マハーバーラタ · 章 5.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.55.1
न भेतव्यं महाराज न शोच्या भवतां वयम् ।
समर्थाः स्म पराञ्जेतुं बलिनः समरे विभो ॥ ५.५५.१ ॥
偉大な王よ、恐れることはなく、我々のために嘆く必要もありません。主よ、我々は戦いにおいて強く、敵に打ち勝つことができます。
5.55.2
वने प्रव्राजितान्पार्थान्यदायान्मधुसूदनः ।
महता बलचक्रेण परराष्ट्रावमर्दिना ॥ ५.५५.२ ॥
ヤーダヴァのマドゥスーダナは、森に追放されたパールタたちを、他国を打ち砕く大軍とともに連れてきた。
5.55.3
केकया धृष्टकेतुश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षत ।
राजानश्चान्वयुः पार्थान्बहवोऽन्येऽनुयायिनः ॥ ५.५५.३ ॥
ケーカヤ族、ドリシュタケートゥ、そしてプリシャタの子ドリシュタデュムナ、さらに多くの王や随行者たちがパールタたちに従った。
5.55.4
इन्द्रप्रस्थस्य चादूरात्समाजग्मुर्महारथाः ।
व्यगर्हयंश्च संगम्य भवन्तं कुरुभिः सह ॥ ५.५५.४ ॥
インドラプラスタの近くから大戦車兵たちが集まり、クルの人々とともにあなたに会って非難した。
5.55.5
ते युधिष्ठिरमासीनमजिनैः प्रतिवासितम् ।
कृष्णप्रधानाः संहत्य पर्युपासन्त भारत ॥ ५.५५.५ ॥
バーラタよ、クリシュナを筆頭にした彼らは集まり、鹿皮をまとって座すユディシュティラに仕えた。
5.55.6
प्रत्यादनं च राज्यस्य कार्यमूचुर्नराधिपाः ।
भवतः सानुबन्धस्य समुच्छेदं चिकीर्षवः ॥ ५.५५.६ ॥
諸王は王国の奪還について語った。あなたとその一族を根絶やしにしようと望みながら。
5.55.7
श्रुत्वा चैवं मयोस्तास्तु भीष्मद्रोणकृपास्तदा ।
ज्ञातिक्षयभयाद्राजन्भीतेन भरतर्षभ ॥ ५.५५.७ ॥
これを聞いて、ビーシュマ、ドローナ、クリパは親族滅亡を恐れて怯えた。王よ、バラタの牡牛よ。
5.55.8
ततः स्थास्यन्ति समये पाण्डवा इति मे मतिः ।
समुच्छेदं हि नः कृत्स्नं वासुदेवश्चिकीर्षति ॥ ५.५५.८ ॥
その時、パーンダヴァたちは時が来れば立ち上がるだろうと私は考える。ヴァースデーヴァは我々を完全に滅ぼそうとしている。
5.55.9
ऋते च विदुरात्सर्वे यूयं वध्या मता मम ।
धृतराष्ट्रस्तु धर्मज्ञो न वध्यः कुरुसत्तमः ॥ ५.५५.९ ॥
ヴィドゥラを除き、お前たちは皆殺されるべきだと私は思う。しかし法を知るクル族の最良者ドリタラーシュトラは殺されてはならない。
5.55.10
समुच्छेदं च कृत्स्नं नः कृत्वा तात जनार्दनः ।
एकराज्यं कुरूणां स्म चिकीर्षति युधिष्ठिरे ॥ ५.५५.१० ॥
父上、ジャナールダナは我々を完全に滅ぼした上で、クルの唯一の王権をユディシュティラに与えようとしている。
5.55.11
तत्र किं प्राप्तकालं नः प्रणिपातः पलायनम् ।
प्राणान्वा संपरित्यज्य प्रतियुध्यामाहे परान् ॥ ५.५५.११ ॥
では我々にとって時宜にかなうのは何か。屈服か逃走か。それとも命を捨てて敵と戦うか。
5.55.12
प्रतियुद्धे तु नियतः स्यादस्माकं पराजयः ।
युधिष्ठिरस्य सर्वे हि पार्थिवा वशवर्तिनः ॥ ५.५५.१२ ॥
我々が抵抗すれば敗北は確実だ。ユディシュティラに従属する王たちが皆いるのだから。
5.55.13
विरक्तराष्ट्राश्च वयं मित्राणि कुपितानि नः ।
धिक्कृताः पार्थिवैः सर्वैः स्वजनेन च सर्वशः ॥ ५.५५.१३ ॥
我々は諸国から疎まれ、友人たちは我々に怒っている。すべての王と我々自身の親族から、四方から非難されている。
5.55.14
प्रणिपाते न दोषोस्ति सन्धिर्नः शाश्वतीः समाः ।
पितरं त्वेव शोचामि प्रज्ञानेत्रं जनाधिपम् ॥ ५.५५.१४ ॥
頭を垂れることに過失はない。我々は長き年月にわたる和約を結べるだろう。だが私は父のために嘆く。智慧を目とする人主の父のために。
5.55.15
मत्कृते दुःखमापन्नं क्लेशं प्राप्तमनन्तकम् ।
कृतं हि तव पुत्रैश्च परेषामवरोधनम् ।
मत्प्रयार्थं पुरैवैतद्विदितं ते नरोत्तम ॥ ५.५५.१५ ॥
私のせいで苦しみが降りかかり、終わりなき苦悩を得た。人中の最上の方よ、あなたの子らも敵を包囲した。このことは、私の出陣のために、以前からあなたに知られていたのだ。
5.55.16
ते राज्ञो धृतराष्ट्रस्य सामात्यस्य महारथाः ।
वैरं प्रतिकरिष्यन्ति कुलोच्छेदेन पाण्डवाः ॥ ५.५५.१६ ॥
大臣とともにいる王ドリタラーシュトラの、あの大戦車の戦士たち、パーンダヴァたちは、一族の滅亡によって敵意の報復をするであろう。
5.55.17
ततो द्रोणोऽब्रवीद्भीष्मः कृपो द्रौणिश्च भारत ।
मत्वा मां महतीं चिन्तामास्थितंव्यथितेन्द्रियं ॥ ५.५५.१७ ॥
そのとき、ドローナ、ビーシュマ、クリパ、ドローナの子らが語った。バーラタよ、私が大きな憂いに囚われ、感覚が乱れているのを見て。
5.55.18
अभिद्रुग्धाः परे चेन्नो न भेतव्यं परन्तप ।
असमर्थाः परे जेतुमस्मान्युधि समास्थितान् ॥ ५.५५.१८ ॥
もし敵が我々によって打ち倒されているのなら、敵を焼き尽くす者よ、恐れる必要はない。戦場に堅く立つ我々を、敵は打ち負かすことができないのだから。
5.55.19
एकैकशः समर्थाः स्मो विजेतुं सर्वपार्थिवान् ।
आगच्छन्तु विनेष्यामो दर्पमेषां शितैः शरैः ॥ ५.५५.१९ ॥
我々は一人ずつ、すべての王に勝つ力がある。来させよ。鋭い矢で彼らの驕りを取り除いてやろう。
5.55.20
पुरैकेन हि भीष्मेण विजिताः सर्वपार्थिवाः ।
मृते पितर्यतिक्रुद्धो रथेनैकेन भारत ॥ ५.५५.२० ॥
かつてビーシュマ一人が諸王をすべて征服した。バーラタよ、父が亡くなったとき、彼は激しく怒り、一台の戦車でそれを成し遂げたのだ。
5.55.21
जघान सुबहूंस्तेषां संरब्धः कुरुसत्तमः ।
ततस्ते शरणं जग्मुर्देवव्रतमिमं भयात् ॥ ५.५५.२१ ॥
クル族随一の勇者は怒って彼らの多くを打ち倒した。そこで彼らは恐怖のあまり、このデーヴァヴラタに庇護を求めた。
5.55.22
स भीष्मः सुसमर्थोऽयमस्माभिः सहितो रणे ।
परान्विजेतुं तस्मात्ते व्येतु भीर्भरतर्षभ ॥ ५.५५.२२ ॥
このビーシュマは我らと共に戦えば、敵を征服するに十分な力がある。ゆえにバーラタの雄牛よ、汝の恐れは去れ。
5.55.23
इत्येषां निश्चयो ह्यासीत्तत्कालेऽमिततेजसाम् ।
पुरा तेषां पृथिवी कृत्स्नासीद्वशवर्तिनी ॥ ५.५५.२३ ॥
当時、無限の威光を持つ彼らの決意はまさにそうであった。かつては大地すべてが彼らの意のままであったのだ。
5.55.24
अस्मान्पुनरमी नाद्य समर्था जेतुमाहवे ।
छिन्नपक्षाः परे ह्यद्य वीर्यहीनाश्च पाण्डवाः ॥ ५.५५.२४ ॥
今日、彼らは再び戦いで我らに勝つ力がない。敵は今日、翼をもがれ、パーンドゥの子らは力を失っている。
5.55.25
अस्मत्संस्था च पृथिवी वर्तते भरतर्षभ ।
एकार्थाः सुखदुःखेषु समानीताश्च पार्थिवाः ॥ ५.५५.२५ ॥
バラタ族の牡牛よ、大地は我々にかかっている。喜びも悲しみも共にする一つの目的を持つ王たちが、我々のもとに集められた。
5.55.26
अप्यग्निं प्रविशेयुस्ते समुद्रं वा परन्तप ।
मदर्थं पार्थिवाः सर्वे तद्विद्धि कुरुसत्तम ॥ ५.५५.२६ ॥
敵を苦しめる者よ、我のためなら、これらの王たちは皆、火にでも海にでも身を投じるだろう。クル族最良の者よ、これを知れ。
5.55.27
उन्मत्तमिव चापि त्वां प्रहसन्तीह दुःखितम् ।
विलपन्तं बहुविधं भीतं परविकत्थने ॥ ५.५५.२७ ॥
ここでは人々は、お前が気が狂ったように、悲しみ、様々に嘆き、怯え、敵の自慢話の前に立っているのを見て笑う。
5.55.28
एषां ह्येकैकशो राज्ञां समर्थं पाण्डवान्प्रति ।
आत्मानं मन्यते सर्वो व्येतु ते भयमागतम् ॥ ५.५५.२८ ॥
これらの王たちはそれぞれ、パーンダヴァに対抗できると自負している。お前に訪れた恐れよ、消え去れ。
5.55.29
जेतुं समग्रां सेनां मे वासवोऽपि न शक्नुयात् ।
हन्तुमक्षय्यरूपेयं ब्रह्मणोऽपि स्वयंभुवः ॥ ५.५५.२९ ॥
インドラでさえ我が全軍を打ち破ることはできない。不滅の姿をしたこの軍勢は、自生のブラフマーでさえ滅ぼすことはできない。
5.55.30
युधिष्ठिरः पुरं हित्वा पञ्चग्रामान्स याचते ।
भीतो हि मामकात्सैन्यात्प्रभावाच्चैव मे विभो ॥ ५.५५.३० ॥
ユディシュティラは都を捨てて、五つの村を求めている。おお有力者よ、彼は実に我が軍と我が威勢を恐れているのだ。
