Mahābhārata · Adhyāya 5.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.55.1
न भेतव्यं महाराज न शोच्या भवतां वयम् ।
समर्थाः स्म पराञ्जेतुं बलिनः समरे विभो ॥ ५.५५.१ ॥
Gran rey, no temáis ni os aflijáis por nosotros. Oh señor, somos fuertes en la batalla y capaces de vencer a los enemigos.
5.55.2
वने प्रव्राजितान्पार्थान्यदायान्मधुसूदनः ।
महता बलचक्रेण परराष्ट्रावमर्दिना ॥ ५.५५.२ ॥
Madhusūdana, el Yādava, trajo a los Pārthas, desterrados en el bosque, junto con un gran ejército que aplasta reinos extranjeros.
5.55.3
केकया धृष्टकेतुश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षत ।
राजानश्चान्वयुः पार्थान्बहवोऽन्येऽनुयायिनः ॥ ५.५५.३ ॥
Los Kekaya, Dhṛṣṭaketu y Dhṛṣṭadyumna, hijo de Pṛṣata, junto con muchos reyes y otros seguidores, siguieron a los Pārthas.
5.55.4
इन्द्रप्रस्थस्य चादूरात्समाजग्मुर्महारथाः ।
व्यगर्हयंश्च संगम्य भवन्तं कुरुभिः सह ॥ ५.५५.४ ॥
Los grandes guerreros se reunieron cerca de Indraprastha, y tras encontraros con los Kuru, os reprocharon.
5.55.5
ते युधिष्ठिरमासीनमजिनैः प्रतिवासितम् ।
कृष्णप्रधानाः संहत्य पर्युपासन्त भारत ॥ ५.५५.५ ॥
Oh Bhārata, con Kṛṣṇa a la cabeza, se reunieron y atendieron a Yudhiṣṭhira, que estaba sentado, vestido con pieles de ciervo.
5.55.6
प्रत्यादनं च राज्यस्य कार्यमूचुर्नराधिपाः ।
भवतः सानुबन्धस्य समुच्छेदं चिकीर्षवः ॥ ५.५५.६ ॥
Los reyes hablaron de recuperar el reino, deseosos de provocar la destrucción completa de vos y de vuestros seguidores.
5.55.7
श्रुत्वा चैवं मयोस्तास्तु भीष्मद्रोणकृपास्तदा ।
ज्ञातिक्षयभयाद्राजन्भीतेन भरतर्षभ ॥ ५.५५.७ ॥
Al oír esto, Bhīṣma, Droṇa y Kṛpa se atemorizaron entonces, por temor a la destrucción de los parientes, oh rey, oh toro de los Bharatas.
5.55.8
ततः स्थास्यन्ति समये पाण्डवा इति मे मतिः ।
समुच्छेदं हि नः कृत्स्नं वासुदेवश्चिकीर्षति ॥ ५.५५.८ ॥
Entonces, según mi opinión, los Pāṇḍavas se levantarán a su debido tiempo. Vāsudeva pretende causar nuestra destrucción total.
5.55.9
ऋते च विदुरात्सर्वे यूयं वध्या मता मम ।
धृतराष्ट्रस्तु धर्मज्ञो न वध्यः कुरुसत्तमः ॥ ५.५५.९ ॥
Excepto Vidura, considero que todos ustedes merecen la muerte. Pero Dhṛtarāṣṭra, conocedor del dharma, el mejor de los Kurus, no debe ser muerto.
5.55.10
समुच्छेदं च कृत्स्नं नः कृत्वा तात जनार्दनः ।
एकराज्यं कुरूणां स्म चिकीर्षति युधिष्ठिरे ॥ ५.५५.१० ॥
Querido padre, Janārdana pretende, tras causar nuestra completa destrucción, dar el reino único de los Kurus a Yudhiṣṭhira.
5.55.11
तत्र किं प्राप्तकालं नः प्रणिपातः पलायनम् ।
प्राणान्वा संपरित्यज्य प्रतियुध्यामाहे परान् ॥ ५.५५.११ ॥
Entonces, ¿qué es oportuno para nosotros: la sumisión o la huida? ¿O, entregando por completo nuestras vidas, combatiremos a los enemigos?
5.55.12
प्रतियुद्धे तु नियतः स्यादस्माकं पराजयः ।
युधिष्ठिरस्य सर्वे हि पार्थिवा वशवर्तिनः ॥ ५.५५.१२ ॥
Si contraatacamos, nuestra derrota será segura, pues todos los reyes están sometidos al control de Yudhiṣṭhira.
5.55.13
विरक्तराष्ट्राश्च वयं मित्राणि कुपितानि नः ।
धिक्कृताः पार्थिवैः सर्वैः स्वजनेन च सर्वशः ॥ ५.५५.१३ ॥
Estamos alejados de los reinos, y nuestros amigos están airados contra nosotros. Todos los reyes y nuestros propios parientes nos han reprochado por todas partes.
5.55.14
प्रणिपाते न दोषोस्ति सन्धिर्नः शाश्वतीः समाः ।
पितरं त्वेव शोचामि प्रज्ञानेत्रं जनाधिपम् ॥ ५.५५.१४ ॥
No hay falta en postrarse; podemos tener una paz duradera por muchos años. Pero me aflijo por mi padre, cuyo ojo es la sabiduría, señor de los hombres.
5.55.15
मत्कृते दुःखमापन्नं क्लेशं प्राप्तमनन्तकम् ।
कृतं हि तव पुत्रैश्च परेषामवरोधनम् ।
मत्प्रयार्थं पुरैवैतद्विदितं ते नरोत्तम ॥ ५.५५.१५ ॥
El dolor ha caído sobre nosotros por mi causa, y se ha obtenido una aflicción sin fin. Oh mejor de los hombres, también tus hijos han sitiado a los enemigos; esto te era conocido desde antes, por mi partida.
5.55.16
ते राज्ञो धृतराष्ट्रस्य सामात्यस्य महारथाः ।
वैरं प्रतिकरिष्यन्ति कुलोच्छेदेन पाण्डवाः ॥ ५.५५.१६ ॥
Esos grandes guerreros de carro, los Pāṇḍavas, de Dhṛtarāṣṭra el rey junto con sus ministros, vengarán su enemistad mediante la destrucción de la familia.
5.55.17
ततो द्रोणोऽब्रवीद्भीष्मः कृपो द्रौणिश्च भारत ।
मत्वा मां महतीं चिन्तामास्थितंव्यथितेन्द्रियं ॥ ५.५५.१७ ॥
Entonces Droṇa, Bhīṣma, Kṛpa y el hijo de Droṇa hablaron, oh Bhārata, al verme embargado por una gran angustia, con los sentidos turbados.
5.55.18
अभिद्रुग्धाः परे चेन्नो न भेतव्यं परन्तप ।
असमर्थाः परे जेतुमस्मान्युधि समास्थितान् ॥ ५.५५.१८ ॥
Si los enemigos han sido golpeados por nosotros, oh abrasador de enemigos, no hay que temer; los enemigos son incapaces de vencernos, a nosotros que nos mantenemos firmes en la batalla.
5.55.19
एकैकशः समर्थाः स्मो विजेतुं सर्वपार्थिवान् ।
आगच्छन्तु विनेष्यामो दर्पमेषां शितैः शरैः ॥ ५.५५.१९ ॥
Somos capaces de vencer a todos los reyes uno por uno. Que vengan; con flechas afiladas quitaremos su orgullo.
5.55.20
पुरैकेन हि भीष्मेण विजिताः सर्वपार्थिवाः ।
मृते पितर्यतिक्रुद्धो रथेनैकेन भारत ॥ ५.५५.२० ॥
Antes, Bhīṣma solo venció a todos los reyes; oh Bhārata, cuando su padre murió, lleno de ira, lo hizo con un solo carro.
5.55.21
जघान सुबहूंस्तेषां संरब्धः कुरुसत्तमः ।
ततस्ते शरणं जग्मुर्देवव्रतमिमं भयात् ॥ ५.५५.२१ ॥
Airado, el mejor de los kurus abatió a muchísimos de ellos; entonces, por miedo, se refugiaron en este Devavrata.
5.55.22
स भीष्मः सुसमर्थोऽयमस्माभिः सहितो रणे ।
परान्विजेतुं तस्मात्ते व्येतु भीर्भरतर्षभ ॥ ५.५५.२२ ॥
Este Bhīṣma, unido a nosotros en la batalla, es plenamente capaz de vencer a los enemigos; por tanto, oh toro de los bharatas, que tu temor se disipe.
5.55.23
इत्येषां निश्चयो ह्यासीत्तत्कालेऽमिततेजसाम् ।
पुरा तेषां पृथिवी कृत्स्नासीद्वशवर्तिनी ॥ ५.५५.२३ ॥
Tal era, en aquel tiempo, la firme decisión de aquellos de brillo inconmensurable; antes, toda la tierra estaba sometida a su voluntad.
5.55.24
अस्मान्पुनरमी नाद्य समर्था जेतुमाहवे ।
छिन्नपक्षाः परे ह्यद्य वीर्यहीनाश्च पाण्डवाः ॥ ५.५५.२४ ॥
Hoy estos no son capaces de vencernos de nuevo en la batalla; hoy los enemigos están sin alas, y los pāṇḍavas carecen de vigor.
5.55.25
अस्मत्संस्था च पृथिवी वर्तते भरतर्षभ ।
एकार्थाः सुखदुःखेषु समानीताश्च पार्थिवाः ॥ ५.५५.२५ ॥
Toro de los Bharatas, la tierra depende de nosotros. Los reyes que comparten un mismo propósito en la alegría y en el dolor han sido reunidos a nuestro lado.
5.55.26
अप्यग्निं प्रविशेयुस्ते समुद्रं वा परन्तप ।
मदर्थं पार्थिवाः सर्वे तद्विद्धि कुरुसत्तम ॥ ५.५५.२६ ॥
Atormentador de enemigos, por mí todos estos reyes podrían incluso entrar en el fuego o en el océano. Sabe esto, el mejor de los Kurus.
5.55.27
उन्मत्तमिव चापि त्वां प्रहसन्तीह दुःखितम् ।
विलपन्तं बहुविधं भीतं परविकत्थने ॥ ५.५५.२७ ॥
Aquí la gente se ríe de ti como si estuvieras loco, afligido, lamentándote de muchas formas, asustado ante la jactancia del enemigo.
5.55.28
एषां ह्येकैकशो राज्ञां समर्थं पाण्डवान्प्रति ।
आत्मानं मन्यते सर्वो व्येतु ते भयमागतम् ॥ ५.५५.२८ ॥
Cada uno de estos reyes se considera capaz frente a los Pāṇḍava. Que se aleje el temor que te ha sobrevenido.
5.55.29
जेतुं समग्रां सेनां मे वासवोऽपि न शक्नुयात् ।
हन्तुमक्षय्यरूपेयं ब्रह्मणोऽपि स्वयंभुवः ॥ ५.५५.२९ ॥
Ni siquiera Indra podría vencer a todo mi ejército; ni siquiera Brahmā, el nacido por sí mismo, podría abatir a este ejército de forma imperecedera.
5.55.30
युधिष्ठिरः पुरं हित्वा पञ्चग्रामान्स याचते ।
भीतो हि मामकात्सैन्यात्प्रभावाच्चैव मे विभो ॥ ५.५५.३० ॥
Yudhiṣṭhira, habiendo renunciado a la ciudad, pide cinco aldeas. Oh poderoso, en verdad teme a mi ejército y a mi poder.
5.55.31
समर्थं मन्यसे यच्च कुन्तीपुत्रं वृकोदरम् ।
तन्मिथ्या न हि मे कृत्स्नं प्रभावं वेत्सि भारत ॥ ५.५५.३१ ॥
Crees que el hijo de Kuntī, Vṛkodara (Bhīma), es capaz, pero eso es falso; oh Bhārata, no conoces mi poder completo.
5.55.32
मत्समो हि गदायुद्धे पृथिव्यां नास्ति कश्चन ।
नासीत्कश्चिदतिक्रान्तो भविता न च कश्चन ॥ ५.५५.३२ ॥
En el combate con maza no hay nadie en la tierra igual a mí; nadie antes me ha superado, y nadie me superará.
5.55.33
युक्तो दुःखोषितश्चाहं विद्यापारगतस्तथा ।
तस्मान्न भीमान्नान्येभ्यो भयं मे विद्यते क्वचित् ॥ ५.५५.३३ ॥
Estoy entrenado, he soportado penurias y he dominado el saber; por eso no temo en ningún lugar a Bhīma ni a ningún otro.
5.55.34
दुर्योधनसमो नास्ति गदायामिति निश्चयः ।
सङ्कर्षणस्य भवने यत्तदैनमुपावसम्। ॥ ५.५५.३४ ॥
Es cierto que en el combate con maza no hay nadie igual a Duryodhana; mientras habitaba en la casa de Saṅkarṣaṇa (Balarāma), me entrené allí con él.
5.55.35
युद्धे सङ्कर्षणसमो बलेनाभ्यधिको भुवि ।
गदाप्रहारं भीमो मे न जातु विषहेद्युधि ॥ ५.५५.३५ ॥
En batalla soy igual a Saṅkarṣaṇa (Balarāma) y en la tierra lo supero en fuerza; en la batalla Bhīma nunca podría soportar un golpe de mi maza.
5.55.36
एकं प्रहारं यं दद्यां भीमाय रुषितो नृप ।
स एवैनं नयोद्धोरः क्षिप्रं वैवस्वतक्षयम् ॥ ५.५५.३६ ॥
Oh rey, si en mi ira le doy a Bhīma un solo golpe, ese mismo golpe enviará pronto a ese héroe a la morada de Vaivasvata (Yama).
5.55.37
इच्छेयं च गदाहस्तं राजन्द्रष्टुं वृकोदरम् ।
सुचिरं प्रार्थितो ह्येष मम नित्यं मनोरथः ॥ ५.५५.३७ ॥
Oh rey, deseo ver a Vṛkodara (Bhīma) con la maza en la mano. Esta ha sido mi larga súplica, mi deseo constante.
5.55.38
गदया निहतो ह्याजौ मया पार्थो वृकोदरः ।
विशीर्णगावः पृथिवीं परासुः प्रपतिष्यति ॥ ५.५५.३८ ॥
Muerto en batalla por mi maza, el hijo de Pṛthā, Vṛkodara, con los miembros destrozados, sin vida, caerá a la tierra.
5.55.39
गदाप्रहाराभिहतो हिमवानपि पर्वतः ।
सकृन्मया विदीर्येत गिरिः शतसहस्रधा ॥ ५.५५.३९ ॥
Golpeado por un solo golpe de mi maza, incluso el monte Himālaya se partiría en cien mil pedazos.
5.55.40
स चाप्येतद्विजानाति वासुदेवार्जुनौ तथा ।
दुर्योधनसमो नास्ति गदायामिति निश्चयः ॥ ५.५५.४० ॥
Él lo sabe, y también lo saben Vāsudeva y Arjuna: en el combate con maza no hay nadie igual a Duryodhana. Esto es seguro.
5.55.41
तत्ते वृकोदरमयं भयं व्येतु महाहवे ।
व्यपनेष्याम्यहं ह्येनं मा राजन्विमना भव ॥ ५.५५.४१ ॥
Así pues, que tu temor por Vṛkodara se disipe en la gran batalla. Yo mismo lo apartaré; no te desanimes, oh rey.
5.55.42
तस्मिन्मया हते क्षिप्रमर्जुनं बहवो रथाः ।
तुल्यरूपा विशिष्टाश्च क्षेप्स्यन्ति भरतर्षभ ॥ ५.५५.४२ ॥
Oh toro de los Bharatas, una vez que yo lo mate, muchos excelentes guerreros en carro de forma semejante arrojarán sus armas contra Arjuna.
5.55.43
भीष्मो द्रोणः कृपो द्रौणिः कर्णो भूरिश्रवास्तथा ।
प्राग्ज्योतिषाधिपः शल्यः सिन्धुराजो जयद्रथः ॥ ५.५५.४३ ॥
Bhīṣma, Droṇa, Kṛpa, el hijo de Droṇa, Karṇa, Bhūriśravas, así como Śalya, señor de Prāgjyotiṣa, y Jayadratha, rey de los Sindhus.
5.55.44
एकैक एषां शक्तस्तु हन्तुं भारत पाण्डवान् ।
समेतास्तु क्षणेनैतान्नेष्यन्ति यमसादनम् ॥ ५.५५.४४ ॥
Cada uno de ellos, por sí solo, es capaz de matar a los Pāṇḍavas, oh Bhārata; y reunidos, los enviarán a la morada de Yama en un instante.
5.55.45
समग्रा पार्थिवी सेना पार्थमेकं धनञ्जयम् ।
कस्मादशक्ता निर्जेतुमिति हेतुर्न विद्यते ॥ ५.५५.४५ ॥
Todo el ejército real: ¿por qué no puede vencer a Pārtha Dhanañjaya, él solo? No se encuentra razón alguna.
5.55.46
शरव्रातैस्तु भीष्मेण शतशो निचितोऽवशः ।
द्रोणद्रौणिकृपैश्चैव गन्ता पार्थो यमक्षयम् ॥ ५.५५.४६ ॥
Cubierto cientos de veces por las andanadas de flechas de Bhīṣma, impotente, y también por Droṇa, el hijo de Droṇa y Kṛpa, Pārtha irá al reino de Yama.
5.55.47
पितामहोऽपि गाङ्गेयः शान्तनोरधि भारत ।
ब्रह्मर्पिसदृशो जज्ञे देवैरपि सुदुःसहः ॥ ५.५५.४७ ॥
El abuelo Bhīṣma, hijo de Gaṅgā y de Śantanu, oh Bhārata, nació semejante a un brahmarṣi, muy difícil de resistir incluso para los dioses.
5.55.48
न हन्ता विद्यते चापि राजन्भीष्मस्य कश्चन ।
पित्रा ह्युक्तः प्रसन्नेन नाकामस्त्वं मरिष्यसि ॥ ५.५५.४८ ॥
No existe quien pueda matar a Bhīṣma, oh rey; pues el padre complacido mismo lo declaró: no morirás a menos que lo desees.
5.55.49
ब्रह्मर्षेश्च भरद्वाजाद्द्रोणो द्रोण्यामजायत ।
द्रोणाज्जज्ञे महाराज द्रौणिश्च परमाश्त्रवित् ॥ ५.५५.४९ ॥
Del brahmarṣi Bharadvāja nació Droṇa en Droṇī. De Droṇa, oh gran rey, nació Drauṇi, conocedor de las armas supremas.
5.55.50
कृपश्चाचार्यमुख्योयं महर्षेर्गौतमादपि ।
शरस्तम्बोद्भवः श्रीमानवध्य इति मे मतिः ॥ ५.५५.५० ॥
Este Kṛpa, el primero entre los maestros, es también del linaje del gran sabio Gautama, glorioso y nacido de un matorral de cañas; en mi opinión es invulnerable.
5.55.51
अयोनिजास्त्रयो ह्येते पिता माता च मातुलः ।
अश्वत्थाम्नो महारात स च शूरः स्थितो मम ॥ ५.५५.५१ ॥
Estos tres no nacieron de vientre: su padre, su madre y su tío materno; y así también para Aśvatthāman, oh gran rey. Y aquel héroe está de mi lado.
5.55.52
सर्व एते महाराज देवकल्पा महारथाः ।
शक्रस्यापि व्यथां कुर्युः संयुगे भरतर्षभ ॥ ५.५५.५२ ॥
Todos ellos, oh gran rey, son grandes guerreros de carro semejantes a dioses, y en la batalla podrían causar aflicción incluso a Indra, oh toro de los Bharatas.
5.55.53
नैतेषामर्जुनः शक्त एकैकं प्रतिवीक्षितुम् ।
सहितास्तु नरव्याघ्रा हनिष्यन्ति धनञ्जयम् ॥ ५.५५.५३ ॥
Arjuna no es capaz de enfrentarse a uno solo de ellos; pero juntos estos tigres entre los hombres matarán a Dhanañjaya.
5.55.54
भीष्माद्रोणकृपाणां च तुल्यः कर्णो मतो मम ।
अनुज्ञातश्च रामेण मत्समोऽसीति भारत ॥ ५.५५.५४ ॥
Considero a Karṇa igual a Bhīṣma, Droṇa y Kṛpa; y también Rāma le concedió permiso diciendo 'eres igual a mí', oh descendiente de Bharata.
5.55.55
कुण्डले रुचिरे चास्तां कर्णस्य सहजे शुभे ।
ते शच्यर्थं महेन्द्रेण याचितः स परन्तपः ॥ ५.५५.५५ ॥
Los pendientes naturales, luminosos y auspiciosos de Karṇa brillaban. Aquel abrasador de enemigos fue pedido por Mahendra (Indra) en nombre de Śacī.
5.55.56
अमोघया महाराज शक्त्या परमभीमया ।
तस्य शक्त्योपगूढस्य कस्माज्जीवेद्धनञ्जयः ॥ ५.५५.५६ ॥
Gran rey, abrazado por aquella lanza infalible y terrible, ¿cómo podría sobrevivir Dhanañjaya (Arjuna)?
5.55.57
विजयो मे ध्रुवं राजन्फलं पाणाविवाहितम् ।
अभिव्यक्तः परेषां च कृत्स्नो भुवि पराजयः । ॥ ५.५५.५७ ॥
Sin duda mi victoria, oh rey, es como si el fruto ya estuviera en la mano; y la derrota total de los enemigos es patente sobre la tierra.
5.55.58
अह्ना ह्येकेन भीष्मोयं प्रयुतं हन्ति भारत ।
तत्समाश्च महेष्वासा द्रोणद्रौणिकृपा अपि ॥ ५.५५.५८ ॥
Oh descendiente de Bharata, este Bhīṣma solo mata a diez cientos de miles en un solo día; y los grandes arqueros iguales a él, Droṇa, Drauṇi y Kṛpa, hacen lo mismo.
5.55.59
संशप्तकानां वृन्दानि क्षत्रियाणां परन्तप ।
अर्जुनं वयमस्मान्वा निहन्यात्कपिकेतनः ॥ ५.५५.५९ ॥
Oh abrasador de enemigos, las multitudes de los Saṃśaptakas matan a los guerreros; el de estandarte de mono (Arjuna) puede matarlos, o a nosotros.
5.55.60
तांश्चालमिति मन्यन्ते सव्यसाचिवधे धृताः ।
पार्थिवाः स भवांस्तेभ्यो ह्यकस्माद्व्यथते कथम् ॥ ५.५५.६० ॥
Los reyes resueltos a matar a Savyasācin (Arjuna) los consideran suficientes; ¿por qué, oh rey, te inquietas de repente por ellos?
5.55.61
भीमसेने च निहते कोऽन्यो युध्येत भारत ।
परेषां तन्ममाचक्ष्व यदि वेत्थ परन्तप ॥ ५.५५.६१ ॥
Cuando Bhīmasena sea abatido, ¿quién más de los enemigos combatiría, oh Bhārata? Dímelo, si lo sabes, oh abrasador de enemigos.
5.55.62
पञ्च ते भ्रातरः सर्वे धृष्टद्युम्नोऽथ सात्यकिः ।
परेषां सप्त ये राजन्योधाः सारं बलं मतम् ॥ ५.५५.६२ ॥
Tus cinco hermanos, Dhṛṣṭadyumna y Sātyaki, junto con los siete guerreros del enemigo: estos se consideran la esencia y la fuerza de su ejército, oh rey.
5.55.63
अस्माकं तु विशिष्टा ये भीष्मद्रोणकृपादयः ।
द्रौणिर्विकर्तनः कर्णः सोमदत्तोथ बाह्लिकः ॥ ५.५५.६३ ॥
Pero nuestros guerreros distinguidos son Bhīṣma, Droṇa, Kṛpa y los demás, el hijo de Droṇa, Vikartana, Karṇa, Somadatta y Bāhlika.
5.55.64
प्राग्ज्योतिषाधिपः शल्य आवन्त्यौ च जयद्रथः ।
दुःशासनो दुर्मखश्च दुःसहश्च विशांपते ॥ ५.५५.६४ ॥
El señor de Prāgjyotiṣa, Śalya, los dos reyes de Avantī, Jayadratha, Duḥśāsana, Durmukha y Duḥsaha, oh señor de los hombres.
5.55.65
श्रुतायुश्चित्रसेनश्च पुरुमित्रो विविंशतिः ।
शलो भूरिश्रवाश्चैव विकर्णश्च तवात्मजः ॥ ५.५५.६५ ॥
Śrutāyus, Citrasena, Purumitra, Vivinśati, Śala, Bhūriśravas y tu hijo Vikarṇa.
5.55.66
अक्षौहिण्यो हि मे राजन्दशैका च समाहृताः ।
न्यूना परेषां सप्तैव कस्मान्मे स्यात्पराजयः ॥ ५.५५.६६ ॥
Oh rey, mis once akṣauhiṇīs están reunidas, mientras que los enemigos solo tienen siete, menos que las mías. ¿Por qué entonces habría de sufrir yo la derrota?
5.55.67
बलं त्रिगुणतो हीनं योध्यं प्राह बृहस्पतिः ।
परेभ्यस्त्रिगुणा चेयं मम राजन्ननीकिनी ॥ ५.५५.६७ ॥
Bṛhaspati ha dicho que un ejército tres veces inferior al enemigo es apto para la batalla. Oh rey, este mi ejército es tres veces mayor que el de ellos.
5.55.68
गुणहीनं परेषां च बहु पश्यामि भारत ।
गुणोदयं बहुगुणमात्मनश्च विशांपते ॥ ५.५५.६८ ॥
Oh Bhārata, veo a muchos carentes de virtud entre los enemigos; y, oh señor del pueblo, veo el surgir de la virtud y abundante virtud en nuestro propio bando.
5.55.69
एतत्सर्वं समाज्ञाय बलाग्र्यं मम भारत ।
न्यूनतां पाण्डवानां च न मोहं गन्तुमर्हसि ॥ ५.५५.६९ ॥
Oh Bhārata, habiendo comprendido todo esto, que mi ejército es el primero y el de los Pāṇḍavas es inferior, no debes caer en el engaño.
5.55.70
इत्युक्त्वा सञ्जयं भूयः पर्यपृच्छत भारत ।
विवित्सुः प्राप्तकालानि ज्ञात्वा परपुरञ्जयः ॥ ५.५५.७० ॥
Habiendo dicho esto, oh Bhārata, el conquistador de ciudades enemigas volvió a preguntar a Sañjaya, deseando conocer los tiempos oportunos que habían llegado.