ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.55.1
न भेतव्यं महाराज न शोच्या भवतां वयम् ।
समर्थाः स्म पराञ्जेतुं बलिनः समरे विभो ॥ ५.५५.१ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ಭಯಪಡಬೇಕಾದದ್ದೇನೂ ಇಲ್ಲ; ನಮಗಾಗಿ ನೀವು ದುಃಖಿಸಬೇಕಾದದ್ದೂ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರಭುವೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠರಾದ ನಾವು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಸಮರ್ಥರು.
5.55.2
वने प्रव्राजितान्पार्थान्यदायान्मधुसूदनः ।
महता बलचक्रेण परराष्ट्रावमर्दिना ॥ ५.५५.२ ॥
ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗಡಿಪಾರಾಗಿದ್ದ ಪಾರ್ಥರನ್ನು ಮಧುಸೂದನನು ಯಾದವನಾಗಿ, ಪರರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಮರ್ದಿಸುವ ಮಹಾ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಕರೆತಂದನು.
5.55.3
केकया धृष्टकेतुश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षत ।
राजानश्चान्वयुः पार्थान्बहवोऽन्येऽनुयायिनः ॥ ५.५५.३ ॥
ಕೇಕಯರು, ಧೃಷ್ಟಕೇತು, ಪೃಷತನ ಪುತ್ರ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ, ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ರಾಜರು ಮತ್ತು ಇತರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಪಾರ್ಥರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು.
5.55.4
इन्द्रप्रस्थस्य चादूरात्समाजग्मुर्महारथाः ।
व्यगर्हयंश्च संगम्य भवन्तं कुरुभिः सह ॥ ५.५५.४ ॥
ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥದ ಸಮೀಪದಿಂದ ಮಹಾರಥರು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಬಂದು, ಕುರುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ನಿಂದಿಸಿದರು.
5.55.5
ते युधिष्ठिरमासीनमजिनैः प्रतिवासितम् ।
कृष्णप्रधानाः संहत्य पर्युपासन्त भारत ॥ ५.५५.५ ॥
ಭಾರತನೇ, ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಅವರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಜಿಂಕೆಚರ್ಮ ಧರಿಸಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸಿದರು.
5.55.6
प्रत्यादनं च राज्यस्य कार्यमूचुर्नराधिपाः ।
भवतः सानुबन्धस्य समुच्छेदं चिकीर्षवः ॥ ५.५५.६ ॥
ರಾಜರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಮಾತನಾಡಿದರು; ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಅನುಚರರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾ.
5.55.7
श्रुत्वा चैवं मयोस्तास्तु भीष्मद्रोणकृपास्तदा ।
ज्ञातिक्षयभयाद्राजन्भीतेन भरतर्षभ ॥ ५.५५.७ ॥
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ, ಕೃಪರು ಆಗ ಬಂಧುಗಳ ನಾಶದ ಭಯದಿಂದ ಭೀತರಾದರು, ಓ ರಾಜನೇ, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
5.55.8
ततः स्थास्यन्ति समये पाण्डवा इति मे मतिः ।
समुच्छेदं हि नः कृत्स्नं वासुदेवश्चिकीर्षति ॥ ५.५५.८ ॥
ಆಗ ಪಾಂಡವರು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ವಾಸುದೇವನು ನಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
5.55.9
ऋते च विदुरात्सर्वे यूयं वध्या मता मम ।
धृतराष्ट्रस्तु धर्मज्ञो न वध्यः कुरुसत्तमः ॥ ५.५५.९ ॥
ವಿದುರನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನೀವೆಲ್ಲರೂ ವಧ್ಯರೆಂದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಆದರೆ ಧರ್ಮಜ್ಞ, ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ವಧ್ಯನಲ್ಲ.
5.55.10
समुच्छेदं च कृत्स्नं नः कृत्वा तात जनार्दनः ।
एकराज्यं कुरूणां स्म चिकीर्षति युधिष्ठिरे ॥ ५.५५.१० ॥
ಪ್ರಿಯ ತಂದೆಯೇ, ಜನಾರ್ದನನು ನಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶ ಮಾಡಿ ಕುರುಗಳ ಏಕರಾಜ್ಯವನ್ನು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಕೊಡಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
5.55.11
तत्र किं प्राप्तकालं नः प्रणिपातः पलायनम् ।
प्राणान्वा संपरित्यज्य प्रतियुध्यामाहे परान् ॥ ५.५५.११ ॥
ಹಾಗಾದರೆ ನಮಗೆ ಸೂಕ್ತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಏನು? ಬಾಗುವುದೇ, ಓಡಿಹೋಗುವುದೇ? ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಶತ್ರುಗಳೊಡನೆ ಹೋರಾಡುವುದೇ?
5.55.12
प्रतियुद्धे तु नियतः स्यादस्माकं पराजयः ।
युधिष्ठिरस्य सर्वे हि पार्थिवा वशवर्तिनः ॥ ५.५५.१२ ॥
ಪ್ರತಿರೋಧಿಸಿದರೆ ನಮಗೆ ಸೋಲು ನಿಶ್ಚಿತ, ಏಕೆಂದರೆ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ವಶದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ರಾಜರೂ ಇದ್ದಾರೆ.
5.55.13
विरक्तराष्ट्राश्च वयं मित्राणि कुपितानि नः ।
धिक्कृताः पार्थिवैः सर्वैः स्वजनेन च सर्वशः ॥ ५.५५.१३ ॥
ನಾವು ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ವಿರಕ್ತರಾಗಿದ್ದೇವೆ; ನಮ್ಮ ಮಿತ್ರರು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲ ರಾಜರಿಂದಲೂ, ನಮ್ಮ ಸ್ವಜನರಿಂದಲೂ ನಾವು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂದ ನಿಂದಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ.
5.55.14
प्रणिपाते न दोषोस्ति सन्धिर्नः शाश्वतीः समाः ।
पितरं त्वेव शोचामि प्रज्ञानेत्रं जनाधिपम् ॥ ५.५५.१४ ॥
ನಮಸ್ಕರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ದೋಷವಿಲ್ಲ; ನಮಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಯುವ ಸಂಧಿ ಆಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಪ್ರಜ್ಞೆಯೇ ಕಣ್ಣಾಗಿರುವ ಜನಾಧಿಪನಾದ ನನ್ನ ತಂದೆಗಾಗಿ ನಾನು ದುಃಖಿಸುತ್ತೇನೆ.
5.55.15
मत्कृते दुःखमापन्नं क्लेशं प्राप्तमनन्तकम् ।
कृतं हि तव पुत्रैश्च परेषामवरोधनम् ।
मत्प्रयार्थं पुरैवैतद्विदितं ते नरोत्तम ॥ ५.५५.१५ ॥
ನನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ದುಃಖ ಬಂದಿದೆ; ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕ್ಲೇಶ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗಿದೆ. ಓ ನರೋತ್ತಮನೇ, ನಿಮ್ಮ ಪುತ್ರರೂ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ; ನನ್ನ ಹೊರಡುವಿಕೆಗಾಗಿ ಇದು ಮೊದಲೇ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು.
5.55.16
ते राज्ञो धृतराष्ट्रस्य सामात्यस्य महारथाः ।
वैरं प्रतिकरिष्यन्ति कुलोच्छेदेन पाण्डवाः ॥ ५.५५.१६ ॥
ಅಮಾತ್ಯರೊಂದಿಗಿರುವ ರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಆ ಮಹಾರಥರಾದ ಪಾಂಡವರು ಕುಲನಾಶದ ಮೂಲಕ ವೈರಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕಾರ ಮಾಡುವರು.
5.55.17
ततो द्रोणोऽब्रवीद्भीष्मः कृपो द्रौणिश्च भारत ।
मत्वा मां महतीं चिन्तामास्थितंव्यथितेन्द्रियं ॥ ५.५५.१७ ॥
ಆಗ ದ್ರೋಣ, ಭೀಷ್ಮ, ಕೃಪ ಮತ್ತು ದ್ರೋಣಪುತ್ರರು ಮಾತನಾಡಿದರು, ಓ ಭಾರತ; ನಾನು ಮಹಾ ಚಿಂತೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ವ್ಯಥಿತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಅವರು ಗ್ರಹಿಸಿದರು.
5.55.18
अभिद्रुग्धाः परे चेन्नो न भेतव्यं परन्तप ।
असमर्थाः परे जेतुमस्मान्युधि समास्थितान् ॥ ५.५५.१८ ॥
ಶತ್ರುಗಳು ನಮ್ಮಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಓ ಪರಂತಪ, ಭಯಪಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ನಮ್ಮನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಶತ್ರುಗಳು ಅಸಮರ್ಥರು.
5.55.19
एकैकशः समर्थाः स्मो विजेतुं सर्वपार्थिवान् ।
आगच्छन्तु विनेष्यामो दर्पमेषां शितैः शरैः ॥ ५.५५.१९ ॥
ನಾವು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಎಲ್ಲ ರಾಜರನ್ನೂ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಮರ್ಥರು. ಅವರು ಬರಲಿ; ಹರಿತವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವರ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಅಳಿಸುತ್ತೇವೆ.
5.55.20
पुरैकेन हि भीष्मेण विजिताः सर्वपार्थिवाः ।
मृते पितर्यतिक्रुद्धो रथेनैकेन भारत ॥ ५.५५.२० ॥
ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬನೇ ಭೀಷ್ಮನು ಎಲ್ಲ ರಾಜರನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದ. ಭಾರತನೇ, ತಂದೆ ಮೃತನಾದಾಗ ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪಗೊಂಡು ಒಂದೇ ರಥದಲ್ಲಿ ಅವನು ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ.
5.55.21
जघान सुबहूंस्तेषां संरब्धः कुरुसत्तमः ।
ततस्ते शरणं जग्मुर्देवव्रतमिमं भयात् ॥ ५.५५.२१ ॥
ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನು ಕೋಪದಿಂದ ಅವರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮಂದಿಯನ್ನು ಕೊಂದನು. ಆಗ ಅವರು ಭಯದಿಂದ ಈ ದೇವವ್ರತನ ಶರಣು ಹೊಕ್ಕರು.
5.55.22
स भीष्मः सुसमर्थोऽयमस्माभिः सहितो रणे ।
परान्विजेतुं तस्मात्ते व्येतु भीर्भरतर्षभ ॥ ५.५५.२२ ॥
ಈ ಭೀಷ್ಮನು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ರಣದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಅತ್ಯಂತ ಸಮರ್ಥನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಭರತರ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನ ಭಯ ದೂರವಾಗಲಿ.
5.55.23
इत्येषां निश्चयो ह्यासीत्तत्कालेऽमिततेजसाम् ।
पुरा तेषां पृथिवी कृत्स्नासीद्वशवर्तिनी ॥ ५.५५.२३ ॥
ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ವಿಗಳಾದ ಅವರಿಗೆ ಇದೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿತ್ತು. ಹಿಂದೆ ಇಡೀ ಭೂಮಿ ಅವರ ವಶದಲ್ಲಿತ್ತು.
5.55.24
अस्मान्पुनरमी नाद्य समर्था जेतुमाहवे ।
छिन्नपक्षाः परे ह्यद्य वीर्यहीनाश्च पाण्डवाः ॥ ५.५५.२४ ॥
ಇಂದು ಇವರು ಮತ್ತೆ ರಣದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಸಮರ್ಥರಲ್ಲ. ಶತ್ರುಗಳು ಇಂದು ರೆಕ್ಕೆ ಮುರಿದವರು; ಪಾಂಡವರು ವೀರ್ಯಹೀನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
5.55.25
अस्मत्संस्था च पृथिवी वर्तते भरतर्षभ ।
एकार्थाः सुखदुःखेषु समानीताश्च पार्थिवाः ॥ ५.५५.२५ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಈ ಭೂಮಿ ನಮ್ಮನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಸುಖದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಉದ್ದೇಶದ ರಾಜರು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
5.55.26
अप्यग्निं प्रविशेयुस्ते समुद्रं वा परन्तप ।
मदर्थं पार्थिवाः सर्वे तद्विद्धि कुरुसत्तम ॥ ५.५५.२६ ॥
ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವವನೇ, ನನಗಾಗಿ ಈ ರಾಜರೆಲ್ಲರೂ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಾಗಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಲ್ಲರು. ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊ.
5.55.27
उन्मत्तमिव चापि त्वां प्रहसन्तीह दुःखितम् ।
विलपन्तं बहुविधं भीतं परविकत्थने ॥ ५.५५.२७ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಜನರು ನಿನ್ನನ್ನು ಹುಚ್ಚನಂತೆ, ದುಃಖಿತನಂತೆ, ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಳುತ್ತಾ, ಭಯಗೊಂಡು, ಶತ್ರುವಿನ ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ಎದುರಾಗಿ ನಿಂತವನಂತೆ ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
5.55.28
एषां ह्येकैकशो राज्ञां समर्थं पाण्डवान्प्रति ।
आत्मानं मन्यते सर्वो व्येतु ते भयमागतम् ॥ ५.५५.२८ ॥
ಈ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ಪಾಂಡವರನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ತನಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಿನಗೆ ಬಂದ ಭಯ ದೂರವಾಗಲಿ.
5.55.29
जेतुं समग्रां सेनां मे वासवोऽपि न शक्नुयात् ।
हन्तुमक्षय्यरूपेयं ब्रह्मणोऽपि स्वयंभुवः ॥ ५.५५.२९ ॥
ನನ್ನ ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇನೆಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಇಂದ್ರನಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಕ್ಷಯ ರೂಪದ ಈ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸ್ವಯಂಭು ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಸಂಹರಿಸಲಾರನು.
5.55.30
युधिष्ठिरः पुरं हित्वा पञ्चग्रामान्स याचते ।
भीतो हि मामकात्सैन्यात्प्रभावाच्चैव मे विभो ॥ ५.५५.३० ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ನಗರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಐದು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಯಾಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಓ ವಿಭೋ, ಅವನು ನನ್ನ ಸೇನೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಭಯಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
5.55.31
समर्थं मन्यसे यच्च कुन्तीपुत्रं वृकोदरम् ।
तन्मिथ्या न हि मे कृत्स्नं प्रभावं वेत्सि भारत ॥ ५.५५.३१ ॥
ಕುಂತಿಪುತ್ರ ವೃಕೋದರನನ್ನು (ಭೀಮನನ್ನು) ನೀನು ಸಮರ್ಥನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿರುವೆ; ಅದು ತಪ್ಪು. ಓ ಭಾರತ, ನನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ನೀನು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.
5.55.32
मत्समो हि गदायुद्धे पृथिव्यां नास्ति कश्चन ।
नासीत्कश्चिदतिक्रान्तो भविता न च कश्चन ॥ ५.५५.३२ ॥
ಗದಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಸಮಾನರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಹಿಂದೆ ಯಾರೂ ನನ್ನನ್ನು ಮೀರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಮೀರಿಸುವವರಿಲ್ಲ.
5.55.33
युक्तो दुःखोषितश्चाहं विद्यापारगतस्तथा ।
तस्मान्न भीमान्नान्येभ्यो भयं मे विद्यते क्वचित् ॥ ५.५५.३३ ॥
ನಾನು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದವನು, ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿದವನು, ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಭೀಮನಿಂದಾಗಲಿ ಇತರರಿಂದಾಗಲಿ ನನಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಭಯವಿಲ್ಲ.
5.55.34
दुर्योधनसमो नास्ति गदायामिति निश्चयः ।
सङ्कर्षणस्य भवने यत्तदैनमुपावसम्। ॥ ५.५५.३४ ॥
ಗದಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೆ ಸಮಾನರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಿಶ್ಚಯ. ಸಂಕರ್ಷಣನ (ಬಲರಾಮನ) ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ವಾಸಿಸಿದಾಗ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದೆ.
5.55.35
युद्धे सङ्कर्षणसमो बलेनाभ्यधिको भुवि ।
गदाप्रहारं भीमो मे न जातु विषहेद्युधि ॥ ५.५५.३५ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾನು ಸಂಕರ್ಷಣನಿಗೆ (ಬಲರಾಮನಿಗೆ) ಸಮಾನನು; ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಲದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನೂ ಮೀರಿದವನು. ಭೀಮನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಗದಾಪ್ರಹಾರವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ತಾಳಲಾರ.
5.55.36
एकं प्रहारं यं दद्यां भीमाय रुषितो नृप ।
स एवैनं नयोद्धोरः क्षिप्रं वैवस्वतक्षयम् ॥ ५.५५.३६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಕೋಪದಿಂದ ಭೀಮನಿಗೆ ನಾನು ಒಂದೇ ಹೊಡೆತ ಕೊಟ್ಟರೂ, ಅದೇ ಆ ವೀರನನ್ನು ಬೇಗನೆ ವೈವಸ್ವತನ (ಯಮನ) ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ.
5.55.37
इच्छेयं च गदाहस्तं राजन्द्रष्टुं वृकोदरम् ।
सुचिरं प्रार्थितो ह्येष मम नित्यं मनोरथः ॥ ५.५५.३७ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಗದೆಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ವೃಕೋದರನನ್ನು ನೋಡಲು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಇದು ನಾನು ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಬಯಸಿದ, ಸದಾ ನನ್ನ ಮನದಲ್ಲಿರುವ ಆಸೆ.
5.55.38
गदया निहतो ह्याजौ मया पार्थो वृकोदरः ।
विशीर्णगावः पृथिवीं परासुः प्रपतिष्यति ॥ ५.५५.३८ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಗದೆಯಿಂದ ಹತನಾದ ಪೃಥೆಯ ಮಗ ವೃಕೋದರನು, ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಮುರಿದು, ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದೆ ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ.
5.55.39
गदाप्रहाराभिहतो हिमवानपि पर्वतः ।
सकृन्मया विदीर्येत गिरिः शतसहस्रधा ॥ ५.५५.३९ ॥
ನನ್ನ ಗದೆಯ ಏಟಿನಿಂದ ಹಿಮವಂತ ಪರ್ವತವೂ ಒಮ್ಮೆಗೇ ಸೀಳಿ ಲಕ್ಷ ತುಂಡುಗಳಾಗುತ್ತದೆ.
5.55.40
स चाप्येतद्विजानाति वासुदेवार्जुनौ तथा ।
दुर्योधनसमो नास्ति गदायामिति निश्चयः ॥ ५.५५.४० ॥
ಅವನೂ ಇದನ್ನು ಬಲ್ಲನು; ವಾಸುದೇವ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನರೂ ಬಲ್ಲರು; ಗದಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೆ ಸಮಾನರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಿಶ್ಚಯ.
5.55.41
तत्ते वृकोदरमयं भयं व्येतु महाहवे ।
व्यपनेष्याम्यहं ह्येनं मा राजन्विमना भव ॥ ५.५५.४१ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ವೃಕೋದರನ ಕುರಿತಾದ ನಿನ್ನ ಭಯವು ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೂರವಾಗಲಿ. ನಾನೇ ಅದನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಓ ರಾಜನೇ, ದುಃಖಿತನಾಗಬೇಡ.
5.55.42
तस्मिन्मया हते क्षिप्रमर्जुनं बहवो रथाः ।
तुल्यरूपा विशिष्टाश्च क्षेप्स्यन्ति भरतर्षभ ॥ ५.५५.४२ ॥
ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅವನನ್ನು ನಾನು ಕೊಂದ ಮೇಲೆ, ಸಮಾನ ರೂಪದ ಅನೇಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥಿಕರು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನ ಮೇಲೆ ಎರಗುವರು.
5.55.43
भीष्मो द्रोणः कृपो द्रौणिः कर्णो भूरिश्रवास्तथा ।
प्राग्ज्योतिषाधिपः शल्यः सिन्धुराजो जयद्रथः ॥ ५.५५.४३ ॥
ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ, ಕೃಪ, ದ್ರೋಣನ ಮಗ, ಕರ್ಣ, ಭೂರಿಶ್ರವ, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷದ ಅಧಿಪತಿ ಶಲ್ಯ, ಸಿಂಧುಗಳ ರಾಜ ಜಯದ್ರಥ.
5.55.44
एकैक एषां शक्तस्तु हन्तुं भारत पाण्डवान् ।
समेतास्तु क्षणेनैतान्नेष्यन्ति यमसादनम् ॥ ५.५५.४४ ॥
ಇವರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಒಬ್ಬರೇ ಪಾಂಡವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಶಕ್ತರು. ಓ ಭಾರತ, ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಯಮಸದನಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವರು.
5.55.45
समग्रा पार्थिवी सेना पार्थमेकं धनञ्जयम् ।
कस्मादशक्ता निर्जेतुमिति हेतुर्न विद्यते ॥ ५.५५.४५ ॥
ಸಮಗ್ರ ರಾಜಸೇನೆ ಒಬ್ಬನೇ ಪಾರ್ಥ ಧನಂಜಯನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಏಕೆ ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಕಾರಣವೂ ಇಲ್ಲ.
5.55.46
शरव्रातैस्तु भीष्मेण शतशो निचितोऽवशः ।
द्रोणद्रौणिकृपैश्चैव गन्ता पार्थो यमक्षयम् ॥ ५.५५.४६ ॥
ಭೀಷ್ಮನ ಬಾಣದ ಸಮೂಹಗಳಿಂದ ನೂರಾರು ಬಾರಿ ಆವೃತನಾಗಿ, ಅಸಹಾಯಕನಾಗಿ, ದ್ರೋಣ, ದ್ರೋಣಪುತ್ರ, ಕೃಪರಿಂದಲೂ ಪಾರ್ಥ ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವನು.
5.55.47
पितामहोऽपि गाङ्गेयः शान्तनोरधि भारत ।
ब्रह्मर्पिसदृशो जज्ञे देवैरपि सुदुःसहः ॥ ५.५५.४७ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಶಂತನುವಿನ ಮಗನಾದ ಗಾಂಗೇಯ ಪಿತಾಮಹ ಭೀಷ್ಮನು ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಯಂತೆ ಹುಟ್ಟಿದನು; ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಎದುರಿಸಲು ಅತಿ ಕಷ್ಟಕರನು.
5.55.48
न हन्ता विद्यते चापि राजन्भीष्मस्य कश्चन ।
पित्रा ह्युक्तः प्रसन्नेन नाकामस्त्वं मरिष्यसि ॥ ५.५५.४८ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ತಂದೆಯೇ ಹೇಳಿದ್ದನು—ನೀನು ಇಚ್ಛೆ ಇಲ್ಲದೆ ಮರಣಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ.
5.55.49
ब्रह्मर्षेश्च भरद्वाजाद्द्रोणो द्रोण्यामजायत ।
द्रोणाज्जज्ञे महाराज द्रौणिश्च परमाश्त्रवित् ॥ ५.५५.४९ ॥
ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ ಭರದ್ವಾಜನಿಂದ ದ್ರೋಣನು ದ್ರೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು. ಓ ಮಹಾರಾಜ, ದ್ರೋಣನಿಂದ ಪರಮಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾದ ದ್ರೌಣಿ ಜನಿಸಿದನು.
5.55.50
कृपश्चाचार्यमुख्योयं महर्षेर्गौतमादपि ।
शरस्तम्बोद्भवः श्रीमानवध्य इति मे मतिः ॥ ५.५५.५० ॥
ಆಚಾರ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಈ ಕೃಪನು ಮಹರ್ಷಿ ಗೌತಮನ ವಂಶದವನು; ದರ್ಭೆಯ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಶ್ರೀಮಂತನು. ಅವನು ಅವಧ್ಯನು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
5.55.51
अयोनिजास्त्रयो ह्येते पिता माता च मातुलः ।
अश्वत्थाम्नो महारात स च शूरः स्थितो मम ॥ ५.५५.५१ ॥
ಈ ಮೂವರು ಅಯೋನಿಜರು: ತಂದೆ, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಾವ. ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನಿಗೂ (ಇವರೇ); ಆ ಶೂರನು ನನ್ನ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ.
5.55.52
सर्व एते महाराज देवकल्पा महारथाः ।
शक्रस्यापि व्यथां कुर्युः संयुगे भरतर्षभ ॥ ५.५५.५२ ॥
ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಇವರೆಲ್ಲರೂ ದೇವಸಮಾನ ಮಹಾರಥರು; ಓ ಭರತರ್ಷಭ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರು ಇಂದ್ರನಿಗೂ ವ್ಯಥೆ ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲರು.
5.55.53
नैतेषामर्जुनः शक्त एकैकं प्रतिवीक्षितुम् ।
सहितास्तु नरव्याघ्रा हनिष्यन्ति धनञ्जयम् ॥ ५.५५.५३ ॥
ಇವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರನ್ನೂ ಎದುರಿಸಲು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಇರುವ ಈ ನರವ್ಯಾಘ್ರರು ಧನಂಜಯನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವರು.
5.55.54
भीष्माद्रोणकृपाणां च तुल्यः कर्णो मतो मम ।
अनुज्ञातश्च रामेण मत्समोऽसीति भारत ॥ ५.५५.५४ ॥
ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ, ಕೃಪರಿಗೆ ಸಮಾನನು ಕರ್ಣನೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಓ ಭಾರತ, ರಾಮನೂ ಅವನಿಗೆ ‘ನೀನು ನನಗೆ ಸಮಾನ’ ಎಂದು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ್ದನು.