5.55.31
समर्थं मन्यसे यच्च कुन्तीपुत्रं वृकोदरम् ।
तन्मिथ्या न हि मे कृत्स्नं प्रभावं वेत्सि भारत ॥ ५.५५.३१ ॥
クンティーの息子ヴリコーダラ（ビーマ）を有能だと思うのは誤りだ。バーラタよ、お前は私の全ての力を知らない。
5.55.32
मत्समो हि गदायुद्धे पृथिव्यां नास्ति कश्चन ।
नासीत्कश्चिदतिक्रान्तो भविता न च कश्चन ॥ ५.५५.३२ ॥
棍棒の戦いにおいて、地上に私と並ぶ者はいない。以前も私を超えた者はなく、これからも超える者はいない。
5.55.33
युक्तो दुःखोषितश्चाहं विद्यापारगतस्तथा ।
तस्मान्न भीमान्नान्येभ्यो भयं मे विद्यते क्वचित् ॥ ५.५५.३३ ॥
私は訓練を積み、苦難に耐え、学問を極めている。ゆえに、ビーマからも他の誰からも、私はどこにおいても恐れることはない。
5.55.34
दुर्योधनसमो नास्ति गदायामिति निश्चयः ।
सङ्कर्षणस्य भवने यत्तदैनमुपावसम्। ॥ ५.५५.३४ ॥
棍棒の戦いにおいてドゥルヨーダナに並ぶ者はいないと確信している。サンカルシャナ（バララーマ）の館に住んでいた時、私は彼のもとで修行した。
5.55.35
युद्धे सङ्कर्षणसमो बलेनाभ्यधिको भुवि ।
गदाप्रहारं भीमो मे न जातु विषहेद्युधि ॥ ५.५५.३५ ॥
戦いにおいて私はサンカルシャナ（バララーマ）に並び、地上では力において彼を凌ぐ。戦いでビーマは私の棍棒の一撃を決して耐えられないだろう。
5.55.36
एकं प्रहारं यं दद्यां भीमाय रुषितो नृप ।
स एवैनं नयोद्धोरः क्षिप्रं वैवस्वतक्षयम् ॥ ५.५५.३६ ॥
王よ、怒りにまかせてビーマに一撃でも加えれば、その一撃こそがあの勇士を速やかにヴァイヴァスヴァタ（ヤマ）の館へ送るだろう。
5.55.37
इच्छेयं च गदाहस्तं राजन्द्रष्टुं वृकोदरम् ।
सुचिरं प्रार्थितो ह्येष मम नित्यं मनोरथः ॥ ५.५५.३७ ॥
王よ、棍棒を手にしたヴリコーダラ（ビーマ）を見たいと思う。これは長く願ってきたことであり、常に抱く望みである。
5.55.38
गदया निहतो ह्याजौ मया पार्थो वृकोदरः ।
विशीर्णगावः पृथिवीं परासुः प्रपतिष्यति ॥ ५.५५.३८ ॥
戦場で私の棍棒に打たれ、プリターの子ヴリコーダラは手足を砕かれ、息絶えて大地に倒れるだろう。
5.55.39
गदाप्रहाराभिहतो हिमवानपि पर्वतः ।
सकृन्मया विदीर्येत गिरिः शतसहस्रधा ॥ ५.५५.३९ ॥
私の棍棒の一撃を受ければ、ヒマーラヤ山でさえ一度で十万の破片に砕け散るだろう。
5.55.40
स चाप्येतद्विजानाति वासुदेवार्जुनौ तथा ।
दुर्योधनसमो नास्ति गदायामिति निश्चयः ॥ ५.५५.४० ॥
彼もこれを知っている。ヴァースデーヴァとアルジュナもそうだ。棍棒の戦いにおいて、ドゥルヨーダナに並ぶ者はいない。これは確かだ。
5.55.41
तत्ते वृकोदरमयं भयं व्येतु महाहवे ।
व्यपनेष्याम्यहं ह्येनं मा राजन्विमना भव ॥ ५.५५.४१ ॥
それゆえ、偉大な戦いにおいてヴリコーダラへの恐れは消え去れ。私が自らそれを取り除こう。王よ、気を落としてはならない。
5.55.42
तस्मिन्मया हते क्षिप्रमर्जुनं बहवो रथाः ।
तुल्यरूपा विशिष्टाश्च क्षेप्स्यन्ति भरतर्षभ ॥ ५.५५.४२ ॥
バラタの牡牛よ、彼が私に殺されたならば、同じ姿の多くの優れた戦車兵が、すぐにアルジュナに襲いかかるだろう。
5.55.43
भीष्मो द्रोणः कृपो द्रौणिः कर्णो भूरिश्रवास्तथा ।
प्राग्ज्योतिषाधिपः शल्यः सिन्धुराजो जयद्रथः ॥ ५.५५.४३ ॥
ビーシュマ、ドローナ、クリパ、ドローナの子、カルナ、ブーリシュラヴァス、そしてプラーグジョーティシャの主シャリヤ、シンドゥの王ジャヤドラタである。
5.55.44
एकैक एषां शक्तस्तु हन्तुं भारत पाण्डवान् ।
समेतास्तु क्षणेनैतान्नेष्यन्ति यमसादनम् ॥ ५.५५.४४ ॥
バーラタよ、彼らのそれぞれが単独でもパーンダヴァを殺すことができる。そして一つに集まれば、瞬時に彼らをヤマの館へ送るだろう。
5.55.45
समग्रा पार्थिवी सेना पार्थमेकं धनञ्जयम् ।
कस्मादशक्ता निर्जेतुमिति हेतुर्न विद्यते ॥ ५.५५.४५ ॥
王の全軍が、ただ一人のパールタ・ダナンジャヤに勝てないというのは、なぜなのか。その理由は見当たらない。
5.55.46
शरव्रातैस्तु भीष्मेण शतशो निचितोऽवशः ।
द्रोणद्रौणिकृपैश्चैव गन्ता पार्थो यमक्षयम् ॥ ५.५५.४६ ॥
ビーシュマの矢の雨に幾百度も覆われ無力となり、ドローナ、ドローナの子、クリパにも討たれて、パールタはヤマの国へ行くだろう。
5.55.47
पितामहोऽपि गाङ्गेयः शान्तनोरधि भारत ।
ब्रह्मर्पिसदृशो जज्ञे देवैरपि सुदुःसहः ॥ ५.५५.४७ ॥
バーラタよ、祖父ビーシュマ、シャンタヌの子でガンガーの子は、ブラフマルシのように生まれ、神々にさえ耐えがたい存在である。
5.55.48
न हन्ता विद्यते चापि राजन्भीष्मस्य कश्चन ।
पित्रा ह्युक्तः प्रसन्नेन नाकामस्त्वं मरिष्यसि ॥ ५.५५.४८ ॥
王よ、ビーシュマを殺す者は誰もいない。喜んだ父自身がこう告げたのだ。『汝は望まぬ限り死なぬ』と。
5.55.49
ब्रह्मर्षेश्च भरद्वाजाद्द्रोणो द्रोण्यामजायत ।
द्रोणाज्जज्ञे महाराज द्रौणिश्च परमाश्त्रवित् ॥ ५.५५.४९ ॥
ブラフマルシのバラドヴァージャより、ドローナがドローニーに生まれた。偉大な王よ、ドローナよりドラウナ（アシュヴァッターマン）が生まれた。至高の武器に通じた者である。
5.55.50
कृपश्चाचार्यमुख्योयं महर्षेर्गौतमादपि ।
शरस्तम्बोद्भवः श्रीमानवध्य इति मे मतिः ॥ ५.५५.५० ॥
師の中で最も優れたこのクリパは、大聖者ガウタマの系統であり、葦の茂みから生まれた栄光ある人である。私の考えでは、彼は殺されえない。
5.55.51
अयोनिजास्त्रयो ह्येते पिता माता च मातुलः ।
अश्वत्थाम्नो महारात स च शूरः स्थितो मम ॥ ५.५५.५१ ॥
この三人は母胎から生まれていない――父、母、そして母方の叔父である。偉大な王よ、アシュヴァッターマンもまたそうである。その英雄は私の側に立っている。
5.55.52
सर्व एते महाराज देवकल्पा महारथाः ।
शक्रस्यापि व्यथां कुर्युः संयुगे भरतर्षभ ॥ ५.५५.५२ ॥
偉大な王よ、これらの者はみな神々に等しい大戦車兵である。バラタの牡牛よ、戦いにおいては、彼らはインドラさえ苦しめることができよう。
5.55.53
नैतेषामर्जुनः शक्त एकैकं प्रतिवीक्षितुम् ।
सहितास्तु नरव्याघ्रा हनिष्यन्ति धनञ्जयम् ॥ ५.५५.५३ ॥
アルジュナは彼らを一人ずつ相手にする力さえない。しかし、ともに立つこの人中の虎たちは、ダナンジャヤを討つであろう。
5.55.54
भीष्माद्रोणकृपाणां च तुल्यः कर्णो मतो मम ।
अनुज्ञातश्च रामेण मत्समोऽसीति भारत ॥ ५.५५.५४ ॥
私はカルナをビーシュマ、ドローナ、クリパに等しいと考える。バラタの子孫よ、ラーマもまた彼に許可を与え、「お前は私と同等だ」と言った。
5.55.55
कुण्डले रुचिरे चास्तां कर्णस्य सहजे शुभे ।
ते शच्यर्थं महेन्द्रेण याचितः स परन्तपः ॥ ५.५५.५५ ॥
カルナの生まれつきの、輝かしく吉祥な耳飾りが輝いていた。敵を焼く彼は、シャチーのために、マヘーンドラ（インドラ）に求められたのである。
5.55.56
अमोघया महाराज शक्त्या परमभीमया ।
तस्य शक्त्योपगूढस्य कस्माज्जीवेद्धनञ्जयः ॥ ५.५५.५६ ॥
大王よ、あの不可避の、極めて恐ろしい槍に抱きすくめられて、ダナンジャヤ（アルジュナ）はどうして生き延びられようか。
5.55.57
विजयो मे ध्रुवं राजन्फलं पाणाविवाहितम् ।
अभिव्यक्तः परेषां च कृत्स्नो भुवि पराजयः । ॥ ५.५५.५७ ॥
大王よ、私の勝利は確実であり、果実がすでに手にあるかのようだ。そして敵の完全な敗北は地上に明らかである。
5.55.58
अह्ना ह्येकेन भीष्मोयं प्रयुतं हन्ति भारत ।
तत्समाश्च महेष्वासा द्रोणद्रौणिकृपा अपि ॥ ५.५५.५८ ॥
バラタの子孫よ、このビーシュマはただ一人で一日に十万の十倍を殺す。彼に匹敵する大弓手ドローナ、ドラウニ、クリパも同じようにする。
5.55.59
संशप्तकानां वृन्दानि क्षत्रियाणां परन्तप ।
अर्जुनं वयमस्मान्वा निहन्यात्कपिकेतनः ॥ ५.५५.५९ ॥
敵を焼く者よ、サンシャプタカの群れは王族の戦士を殺す。猿旗の者（アルジュナ）が彼らを、あるいは我らを殺すかもしれぬ。
5.55.60
तांश्चालमिति मन्यन्ते सव्यसाचिवधे धृताः ।
पार्थिवाः स भवांस्तेभ्यो ह्यकस्माद्व्यथते कथम् ॥ ५.५५.६० ॥
サヴィヤサーチン（アルジュナ）を殺すことに決意した王たちは、彼ら（サンシャプタカ）で十分だと考えている。大王よ、なぜあなたは突然彼らのことで苦悩しているのか。
5.55.61
भीमसेने च निहते कोऽन्यो युध्येत भारत ।
परेषां तन्ममाचक्ष्व यदि वेत्थ परन्तप ॥ ५.५५.६१ ॥
ビーマセーナが殺された後、敵のうち誰が戦うのか、バーラタよ。知っているなら教えてくれ、敵を焼く者よ。
5.55.62
पञ्च ते भ्रातरः सर्वे धृष्टद्युम्नोऽथ सात्यकिः ।
परेषां सप्त ये राजन्योधाः सारं बलं मतम् ॥ ५.५५.६२ ॥
君の五人の兄弟、ドリシュタデュムナ、サーティヤキ、そして敵の七人の戦士——これらこそ彼らの軍の精髄と力とみなされる、王よ。
5.55.63
अस्माकं तु विशिष्टा ये भीष्मद्रोणकृपादयः ।
द्रौणिर्विकर्तनः कर्णः सोमदत्तोथ बाह्लिकः ॥ ५.५५.६३ ॥
しかし我らの傑出した戦士は、ビーシュマ、ドローナ、クリパら、ドローナの子、ヴィカルタナ、カルナ、ソーマダッタ、そしてバーフリカである。
5.55.64
प्राग्ज्योतिषाधिपः शल्य आवन्त्यौ च जयद्रथः ।
दुःशासनो दुर्मखश्च दुःसहश्च विशांपते ॥ ५.५५.६४ ॥
プラーグジョーティシャの王シャリャ、アヴァンティーの二人の王、ジャヤドラタ、ドゥフシャーサナ、ドゥルムカ、ドゥフサハ、人の主よ。
5.55.65
श्रुतायुश्चित्रसेनश्च पुरुमित्रो विविंशतिः ।
शलो भूरिश्रवाश्चैव विकर्णश्च तवात्मजः ॥ ५.५५.६५ ॥
シュルターユス、チトラセーナ、プルミトラ、ヴィヴィンシャティ、シャラ、ブーリシュラヴァス、そして君の息子ヴィカルナ。
5.55.66
अक्षौहिण्यो हि मे राजन्दशैका च समाहृताः ।
न्यूना परेषां सप्तैव कस्मान्मे स्यात्पराजयः ॥ ५.५५.६६ ॥
王よ、私のもとには十一のアクシャウヒニーが集まっている。敵はわずか七で、私より少ない。ならば、なぜ私が敗れることがあろうか。
5.55.67
बलं त्रिगुणतो हीनं योध्यं प्राह बृहस्पतिः ।
परेभ्यस्त्रिगुणा चेयं मम राजन्ननीकिनी ॥ ५.५५.६७ ॥
ブリハスパティは、敵より三倍少ない軍勢こそ戦うに適すると言った。王よ、我が軍は彼らの三倍である。
5.55.68
गुणहीनं परेषां च बहु पश्यामि भारत ।
गुणोदयं बहुगुणमात्मनश्च विशांपते ॥ ५.५५.६८ ॥
バーラタよ、私は敵に徳を欠く者が多いのを見る。民の主よ、我が方には徳が興り、徳が多いのを見る。
5.55.69
एतत्सर्वं समाज्ञाय बलाग्र्यं मम भारत ।
न्यूनतां पाण्डवानां च न मोहं गन्तुमर्हसि ॥ ५.५५.६९ ॥
バーラタよ、これらすべてをよく理解せよ。我が軍は最良であり、パーンダヴァの軍は劣っている。迷いに陥ってはならない。
5.55.70
इत्युक्त्वा सञ्जयं भूयः पर्यपृच्छत भारत ।
विवित्सुः प्राप्तकालानि ज्ञात्वा परपुरञ्जयः ॥ ५.५५.७० ॥
こう言って、バーラタよ、敵の都市を征服する者は、到来した適切な時を知りたくて、再びサンジャヤに尋ねた。