.21
इति बाल्ये श्रुतः पूर्वं मया व्यासमुखात्पुरा ।
रूपतो वीर्यतश्चैव याथातथ्येन पाण्डवः ॥ ५.५१.२१ ॥
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ವ್ಯಾಸರ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಹೀಗೆ ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೆ. ರೂಪದಲ್ಲೂ ಪರಾಕ್ರಮದಲ್ಲೂ ಪಾಂಡವ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ.
5.51.22
आयसेन स दण्डेन रथन्नागान्नरान्हयान् ।
हनिष्यति रणे क्रुद्धो रौद्रः क्रूरपराक्रमः ॥ ५.५१.२२ ॥
ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಬ್ಬಿಣದ ದಂಡದಿಂದ ರಥ, ಆನೆ, ಮನುಷ್ಯ, ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವನು. ಅವನು ಭೀಕರ, ಕ್ರೂರ ಪರಾಕ್ರಮಿ.
5.51.23
अमर्षी नित्यसंरब्धो भीमः प्रहरतां वरः ।
मया तात प्रतीपानि कुर्वन्पूर्वं विमानितः ॥ ५.५१.२३ ॥
ಭೀಮ ಅಸಹನೆಯುಳ್ಳವನು, ಸದಾ ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿಯುವವನು, ಪ್ರಹಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು. ಮಗನೇ, ಹಿಂದೆ ನಾನೇ ವಿರೋಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಅವನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದ್ದೆ.
5.51.24
निष्कर्णामायसीं स्थूलां सुपार्श्वां काञ्चनीं गदाम् ।
शतघ्नीं शतनिर्हादां कथं शक्ष्यन्ति मे सुताः ॥ ५.५१.२४ ॥
ಕಿವಿಗಳಿಲ್ಲದ, ಕಬ್ಬಿಣದ, ಭಾರವಾದ, ಸುಂದರ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳ ಚಿನ್ನದ ಗದೆಯನ್ನೂ, ನೂರು ಜನರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ, ನೂರು ಗರ್ಜನೆ ಮಾಡುವ ಶತಘ್ನಿಯನ್ನೂ — ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ಇವನ್ನು ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸಬಲ್ಲರು?
5.51.25
अपारमप्लवागाधं समुद्रं शरवेधनम् ।
भीमसेनमयं दुर्गं तात मन्दास्तितीर्षवः ॥ ५.५१.२५ ॥
ಮಗನೇ, ಭೀಮಸೇನನಿಂದ ಆದ ಆ ಸಮುದ್ರ ಅಪಾರ, ತೆಪ್ಪವಿಲ್ಲದ, ಆಳ ತಿಳಿಯದ, ಬಾಣಗಳನ್ನು ತಿವಿಯುವ; ಅದನ್ನು ದಾಟಲು ಬಯಸುವ ಮೂಢರು.
5.51.26
क्रोशतो मे न श्रृण्वन्ति बालाः पण्डितमानिनः ।
विषमं न हि मन्यन्ते प्रापतं मधुदर्शिनः ॥ ५.५१.२६ ॥
ನಾನು ಕೂಗಿದರೂ ಆ ಮೂಢರು, ತಮ್ಮನ್ನು ಪಂಡಿತರೆಂದು ಭಾವಿಸುವವರು ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ಬರುತ್ತಿರುವ ವಿಷಮವನ್ನು ವಿಷಮವೆಂದು ಭಾವಿಸರು, ಜೇನನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
5.51.27
संयुगे ये गमिष्यन्ति नररूपेण मृत्युना ।
नियतं चोदिता धात्रा सिंहेनेव महामृगाः ॥ ५.५१.२७ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾನವರೂಪದ ಮೃತ್ಯುವಿನ ಬಳಿ ಹೋಗುವವರು, ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪ್ರೇರಿತರಾದವರು, ಸಿಂಹದಿಂದ ಹಿಂಬಾಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಾಮೃಗಗಳಂತೆ.
5.51.28
शैक्यां तात चतुष्किष्कुं षडश्रिममितौजसम् ।
प्रहितां दुःखसंस्पर्शां कथं शक्ष्यन्ति मे सुताः ॥ ५.५१.२८ ॥
ಮಗನೇ, ಕಲ್ಲಿನ, ನಾಲ್ಕು ಮೊಳ ಉದ್ದದ, ಆರು ಅಂಚಿನ, ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸಿನ, ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟ, ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ ನೋವು ತರುವ ಆ ಗದೆಯನ್ನು ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ಹೇಗೆ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವರು?
