ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.52.1
यस्य वै नानृता वाचः कदाचिदनुशुश्रुम ।
त्रैलोक्यमपि तस्य स्याद्योद्धा यस्य धनञ्जयः ॥ ५.५२.१ ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਬੋਲ ਕਦੇ ਝੂਠੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣੇ ਗਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਜਿਸ ਦਾ ਯੋਧਾ ਧਨੰਜਯ ਹੈ।
5.52.2
तस्यैव च न पश्यामि युधि गाण्डीवधन्वनः ।
अनिशं चिन्तयानोऽपि यः प्रतीयाद्रथेन तम् ॥ ५.५२.२ ॥
ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਰੱਥ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕੇ।
5.52.3
अस्यतः कर्णिनालीकान्मार्गणान्हृदयच्छिदः ।
प्रत्येता न समः कश्चिद्युधि गाण्डीवधन्वनः ॥ ५.५२.३ ॥
ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਦਿਲ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਗਾਂਡੀਵ ਧਾਰੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧੀ ਨਹੀਂ।
5.52.4
द्रोणाकर्णौ प्रतीयातां यदि वीरौ नरर्षभौ ।
कृतास्त्रौ बलिनां श्रेष्ठौ समरेष्वपराजितौ ॥ ५.५२.४ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਕਰਨ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ, ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਸਤਰ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇਤੂ — ਜੇ ਉਹ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
5.52.5
महान्स्यात्संशयो लोके न त्वस्ति विजयो मम ।
घृणी कर्णः प्रमादी च आचार्यः स्थविरो गुरुः ॥ ५.५२.५ ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਕਰਨ ਦਿਆਲੂ ਅਤੇ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹੈ, ਆਚਾਰੀਆ ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਹਨ।
5.52.6
समर्थो बलवान्पार्थो दृढधन्वा जितक्लमः ।
भवेत्सुतुमुलं युद्धं सर्वशोऽप्यपराजयः ॥ ५.५२.६ ॥
ਸਮਰੱਥ, ਬਲਵਾਨ, ਪਾਰਥ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲਾ, ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ; ਯੁੱਧ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
5.52.7
सर्वे ह्यस्त्रविदः शूराः सर्वे प्राप्ता महद्यशः ।
अपि सर्वामरैश्वर्यं त्यजेयुर्न पुनर्जयम् ॥ ५.५२.७ ॥
ਅਸਤ੍ਰ-ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਸਭ ਸੂਰਬੀਰਾਂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਐਸ਼ਵਰਜ ਤਿਆਗ ਦੇਣ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਤਿਆਗਣਗੇ।
5.52.8
वधे नूनं भवेच्छान्तिस्तयोर्वा फाल्गुनस्य च ।
न तु हन्तार्जुनस्यास्ति जेता चास्य न विद्यते ॥ ५.५२.८ ॥
ਵਧ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਫਾਲਗੁਨ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਰ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ।
5.52.9
मन्युस्तस्य कथं शाम्येन्मन्दान्प्रति य उत्थितः ।
अन्येऽप्यस्त्राणि जानन्ति जीयन्ते च जयन्ति च।
एकान्तविजयस्त्वेव श्रूयते फाल्गुनस्य ह ॥ ५.५२.९ ॥
ਮੰਦਬੁੱਧੀਆਂ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਗੁੱਸਾ ਉੱਠਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਵੇਗਾ? ਹੋਰ ਵੀ ਅਸਤ੍ਰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਹਾਰਦੇ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿੱਤਦੇ ਵੀ ਹਨ। ਪਰ ਫਾਲਗੁਨ ਦੀ ਜਿੱਤ ਸਦਾ ਇਕਾਂਤ ਹੀ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
5.52.10
त्रयस्त्रिंशत्समाहूय खाण्डवेऽग्निमतर्पयत् ।
जिगाय च सुरान्सर्वान्नास्य विद्मः पराजयम् ॥ ५.५२.१० ॥
ਤੇਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਖਾਂਡਵ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ; ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਹਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
5.52.11
यस्य यन्ता हृषीकेशः शीलवृत्तसमो युधि ।
ध्रुवस्तस्य जयस्तात यथेन्द्रस्य जयस्तथा ॥ ५.५२.११ ॥
ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਆਚਰਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਹੇ ਤਾਤ, ਉਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਪੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਜਿੱਤ।
5.52.12
कृष्णावेकरथे यत्तावधिज्यं गाण्डिवं धनुः ।
युगपत्रीणि तेजांसि समेतान्यनुशुश्रुम ॥ ५.५२.१२ ॥
ਦੋਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇੱਕੋ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਤਿਆਰ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਚੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਤਾਣ ਵਾਲੇ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ। ਤਿੰਨ ਤੇਜ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਸੁਣੇ ਹਨ।
5.52.13
नैवास्ति नो धनुस्तदृङ्व योद्धा न च सारथिः ।
तच्च मन्दा न जानन्ति दुर्योधनवशानुगाः । ॥ ५.५२.१३ ॥
ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਧਨੁਸ਼ ਨਹੀਂ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਯੋਧਾ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਸਾਰਥੀ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਮੂਰਖ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
5.52.14
शेषयेदशनिर्दीप्तो विपतन्मूर्ध्नि सञ्जय ।
न तु शेषं शरास्तात कुर्युरस्ताः किरीटिना ॥ ५.५२.१४ ॥
ਹੇ ਸੰਜਯ, ਜਿਵੇਂ ਬਲਦੀ ਬਿਜਲੀ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਕੁਝ ਵੀ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਕਿਰੀਟੀ ਦੇ ਛੱਡੇ ਬਾਣ ਵੀ ਕੁਝ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਗੇ।
5.52.15
अपि चास्यन्निवाभाति निघ्नन्निव धनञ्जयः ।
उद्धरन्निव कायेभ्यः शिरांसि शरवृष्टिभिः ॥ ५.५२.१५ ॥
ਧਨੰਜਯ ਤੀਰ ਛੱਡਦਾ ਹੋਇਆ ਵਾਰ ਕਰਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ; ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਸਰੀਰਾਂ ਤੋਂ ਸਿਰ ਉਖਾੜਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।
5.52.16
अपि बाणमयं तेजः प्रदीप्तमिव सर्वतः ।
गाण्डीवोत्थं दहेताजौ पुत्राणां मम वाहिनी ॥ ५.५२.१६ ॥
ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਉਹ ਤੇਜ ਹਰ ਪਾਸੇ ਬਲਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ; ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗਾ।
5.52.17
अपि सा रथघोषेण भयार्ता सव्यसाचिनः ।
वित्रस्ता बहुधा सेना भारती प्रतिभाति मे ॥ ५.५२.१७ ॥
ਸਵਿਆਸਾਚੀ ਦੇ ਰਥ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤ੍ਰਸਤ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਮੈਨੂੰ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।
5.52.18
यथा कक्षं महानग्निः प्रदहेत्सर्वतश्चरन् ।
महार्चिरनिलोद्धूतस्तद्वद्धक्ष्यति मामकान् ॥ ५.५२.१८ ॥
ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਜੰਗਲ ਦੀ ਸੁੱਕੀ ਘਾਹ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫਿਰ ਕੇ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਠੀ ਮਹਾਜਵਾਲਾ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜੇਗੀ।
5.52.19
यदोद्वमन्निशितान्बाणसङ्घां-
स्तानाततायी समरे किरीटी।
सृष्टोऽन्तकः सर्वहरो विधात्रा ।
यथा भवेत्तद्वदपारणीयः ॥ ५.५२.१९ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉਗਲਣ ਵਾਲਾ ਆਤਤਾਈ ਕਿਰੀਟੀ, ਵਿਧਾਤਾ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਸਰਬਨਾਸ਼ੀ ਯਮ ਵਾਂਗ ਅਟੱਲ ਹੋਵੇਗਾ।
5.52.20
यदा हयभीक्ष्णं सुबुहून्प्रकारान् ।
श्रोतास्मि तानावसथे कुरूणाम्।
तेषां समन्ताच्च तथा रणाग्रे ।
क्षयः किलायं भरतानुपैति ॥ ५.५२.२० ॥
ਮੇਰੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਕੌਰਵਾਂ ਬਾਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਮੈਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੁਣਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਰਣ-ਮੁਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭਰਤਾਂ 'ਤੇ ਇਹ ਤਬਾਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।