മഹാഭാരതം · അധ്യായം 5.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.55.1
न भेतव्यं महाराज न शोच्या भवतां वयम् ।
समर्थाः स्म पराञ्जेतुं बलिनः समरे विभो ॥ ५.५५.१ ॥
മഹാരാജാവേ, ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല; ഞങ്ങളെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾ ദുഃഖിക്കേണ്ടതുമില്ല. പ്രഭോ, യുദ്ധത്തിൽ ബലവാന്മാരായ ഞങ്ങൾ ശത്രുക്കളെ ജയിക്കാൻ പ്രാപ്തരാണ്.
5.55.2
वने प्रव्राजितान्पार्थान्यदायान्मधुसूदनः ।
महता बलचक्रेण परराष्ट्रावमर्दिना ॥ ५.५५.२ ॥
കാട്ടിൽ നാടുകടത്തപ്പെട്ട പാർത്ഥന്മാരെ, അന്യരാജ്യങ്ങളെ തകർക്കുന്ന മഹാസൈന്യത്തോടെ മധുസൂദനൻ യാദവനായി കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവന്നു.
5.55.3
केकया धृष्टकेतुश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षत ।
राजानश्चान्वयुः पार्थान्बहवोऽन्येऽनुयायिनः ॥ ५.५५.३ ॥
കേകയന്മാരും ധൃഷ്ടകേതുവും പൃഷതന്റെ പുത്രനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും, മറ്റനേകം രാജാക്കന്മാരും അനുയായികളും പാർത്ഥന്മാരെ പിന്തുടർന്നു.
5.55.4
इन्द्रप्रस्थस्य चादूरात्समाजग्मुर्महारथाः ।
व्यगर्हयंश्च संगम्य भवन्तं कुरुभिः सह ॥ ५.५५.४ ॥
ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിന് സമീപത്തുനിന്ന് മഹാരഥന്മാർ ഒന്നിച്ചുചേർന്നു; കൗരവരോടൊപ്പം നിങ്ങളെ കണ്ട് നിന്ദിച്ചു.
5.55.5
ते युधिष्ठिरमासीनमजिनैः प्रतिवासितम् ।
कृष्णप्रधानाः संहत्य पर्युपासन्त भारत ॥ ५.५५.५ ॥
ഭാരതാ, കൃഷ്ണനെ മുൻനിർത്തിയ അവർ ഒന്നിച്ചുചേർന്ന്, മാൻതോൽ ധരിച്ചിരുന്ന യുധിഷ്ഠിരനെ സേവിച്ചു.
5.55.6
प्रत्यादनं च राज्यस्य कार्यमूचुर्नराधिपाः ।
भवतः सानुबन्धस्य समुच्छेदं चिकीर्षवः ॥ ५.५५.६ ॥
രാജ്യം തിരിച്ചുപിടിക്കുന്ന കാര്യം രാജാക്കന്മാർ പറഞ്ഞു; നിങ്ങളെയും അനുയായികളെയും സമൂലം നശിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്.
5.55.7
श्रुत्वा चैवं मयोस्तास्तु भीष्मद्रोणकृपास्तदा ।
ज्ञातिक्षयभयाद्राजन्भीतेन भरतर्षभ ॥ ५.५५.७ ॥
ഇതു കേട്ടപ്പോൾ ഭീഷ്മനും ദ്രോണനും കൃപനും ബന്ധുക്ഷയഭയത്താൽ ഭയപ്പെട്ടു, ഓ രാജാവേ, ഭരതർഷഭാ.
5.55.8
ततः स्थास्यन्ति समये पाण्डवा इति मे मतिः ।
समुच्छेदं हि नः कृत्स्नं वासुदेवश्चिकीर्षति ॥ ५.५५.८ ॥
അപ്പോൾ പാണ്ഡവർ യഥാസമയം എഴുന്നേൽക്കും എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം. വാസുദേവൻ നമ്മുടെ പൂർണ്ണനാശം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
5.55.9
ऋते च विदुरात्सर्वे यूयं वध्या मता मम ।
धृतराष्ट्रस्तु धर्मज्ञो न वध्यः कुरुसत्तमः ॥ ५.५५.९ ॥
വിദുരനൊഴികെ നിങ്ങളെല്ലാവരും വധ്യരെന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം. എന്നാൽ ധർമ്മജ്ഞനും കുരുശ്രേഷ്ഠനുമായ ധൃതരാഷ്ട്രൻ വധ്യനല്ല.
5.55.10
समुच्छेदं च कृत्स्नं नः कृत्वा तात जनार्दनः ।
एकराज्यं कुरूणां स्म चिकीर्षति युधिष्ठिरे ॥ ५.५५.१० ॥
അച്ഛാ, ജനാർദ്ദനൻ നമ്മുടെ പൂർണ്ണനാശം വരുത്തി, കുരുക്കളുടെ ഏകരാജ്യം യുധിഷ്ഠിരനു നൽകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
5.55.11
तत्र किं प्राप्तकालं नः प्रणिपातः पलायनम् ।
प्राणान्वा संपरित्यज्य प्रतियुध्यामाहे परान् ॥ ५.५५.११ ॥
അപ്പോൾ നമുക്ക് യോജിച്ച സമയത്ത് എന്താണ്? വണങ്ങലോ ഓടിപ്പോകലോ? അതോ പ്രാണൻ വെടിഞ്ഞ് ശത്രുക്കളോട് പൊരുതലോ?
5.55.12
प्रतियुद्धे तु नियतः स्यादस्माकं पराजयः ।
युधिष्ठिरस्य सर्वे हि पार्थिवा वशवर्तिनः ॥ ५.५५.१२ ॥
എതിർത്ത് പൊരുതിയാൽ നമുക്ക് തോൽവി നിശ്ചയമാണ്, കാരണം യുധിഷ്ഠിരന് വശംവദരായ രാജാക്കന്മാരെല്ലാവരുമുണ്ട്.
5.55.13
विरक्तराष्ट्राश्च वयं मित्राणि कुपितानि नः ।
धिक्कृताः पार्थिवैः सर्वैः स्वजनेन च सर्वशः ॥ ५.५५.१३ ॥
ഞങ്ങൾ രാജ്യങ്ങളാൽ വിരക്തരായിരിക്കുന്നു; ഞങ്ങളുടെ മിത്രങ്ങൾ ഞങ്ങളോട് കോപിച്ചിരിക്കുന്നു. എല്ലാ രാജാക്കന്മാരാലും ഞങ്ങളുടെ സ്വജനങ്ങളാലും ഞങ്ങൾ എല്ലാ വശങ്ങളിൽ നിന്നും നിന്ദിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
5.55.14
प्रणिपाते न दोषोस्ति सन्धिर्नः शाश्वतीः समाः ।
पितरं त्वेव शोचामि प्रज्ञानेत्रं जनाधिपम् ॥ ५.५५.१४ ॥
വണങ്ങുന്നതിൽ കുറ്റമില്ല; നമുക്ക് ദീർഘകാലത്തേക്ക് നിലനിൽക്കുന്ന സന്ധി ഉണ്ടാകാം. എന്നാൽ പ്രജ്ഞയാകുന്ന കണ്ണുള്ള ജനാധിപനായ എന്റെ പിതാവിനെക്കുറിച്ചാണ് ഞാൻ ദുഃഖിക്കുന്നത്.
5.55.15
मत्कृते दुःखमापन्नं क्लेशं प्राप्तमनन्तकम् ।
कृतं हि तव पुत्रैश्च परेषामवरोधनम् ।
मत्प्रयार्थं पुरैवैतद्विदितं ते नरोत्तम ॥ ५.५५.१५ ॥
എന്റെ കാരണത്താൽ ദുഃഖം വന്നുഭവിച്ചു; അനന്തമായ ക്ലേശം ലഭിച്ചു. ഓ നരോത്തമാ, നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാരും ശത്രുക്കളെ ഉപരോധിച്ചിരിക്കുന്നു; എന്റെ പുറപ്പാടിനായി ഇത് മുമ്പേ നിങ്ങൾക്കറിയാമായിരുന്നു.
5.55.16
ते राज्ञो धृतराष्ट्रस्य सामात्यस्य महारथाः ।
वैरं प्रतिकरिष्यन्ति कुलोच्छेदेन पाण्डवाः ॥ ५.५५.१६ ॥
മന്ത്രിമാരോടുകൂടിയ ധൃതരാഷ്ട്ര രാജാവിന്റെ ആ മഹാരഥന്മാരായ പാണ്ഡവർ കുലനാശത്തിലൂടെ വൈരത്തിന് പ്രതികാരം ചെയ്യും.
5.55.17
ततो द्रोणोऽब्रवीद्भीष्मः कृपो द्रौणिश्च भारत ।
मत्वा मां महतीं चिन्तामास्थितंव्यथितेन्द्रियं ॥ ५.५५.१७ ॥
അപ്പോൾ ദ്രോണനും ഭീഷ്മനും കൃപനും ദ്രോണപുത്രനും പറഞ്ഞു, ഓ ഭാരതാ; ഞാൻ വലിയ ചിന്തയിൽ പെട്ട്, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ വ്യാകുലമായിരിക്കുന്നത് അവർ മനസ്സിലാക്കി.
5.55.18
अभिद्रुग्धाः परे चेन्नो न भेतव्यं परन्तप ।
असमर्थाः परे जेतुमस्मान्युधि समास्थितान् ॥ ५.५५.१८ ॥
ശത്രുക്കൾ നമ്മാൽ മുറിവേറ്റിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഓ പരന്തപാ, ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല; യുദ്ധത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന നമ്മെ ജയിക്കാൻ ശത്രുക്കൾക്കു കഴിവില്ല.
5.55.19
एकैकशः समर्थाः स्मो विजेतुं सर्वपार्थिवान् ।
आगच्छन्तु विनेष्यामो दर्पमेषां शितैः शरैः ॥ ५.५५.१९ ॥
ഞങ്ങൾ ഓരോരുത്തരായി എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും ജയിക്കാൻ പ്രാപ്തരാണ്. അവർ വരട്ടെ; മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ അവരുടെ അഹങ്കാരം ഞങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കും.
5.55.20
पुरैकेन हि भीष्मेण विजिताः सर्वपार्थिवाः ।
मृते पितर्यतिक्रुद्धो रथेनैकेन भारत ॥ ५.५५.२० ॥
മുൻപ് ഭീഷ്മൻ ഒരാൾ മാത്രം എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും ജയിച്ചു. ഭാരതാ, പിതാവ് മരിച്ചപ്പോൾ അതിരൂക്ഷമായ കോപത്തോടെ ഒറ്റ രഥത്തിൽ അവൻ അങ്ങനെ ചെയ്തു.
5.55.21
जघान सुबहूंस्तेषां संरब्धः कुरुसत्तमः ।
ततस्ते शरणं जग्मुर्देवव्रतमिमं भयात् ॥ ५.५५.२१ ॥
കുരുശ്രേഷ്ഠൻ കോപത്തോടെ അവരിൽ പലരെയും വധിച്ചു. അപ്പോൾ അവർ ഭയത്താൽ ഈ ദേവവ്രതന്റെ ശരണം പ്രാപിച്ചു.
5.55.22
स भीष्मः सुसमर्थोऽयमस्माभिः सहितो रणे ।
परान्विजेतुं तस्मात्ते व्येतु भीर्भरतर्षभ ॥ ५.५५.२२ ॥
ഈ ഭീഷ്മൻ ഞങ്ങളോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ ജയിക്കാൻ അത്യന്തം പ്രാപ്തനാണ്. അതിനാൽ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, നിന്റെ ഭയം നീങ്ങട്ടെ.
5.55.23
इत्येषां निश्चयो ह्यासीत्तत्कालेऽमिततेजसाम् ।
पुरा तेषां पृथिवी कृत्स्नासीद्वशवर्तिनी ॥ ५.५५.२३ ॥
ആ കാലത്ത് അപാരതേജസ്സുള്ള അവർക്ക് ഇതായിരുന്നു നിശ്ചയം. മുൻപ് സമസ്ത ഭൂമിയും അവരുടെ വശത്തിലായിരുന്നു.
5.55.24
अस्मान्पुनरमी नाद्य समर्था जेतुमाहवे ।
छिन्नपक्षाः परे ह्यद्य वीर्यहीनाश्च पाण्डवाः ॥ ५.५५.२४ ॥
ഇന്ന് ഇവർ വീണ്ടും യുദ്ധത്തിൽ ഞങ്ങളെ ജയിക്കാൻ പ്രാപ്തരല്ല. ശത്രുക്കൾ ഇന്ന് ചിറകറ്റവരാണ്; പാണ്ഡവർ വീര്യമില്ലാത്തവരായി.
5.55.25
अस्मत्संस्था च पृथिवी वर्तते भरतर्षभ ।
एकार्थाः सुखदुःखेषु समानीताश्च पार्थिवाः ॥ ५.५५.२५ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഈ ഭൂമി നമ്മെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. സുഖദുഃഖങ്ങളിൽ ഒരേ ലക്ഷ്യമുള്ള രാജാക്കന്മാർ നമ്മോടൊപ്പം ചേർക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
5.55.26
अप्यग्निं प्रविशेयुस्ते समुद्रं वा परन्तप ।
मदर्थं पार्थिवाः सर्वे तद्विद्धि कुरुसत्तम ॥ ५.५५.२६ ॥
ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവനേ, എനിക്കുവേണ്ടി ഈ രാജാക്കന്മാരെല്ലാം അഗ്നിയിലോ സമുദ്രത്തിലോ പ്രവേശിച്ചേക്കാം. കുരുശ്രേഷ്ഠാ, ഇത് അറിഞ്ഞുകൊള്ളുക.
5.55.27
उन्मत्तमिव चापि त्वां प्रहसन्तीह दुःखितम् ।
विलपन्तं बहुविधं भीतं परविकत्थने ॥ ५.५५.२७ ॥
ഇവിടെ ആളുകൾ നിന്നെ ഭ്രാന്തനെപ്പോലെയും ദുഃഖിതനായും പലവിധത്തിൽ വിലപിച്ചും ഭയന്നും ശത്രുവിന്റെ വീമ്പുപറച്ചിലിനു മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നവനായും കണ്ട് പരിഹസിക്കുന്നു.
5.55.28
एषां ह्येकैकशो राज्ञां समर्थं पाण्डवान्प्रति ।
आत्मानं मन्यते सर्वो व्येतु ते भयमागतम् ॥ ५.५५.२८ ॥
ഈ രാജാക്കന്മാരിൽ ഓരോരുത്തരും പാണ്ഡവരെ നേരിടാൻ തനിക്ക് കഴിവുണ്ടെന്ന് കരുതുന്നു. നിന്നിലേക്ക് വന്ന ഭയം അകന്നുപോകട്ടെ.
5.55.29
जेतुं समग्रां सेनां मे वासवोऽपि न शक्नुयात् ।
हन्तुमक्षय्यरूपेयं ब्रह्मणोऽपि स्वयंभुवः ॥ ५.५५.२९ ॥
എന്റെ ഈ മുഴുവൻ സേനയെയും ജയിക്കാൻ ഇന്ദ്രനുപോലും കഴിയില്ല. നാശമില്ലാത്ത രൂപമുള്ള ഈ സേനയെ സ്വയംഭൂവായ ബ്രഹ്മാവിനുപോലും വധിക്കാനാവില്ല.
5.55.30
युधिष्ठिरः पुरं हित्वा पञ्चग्रामान्स याचते ।
भीतो हि मामकात्सैन्यात्प्रभावाच्चैव मे विभो ॥ ५.५५.३० ॥
യുധിഷ്ഠിരൻ നഗരം ഉപേക്ഷിച്ച് അഞ്ചു ഗ്രാമങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നു. ഓ വിഭോ, അവൻ എന്റെ സേനയെയും എന്റെ പ്രഭാവത്തെയും ഭയന്നിരിക്കുന്നു.
5.55.31
समर्थं मन्यसे यच्च कुन्तीपुत्रं वृकोदरम् ।
तन्मिथ्या न हि मे कृत्स्नं प्रभावं वेत्सि भारत ॥ ५.५५.३१ ॥
കുന്തീപുത്രനായ വൃകോദരനെ (ഭീമനെ) നീ സമർത്ഥനെന്നു കരുതുന്നു; അത് തെറ്റാണ്. ഭാരതാ, എന്റെ സമ്പൂർണ്ണ പ്രഭാവം നീ അറിയുന്നില്ല.
5.55.32
मत्समो हि गदायुद्धे पृथिव्यां नास्ति कश्चन ।
नासीत्कश्चिदतिक्रान्तो भविता न च कश्चन ॥ ५.५५.३२ ॥
ഗദായുദ്ധത്തിൽ ഭൂമിയിൽ എനിക്കു സമനായി ആരുമില്ല. മുൻപ് ആരും എന്നെ മറികടന്നിട്ടില്ല, ഇനിയും ആരും മറികടക്കുകയുമില്ല.
5.55.33
युक्तो दुःखोषितश्चाहं विद्यापारगतस्तथा ।
तस्मान्न भीमान्नान्येभ्यो भयं मे विद्यते क्वचित् ॥ ५.५५.३३ ॥
ഞാൻ പരിശീലനം നേടിയവനും ദുഃഖങ്ങൾ സഹിച്ചവനും വിദ്യയിൽ പാരംഗതനുമാണ്. അതിനാൽ ഭീമനിൽ നിന്നോ മറ്റാരിൽ നിന്നോ എനിക്ക് എവിടെയും ഭയമില്ല.
5.55.34
दुर्योधनसमो नास्ति गदायामिति निश्चयः ।
सङ्कर्षणस्य भवने यत्तदैनमुपावसम्। ॥ ५.५५.३४ ॥
ഗദായുദ്ധത്തിൽ ദുര്യോധനനു സമനായി ആരുമില്ല എന്നത് നിശ്ചയം. സങ്കർഷണന്റെ (ബലരാമന്റെ) ഭവനത്തിൽ ഞാൻ വസിച്ചപ്പോൾ അവിടെ തന്നെ പരിശീലനം നേടി.
5.55.35
युद्धे सङ्कर्षणसमो बलेनाभ्यधिको भुवि ।
गदाप्रहारं भीमो मे न जातु विषहेद्युधि ॥ ५.५५.३५ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ സങ്കർഷണനു (ബലരാമനു) സമനാണ്; ഭൂമിയിൽ ബലത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെക്കാൾ മികച്ചവനുമാണ്. യുദ്ധത്തിൽ എന്റെ ഗദാപ്രഹാരം ഭീമൻ ഒരിക്കലും സഹിക്കില്ല.
5.55.36
एकं प्रहारं यं दद्यां भीमाय रुषितो नृप ।
स एवैनं नयोद्धोरः क्षिप्रं वैवस्वतक्षयम् ॥ ५.५५.३६ ॥
രാജാവേ, കോപത്തോടെ ഭീമനു ഞാൻ ഒരു പ്രഹാരം നൽകിയാൽ, ആ പ്രഹാരം തന്നെ ആ വീരനെ വൈവസ്വതന്റെ (യമന്റെ) ലോകത്തിലേക്ക് വേഗം എത്തിക്കും.
5.55.37
इच्छेयं च गदाहस्तं राजन्द्रष्टुं वृकोदरम् ।
सुचिरं प्रार्थितो ह्येष मम नित्यं मनोरथः ॥ ५.५५.३७ ॥
ഹേ രാജാവേ, ഗദയേന്തിയ വൃകോദരനെ (ഭീമനെ) കാണാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇത് ഞാൻ ദീർഘകാലമായി ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നതും എന്നും എന്റെ മനസ്സിലുള്ളതുമായ ആഗ്രഹമാണ്.
5.55.38
गदया निहतो ह्याजौ मया पार्थो वृकोदरः ।
विशीर्णगावः पृथिवीं परासुः प्रपतिष्यति ॥ ५.५५.३८ ॥
യുദ്ധത്തിൽ എന്റെ ഗദകൊണ്ട് വീഴ്ത്തപ്പെടുന്ന പൃഥാപുത്രൻ വൃകോദരൻ, അവയവങ്ങൾ തകർന്ന്, ജീവനറ്റ് ഭൂമിയിൽ വീഴും.
5.55.39
गदाप्रहाराभिहतो हिमवानपि पर्वतः ।
सकृन्मया विदीर्येत गिरिः शतसहस्रधा ॥ ५.५५.३९ ॥
എന്റെ ഗദാപ്രഹാരത്താൽ ഹിമവാൻ പർവതം പോലും ഒരിക്കൽ പിളർന്ന് ലക്ഷം കഷണങ്ങളാകും.
5.55.40
स चाप्येतद्विजानाति वासुदेवार्जुनौ तथा ।
दुर्योधनसमो नास्ति गदायामिति निश्चयः ॥ ५.५५.४० ॥
അവനും ഇത് അറിയുന്നു; വാസുദേവനും അർജുനനും അങ്ങനെതന്നെ അറിയുന്നു; ഗദായുദ്ധത്തിൽ ദുര്യോധനനോളം മറ്റാരുമില്ല എന്നത് ഉറപ്പാണ്.
5.55.41
तत्ते वृकोदरमयं भयं व्येतु महाहवे ।
व्यपनेष्याम्यहं ह्येनं मा राजन्विमना भव ॥ ५.५५.४१ ॥
അതിനാൽ വൃകോദരനെക്കുറിച്ചുള്ള അങ്ങയുടെ ഭയം മഹായുദ്ധത്തിൽ ഒഴിഞ്ഞുപോകട്ടെ. ഞാൻ തന്നെ അത് അകറ്റും; ഹേ രാജാവേ, മനസ്സ് വിഷമിക്കരുത്.
5.55.42
तस्मिन्मया हते क्षिप्रमर्जुनं बहवो रथाः ।
तुल्यरूपा विशिष्टाश्च क्षेप्स्यन्ति भरतर्षभ ॥ ५.५५.४२ ॥
ഹേ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അവനെ ഞാൻ വധിച്ചാൽ, സമാനരൂപികളായ അനേകം ശ്രേഷ്ഠ രഥികർ വേഗം അർജുനന്റെ നേർക്ക് പാഞ്ഞടുക്കും.
5.55.43
भीष्मो द्रोणः कृपो द्रौणिः कर्णो भूरिश्रवास्तथा ।
प्राग्ज्योतिषाधिपः शल्यः सिन्धुराजो जयद्रथः ॥ ५.५५.४३ ॥
ഭീഷ്മൻ, ദ്രോണൻ, കൃപൻ, ദ്രോണപുത്രൻ, കർണ്ണൻ, ഭൂരിശ്രവസ്സ്, അതുപോലെ പ്രാഗ്ജ്യോതിഷാധിപനായ ശല്യൻ, സിന്ധുരാജാവായ ജയദ്രഥൻ.
5.55.44
एकैक एषां शक्तस्तु हन्तुं भारत पाण्डवान् ।
समेतास्तु क्षणेनैतान्नेष्यन्ति यमसादनम् ॥ ५.५५.४४ ॥
ഇവരിൽ ഓരോരുത്തരും ഒറ്റയ്ക്ക് പാണ്ഡവരെ കൊല്ലാൻ ശക്തരാണ്. ഹേ ഭാരതാ, ഇവർ എല്ലാവരും ഒന്നിച്ച് ഒരു നിമിഷത്തിൽ അവരെ യമലോകത്തിലേക്ക് അയയ്ക്കും.
5.55.45
समग्रा पार्थिवी सेना पार्थमेकं धनञ्जयम् ।
कस्मादशक्ता निर्जेतुमिति हेतुर्न विद्यते ॥ ५.५५.४५ ॥
രാജസേന മുഴുവൻ ഒറ്റയ്ക്കുള്ള പാർത്ഥൻ ധനഞ്ജയനെ ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തത് എന്തുകൊണ്ടെന്ന് ഒരു കാരണവും കാണുന്നില്ല.
5.55.46
शरव्रातैस्तु भीष्मेण शतशो निचितोऽवशः ।
द्रोणद्रौणिकृपैश्चैव गन्ता पार्थो यमक्षयम् ॥ ५.५५.४६ ॥
ഭീഷ്മരുടെ ശരവർഷങ്ങളാൽ നൂറുകണക്കിന് തവണ മൂടപ്പെട്ട് നിസ്സഹായനായി, ദ്രോണരാലും ദ്രോണപുത്രനാലും കൃപരാലും പാർത്ഥൻ യമലോകം പോകും.
5.55.47
पितामहोऽपि गाङ्गेयः शान्तनोरधि भारत ।
ब्रह्मर्पिसदृशो जज्ञे देवैरपि सुदुःसहः ॥ ५.५५.४७ ॥
ഹേ ഭാരതാ, ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ഗാംഗേയനായ പിതാമഹൻ ഭീഷ്മർ ബ്രഹ്മർഷിക്ക് തുല്യനായി ജനിച്ചു; ദേവന്മാർക്കുപോലും പ്രതിരോധിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവനായിരുന്നു.
5.55.48
न हन्ता विद्यते चापि राजन्भीष्मस्य कश्चन ।
पित्रा ह्युक्तः प्रसन्नेन नाकामस्त्वं मरिष्यसि ॥ ५.५५.४८ ॥
ഹേ രാജാവേ, ഭീഷ്മരെ കൊല്ലാൻ കഴിയുന്ന ആരും ഇല്ല. പ്രസന്നനായ പിതാവുതന്നെ പറഞ്ഞു—നിന്റെ ഇഷ്ടമില്ലാതെ നീ മരിക്കുകയില്ല.
5.55.49
ब्रह्मर्षेश्च भरद्वाजाद्द्रोणो द्रोण्यामजायत ।
द्रोणाज्जज्ञे महाराज द्रौणिश्च परमाश्त्रवित् ॥ ५.५५.४९ ॥
ബ്രഹ്മർഷി ഭരദ്വാജനിൽ നിന്ന് ദ്രോണൻ ദ്രോണിയിൽ ജനിച്ചു. മഹാരാജാവേ, ദ്രോണനിൽ നിന്ന് പരമാസ്ത്രജ്ഞനായ ദ്രൗണി ജനിച്ചു.
5.55.50
कृपश्चाचार्यमुख्योयं महर्षेर्गौतमादपि ।
शरस्तम्बोद्भवः श्रीमानवध्य इति मे मतिः ॥ ५.५५.५० ॥
ആചാര്യന്മാരിൽ പ്രധാനിയായ ഈ കൃപൻ മഹർഷി ഗൗതമന്റെ വംശത്തിലുള്ളവനാണ്; ശരസ്തംബത്തിൽ ജനിച്ച ശ്രീമാൻ. അവൻ അവധ്യനാണെന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
5.55.51
अयोनिजास्त्रयो ह्येते पिता माता च मातुलः ।
अश्वत्थाम्नो महारात स च शूरः स्थितो मम ॥ ५.५५.५१ ॥
ഈ മൂവരും അയോനിജന്മാർ: പിതാവ്, മാതാവ്, മാതുലൻ. മഹാരാജാവേ, അശ്വത്ഥാമാവിനും (ഇവർ തന്നെ); ആ വീരൻ എന്റെ പക്ഷത്ത് നിൽക്കുന്നു.
5.55.52
सर्व एते महाराज देवकल्पा महारथाः ।
शक्रस्यापि व्यथां कुर्युः संयुगे भरतर्षभ ॥ ५.५५.५२ ॥
മഹാരാജാവേ, ഇവരെല്ലാം ദേവതുല്യരായ മഹാരഥന്മാർ; ഭരതർഷഭാ, യുദ്ധത്തിൽ ഇവർക്ക് ഇന്ദ്രനെയും ദുഃഖിപ്പിക്കാൻ കഴിയും.
5.55.53
नैतेषामर्जुनः शक्त एकैकं प्रतिवीक्षितुम् ।
सहितास्तु नरव्याघ्रा हनिष्यन्ति धनञ्जयम् ॥ ५.५५.५३ ॥
ഇവരിൽ ഓരോരുത്തരെയും എതിർക്കാൻ അർജ്ജുനന് കഴിയില്ല; എന്നാൽ ഒന്നിച്ചുചേർന്ന ഈ നരവ്യാഘ്രന്മാർ ധനഞ്ജയനെ വധിക്കും.
5.55.54
भीष्माद्रोणकृपाणां च तुल्यः कर्णो मतो मम ।
अनुज्ञातश्च रामेण मत्समोऽसीति भारत ॥ ५.५५.५४ ॥
ഭീഷ്മർ, ദ്രോണർ, കൃപർ എന്നിവർക്കു തുല്യനായി ഞാൻ കർണനെ കരുതുന്നു. ഭാരതാ, 'നീ എനിക്കു സമൻ' എന്നു പറഞ്ഞ് രാമനും അവന് അനുവാദം നൽകിയിരുന്നു.
5.55.55
कुण्डले रुचिरे चास्तां कर्णस्य सहजे शुभे ।
ते शच्यर्थं महेन्द्रेण याचितः स परन्तपः ॥ ५.५५.५५ ॥
കർണ്ണന്റെ സഹജമായ, മനോഹരവും ശുഭവുമായ ആ കുണ്ഡലങ്ങൾ പ്രകാശിച്ചിരുന്നു. ശത്രുതാപനനായ അവനെ ശചിക്കുവേണ്ടി മഹേന്ദ്രൻ യാചിച്ചു.
5.55.56
अमोघया महाराज शक्त्या परमभीमया ।
तस्य शक्त्योपगूढस्य कस्माज्जीवेद्धनञ्जयः ॥ ५.५५.५६ ॥
മഹാരാജാവേ, അമോഘവും അത്യന്തം ഭീകരവുമായ ആ ശക്തികൊണ്ട് പിടിക്കപ്പെട്ട ധനഞ്ജയൻ എങ്ങനെ ജീവിച്ചിരിക്കും?
5.55.57
विजयो मे ध्रुवं राजन्फलं पाणाविवाहितम् ।
अभिव्यक्तः परेषां च कृत्स्नो भुवि पराजयः । ॥ ५.५५.५७ ॥
രാജാവേ, എന്റെ വിജയം തീർച്ചയാണ്; ഫലം കൈയിൽ വന്നതുപോലെയാണ്. ഭൂമിയിൽ ശത്രുക്കളുടെ പൂർണ്ണ പരാജയം വ്യക്തമായി കാണുന്നു.
5.55.58
अह्ना ह्येकेन भीष्मोयं प्रयुतं हन्ति भारत ।
तत्समाश्च महेष्वासा द्रोणद्रौणिकृपा अपि ॥ ५.५५.५८ ॥
ഭാരതാ, ഈ ഭീഷ്മർ ഒരു ദിവസം തനിച്ച് പത്തുലക്ഷം (യോദ്ധാക്കളെ) വധിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിനു തുല്യരായ മഹാധനുർധരരായ ദ്രോണ, ദ്രൗണി, കൃപന്മാരും അങ്ങനെതന്നെ ചെയ്യുന്നു.
5.55.59
संशप्तकानां वृन्दानि क्षत्रियाणां परन्तप ।
अर्जुनं वयमस्मान्वा निहन्यात्कपिकेतनः ॥ ५.५५.५९ ॥
പരന്തപാ, സംശപ്തകരുടെ സംഘങ്ങൾ ക്ഷത്രിയരെ (കൊല്ലുന്നു). കപിധ്വജൻ (അർജ്ജുനൻ) അവരെയോ നമ്മെയോ വധിക്കട്ടെ.
5.55.60
तांश्चालमिति मन्यन्ते सव्यसाचिवधे धृताः ।
पार्थिवाः स भवांस्तेभ्यो ह्यकस्माद्व्यथते कथम् ॥ ५.५५.६० ॥
സവ്യസാചിയെ (അർജ്ജുനനെ) വധിക്കാൻ ഉറച്ച രാജാക്കന്മാർ അവരെ (സംശപ്തകരെ) മതിയായവരെന്നു കരുതുന്നു. രാജാവേ, അങ്ങ് എന്തുകൊണ്ട് പെട്ടെന്ന് അവരെക്കുറിച്ച് വ്യസനിക്കുന്നു?
5.55.61
भीमसेने च निहते कोऽन्यो युध्येत भारत ।
परेषां तन्ममाचक्ष्व यदि वेत्थ परन्तप ॥ ५.५५.६१ ॥
ഭീമസേനൻ വധിക്കപ്പെട്ടാൽ, ഹേ ഭാരതാ, ശത്രുപക്ഷത്ത് മറ്റാരാണ് യുദ്ധം ചെയ്യുക? ഹേ പരന്തപാ, നിനക്കറിയാമെങ്കിൽ എന്നോട് പറയുക.
5.55.62
पञ्च ते भ्रातरः सर्वे धृष्टद्युम्नोऽथ सात्यकिः ।
परेषां सप्त ये राजन्योधाः सारं बलं मतम् ॥ ५.५५.६२ ॥
നിന്റെ അഞ്ചു സഹോദരന്മാരും ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും സാത്യകിയും ശത്രുപക്ഷത്തെ ഏഴ് യോദ്ധാക്കളും — ഇവരാണ് അവരുടെ സേനയുടെ സാരവും ബലവും എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു, ഹേ രാജൻ.
5.55.63
अस्माकं तु विशिष्टा ये भीष्मद्रोणकृपादयः ।
द्रौणिर्विकर्तनः कर्णः सोमदत्तोथ बाह्लिकः ॥ ५.५५.६३ ॥
എന്നാൽ നമ്മിലെ വിശിഷ്ട യോദ്ധാക്കൾ — ഭീഷ്മർ, ദ്രോണർ, കൃപർ തുടങ്ങിയവർ, ദ്രോണപുത്രൻ, വികർത്തനൻ, കർണൻ, സോമദത്തൻ, ബാഹ്ലികൻ.
5.55.64
प्राग्ज्योतिषाधिपः शल्य आवन्त्यौ च जयद्रथः ।
दुःशासनो दुर्मखश्च दुःसहश्च विशांपते ॥ ५.५५.६४ ॥
പ്രാഗ്ജ്യോതിഷാധിപതി, ശല്യൻ, അവന്തിയിലെ രണ്ടു രാജാക്കന്മാർ, ജയദ്രഥൻ, ദുശ്ശാസനൻ, ദുർമുഖൻ, ദുസ്സഹൻ — ഹേ ജനപാലകാ.
5.55.65
श्रुतायुश्चित्रसेनश्च पुरुमित्रो विविंशतिः ।
शलो भूरिश्रवाश्चैव विकर्णश्च तवात्मजः ॥ ५.५५.६५ ॥
ശ്രുതായുസ്സ്, ചിത്രസേനൻ, പുരുമിത്രൻ, വിവിംശതി, ശലൻ, ഭൂരിശ്രവസ്സ്, നിന്റെ പുത്രൻ വികർണൻ.
5.55.66
अक्षौहिण्यो हि मे राजन्दशैका च समाहृताः ।
न्यूना परेषां सप्तैव कस्मान्मे स्यात्पराजयः ॥ ५.५५.६६ ॥
ഹേ രാജൻ, എനിക്ക് പതിനൊന്ന് അക്ഷൗഹിണികൾ ഒരുമിച്ചുണ്ട്; ശത്രുപക്ഷത്തിന് ഏഴ് മാത്രം, അതും കുറവ്. എനിക്ക് പരാജയം എന്തിന് സംഭവിക്കണം?
5.55.67
बलं त्रिगुणतो हीनं योध्यं प्राह बृहस्पतिः ।
परेभ्यस्त्रिगुणा चेयं मम राजन्ननीकिनी ॥ ५.५५.६७ ॥
ബൃഹസ്പതി പറഞ്ഞു: ശത്രുക്കളെക്കാൾ മൂന്നിരട്ടി കുറഞ്ഞ സേന യുദ്ധത്തിന് യോഗ്യം. രാജാവേ, എന്റെ ഈ സേന അവരെക്കാൾ മൂന്നിരട്ടി വലുതാണ്.
5.55.68
गुणहीनं परेषां च बहु पश्यामि भारत ।
गुणोदयं बहुगुणमात्मनश्च विशांपते ॥ ५.५५.६८ ॥
ഭാരതാ, ശത്രുക്കളിൽ ഗുണഹീനരായ പലരെയും ഞാൻ കാണുന്നു. പ്രജാപതേ, നമ്മിൽ ഗുണോദയവും ഏറെ ഗുണങ്ങളും ഞാൻ കാണുന്നു.
5.55.69
एतत्सर्वं समाज्ञाय बलाग्र्यं मम भारत ।
न्यूनतां पाण्डवानां च न मोहं गन्तुमर्हसि ॥ ५.५५.६९ ॥
ഭാരതാ, ഇതെല്ലാം നന്നായി അറിഞ്ഞ്, എന്റെ സേന ശ്രേഷ്ഠമെന്നും പാണ്ഡവരുടെ സേന കുറവെന്നും മനസ്സിലാക്കി, നീ മോഹത്തിൽ വീഴരുത്.
5.55.70
इत्युक्त्वा सञ्जयं भूयः पर्यपृच्छत भारत ।
विवित्सुः प्राप्तकालानि ज्ञात्वा परपुरञ्जयः ॥ ५.५५.७० ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഭാരതാ, ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിക്കുന്നവൻ സഞ്ജയനോട് വീണ്ടും ചോദിച്ചു, അനുകൂല സമയം അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ച്.