5.51.29
गदां भ्रामयतस्तस्य भिन्दतो हस्तिमस्तकान् ।
सृक्किणी लेलिहानस्य बाष्पमुत्सृजतो मुहुः ॥ ५.५१.२९ ॥
ಗದೆಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾ, ಆನೆಗಳ ತಲೆಗಳನ್ನು ಸೀಳುತ್ತಾ, ತುಟಿ ನೆಕ್ಕುತ್ತಾ, ಪದೇ ಪದೇ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು (ರಕ್ತವನ್ನು) ಸುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅವನ ಗದೆಯನ್ನು.
5.51.30
उद्दिश्य नागान्पततः कुर्वतो भैरवान्रवान् ।
प्रतीपं पततो मत्तान्कुञ्जरान्प्रति गर्जतः ॥ ५.५१.३० ॥
ಆನೆಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಬೀಳುತ್ತಾ, ಭಯಂಕರ ಘರ್ಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಮದಿಸಿದ ಆನೆಗಳ ಎದುರು ಬೀಳುತ್ತಾ, ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿರುವ (ಅವನ ಗದೆ).
5.51.31
विगाह्य रथमार्गेषु वरानुद्दिश्य निघ्नतः ।
अग्नेः प्रज्वलितस्येव अपि मुच्येत मे प्रजा ॥ ५.५१.३१ ॥
ರಥಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೀರರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಹೊಡೆಯುವ, ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಯಂತಿರುವವನಿಂದ ನನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳು (ಸಂತತಿ) ಕೂಡ ಪಾರಾಗುವರೇ?
5.51.32
वीथीं कुर्वन्महाबाहुर्द्रावयन्मम वाहिनीम् ।
नृत्यन्निव गदापाणिर्युगान्तं दर्शयिष्यति ॥ ५.५१.३२ ॥
ಮಹಾಬಾಹುವು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಓಡಿಸುವನು; ಕೈಯಲ್ಲಿ ಗದೆ ಹಿಡಿದು ನರ್ತಿಸುವಂತೆ ಯುಗಾಂತವನ್ನು ತೋರಿಸುವನು.
5.51.33
प्रभिन्न इव मातङ्गः प्रभञ्जन्पुष्पितान्द्रुमान् ।
प्रवेक्ष्यति रणे सेनां पुत्राणां मे वृकोदरः ॥ ५.५१.३३ ॥
ಮದಿಸಿದ ಆನೆಯಂತೆ ಹೂಬಿಟ್ಟ ಮರಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುತ್ತ ವೃಕೋದರನು ರಣದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ಸೇನೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವನು.
5.51.34
कुर्वन्रथान्विपुरुषान्विसारथिहयध्वजान् ।
आरुजन्पुरुषव्याघ्रो रथिनः सादिनस्तथा ॥ ५.५१.३४ ॥
ರಥಗಳನ್ನು ಸಾರಥಿ ಮತ್ತು ಯೋಧರಿಲ್ಲದಂತೆ, ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಧ್ವಜಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುರಿಯುತ್ತ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರನು ರಥಿಕರನ್ನೂ ಅಶ್ವಾರೋಹಿಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಮುರಿಯುವನು.
5.51.35
गङ्गावेग इवानूपांस्तीरजान्विविधान्द्रुमान् ।
प्रभङ्क्ष्यति रणे सेनां पुत्राणां मम सञ्जय ॥ ५.५१.३५ ॥
ಗಂಗೆಯ ವೇಗದಂತೆ ತೀರದ ತಗ್ಗು ನೆಲಗಳನ್ನೂ ತೀರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ವಿವಿಧ ಮರಗಳನ್ನೂ ಕಿತ್ತೆಸೆಯುತ್ತ, ಓ ಸಂಜಯ, ಅವನು ರಣದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ಸೇನೆಯನ್ನು ಧ್ವಂಸಮಾಡುವನು.
5.51.36
वधं नूनं गमिष्यन्ति भीमसेनभयार्दिताः ।
मम पुत्राश्च भृत्याश्च राजानश्चैव सञ्जय ॥ ५.५१.३६ ॥
ಭೀಮಸೇನನ ಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳು, ಸೇವಕರು ಮತ್ತು ರಾಜರು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಸಾವಿಗೆ ಹೋಗುವರು, ಓ ಸಂಜಯ.
5.51.37
येन राजा महावीर्यः प्रविश्यान्तःपुरं पुरा ।
वासुदेवसहायेन जरासन्धो निपातितः ॥ ५.५१.३७ ॥
ಹಿಂದೆ ಅಂತಃಪುರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ವಾಸುದೇವನ ಸಹಾಯದಿಂದ, ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ರಾಜ ಜರಾಸಂಧನನ್ನು ಕೆಡವಿದವನು.
5.51.38
कृत्स्नेयं पृथिवी देवी जरासन्धेन धीमता ।
मागधेन्द्रेण बलिना वशे कृत्वा प्रतापिता ॥ ५.५१.३८ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಬಲಶಾಲಿ ಮಾಗಧೇಂದ್ರ ಜರಾಸಂಧನು ಈ ಸಮಸ್ತ ಭೂದೇವಿಯನ್ನು ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತಂದು ಪೀಡಿಸಿದನು.
5.51.39
भीष्मप्रतापात्कुरवो नयेनान्धकवृष्णयः ।
यन्न तस्य वशे जग्मुः केवलं दैवमेव तत् ॥ ५.५१.३९ ॥
ಭೀಷ್ಮನ ಪ್ರತಾಪದಿಂದ ಮತ್ತು ನೀತಿಯಿಂದ ಕುರುಗಳು ಹಾಗೂ ಅಂಧಕ-ವೃಷ್ಣಿಗಳು ಅವನ ವಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ; ಅದು ಕೇವಲ ದೈವವೇ.
5.51.40
स गत्वा पाण्डुपुत्रेण तरसा बाहुशालिना ।
अनायुधेन वीरेण निहतः किं ततोऽधिकम् ॥ ५.५१.४० ॥
ಅವನು ಪಾಂಡುಪುತ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಬಾಹುಬಲಿ ವೀರನಿಂದ, ಆಯುಧವಿಲ್ಲದೆ ಬಲವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು; ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದೇನು?
5.51.41
दीर्घकालसमासक्तं विशमाशीविषो यथा ।
स मोक्ष्यति रणे तेजः पुत्रेषु मम सञ्जय ॥ ५.५१.४१ ॥
ಬಹುಕಾಲ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟ ವಿಷವನ್ನು ಸರ್ಪ ಬಿಡುವಂತೆ, ಸಂಜಯ, ಅವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪುತ್ರರ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಬಿಡುವನು.
5.51.42
महेन्द्र इव वज्रेण दानवान्देवसत्तमः ।
भीमसेनो गदापाणिः सूदयिष्यति मे सुतान् ॥ ५.५१.४२ ॥
ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಹೇಂದ್ರನು ವಜ್ರದಿಂದ ದಾನವರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವಂತೆ, ಗದೆಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ಭೀಮಸೇನನು ನನ್ನ ಪುತ್ರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವನು.
5.51.43
अविषह्यमनावार्यं तीव्रवेगपराक्रमम् ।
पश्यामीवातिताम्राक्षमापतन्तं वृकोदरम् ॥ ५.५१.४३ ॥
ತಡೆಯಲಾಗದವನಾಗಿ, ತಡೆಯಲಾಗದವನಾಗಿ, ತೀವ್ರ ವೇಗ ಪರಾಕ್ರಮದವನಾಗಿ, ಅತಿ ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳ ವೃಕೋದರನು ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
5.51.44
अगदस्याप्यधनुषो विरथस्य विवर्मणः ।
बाहुभ्यां युध्यमानस्य कस्तिष्ठेदग्रतः पुमान् ॥ ५.५१.४४ ॥
ಬಿಲ್ಲಿಲ್ಲದೆ, ರಥವಿಲ್ಲದೆ, ಕವಚವಿಲ್ಲದೆ, ಕೇವಲ ಬಾಹುಗಳಿಂದಲೇ ಹೋರಾಡುವವನ ಮುಂದೆ — ಗಾಯಗೊಳ್ಳದಿದ್ದರೂ — ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನು ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲನು?
5.51.45
भीष्मो द्रोणश्च विप्रोऽयं कृपः शारद्वतस्तथा ।
जान्त्येते यथैवहं वीर्यज्ञस्तस्य धीमतः ॥ ५.५१.४५ ॥
ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ, ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕೃಪ, ಶಾರದ್ವತನೂ — ನಾನು ತಿಳಿದಿರುವಂತೆಯೇ — ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.
5.51.46
आर्यव्रतं तु जानन्तः सङ्गरान्तं विधित्सवः ।
सेनामुखेषु स्थास्यन्ति मामकानां नरर्षभाः ॥ ५.५१.४६ ॥
ಆರ್ಯವ್ರತವನ್ನು ಅರಿತವರಾಗಿ, ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುವ ನನ್ನ ಕಡೆಯ ನರಶ್ರೇಷ್ಠರು ಸೇನೆಯ ಮುಂಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವರು.
5.51.47
बलीयः सर्वतो दिष्टं पुरुषस्य विशेषतः ।
पश्यन्नपि जयं तेषां न नियच्छामि यत्सुतान् ॥ ५.५१.४७ ॥
ವಿಧಿ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ, ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿದೆ; ಅವರ ಜಯವನ್ನು ಕಂಡರೂ ನಾನು ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ.
5.51.48
ते पुराणं महेष्वासा मार्गमैन्द्रं समास्थिताः ।
त्यक्ष्यन्ति तुमुले प्राणान्रक्षन्तः पार्थिवं यशः ॥ ५.५१.४८ ॥
ಆ ಮಹಾ ಬಿಲ್ಲುಗಾರರು ಹಳೆಯ ಇಂದ್ರಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ರಾಜ್ಯದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಯುತ್ತ, ಈ ಘೋರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸುವರು.
5.51.49
यथैषां मामकास्तात तथैषां पाण्डवा अपि ।
पौत्रा भीष्मस्य शिष्याश्च द्रोणस्य च कृपस्य च ॥ ५.५१.४९ ॥
ಮಗನೇ, ಇವರಿಗೆ ನನ್ನವರು ಎಷ್ಟಿದ್ದಾರೋ, ಅಷ್ಟೇ ಪಾಂಡವರೂ ಇವರಿಗಿದ್ದಾರೆ. ಭೀಷ್ಮನ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ದ್ರೋಣ ಹಾಗೂ ಕೃಪರ ಶಿಷ್ಯರೂ ಅವರೇ.
5.51.50
ये त्वस्मदाश्रयं किञ्चिद्दत्तमिष्टं च सञ्जय ।
तस्यापचितिमार्यत्वात्कर्तारः स्थविरास्त्रयः ॥ ५.५१.५० ॥
ಸಂಜಯ, ನಮ್ಮನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಯಾರಾದರೂ ಸ್ವಲ್ಪ ದಾನ ಅಥವಾ ಇಷ್ಟಕರ್ಮ ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ ಉದಾತ್ತತೆಯಿಂದ ಮೂವರು ಹಿರಿಯರು ಮಾಡುವರು.
5.51.51
आददानस्य शस्त्रं हि क्षत्रधर्मं परीप्सतः ।
निधनं क्षत्रियस्याजौ वरमेवाद्दुरुत्तमम् ॥ ५.५१.५१ ॥
ಶಸ್ತ್ರ ಹಿಡಿದು ಕ್ಷಾತ್ರಧರ್ಮವನ್ನು ಕಾಯಲು ಬಯಸುವ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮರಣವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು.
5.51.52
स वै शोचामि सर्वान्वै ये युयुत्सन्ति पाण्डवैः ।
विक्रुष्टं विदुरोणादौ तदेतद्भयमागतम् ॥ ५.५१.५२ ॥
ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಲು ಬಯಸುವ ಎಲ್ಲರಿಗಾಗಿ ನಾನು ದುಃಖಿಸುತ್ತೇನೆ. ವಿದುರ ಮತ್ತು ದ್ರೋಣರ ಮೊದಲು ಕೇಳಿದ ಆಕ್ರಂದನವೇ ಈ ಭಯವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ.
5.51.53
न तु मन्ये विघाताय ज्ञानं दुःखस्य सञ्जय ।
भवत्यतिबलं ह्येतज्ज्ञानस्याप्युपघातकम् ॥ ५.५१.५३ ॥
ಸಂಜಯ, ದುಃಖವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಜ್ಞಾನ ಸಾಕು ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ದುಃಖ ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾದದ್ದು, ಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡಬಲ್ಲದು.
5.51.54
ऋषयो ह्यपि निर्मुक्ताः पश्यन्तो लोकसङ्ग्रहान् ।
सुखैर्भवन्ति सुखिनस्तथा दुःखेन दुःखिताः ॥ ५.५१.५४ ॥
ಋಷಿಗಳೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದವರಾದರೂ, ಲೋಕಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ನೋಡುತ್ತ ಸುಖದಿಂದ ಸುಖಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ, ದುಃಖದಿಂದ ದುಃಖಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
5.51.55
किं पुनर्मोहमासक्तस्तत्र तत्र सहस्रधा ।
पुत्रेषु राज्यदारेषु पौत्रेष्वपि च बन्धुषु ॥ ५.५१.५५ ॥
ಹಾಗಾದರೆ ಸಾವಿರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮೋಹದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದವನು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪತ್ನಿಯರಲ್ಲಿ, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗದೇ ಇರುತ್ತಾನೆಯೇ?
5.51.56
संशये तु महत्यस्मिन्किं नु मे क्षममुत्तरम् ।
विनाशं ह्येव पश्यामि कुरूणामनुचिन्ततयन् ॥ ५.५१.५६ ॥
ಈ ಮಹಾ ಸಂಶಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಯಾವ ಉತ್ತರ ಯುಕ್ತವಾದುದು? ಕುರುಗಳ ವಿನಾಶವನ್ನೇ ನಾನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
5.51.57
द्यूतप्रमुखमाभाति कुरूणां व्यसनं महत् ।
मन्देनैश्वर्यकामेन लोभात्पापमिदं कृतम् ॥ ५.५१.५७ ॥
ಕುರುಗಳ ಮೇಲೆ ಜೂಜಿನ ಪ್ರಧಾನ ಮಹಾ ವಿಪತ್ತು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಐಶ್ವರ್ಯಕಾಮಿಯಾದ ಮೂಢನು ಲೋಭದಿಂದ ಈ ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
5.51.58
मन्ये पर्यायधर्मोऽयं कालस्यात्यन्तगामिनः ।
चक्रे प्रधिरिवासक्तो नास्य शक्यं पलायितुम् ॥ ५.५१.५८ ॥
ಇದು ಸದಾ ಚಲಿಸುವ ಕಾಲದ ಪರ್ಯಾಯ ಧರ್ಮವೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಚಕ್ರದ ಅಂಚಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಂತೆ ಇದರಿಂದ ಪಲಾಯನ ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
5.51.59
किं नु कुर्यां कथं कुर्यां क्व नु गच्छामि सञ्जय ।
एते नश्यन्ति कुरवो मन्दाः कालवशं गताः ॥ ५.५१.५९ ॥
ಸಂಜಯ! ಈಗ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ, ಹೇಗೆ ಮಾಡಲಿ, ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ? ಈ ಮೂಢ ಕುರುಗಳು ಕಾಲದ ವಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
5.51.60
अवशोऽहं तदा तात पुत्राणां निहते शते ।
श्रोष्यामि निनदं स्त्रीणां कथं मां मरणं स्पृशेत् ॥ ५.५१.६० ॥
ಅಯ್ಯಾ! ನೂರು ಮಕ್ಕಳು ಹತರಾದಾಗ ನಾನು ಅಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಆಕ್ರಂದನವನ್ನು ಕೇಳುವೆನು. ಆಗ ಮರಣ ನನ್ನನ್ನು ಹೇಗೆ ಮುಟ್ಟದೇ ಇರುವುದು?
5.51.61
यथा निदाघे ज्वलनः समद्धो ।
दहेत्कक्षं वायुना चोद्यमानः ।
गदाहस्तः पाण्डवो वै तथैव ।
हन्ता मदीयान्सहितोऽर्जुनेन ॥ ५.५१.६१ ॥
ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿ ಕಾಡಿನ ಪೊದೆಯನ್ನು ಸುಡುವಂತೆ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಗದೆ ಹಿಡಿದ ಪಾಂಡುಪುತ್ರ ಭೀಮನು ಅರ್ಜುನನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ನನ್ನವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವನು.