મહાભારત · અધ્યાય 5.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.52.1
यस्य वै नानृता वाचः कदाचिदनुशुश्रुम ।
त्रैलोक्यमपि तस्य स्याद्योद्धा यस्य धनञ्जयः ॥ ५.५२.१ ॥
જેનાં વચન કદી અસત્ય સાંભળ્યાં નથી, તેને ત્રણે લોક પણ મળી શકે; જેનો યોદ્ધો ધનંજય છે.
5.52.2
तस्यैव च न पश्यामि युधि गाण्डीवधन्वनः ।
अनिशं चिन्तयानोऽपि यः प्रतीयाद्रथेन तम् ॥ ५.५२.२ ॥
ગાંડીવધારીને યુદ્ધમાં એવો કોઈ હું જોતો નથી જે સતત વિચારતાં છતાં રથમાં તેનો સામનો કરી શકે.
5.52.3
अस्यतः कर्णिनालीकान्मार्गणान्हृदयच्छिदः ।
प्रत्येता न समः कश्चिद्युधि गाण्डीवधन्वनः ॥ ५.५२.३ ॥
તીક્ષ્ણ બાણો છોડતા, હૃદય વીંધતાં બાણોથી ગાંડીવધારીની બરાબરી કરનાર યુદ્ધમાં કોઈ પ્રતિસ્પર્ધી નથી.
5.52.4
द्रोणाकर्णौ प्रतीयातां यदि वीरौ नरर्षभौ ।
कृतास्त्रौ बलिनां श्रेष्ठौ समरेष्वपराजितौ ॥ ५.५२.४ ॥
દ્રોણ અને કર્ણ, આ બે વીર, નરશ્રેષ્ઠ, અસ્ત્રવિદ્યામાં નિપુણ, બળવાનોમાં શ્રેષ્ઠ, યુદ્ધમાં અપરાજિત — જો તેઓ હોય તો તેનો સામનો કરી શકે.
5.52.5
महान्स्यात्संशयो लोके न त्वस्ति विजयो मम ।
घृणी कर्णः प्रमादी च आचार्यः स्थविरो गुरुः ॥ ५.५२.५ ॥
જગતમાં મોટો સંશય રહેશે, પણ મારો વિજય નથી; કર્ણ દયાળુ અને બેદરકાર છે, આચાર્ય વૃદ્ધ અને ગુરુ છે.
5.52.6
समर्थो बलवान्पार्थो दृढधन्वा जितक्लमः ।
भवेत्सुतुमुलं युद्धं सर्वशोऽप्यपराजयः ॥ ५.५२.६ ॥
સમર્થ, બળવાન, પાર્થ, દૃઢ ધનુષ્યવાળો, થાકને જીતનાર; યુદ્ધ અતિ ભયંકર થશે, અને સર્વ રીતે તેનો પરાજય નહીં થાય.
5.52.7
सर्वे ह्यस्त्रविदः शूराः सर्वे प्राप्ता महद्यशः ।
अपि सर्वामरैश्वर्यं त्यजेयुर्न पुनर्जयम् ॥ ५.५२.७ ॥
અસ્ત્રવિદ્યાના જ્ઞાતા સર્વ શૂરવીરોએ મહાન યશ મેળવ્યો છે. દેવોનું સમસ્ત ઐશ્વર્ય ત્યજી દે તો પણ તેઓ ફરી જય ત્યજશે નહીં.
5.52.8
वधे नूनं भवेच्छान्तिस्तयोर्वा फाल्गुनस्य च ।
न तु हन्तार्जुनस्यास्ति जेता चास्य न विद्यते ॥ ५.५२.८ ॥
વધથી તે બંનેને અથવા ફાલ્ગુનને ચોક્કસ શાંતિ થશે. પરંતુ અર્જુનને મારનાર કોઈ નથી, અને તેને જીતનાર પણ જોવા મળતો નથી.
5.52.9
मन्युस्तस्य कथं शाम्येन्मन्दान्प्रति य उत्थितः ।
अन्येऽप्यस्त्राणि जानन्ति जीयन्ते च जयन्ति च।
एकान्तविजयस्त्वेव श्रूयते फाल्गुनस्य ह ॥ ५.५२.९ ॥
મંદબુદ્ધિઓ પર તેને જે ક્રોધ થયો છે તે કેવી રીતે શાંત થશે? બીજા પણ અસ્ત્રો જાણે છે; તેઓ હારે છે અને જીતે પણ છે. પરંતુ ફાલ્ગુનનો વિજય એકાંતિક જ સંભળાય છે.
5.52.10
त्रयस्त्रिंशत्समाहूय खाण्डवेऽग्निमतर्पयत् ।
जिगाय च सुरान्सर्वान्नास्य विद्मः पराजयम् ॥ ५.५२.१० ॥
તેત્રીસ દેવોને બોલાવી તેણે ખાંડવમાં અગ્નિને તૃપ્ત કર્યો. તેણે બધા દેવોને જીત્યા; તેની હારને અમે જાણતા નથી.
5.52.11
यस्य यन्ता हृषीकेशः शीलवृत्तसमो युधि ।
ध्रुवस्तस्य जयस्तात यथेन्द्रस्य जयस्तथा ॥ ५.५२.११ ॥
જેનો સારથિ હૃષીકેશ છે, જે યુદ્ધમાં શીલ અને આચરણમાં તેની સમાન છે, હે વત્સ, તેનો જય નિશ્ચિત છે, જેમ ઇન્દ્રનો જય.
5.52.12
कृष्णावेकरथे यत्तावधिज्यं गाण्डिवं धनुः ।
युगपत्रीणि तेजांसि समेतान्यनुशुश्रुम ॥ ५.५२.१२ ॥
બે કૃષ્ણ એક જ રથ પર તૈયાર બેઠા છે, પ્રત્યંચા ચડાવેલા ગાંડીવ ધનુષ સાથે. ત્રણ તેજ એકસાથે ભેગાં થયાં હોવાનું અમે સાંભળ્યું છે.
5.52.13
नैवास्ति नो धनुस्तदृङ्व योद्धा न च सारथिः ।
तच्च मन्दा न जानन्ति दुर्योधनवशानुगाः । ॥ ५.५२.१३ ॥
આપણી પાસે એવું ધનુષ્ય નથી, એવો યોદ્ધો નથી અને સારથી પણ નથી. દુર્યોધનના વશમાં ચાલનારા મૂર્ખો એ જાણતા નથી.
5.52.14
शेषयेदशनिर्दीप्तो विपतन्मूर्ध्नि सञ्जय ।
न तु शेषं शरास्तात कुर्युरस्ताः किरीटिना ॥ ५.५२.१४ ॥
હે સંજય, સળગતી વીજળી માથા પર પડીને કંઈ પણ બાકી ન રાખે તેમ, હે પ્રિય, કિરીટીનાં છોડેલાં બાણ કંઈ પણ બાકી નહીં રાખે.
5.52.15
अपि चास्यन्निवाभाति निघ्नन्निव धनञ्जयः ।
उद्धरन्निव कायेभ्यः शिरांसि शरवृष्टिभिः ॥ ५.५२.१५ ॥
ધનંજય બાણ છોડતાં પ્રહાર કરતા હોય તેવું લાગે છે; બાણવર્ષાથી શરીરોમાંથી માથાં ઉખેડતા હોય તેવું લાગે છે.
5.52.16
अपि बाणमयं तेजः प्रदीप्तमिव सर्वतः ।
गाण्डीवोत्थं दहेताजौ पुत्राणां मम वाहिनी ॥ ५.५२.१६ ॥
બાણમય એ તેજ ચારેય બાજુ બળતું હોય તેવું છે; ગાંડીવમાંથી ઊઠીને યુદ્ધમાં મારા પુત્રોની સેનાને બાળી નાખશે.
5.52.17
अपि सा रथघोषेण भयार्ता सव्यसाचिनः ।
वित्रस्ता बहुधा सेना भारती प्रतिभाति मे ॥ ५.५२.१७ ॥
સવ્યસાચીના રથઘોષથી ભયપીડિત અને અનેક રીતે ત્રસ્ત થયેલી ભારતીય સેના મને દેખાય છે.
5.52.18
यथा कक्षं महानग्निः प्रदहेत्सर्वतश्चरन् ।
महार्चिरनिलोद्धूतस्तद्वद्धक्ष्यति मामकान् ॥ ५.५२.१८ ॥
જેમ મોટો અગ્નિ વનનું સૂકું ઘાસ ચારેય બાજુ ફરીને બાળી નાખે, તેમ પવનથી ઉછળેલી મહાજ્વાળા મારા માણસોને બાળી નાખશે.
5.52.19
यदोद्वमन्निशितान्बाणसङ्घां-
स्तानाततायी समरे किरीटी।
सृष्टोऽन्तकः सर्वहरो विधात्रा ।
यथा भवेत्तद्वदपारणीयः ॥ ५.५२.१९ ॥
યુદ્ધમાં તીક્ષ્ણ બાણોના સમૂહ ઓકતો આતતાયી કિરીટી, વિધાતાએ છોડેલા સર્વહર યમની જેમ અનિવાર્ય બનશે.
5.52.20
यदा हयभीक्ष्णं सुबुहून्प्रकारान् ।
श्रोतास्मि तानावसथे कुरूणाम्।
तेषां समन्ताच्च तथा रणाग्रे ।
क्षयः किलायं भरतानुपैति ॥ ५.५२.२० ॥
મારા નિવાસસ્થાનમાં કુરુઓ વિશેના ઘોડા સંબંધિત અનેક પ્રકારના સમાચાર હું વારંવાર સાંભળીશ, અને યુદ્ધાગ્રમાં તેમના તરફથી ભરતવંશીઓ પર આ વિનાશ ખરેખર ચારે બાજુથી આવી રહ્યો છે.