ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.55.1
न भेतव्यं महाराज न शोच्या भवतां वयम् ।
समर्थाः स्म पराञ्जेतुं बलिनः समरे विभो ॥ ५.५५.१ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଭୟ କରିବାର କିଛି ନାହିଁ; ଆମ ପାଇଁ ଆପଣ ଶୋକ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ହେ ପ୍ରଭୋ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବଳବାନ ଆମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ।
5.55.2
वने प्रव्राजितान्पार्थान्यदायान्मधुसूदनः ।
महता बलचक्रेण परराष्ट्रावमर्दिना ॥ ५.५५.२ ॥
ବନରେ ନିର୍ବାସିତ ପାର୍ଥମାନଙ୍କୁ, ପରରାଷ୍ଟ୍ର ଦଳନକାରୀ ମହାସେନା ସହିତ ମଧୁସୂଦନ ଯାଦବ ଆଣିଲେ।
5.55.3
केकया धृष्टकेतुश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षत ।
राजानश्चान्वयुः पार्थान्बहवोऽन्येऽनुयायिनः ॥ ५.५५.३ ॥
କେକୟମାନେ, ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ପୃଷତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଏବଂ ବହୁ ରାଜା ଓ ଅନ୍ୟ ଅନୁଗାମୀମାନେ ପାର୍ଥମାନଙ୍କ ପଛେ ଗଲେ।
5.55.4
इन्द्रप्रस्थस्य चादूरात्समाजग्मुर्महारथाः ।
व्यगर्हयंश्च संगम्य भवन्तं कुरुभिः सह ॥ ५.५५.४ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥ ନିକଟରୁ ମହାରଥୀମାନେ ଏକତ୍ର ହେଲେ, ଏବଂ କୌରବମାନଙ୍କ ସହିତ ଆପଣଙ୍କୁ ଭେଟି ନିନ୍ଦା କଲେ।
5.55.5
ते युधिष्ठिरमासीनमजिनैः प्रतिवासितम् ।
कृष्णप्रधानाः संहत्य पर्युपासन्त भारत ॥ ५.५५.५ ॥
ହେ ଭାରତ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଧାନ କରି ସେମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ମୃଗଚର୍ମ ପରିଧାନ କରି ବସିଥିବା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସେବା କଲେ।
5.55.6
प्रत्यादनं च राज्यस्य कार्यमूचुर्नराधिपाः ।
भवतः सानुबन्धस्य समुच्छेदं चिकीर्षवः ॥ ५.५५.६ ॥
ରାଜାମାନେ ରାଜ୍ୟ ଫେରାଇ ନେବାର କଥା କହିଲେ; ଆପଣ ଓ ଆପଣଙ୍କ ଅନୁଗାମୀମାନଙ୍କୁ ସମୂଳେ ଉଚ୍ଛେଦ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି।
5.55.7
श्रुत्वा चैवं मयोस्तास्तु भीष्मद्रोणकृपास्तदा ।
ज्ञातिक्षयभयाद्राजन्भीतेन भरतर्षभ ॥ ५.५५.७ ॥
ଏହା ଶୁଣି ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ କୃପ ସେତେବେଳେ ଜ୍ଞାତିକ୍ଷୟ ଭୟରେ ଭୀତ ହେଲେ, ହେ ରାଜନ୍, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
5.55.8
ततः स्थास्यन्ति समये पाण्डवा इति मे मतिः ।
समुच्छेदं हि नः कृत्स्नं वासुदेवश्चिकीर्षति ॥ ५.५५.८ ॥
ତେବେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯଥାସମୟରେ ଠିଆ ହେବେ ବୋଲି ମୋର ମତ। ବାସୁଦେବ ଆମର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନାଶ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।
5.55.9
ऋते च विदुरात्सर्वे यूयं वध्या मता मम ।
धृतराष्ट्रस्तु धर्मज्ञो न वध्यः कुरुसत्तमः ॥ ५.५५.९ ॥
ବିଦୁରଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ତୁମେ ସମସ୍ତେ ବଧ୍ୟ ବୋଲି ମୋର ମତ। କିନ୍ତୁ ଧର୍ମଜ୍ଞ, କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ବଧ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି।
5.55.10
समुच्छेदं च कृत्स्नं नः कृत्वा तात जनार्दनः ।
एकराज्यं कुरूणां स्म चिकीर्षति युधिष्ठिरे ॥ ५.५५.१० ॥
ହେ ତାତ, ଜନାର୍ଦନ ଆମର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନାଶ କରି କୁରୁମାନଙ୍କର ଏକଚ୍ଛତ୍ର ରାଜ୍ୟ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।
5.55.11
तत्र किं प्राप्तकालं नः प्रणिपातः पलायनम् ।
प्राणान्वा संपरित्यज्य प्रतियुध्यामाहे परान् ॥ ५.५५.११ ॥
ତେବେ ଆମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ କ'ଣ? ନତ ହେବା, ପଳାୟନ କରିବା? ନା ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା?
5.55.12
प्रतियुद्धे तु नियतः स्यादस्माकं पराजयः ।
युधिष्ठिरस्य सर्वे हि पार्थिवा वशवर्तिनः ॥ ५.५५.१२ ॥
ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ ଆମର ପରାଜୟ ନିଶ୍ଚିତ, କାରଣ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ବଶବର୍ତ୍ତୀ ସମସ୍ତ ରାଜା ଅଛନ୍ତି।
5.55.13
विरक्तराष्ट्राश्च वयं मित्राणि कुपितानि नः ।
धिक्कृताः पार्थिवैः सर्वैः स्वजनेन च सर्वशः ॥ ५.५५.१३ ॥
ଆମେ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ଠାରୁ ବିରକ୍ତ; ଆମ ମିତ୍ରମାନେ ଆମ ପ୍ରତି କୁପିତ। ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଏବଂ ଆମ ନିଜ ଲୋକେ ସବୁ ଦିଗରୁ ଆମକୁ ଧିକ୍କାର କରିଛନ୍ତି।
5.55.14
प्रणिपाते न दोषोस्ति सन्धिर्नः शाश्वतीः समाः ।
पितरं त्वेव शोचामि प्रज्ञानेत्रं जनाधिपम् ॥ ५.५५.१४ ॥
ପ୍ରଣାମରେ ଦୋଷ ନାହିଁ; ଆମ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘକାଳସ୍ଥାୟୀ ସନ୍ଧି ହୋଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ମୋ ପିତା ପାଇଁ ଶୋକ କରେ, ଯାଙ୍କର ଆଖି ପ୍ରଜ୍ଞା, ଯେ ଜନାଧିପତି।
5.55.15
मत्कृते दुःखमापन्नं क्लेशं प्राप्तमनन्तकम् ।
कृतं हि तव पुत्रैश्च परेषामवरोधनम् ।
मत्प्रयार्थं पुरैवैतद्विदितं ते नरोत्तम ॥ ५.५५.१५ ॥
ମୋ କାରଣରୁ ଦୁଃଖ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି, ଅନନ୍ତ କ୍ଲେଶ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ହେ ନରୋତ୍ତମ, ତୁମ ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଅବରୋଧ କରିଛନ୍ତି; ମୋର ପ୍ରସ୍ଥାନ ପାଇଁ ଏହା ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ଜାଣିଥିଲ।
5.55.16
ते राज्ञो धृतराष्ट्रस्य सामात्यस्य महारथाः ।
वैरं प्रतिकरिष्यन्ति कुलोच्छेदेन पाण्डवाः ॥ ५.५५.१६ ॥
ଅମାତ୍ୟ ସହିତ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କର ସେହି ମହାରଥୀ ପାଣ୍ଡବମାନେ କୁଳ ବିନାଶ ଦ୍ୱାରା ବୈରର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବେ।
5.55.17
ततो द्रोणोऽब्रवीद्भीष्मः कृपो द्रौणिश्च भारत ।
मत्वा मां महतीं चिन्तामास्थितंव्यथितेन्द्रियं ॥ ५.५५.१७ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣ, ଭୀଷ୍ମ, କୃପ ଏବଂ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର କହିଲେ, ହେ ଭାରତ; ମୁଁ ମହାଚିନ୍ତାରେ ଗ୍ରସ୍ତ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବ୍ୟଥିତ ଦେଖି ସେମାନେ କହିଲେ।
5.55.18
अभिद्रुग्धाः परे चेन्नो न भेतव्यं परन्तप ।
असमर्थाः परे जेतुमस्मान्युधि समास्थितान् ॥ ५.५५.१८ ॥
ଯଦି ଶତ୍ରୁମାନେ ଆମ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି, ତେବେ ହେ ପରନ୍ତପ, ଭୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୃଢ଼ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଆମକୁ ଜୟ କରିବାରେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଅସମର୍ଥ।
5.55.19
एकैकशः समर्थाः स्मो विजेतुं सर्वपार्थिवान् ।
आगच्छन्तु विनेष्यामो दर्पमेषां शितैः शरैः ॥ ५.५५.१९ ॥
ଆମେ ଏକ ଏକ କରି ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଜିତିବାକୁ ସମର୍ଥ। ସେମାନେ ଆସନ୍ତୁ; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଆମେ ସେମାନଙ୍କ ଦର୍ପ ଦୂର କରିବୁ।
5.55.20
पुरैकेन हि भीष्मेण विजिताः सर्वपार्थिवाः ।
मृते पितर्यतिक्रुद्धो रथेनैकेन भारत ॥ ५.५५.२० ॥
ପୂର୍ବରେ ଏକା ଭୀଷ୍ମ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ। ହେ ଭାରତ, ପିତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ଏକ ରଥରେ ଏପରି କରିଥିଲେ।
5.55.21
जघान सुबहूंस्तेषां संरब्धः कुरुसत्तमः ।
ततस्ते शरणं जग्मुर्देवव्रतमिमं भयात् ॥ ५.५५.२१ ॥
କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ରୋଧରେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକଙ୍କୁ ବଧ କଲେ। ତା'ପରେ ସେମାନେ ଭୟରେ ଏହି ଦେବବ୍ରତଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ।
5.55.22
स भीष्मः सुसमर्थोऽयमस्माभिः सहितो रणे ।
परान्विजेतुं तस्मात्ते व्येतु भीर्भरतर्षभ ॥ ५.५५.२२ ॥
ଏହି ଭୀଷ୍ମ ଆମ ସହିତ ରଣରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତିବାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥ। ତେଣୁ ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ଭୟ ଦୂର ହେଉ।
5.55.23
इत्येषां निश्चयो ह्यासीत्तत्कालेऽमिततेजसाम् ।
पुरा तेषां पृथिवी कृत्स्नासीद्वशवर्तिनी ॥ ५.५५.२३ ॥
ସେହି ସମୟରେ ଅମିତ ତେଜସ୍ବୀ ସେମାନଙ୍କର ଏହା ହିଁ ନିଶ୍ଚୟ ଥିଲା। ପୂର୍ବରେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ସେମାନଙ୍କ ବଶରେ ଥିଲା।
5.55.24
अस्मान्पुनरमी नाद्य समर्था जेतुमाहवे ।
छिन्नपक्षाः परे ह्यद्य वीर्यहीनाश्च पाण्डवाः ॥ ५.५५.२४ ॥
ଆଜି ଏମାନେ ପୁଣି ରଣରେ ଆମକୁ ଜିତିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି। ଶତ୍ରୁମାନେ ଆଜି ପକ୍ଷ କଟା ହୋଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନେ ବୀର୍ଯ୍ୟହୀନ ହୋଇଛନ୍ତି।
5.55.25
अस्मत्संस्था च पृथिवी वर्तते भरतर्षभ ।
एकार्थाः सुखदुःखेषु समानीताश्च पार्थिवाः ॥ ५.५५.२५ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ପୃଥିବୀ ଆମ ଉପରେ ହିଁ ନିର୍ଭର କରେ। ସୁଖ-ଦୁଃଖରେ ଏକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିବା ରାଜାମାନେ ଆମ ପାଖରେ ଏକତ୍ର କରାଯାଇଛନ୍ତି।
5.55.26
अप्यग्निं प्रविशेयुस्ते समुद्रं वा परन्तप ।
मदर्थं पार्थिवाः सर्वे तद्विद्धि कुरुसत्तम ॥ ५.५५.२६ ॥
ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ, ମୋ ପାଇଁ ଏହି ସମସ୍ତ ରାଜା ଅଗ୍ନିରେ କିମ୍ବା ସମୁଦ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରନ୍ତି। ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ଜାଣ।
5.55.27
उन्मत्तमिव चापि त्वां प्रहसन्तीह दुःखितम् ।
विलपन्तं बहुविधं भीतं परविकत्थने ॥ ५.५५.२७ ॥
ଏଠାରେ ଲୋକେ ତୁମକୁ ପାଗଳ ପରି, ଦୁଃଖିତ, ନାନା ପ୍ରକାରେ ବିଳାପ କରୁଥିବା, ଭୀତ ଏବଂ ଶତ୍ରୁର ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସା ସାମନାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେଖି ହସନ୍ତି।
5.55.28
एषां ह्येकैकशो राज्ञां समर्थं पाण्डवान्प्रति ।
आत्मानं मन्यते सर्वो व्येतु ते भयमागतम् ॥ ५.५५.२८ ॥
ଏହି ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜକୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସମର୍ଥ ମନେ କରନ୍ତି। ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଥିବା ଭୟ ଦୂର ହୁଅନ୍ତୁ।
5.55.29
जेतुं समग्रां सेनां मे वासवोऽपि न शक्नुयात् ।
हन्तुमक्षय्यरूपेयं ब्रह्मणोऽपि स्वयंभुवः ॥ ५.५५.२९ ॥
ମୋ ଏହି ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ଜିତିବାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥ ହେବେ ନାହିଁ। ଅକ୍ଷୟ ରୂପ ଥିବା ଏହି ସେନାକୁ ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ବଧ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
5.55.30
युधिष्ठिरः पुरं हित्वा पञ्चग्रामान्स याचते ।
भीतो हि मामकात्सैन्यात्प्रभावाच्चैव मे विभो ॥ ५.५५.३० ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନଗର ଛାଡ଼ି ପାଞ୍ଚଟି ଗ୍ରାମ ମାଗୁଛନ୍ତି। ହେ ବିଭୋ, ସେ ମୋ ସେନା ଓ ମୋ ପ୍ରଭାବରୁ ପ୍ରକୃତରେ ଭୀତ ଅଛନ୍ତି।
5.55.31
समर्थं मन्यसे यच्च कुन्तीपुत्रं वृकोदरम् ।
तन्मिथ्या न हि मे कृत्स्नं प्रभावं वेत्सि भारत ॥ ५.५५.३१ ॥
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ବୃକୋଦର (ଭୀମ)ଙ୍କୁ ତୁମେ ସମର୍ଥ ମନେ କରୁଛ, ତାହା ମିଥ୍ୟା। ହେ ଭାରତ, ମୋ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାବ ତୁମେ ଜାଣ ନାହଁ।
5.55.32
मत्समो हि गदायुद्धे पृथिव्यां नास्ति कश्चन ।
नासीत्कश्चिदतिक्रान्तो भविता न च कश्चन ॥ ५.५५.३२ ॥
ଗଦାଯୁଦ୍ଧରେ ପୃଥିବୀରେ ମୋ ସମାନ କେହି ନାହାଁନ୍ତି। ପୂର୍ବରେ କେହି ମୋତେ ଅତିକ୍ରମ କରିନାହାଁନ୍ତି, ଭବିଷ୍ୟତରେ ମଧ୍ୟ କେହି କରିବେ ନାହିଁ।
5.55.33
युक्तो दुःखोषितश्चाहं विद्यापारगतस्तथा ।
तस्मान्न भीमान्नान्येभ्यो भयं मे विद्यते क्वचित् ॥ ५.५५.३३ ॥
ମୁଁ ଶିକ୍ଷିତ, ଦୁଃଖ ସହିଛି, ଏବଂ ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ। ତେଣୁ ଭୀମ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାହାରୁ ମୋର କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଭୟ ନାହିଁ।
5.55.34
दुर्योधनसमो नास्ति गदायामिति निश्चयः ।
सङ्कर्षणस्य भवने यत्तदैनमुपावसम्। ॥ ५.५५.३४ ॥
ଗଦାଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ସମାନ କେହି ନାହାଁନ୍ତି, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ। ସଙ୍କର୍ଷଣ (ବଳରାମ)ଙ୍କ ଗୃହରେ ମୁଁ ରହିଥିବାବେଳେ ସେଠାରେ ହିଁ ଶିକ୍ଷା ପାଇଲି।
5.55.35
युद्धे सङ्कर्षणसमो बलेनाभ्यधिको भुवि ।
गदाप्रहारं भीमो मे न जातु विषहेद्युधि ॥ ५.५५.३५ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ସଙ୍କର୍ଷଣ (ବଳରାମ)ଙ୍କ ସମାନ; ପୃଥିବୀରେ ବଳରେ ତାଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀମ ମୋ ଗଦାପ୍ରହାର କେବେ ବି ସହିପାରିବ ନାହିଁ।
5.55.36
एकं प्रहारं यं दद्यां भीमाय रुषितो नृप ।
स एवैनं नयोद्धोरः क्षिप्रं वैवस्वतक्षयम् ॥ ५.५५.३६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, କ୍ରୋଧରେ ମୁଁ ଭୀମଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଗୋଟିଏ ପ୍ରହାର ଦେବି, ସେହି ପ୍ରହାର ସେହି ବୀରଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ବୈବସ୍ୱତ (ଯମ)ଙ୍କ ଲୋକକୁ ପଠାଇବ।
5.55.37
इच्छेयं च गदाहस्तं राजन्द्रष्टुं वृकोदरम् ।
सुचिरं प्रार्थितो ह्येष मम नित्यं मनोरथः ॥ ५.५५.३७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଗଦା ଧରିଥିବା ବୃକୋଦରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ଏହା ମୋର ବହୁକାଳର ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ସର୍ବଦା ମନର ଇଚ୍ଛା।
5.55.38
गदया निहतो ह्याजौ मया पार्थो वृकोदरः ।
विशीर्णगावः पृथिवीं परासुः प्रपतिष्यति ॥ ५.५५.३८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ଗଦାରେ ହତ ହୋଇ ପୃଥାପୁତ୍ର ବୃକୋଦର, ଅଙ୍ଗ ଭାଙ୍ଗି, ପ୍ରାଣହୀନ ହୋଇ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିବ।
5.55.39
गदाप्रहाराभिहतो हिमवानपि पर्वतः ।
सकृन्मया विदीर्येत गिरिः शतसहस्रधा ॥ ५.५५.३९ ॥
ମୋ ଗଦାର ଏକ ପ୍ରହାରରେ ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟ ଏକାଥରେ ଫାଟି ଲକ୍ଷ ଖଣ୍ଡ ହୋଇଯିବ।
5.55.40
स चाप्येतद्विजानाति वासुदेवार्जुनौ तथा ।
दुर्योधनसमो नास्ति गदायामिति निश्चयः ॥ ५.५५.४० ॥
ସେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଜାଣେ; ବାସୁଦେବ ଓ ଅର୍ଜୁନ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି; ଗଦାଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ସମକକ୍ଷ କେହି ନାହାଁନ୍ତି, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ।
5.55.41
तत्ते वृकोदरमयं भयं व्येतु महाहवे ।
व्यपनेष्याम्यहं ह्येनं मा राजन्विमना भव ॥ ५.५५.४१ ॥
ତେଣୁ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ବୃକୋଦରଙ୍କ ପ୍ରତି ତୁମର ଭୟ ଦୂର ହେଉ। ମୁଁ ହିଁ ତାହା ଦୂର କରିବି; ହେ ରାଜନ୍, ବିଷଣ୍ଣ ହୁଅ ନାହିଁ।
5.55.42
तस्मिन्मया हते क्षिप्रमर्जुनं बहवो रथाः ।
तुल्यरूपा विशिष्टाश्च क्षेप्स्यन्ति भरतर्षभ ॥ ५.५५.४२ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାକୁ ମୁଁ ବଧ କଲା ପରେ, ସମାନ ରୂପର ଅନେକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ଶୀଘ୍ର ଅର୍ଜୁନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବେ।
5.55.43
भीष्मो द्रोणः कृपो द्रौणिः कर्णो भूरिश्रवास्तथा ।
प्राग्ज्योतिषाधिपः शल्यः सिन्धुराजो जयद्रथः ॥ ५.५५.४३ ॥
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର, କର୍ଣ୍ଣ, ଭୂରିଶ୍ରବା, ଏବଂ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷର ଅଧିପତି ଶଲ୍ୟ ଓ ସିନ୍ଧୁରାଜ ଜୟଦ୍ରଥ।
5.55.44
एकैक एषां शक्तस्तु हन्तुं भारत पाण्डवान् ।
समेतास्तु क्षणेनैतान्नेष्यन्ति यमसादनम् ॥ ५.५५.४४ ॥
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଏକାକୀ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ। ହେ ଭାରତ, ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହୋଇ କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଯମାଳୟକୁ ପଠାଇବେ।
5.55.45
समग्रा पार्थिवी सेना पार्थमेकं धनञ्जयम् ।
कस्मादशक्ता निर्जेतुमिति हेतुर्न विद्यते ॥ ५.५५.४५ ॥
ସମଗ୍ର ରାଜସେନା ଏକାକୀ ପାର୍ଥ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଜୟ କରିବାରେ କାହିଁକି ଅସମର୍ଥ, ତାହାର କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ।
5.55.46
शरव्रातैस्तु भीष्मेण शतशो निचितोऽवशः ।
द्रोणद्रौणिकृपैश्चैव गन्ता पार्थो यमक्षयम् ॥ ५.५५.४६ ॥
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଶରସମୂହରେ ଶହ ଥର ଆବୃତ ଓ ଅସହାୟ ହୋଇ, ଦ୍ରୋଣ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଓ କୃପଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପାର୍ଥ ଯମଲୋକକୁ ଯିବ।
5.55.47
पितामहोऽपि गाङ्गेयः शान्तनोरधि भारत ।
ब्रह्मर्पिसदृशो जज्ञे देवैरपि सुदुःसहः ॥ ५.५५.४७ ॥
ହେ ଭାରତ, ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଗାଙ୍ଗେୟ ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଙ୍କ ସମାନ ଜନ୍ମିଲେ; ଦେବତାମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସହିବା ଅତି କଷ୍ଟକର।
5.55.48
न हन्ता विद्यते चापि राजन्भीष्मस्य कश्चन ।
पित्रा ह्युक्तः प्रसन्नेन नाकामस्त्वं मरिष्यसि ॥ ५.५५.४८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ କେହି ନାହାନ୍ତି। ପ୍ରସନ୍ନ ପିତା ସ୍ୱୟଂ କହିଥିଲେ—ତୁମ ଇଚ୍ଛା ବିନା ତୁମେ ମରିବ ନାହିଁ।
5.55.49
ब्रह्मर्षेश्च भरद्वाजाद्द्रोणो द्रोण्यामजायत ।
द्रोणाज्जज्ञे महाराज द्रौणिश्च परमाश्त्रवित् ॥ ५.५५.४९ ॥
ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କଠାରୁ ଦ୍ରୋଣ ଦ୍ରୋଣୀରେ ଜନ୍ମିଲେ। ହେ ମହାରାଜ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କଠାରୁ ପରମାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ଦ୍ରୌଣି ଜନ୍ମିଲେ।
5.55.50
कृपश्चाचार्यमुख्योयं महर्षेर्गौतमादपि ।
शरस्तम्बोद्भवः श्रीमानवध्य इति मे मतिः ॥ ५.५५.५० ॥
ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏହି କୃପ ମହର୍ଷି ଗୌତମଙ୍କ ବଂଶଜ; ଶରସ୍ତମ୍ବରୁ ଜନ୍ମିତ ଶ୍ରୀମାନ। ମୋ ମତରେ ସେ ଅବଧ୍ୟ।
5.55.51
अयोनिजास्त्रयो ह्येते पिता माता च मातुलः ।
अश्वत्थाम्नो महारात स च शूरः स्थितो मम ॥ ५.५५.५१ ॥
ଏହି ତିନିଜଣ ଅଯୋନିଜ: ପିତା, ମାତା ଏବଂ ମାମୁଁ। ହେ ମହାରାଜ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କର (ଏମାନେ ହିଁ); ଏବଂ ସେହି ଶୂର ମୋ ପକ୍ଷରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।
5.55.52
सर्व एते महाराज देवकल्पा महारथाः ।
शक्रस्यापि व्यथां कुर्युः संयुगे भरतर्षभ ॥ ५.५५.५२ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଦେବତୁଲ୍ୟ ମହାରଥୀ; ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ଦେଇପାରିବେ।
5.55.53
नैतेषामर्जुनः शक्त एकैकं प्रतिवीक्षितुम् ।
सहितास्तु नरव्याघ्रा हनिष्यन्ति धनञ्जयम् ॥ ५.५५.५३ ॥
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଏକ ଜଣଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଜୁନ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଏକତ୍ର ଥିବା ଏହି ନରବ୍ୟାଘ୍ରମାନେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ।
5.55.54
भीष्माद्रोणकृपाणां च तुल्यः कर्णो मतो मम ।
अनुज्ञातश्च रामेण मत्समोऽसीति भारत ॥ ५.५५.५४ ॥
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ କୃପଙ୍କ ସମାନ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ମୁଁ ମାନେ। ହେ ଭାରତ, ରାମ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ 'ତୁମେ ମୋ ସମାନ' ବୋଲି କହି ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲେ।
5.55.55
कुण्डले रुचिरे चास्तां कर्णस्य सहजे शुभे ।
ते शच्यर्थं महेन्द्रेण याचितः स परन्तपः ॥ ५.५५.५५ ॥
କର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ସହଜ, ସୁନ୍ଦର, ଶୁଭ ସେହି କୁଣ୍ଡଳଦ୍ୱୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା। ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ସେ, ଶଚୀଙ୍କ ପାଇଁ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯାଚିତ ହୋଇଥିଲେ।
5.55.56
अमोघया महाराज शक्त्या परमभीमया ।
तस्य शक्त्योपगूढस्य कस्माज्जीवेद्धनञ्जयः ॥ ५.५५.५६ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଅମୋଘ ଓ ଅତି ଭୟଙ୍କର ସେହି ଶକ୍ତିରେ ଆଲିଙ୍ଗିତ ହୋଇ ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ) କିପରି ବଞ୍ଚିବ?
5.55.57
विजयो मे ध्रुवं राजन्फलं पाणाविवाहितम् ।
अभिव्यक्तः परेषां च कृत्स्नो भुवि पराजयः । ॥ ५.५५.५७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମୋର ବିଜୟ ନିଶ୍ଚିତ; ଫଳ ଯେପରି ହାତରେ ଆସିଗଲା। ପୃଥିବୀରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରାଜୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉଛି।
5.55.58
अह्ना ह्येकेन भीष्मोयं प्रयुतं हन्ति भारत ।
तत्समाश्च महेष्वासा द्रोणद्रौणिकृपा अपि ॥ ५.५५.५८ ॥
ହେ ଭାରତ, ଏହି ଭୀଷ୍ମ ଏକା ଏକ ଦିନରେ ଦଶ ଲକ୍ଷ (ଯୋଦ୍ଧା)ଙ୍କୁ ବଧ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ସମକକ୍ଷ ମହାଧନୁର୍ଧର ଦ୍ରୋଣ, ଦ୍ରୌଣି ଓ କୃପ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି କରନ୍ତି।
5.55.59
संशप्तकानां वृन्दानि क्षत्रियाणां परन्तप ।
अर्जुनं वयमस्मान्वा निहन्यात्कपिकेतनः ॥ ५.५५.५९ ॥
ହେ ପରନ୍ତପ, ସଂଶପ୍ତକଙ୍କ ସୈନ୍ୟଦଳ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ (ବଧ କରନ୍ତି)। କପିଧ୍ୱଜ (ଅର୍ଜୁନ) ସେମାନଙ୍କୁ ବା ଆମକୁ ବଧ କରନ୍ତୁ।
5.55.60
तांश्चालमिति मन्यन्ते सव्यसाचिवधे धृताः ।
पार्थिवाः स भवांस्तेभ्यो ह्यकस्माद्व्यथते कथम् ॥ ५.५५.६० ॥
ସବ୍ୟସାଚୀ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ ବଧ କରିବାରେ ଦୃଢ଼ ରାଜାମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ (ସଂଶପ୍ତକଙ୍କୁ) ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ବୋଲି ଭାବନ୍ତି। ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣ ସେମାନଙ୍କ ଯୋଗୁ ହଠାତ୍ କାହିଁକି ବ୍ୟଥିତ ହେଉଛନ୍ତି?
5.55.61
भीमसेने च निहते कोऽन्यो युध्येत भारत ।
परेषां तन्ममाचक्ष्व यदि वेत्थ परन्तप ॥ ५.५५.६१ ॥
ଭୀମସେନ ନିହତ ହେଲେ, ହେ ଭାରତ, ଶତ୍ରୁପକ୍ଷରେ ଆଉ କିଏ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ? ହେ ପରନ୍ତପ, ଯଦି ଜାଣ ତେବେ ମୋତେ କୁହ।
5.55.62
पञ्च ते भ्रातरः सर्वे धृष्टद्युम्नोऽथ सात्यकिः ।
परेषां सप्त ये राजन्योधाः सारं बलं मतम् ॥ ५.५५.६२ ॥
ତୁମର ପାଞ୍ଚ ଭାଇ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସାତ୍ୟକି, ଏବଂ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷର ସାତ ଯୋଦ୍ଧା — ଏମାନେ ହିଁ ସେମାନଙ୍କ ସେନାର ସାର ଓ ବଳ ବୋଲି ବିବେଚିତ, ହେ ରାଜନ।
5.55.63
अस्माकं तु विशिष्टा ये भीष्मद्रोणकृपादयः ।
द्रौणिर्विकर्तनः कर्णः सोमदत्तोथ बाह्लिकः ॥ ५.५५.६३ ॥
କିନ୍ତୁ ଆମ ପକ୍ଷର ବିଶିଷ୍ଟ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ — ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ ପ୍ରଭୃତି, ଦ୍ରୌଣି, ବିକର୍ତନ, କର୍ଣ, ସୋମଦତ୍ତ ଓ ବାହ୍ଲିକ।
5.55.64
प्राग्ज्योतिषाधिपः शल्य आवन्त्यौ च जयद्रथः ।
दुःशासनो दुर्मखश्च दुःसहश्च विशांपते ॥ ५.५५.६४ ॥
ପ୍ରାଗଜ୍ୟୋତିଷର ଅଧିପତି, ଶଲ୍ୟ, ଅବନ୍ତୀର ଦୁଇ ରାଜା, ଜୟଦ୍ରଥ, ଦୁଃଶାସନ, ଦୁର୍ମୁଖ ଓ ଦୁଃସହ — ହେ ବିଶାମ୍ପତି।
5.55.65
श्रुतायुश्चित्रसेनश्च पुरुमित्रो विविंशतिः ।
शलो भूरिश्रवाश्चैव विकर्णश्च तवात्मजः ॥ ५.५५.६५ ॥
ଶ୍ରୁତାୟୁ, ଚିତ୍ରସେନ, ପୁରୁମିତ୍ର, ବିବିଂଶତି, ଶଲ, ଭୂରିଶ୍ରବା ଏବଂ ତୁମ ପୁତ୍ର ବିକର୍ଣ୍ଣ।
5.55.66
अक्षौहिण्यो हि मे राजन्दशैका च समाहृताः ।
न्यूना परेषां सप्तैव कस्मान्मे स्यात्पराजयः ॥ ५.५५.६६ ॥
ହେ ରାଜନ, ମୋ ପାଖରେ ଏକାଦଶ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ଏକତ୍ର ଅଛି; ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପାଖରେ କେବଳ ସାତ, ତାହା ମଧ୍ୟ କମ। ତେବେ ମୋର ପରାଜୟ କାହିଁକି ହେବ?
5.55.67
बलं त्रिगुणतो हीनं योध्यं प्राह बृहस्पतिः ।
परेभ्यस्त्रिगुणा चेयं मम राजन्ननीकिनी ॥ ५.५५.६७ ॥
ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ, ଶତ୍ରୁଠାରୁ ତିନିଗୁଣ କମ ସେନା ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ହେ ରାଜନ, ମୋର ଏହି ସେନା ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ତିନିଗୁଣ ବଡ଼।
5.55.68
गुणहीनं परेषां च बहु पश्यामि भारत ।
गुणोदयं बहुगुणमात्मनश्च विशांपते ॥ ५.५५.६८ ॥
ହେ ଭାରତ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୁଣହୀନ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖୁଛି। ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଗୁଣୋଦୟ ଓ ବହୁ ଗୁଣ ଦେଖୁଛି।
5.55.69
एतत्सर्वं समाज्ञाय बलाग्र्यं मम भारत ।
न्यूनतां पाण्डवानां च न मोहं गन्तुमर्हसि ॥ ५.५५.६९ ॥
ହେ ଭାରତ, ଏ ସବୁ ଭଲ ଭାବେ ଜାଣି, ମୋ ସେନା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସେନା ନ୍ୟୂନ ବୋଲି ବୁଝି, ତୁମେ ମୋହରେ ପଡ଼ିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
5.55.70
इत्युक्त्वा सञ्जयं भूयः पर्यपृच्छत भारत ।
विवित्सुः प्राप्तकालानि ज्ञात्वा परपुरञ्जयः ॥ ५.५५.७० ॥
ଏହା କହି, ହେ ଭାରତ, ଶତ୍ରୁନଗର ଜିତିଥିବା ସେ ସଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ପଚାରିଲା, ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି।