મહાભારત · અધ્યાય 5.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.56.1
अक्षौहिणीः सप्त लब्ध्वा राजभिः सह सञ्जय ।
किंस्विदिच्छति कौन्तेयो युद्धप्रेप्सुर्युधिष्ठिरः ॥ ५.५६.१ ॥
હે સંજય, સાત અક્ષૌહિણી સેના અને રાજાઓનો સાથ મેળવીને પણ યુદ્ધની ઇચ્છા રાખનાર કૌંતેય યુધિષ્ઠિર શું ઇચ્છે છે?
5.56.2
अतीव मुदितो राजन्युद्धप्रेप्युर्युधिष्ठिरः ।
भीमसेनार्जुनौ चोभौ यमावपि न बिभ्यतः ॥ ५.५६.२ ॥
હે રાજન, યુદ્ધની ઇચ્છા રાખનાર યુધિષ્ઠિર અત્યંત પ્રસન્ન છે; ભીમસેન અને અર્જુન બંને તથા બંને યમજ પણ ડરતા નથી.
5.56.3
रथं तु दिव्यं कौन्तेयः सर्वा विभ्राजयन्दिशः ।
मन्त्रं जिज्ञासमानः सन्बीभत्सुः समयोजयत् ॥ ५.५६.३ ॥
કૌંતેય (અર્જુન) સર્વ દિશાઓને પ્રકાશિત કરતા દિવ્ય રથને, યુદ્ધમંત્ર જાણવાની ઇચ્છાથી, જોડ્યો.
5.56.4
तमपश्याम सन्नद्धं मेघं विद्युद्युतं यथा ।
समन्तात्समभिध्या हृष्यमाणोऽभ्यभाषत।
पूर्वरूपमिदं पश्य वयं जेष्याम सञ्जय ॥ ५.५६.४ ॥
વીજળી જેવા ચમકતા મેઘ સમાન કવચધારી તેને અમે જોયો; ચારેય બાજુ ધ્યાન આપીને હર્ષિત થઈને તે બોલ્યો, 'હે સંજય, આ પૂર્વલક્ષણ જુઓ, અમે જીતીશું.'
5.56.5
बीभत्सुर्मां यथोवाच तथाऽवैम्यहमप्युत ॥ ५.५६.५ ॥
બીભત્સુ (અર્જુન) મને જે કહ્યું, તે જ રીતે હું પણ સમજું છું.
5.56.6
प्रशंसस्यभिनन्दंस्तान्पार्थानक्षपराजितान् ।
अर्जुनस्य रथे ब्रूहि कथमश्वाः कथं ध्वजाः ॥ ५.५६.६ ॥
દ્યૂતમાં અપરાજિત તે પૃથાના પુત્રોની તું પ્રશંસા કરે છે અને અભિનંદન આપે છે. અર્જુનના રથમાં ઘોડા કેવા છે, ધ્વજો કેવા છે તે કહે.
5.56.7
भौमनः सह शक्रेण बहुचित्रं विशांपते ।
रूपाणि कल्पयामास त्वष्टा धाता सदा विभो ॥ ५.५६.७ ॥
ભૌમને ઇન્દ્ર સાથે, હે વિશાંપતિ, અનેક વિચિત્ર રૂપો રચ્યાં; ત્વષ્ટા અને ધાતાએ સદા રૂપો ઘડ્યાં, હે વિભો.
5.56.8
ध्वजे हि तस्मिन्रूपाणि चक्रुस्ते देवमायया ।
महाधनानि दिव्यानि महान्ति च लघूनि च ॥ ५.५६.८ ॥
તે ધ્વજ પર તેમણે દેવમાયાથી રૂપો રચ્યાં—મહામૂલ્ય, દિવ્ય, મોટાં અને નાનાં પણ.
5.56.9
भीमसेनानुरोधायक हनूमान्मारुतात्मजः ।
आत्मप्रतिकृतिं तस्मिन्ध्वज आरोपयिष्यति ॥ ५.५६.९ ॥
ભીમસેન પ્રત્યેના આદરથી મારુતિપુત્ર હનુમાન એ ધ્વજ પર પોતાની જ પ્રતિમા સ્થાપશે.
5.56.10
सर्वा दिशो योजनमात्रमन्तरं ।
सतिर्यगूर्ध्वं च रुरोध वै ध्वजः।
न संसञ्जेत्तरुभिः संवृतोऽपि ।
तथा हि माया विहिता भौमनेन ॥ ५.५६.१० ॥
તે ધ્વજ બધી દિશાઓમાં, એક યોજન જેટલું અંતર, આડું અને ઉપર પણ ભરી દે છે; વૃક્ષોથી ઘેરાયેલો હોવા છતાં તેમાં ફસાતો નથી, કારણ કે ભૌમને એવી માયા રચી છે.
5.56.11
यथाऽऽकाशे शक्रधनुः प्रकाशते ।
न चैकवर्णं न च वेद्मि किं नु तत्।
तथा ध्वजो विहितो भौमनेन ।
बह्वाकारं दृश्यते रूपमस्य ॥ ५.५६.११ ॥
આકાશમાં ઇન્દ્રધનુષ્ય ચમકે તેમ, એક રંગનું નહીં—તે શું છે તે હું જાણતો નથી—તેમ ભૌમે રચેલો આ ધ્વજ અનેક આકારવાળો દેખાય છે; તેનું રૂપ વિવિધ છે.
5.56.12
यथाऽग्निधूमो दिवमेति रुद्ध्वा ।
वर्णान्बिभ्रत्तैजसांश्चित्ररूपान्।
तथा ध्वजो विहितो भौमनेन ।
न चेद्भारो भविता नोत रोधः ॥ ५.५६.१२ ॥
અગ્નિનો ધુમાડો આકાશને ભરીને પહોંચે તેમ, તેજસ્વી વિચિત્ર રૂપના રંગો ધારણ કરીને; તેમ ભૌમે રચેલો આ ધ્વજ. તેમાં ભાર નહીં હોય તો તે અવરોધ પણ નહીં બને.
5.56.13
हतंहतं दत्तवरं पुरस्तात् ॥ ५.५६.१३ ॥
વરદાન પામેલા યોદ્ધાઓ આગળ એક પછી એક માર્યા ગયા.
5.56.14
तथा राज्ञो दन्तवर्णा बृहन्तो ।
रथे युक्ता भान्ति तद्वीर्यतुल्याः।
ऋक्षप्रख्या भीमसेनस्य वाहा ।
रथे वायोस्तुल्यवेग बभूवुः ॥ ५.५६.१४ ॥
તેમજ રાજાના દાંત જેવા રંગના વિશાળ અશ્વો રથમાં જોડાઈને તેમના પરાક્રમ સમાન શોભતા હતા; ભીમસેનના રીંછ જેવા અશ્વો રથમાં વાયુ સમાન વેગવાળા હતા.
5.56.15
कल्माषाङ्गास्तित्तिरिचित्रपृष्ठा ।
भ्रात्रा दत्ताः प्रीयता फाल्गुनेन।
भ्रातुर्बीरस्य स्वैस्तुरङ्गैर्विशिष्टा ।
मुदा युक्ताः सहदेवं वहन्ति ॥ ५.५६.१५ ॥
ચિતરેલા અંગો અને તેતર જેવી વિચિત્ર પીઠવાળા અશ્વો — ભાઈએ આપેલા, પ્રસન્ન ફાલ્ગુન (અર્જુન)એ આપેલા, વીર ભાઈના પોતાના અશ્વોથી વિશિષ્ટ — આનંદથી જોડાઈને સહદેવને વહન કરે છે.
5.56.16
माद्रीपुत्रं नकुलं त्वाजमीढं ।
महेन्द्रदत्ता हरयो वाजिमुख्याः ।
समा वायोर्बलवन्तस्तरस्विनो ।
वहन्ति वीरं वृत्रशत्रुं यथेन्द्रम् । ॥ ५.५६.१६ ॥
માદ્રીનો પુત્ર નકુલ અને અજમીઢ વંશજ (યુધિષ્ઠિર)ને, ઇન્દ્રે આપેલા, અશ્વોમાં શ્રેષ્ઠ, વાયુ સમાન બળવાન અને વેગવાન અશ્વો વહન કરે છે — વૃત્રશત્રુ ઇન્દ્રને જેમ (વહન કરે તેમ) તે વીરને.
5.56.17
तुल्याश्चैभिर्वयसा विक्रमेण ।
महाजवाश्रित्ररूपाः सदश्वाः ।
सौभद्रादीन्द्रौपदेयान्कुमारान् ।
वहन्त्यश्वा देवदत्ता बृहन्तः ॥ ५.५६.१७ ॥
તેમની સમાન વય અને પરાક્રમવાળા, અતિ વેગવાન, વિચિત્ર રૂપના ઉત્તમ અશ્વો — દેવોએ આપેલા, વિશાળ — સૌભદ્ર આદિને અને દ્રૌપદીના પુત્ર રાજકુમારોને વહન કરે છે.