5.55.55
कुण्डले रुचिरे चास्तां कर्णस्य सहजे शुभे ।
ते शच्यर्थं महेन्द्रेण याचितः स परन्तपः ॥ ५.५५.५५ ॥
ಕರ್ಣನ ಸಹಜವಾದ, ಸುಂದರವಾದ, ಶುಭವಾದ ಆ ಕುಂಡಲಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವ ಅವನನ್ನು ಶಚಿಯ ಸಲುವಾಗಿ ಮಹೇಂದ್ರನು ಯಾಚಿಸಿದ್ದನು.
5.55.56
अमोघया महाराज शक्त्या परमभीमया ।
तस्य शक्त्योपगूढस्य कस्माज्जीवेद्धनञ्जयः ॥ ५.५५.५६ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಅಮೋಘವಾದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರವಾದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಅದರಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಧನಂಜಯ (ಅರ್ಜುನ) ಹೇಗೆ ಬದುಕಬಲ್ಲನು?
5.55.57
विजयो मे ध्रुवं राजन्फलं पाणाविवाहितम् ।
अभिव्यक्तः परेषां च कृत्स्नो भुवि पराजयः । ॥ ५.५५.५७ ॥
ರಾಜನೇ, ನನ್ನ ವಿಜಯ ಖಚಿತ; ಫಲ ಕೈಗೆ ಬಂದಂತಿದೆ. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಾಜಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
5.55.58
अह्ना ह्येकेन भीष्मोयं प्रयुतं हन्ति भारत ।
तत्समाश्च महेष्वासा द्रोणद्रौणिकृपा अपि ॥ ५.५५.५८ ॥
ಭಾರತ, ಈ ಭೀಷ್ಮನು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ತಾನೊಬ್ಬನೇ ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ (ಯೋಧರನ್ನು) ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನರಾದ ಮಹಾಧನುರ್ಧರರಾದ ದ್ರೋಣ, ದ್ರೌಣಿ, ಕೃಪರೂ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
5.55.59
संशप्तकानां वृन्दानि क्षत्रियाणां परन्तप ।
अर्जुनं वयमस्मान्वा निहन्यात्कपिकेतनः ॥ ५.५५.५९ ॥
ಪರಂತಪ, ಸಂಶಪ್ತಕರ ಪಡೆಗಳು ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು (ಕೊಲ್ಲುತ್ತವೆ). ಕಪಿಧ್ವಜನು (ಅರ್ಜುನನು) ಅವರನ್ನು — ಅಥವಾ ನಮ್ಮನ್ನು — ಕೊಲ್ಲಬಹುದು.
5.55.60
तांश्चालमिति मन्यन्ते सव्यसाचिवधे धृताः ।
पार्थिवाः स भवांस्तेभ्यो ह्यकस्माद्व्यथते कथम् ॥ ५.५५.६० ॥
ಸವ್ಯಸಾಚಿಯ (ಅರ್ಜುನನ) ವಧೆಯಲ್ಲಿ ದೃಢಚಿತ್ತರಾದ ರಾಜರು ಅವರನ್ನು (ಸಂಶಪ್ತಕರನ್ನು) ಸಾಕೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಜನೇ, ನೀವು ಅವರಿಂದ ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಏಕೆ ವ್ಯಥೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೀರಿ?
5.55.61
भीमसेने च निहते कोऽन्यो युध्येत भारत ।
परेषां तन्ममाचक्ष्व यदि वेत्थ परन्तप ॥ ५.५५.६१ ॥
ಭೀಮಸೇನನು ಹತನಾದ ನಂತರ, ಓ ಭಾರತ, ಶತ್ರುಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನಾರು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವರು? ಓ ಪರಂತಪ, ನಿನಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
5.55.62
पञ्च ते भ्रातरः सर्वे धृष्टद्युम्नोऽथ सात्यकिः ।
परेषां सप्त ये राजन्योधाः सारं बलं मतम् ॥ ५.५५.६२ ॥
ನಿನ್ನ ಐವರು ಸಹೋದರರು, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ, ಸಾತ್ಯಕಿ, ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳ ಏಳು ಯೋಧರು — ಇವರೇ ಅವರ ಸೇನೆಯ ಸಾರ ಮತ್ತು ಬಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ, ಓ ರಾಜ.
5.55.63
अस्माकं तु विशिष्टा ये भीष्मद्रोणकृपादयः ।
द्रौणिर्विकर्तनः कर्णः सोमदत्तोथ बाह्लिकः ॥ ५.५५.६३ ॥
ಆದರೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಯೋಧರು — ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ, ಕೃಪ ಮೊದಲಾದವರು, ದ್ರೋಣನ ಮಗ, ವಿಕರ್ತನ, ಕರ್ಣ, ಸೋಮದತ್ತ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಲಿಕ.
5.55.64
प्राग्ज्योतिषाधिपः शल्य आवन्त्यौ च जयद्रथः ।
दुःशासनो दुर्मखश्च दुःसहश्च विशांपते ॥ ५.५५.६४ ॥
ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷದ ಅಧಿಪತಿ, ಶಲ್ಯ, ಅವಂತಿಯ ಇಬ್ಬರು ರಾಜರು, ಜಯದ್ರಥ, ದುಃಶಾಸನ, ದುರ್ಮುಖ ಮತ್ತು ದುಃಸಹ — ಓ ಪ್ರಜಾಪತಿ.
5.55.65
श्रुतायुश्चित्रसेनश्च पुरुमित्रो विविंशतिः ।
शलो भूरिश्रवाश्चैव विकर्णश्च तवात्मजः ॥ ५.५५.६५ ॥
ಶ್ರುತಾಯು, ಚಿತ್ರಸೇನ, ಪುರುಮಿತ್ರ, ವಿವಿಂಶತಿ, ಶಲ, ಭೂರಿಶ್ರವ, ನಿನ್ನ ಮಗ ವಿಕರ್ಣ.
5.55.66
अक्षौहिण्यो हि मे राजन्दशैका च समाहृताः ।
न्यूना परेषां सप्तैव कस्मान्मे स्यात्पराजयः ॥ ५.५५.६६ ॥
ಓ ರಾಜ, ನನ್ನ ಬಳಿ ಹನ್ನೊಂದು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನೆಗಳು ಸೇರಿವೆ; ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ಏಳು ಮಾತ್ರ, ಅವರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ. ಹಾಗಾದರೆ ನನಗೆ ಸೋಲು ಏಕೆ ಆಗಬೇಕು?
5.55.67
बलं त्रिगुणतो हीनं योध्यं प्राह बृहस्पतिः ।
परेभ्यस्त्रिगुणा चेयं मम राजन्ननीकिनी ॥ ५.५५.६७ ॥
ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ: ಶತ್ರುಗಳಿಗಿಂತ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಬಲವಿರುವ ಸೇನೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ. ರಾಜನೇ, ನನ್ನ ಈ ಸೇನೆ ಅವರಿಗಿಂತ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದು.
5.55.68
गुणहीनं परेषां च बहु पश्यामि भारत ।
गुणोदयं बहुगुणमात्मनश्च विशांपते ॥ ५.५५.६८ ॥
ಭಾರತನೇ, ಶತ್ರುಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣಹೀನರು ಬಹಳ ಮಂದಿ ಇರುವುದನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತೇನೆ. ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಗುಣೋದಯ ಮತ್ತು ಬಹುಗುಣಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇನೆ.
5.55.69
एतत्सर्वं समाज्ञाय बलाग्र्यं मम भारत ।
न्यूनतां पाण्डवानां च न मोहं गन्तुमर्हसि ॥ ५.५५.६९ ॥
ಭಾರತನೇ, ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದು, ನನ್ನ ಸೇನೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದೂ ಪಾಂಡವರ ಸೇನೆ ಕಡಿಮೆಯೆಂದೂ ಅರಿತು, ನೀನು ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಾರದು.
5.55.70
इत्युक्त्वा सञ्जयं भूयः पर्यपृच्छत भारत ।
विवित्सुः प्राप्तकालानि ज्ञात्वा परपुरञ्जयः ॥ ५.५५.७० ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಭಾರತನೇ, ಶತ್ರುನಗರಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವನು ಸಂಜಯನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿದನು, ಸೂಕ್ತ ಕಾಲವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸಿ.